VÌ SAO TRUNG QUỐC, TỰ NHẬN MÌNH LÀ NGƯỜI HOA HẠ?

Mai Thêu
518 người theo dõi
Người Trung Quốc hay tự gọi mình là người Hoa Hạ
Rồi lại có cụm từ là nền văn minh Hoa Hạ
Vậy thì Hoa Hạ ở đây có nghĩa là gì?
Và nguồn gốc của nó như thế nào?
Phải nói rằng hiện nay ngay ở chính Trung Quốc
Thì cái tên Hoa Hạ vẫn còn nhiều tranh luận, nhiều tranh cãi mãi vẫn chưa dứt
Những quan điểm của các chuyên gia, các học giả, các nhà nghiên cứu
Có thể chia thành những ý kiến như sau
Ý kiến thứ nhất thì cho rằng Hoa Hạ là tên gọi dân tộc
Họ cho rằng tên tộc cổ đại của Trung Quốc là Hạ
Và tộc Hạ thì định cư xung quanh vùng núi Hoa Sơn
Bên dòng sông Hạ Thủy nên mới gọi là Hoa Hạ
Hạ ở đây chính là Hạ Thủy
Và Hạ Thủy là một tên gọi khác của dòng Hán Thủy
Như vậy là cả con sông và ngọn núi đều mang ý nghĩa lịch sử
Và văn hóa rất là quan trọng trong thời cổ đại của Trung Quốc
Cái tên gọi dân tộc Hoa Hạ cũng chính thức bắt nguồn từ đây
Sau tộc Hoa Hạ còn nhiều dân tộc khác cũng hình thành
Nhưng họ đều lấy tộc Hoa Hạ làm trung tâm về hạt nhân
Về sau mới dần liên kết với các dân tộc khác để tạo ra một dân tộc lớn như bây giờ
Ý kiến thứ hai thì lại cho rằng
Từ Hoa và từ Hạ bắt nguồn từ hai tộc cổ đại của Trung Quốc
Bộ tộc Hoa cư trú ở khu vực sông Hoàng Hà
Bộ tộc Hạ thì ở khu vực Trung Nguyên
Và theo truyền thuyết các bộ tộc này đã hợp nhất để hình thành nền văn minh Trung Hoa đầu tiên
Vì vậy Hoa Hạ trở thành biểu tượng của nền văn minh Trung Hoa cổ đại
Dần dài
Hoa Hạ là thuật ngữ chỉ nền văn minh và sự phồn thịnh của người Trung Quốc cổ đại nói chung
Từ này thì gắn liền với sự phát triển và lan tỏa của nền văn hóa Trung Hoa
Tạo ra một bản sắc dân tộc khá là mạnh mẽ
Từ Hoa cũng được dùng để phân biệt người Trung Quốc với các dân tộc khác xung quanh
Người Trung Quốc từ xưa thì luôn coi mình là trung tâm của thế giới văn minh còn gọi là Trung Hoa
Còn các dân tộc khác thì họ coi là ngoại quốc hoặc là man di
Một cách gọi có một sự phân biệt rất lớn
Thời xưa thì người Trung Quốc luôn đắc ý xem mình có nền văn minh cao nhất
Gọi những dân tộc khác nào là man, nào là di, nào là nhung, nào là địch
Phía đông là di còn gọi là đông di
Theo người Trung Quốc cổ đại thì bộ tộc này lấy đánh cá và săn bắt làm chủ
Phía nam là man còn gọi là nam man
Nay là ở khu vực rộng lớn gồm Tương Giang, Châu Giang thẳng đến Lĩnh Nam
Phía tây gọi là nhung còn gọi là tây nhung
Tức là những bộ tộc một thời sống theo kiểu ru mục
Phía bắc gọi là địch còn gọi là bắc địch
Ngày nay là bộ tộc ru mục ở phía bắc của Trường Thành
Cụm từ man, di, nhung, địch là chỉ các nước xung quanh Trung Hoa
Có hàm ý các bộ tộc chưa được khai hóa
Những bộ tộc này khát khao lễ nhạc văn hóa Trung Hoa
Tuân theo vương giáo tức là giáo hóa của vua Trung Quốc
Và ru nhập vào vòng tròn văn hóa Trung Quốc
Nhưng mà sự thật thì người Trung Quốc cổ đại có lẽ đã nhập
Còn vì sao lại gọi là Hán nữa
Thì dân tộc Hoa Hạ có một tên gọi khác chính là dân tộc Hán
Nói danh từ Hán thì xuất hiện vào thế kỷ thứ 3 chiếc công nguyên
Xuất phát từ nhà Hán, một triều đại kế tục của nhà Tần
Người Hoa coi thời gian trị vì của nhà Hán kéo dài 400 năm
Là một trong những giai đoạn vĩ đại nhất trong toàn bộ lịch sử của họ
Thế nên đa phần người Hoa ngày nay vẫn tự cho mình là người Hán
Để vinh danh triều đại nhà Hán
Triều đại mà đã được sáng lập ra bởi dòng họ Lưu
Phải nói rằng thuận ngữ Hoa Hạ được dùng một cách phổ biến
Và đại diện cho liên minh thời đại đồ đá mới của các bộ lạc nông nghiệp
Những người định cư dọc theo đồng bằng trung tâm
Xung quanh và giữa hạ lưu của sông Hoàng Hà phía bắc Trung Quốc
Các bộ tộc này là tổ tiên của người Hán hiện nay
Và đã khai sinh ra nền văn minh Hoa Hạ
Cụ thể nền văn minh Hoa Hạ đã phát triển như thế nào?
Dựa trên những bằng chứng khảo cổ học
Và những năm 1920-1930 của thế kỷ trước
Tại trú Khẩu Điếm là một địa danh nằm phía tây nam của Bắc Kinh
Các nhà khảo cổ Trung Quốc đã phát hiện ra di tích người vượn Trung Quốc
Còn gọi là người vượn Bắc Kinh
Với 2 cốt đã hóa thạch và các di tích văn hóa còn tồn tại
Người vượn Bắc Kinh là giống người nguyên thủy Trung Quốc
Sinh sống ước tính từ khoảng 50-60 vạn năm trước đây
Họ có thể chế tạo và sử dụng đồ đá như là dìu, búa
Đó đều là những dụng cụ lao động đơn giản
Sau này, các nền văn minh nông nghiệp bắt đầu xuất hiện ở Trung Quốc
Vào khoảng thời gian từ 10.000 năm cho đến 13.000 năm trước
Đến khoảng hơn 5.000 năm trước thì các nền văn minh nông nghiệp này đã phát triển hoàn thiện
Đã bắt đầu xuất hiện đồ đồng và các cơ cấu nhà nước đầu tiên
Có quý tộc, có đô thị, với các cung điện
Với các công trình tôn giáo
Dân tộc Trung Hoa hình thành ở vùng trung nguyên của lưu vực sông Hoàng Hà
Và đồng bằng Hoa Bắc
Văn hóa Hồng Sơn đã góp phần định hình văn minh của đất nước Trung Hoa
Chính là nền văn minh Hoa Hạ
5.000 năm trước, những ngôi làng đầu tiên bắt đầu xuất hiện dọc theo sông Hoàng Hà
Nơi mà nông nghiệp trở thành trụ cột của nền kinh tế
Người Hoa Hạ đã sáng tạo ra những phương pháp canh tác tiên tiến
Nhờ đó họ không chỉ đủ lương thực mà còn có thể giữ chữ
Và trao đổi hàng hóa
Những công cụ làm nông như lưỡi cày bằng đồng và sắt đã giúp tăng năng suất đáng kể
Mang lại những vụ mùa bội thu
Đến thời kỳ nhà Hạ khoảng thế kỷ thứ 21 đến 17 trước công nguyên
Nền văn minh này đã bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ
Với những thành trì kiên cố, với hệ thống thủy lợi tinh vi
Bảo đảm nguồn nước cho nông nghiệp và dân cư
Đỉnh cao thực sự của nền văn minh Hoa Hạ thì phải kể đến thời kỳ nhà Thương và nhà Chu
Trong cái quãng thời gian này các triều đại đã xây dựng
Một hệ thống quản lý nhà nước tương đối là chặt chẽ
Với vua đứng đầu và các quan lại phân công nhiệm vụ rõ ràng
Nhà Thương đã phát triển một hệ thống chữ viết phức tạp
Thể hiện trên các vật liệu như là sương và mai rùa
Gọi là giáp cốt văn
Những văn tự này không chỉ là phương tiện giao tiếp
Mà còn là công cụ để ghi chép lịch sử, ghi chép văn hóa
Và các sự kiện quan trọng
Đến thời nhà Chu, hệ thống phong kiến được củng cố
Với vua Chu đứng đầu và các trư hầu cai quản những vùng đất rộng lớn
Hệ thống luật pháp được xây dựng và thực thi nghiêm ngặt
Với các bộ luật nổi tiếng
Nó đã giúp duy trì trật tự và công lý trong xã hội
Tới thời kỳ nhà Hán thì dân số Trung Quốc đã lên đến khoảng 60 triệu người
Một minh chứng rất lớn cho sự ổn định và thịnh vượng của xã hội
Sự phát triển kinh tế, thương mại, nông nghiệp
Đã tạo điều kiện cho những thành tựu văn hóa và khoa học
Đạt đến những đỉnh cao mới
Nói về văn hóa và nghệ thuật
Trung Hoa cổ đại đã để lại những di sản rất là quan trọng
Hãy tưởng tượng bạn đang đứng trước những bức tượng đất nung của đội quân Tân Thủy Hoàng
Một kỳ quan với cả vạn chiến binh, ngựa và xe đều bằng đất nung
Được trôn cùng vị hoàng đế vào thế kỷ thứ 3 trước công nguyên
Đây không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật vĩ đại
Mà còn thể hiện sức mạnh quân sự và tổ chức của nhà Tân
Tân Thủy Hoàng còn là người đã góp phần xây dựng vạn lý trường thành
Một công trình kiến trúc khổng lồ kéo dài hàng ngàn dặm
Nhằm bảo vệ đất nước khỏi những cuộc sâm lăng từ phương Bắc
Về màn khoa học và công nghệ, người Trung Hoa đã có những phát minh làm thay đổi thế giới
Họ đã phát minh ra những thứ rất là quan trọng
Ví dụ như giấy, la bàn, thuốc súng và kỹ thuật in ấn
Những phát minh này không chỉ làm thay đổi Trung Quốc
Mà còn lan tỏa ảnh hưởng đến toàn cầu
Việc phát minh ra giới ý bởi Thái Luân đã làm cho việc ghi chép và truyền bá trí thức
Trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết
Mở đường cho sự phát triển của văn hóa và trí thức nhân loại
Hãy nhờ cô la bàn, các nhà thám hiểm có thể xác định phương hướng ở trên biển
Mở rộng con đường giao thương và khám phá những vùng đất mới
Và không thể không nhắc đến ảnh hưởng sâu rộng của Nho Giáo
Do khổng tử sáng lập, tư tưởng Nho Giáo đã ảnh hưởng sâu rộng cho đến tận ngày nay
Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của đạo đức, của lễ nghi và gia đình
Tạo nên nền tảng vững chắc cho xã hội Trung Hoa
Nói riêng và xã hội phương Đông nói chung
Những lời dạy của khổng tử không chỉ ảnh hưởng đến chính trị, xã hội
Mà còn ăn sâu vào từng ngóc nách của đời sống người dân
Luận ngữ, đạo đức kinh hay những tác phẩm khác của Trung Hoa cổ đại
Cũng đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều thế hệ sau
Không chỉ ở Trung Quốc mà còn lan tỏa sang cả Nhật Bản
Bán đạo Triều Tiên và Việt Nam
Với một nền văn minh lâu đời và phức tạp như vậy
Văn minh hoa hạ không chỉ là một phần của lịch sử Trung Quốc
Mà cũng là một phần của lịch sử thế giới
Những giá trị về văn hóa, tri thức và phát minh của nền văn minh này
Vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến cuộc sống hiện đại
Chúng ta có thể không yêu Trung Quốc ở một kía cạnh nào đó
Nhưng chúng ta phải công nhận rằng nền văn minh hoa hạ của họ
Là một nền văn minh đã phát triển rực rỡ
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này
