Nỗi Niềm Nghệ sỹ Hát Xẩm Hà Thành

Mai Đức Thiện
109 Người theo dõi
1.4K Lượt xem video·13 thg 1, 2025
Trong số rất nhiều nghệ nhân hát xẩm hiện nay thì Mai Tuyết Hoa có thể nói là một trong những nghệ nhân hiếm hoi
Vừa có thể đàn vừa có thể hát
Chị cũng là người điều hành nhóm xẩm Hà Thành
Đã có nhiều nỗ lực trong trình diễn và sáng tạo lời mới cho các làn điệu xẩm
Vâng và trong chương trình Gõ Cửa Ngày Mới ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng gặp gỡ nghệ nhân Mai Tuyết Hoa
Theo cây đàn nhị từ 5 lên 8 tuổi
Chị Mai Tuyết Hoa đã lặn lội tìm học và trở thành học trò của nhiều nghệ nhân xẩm nổi tiếng
Không chỉ miệt mài tham gia vào chiếu xẩm Hà Thành trên phố cổ Đồng Xuân
Chị còn xuất bản nhiều CD đặt lời mới cho xẩm
Hiện chị là giám đốc Trung tâm Nhiên Cứu, Bảo Tồn và Phát huy âm nhạc Việt Nam
Xin chào nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa
Chúng ta vừa có lễ dỗ tổ nghệ hát xẩm một vài ngày vừa rồi
Chắc hẳn là cái dịp này cảm xúc của chị rất là đặc biệt đúng không?
Đặc biệt bởi vì là nghệ nhân hạ thị cầu bóng vật nhân gian của nước Việt Nam
Thì đặc biệt là nghệ thuật hát xẩm thì lại vừa qua đời
Nên đối với chúng tôi thì cái cảm xúc của lần tổ chức lễ lần này rất là khác
Bởi vì có một cái gì đó rất là xúc động
Và cảm thấy rất là mình có một cái điều gì đấy mình phải làm tốt, thật tốt
Để không hụ lòng hương hồn của nghệ nhân hạ thị cầu
Chị đã điều hành cái nhóm Sẩm Hà Thành được một số năm
Và trong những năm vừa qua thì có cái hoạt động nào mà chị tự cảm thấy
Là mình cũng khá hài lòng trong việc có thể giữ gìn được Sẩm
Tôi thấy rằng là cái nhóm Sẩm Hà Thành trong những năm vừa qua
Thì cũng đã làm được rất là nhiều việc
Cái công việc chính của nghệ thuật hát xẩm đó chính là cái việc tuyên truyền
Cho những công việc hàng ngày, những cái thời sự hàng ngày, biến động hàng ngày
Thì bản thân nhóm Sẩm Hà Thành thì chúng tôi cũng đã vừa thu được 5 bài hát xẩm
Nói về tuyên truyền về văn hóa giao thông
Đó là một cái vấn nạn của đất nước hiện nay
Vì chúng tôi đã thu và đã hát và đã tuyên truyền ở rất rất nhiều nơi
Và đã được hứng ứng rất là nhiều
Thì tôi nghĩ đấy là một cái mà chúng tôi bước đầu thành công
Trong cái việc mà bảo tồn nghệ thuật hát xẩm
Qua cái việc là tuyên truyền văn hóa giao thông
Tôi cũng đã được thưởng thức cái điệu hát xẩm
Mà có lồng lời về giao thông của chị rất là ấn tượng
Chị thấy là để mà lồng cái lời mới và mang hơi thở mới vào xẩm thì có khó lắm không?
Đương nhiên là hát xẩm thì đã rất là khó rồi
Và lồng điệu thì rõ ràng là cũng không phải ai cũng có thể lồng được
Lồng điệu như thế nào để cho cái bài hát, bài thơ đấy nó thật hay
Nó cuốn hút người nghe và nó lại hợp với cả cái thời đại bây giờ
Tìm cái điệu nào để nó phù hợp với cái bài thơ đó
Thì tôi nghĩ là cũng không phải dễ
So với mặt bằng chung của những bộ môn nghệ thuật truyền thống khác
Như là trèo, như là tuồng hay là những ca chù
Thì chị thấy là những nghệ nhân hát xẩm có những cái thuận lợi và những cái thiệt thòi gì không?
Nghệ thuật hát xẩm thì từ trước đến nay vẫn luôn luôn thiệt thòi
Cũng như là cuộc sống của nghệ nhân hạt thị cầu
Bà hát xẩm từ 8 tuổi và cứ đi lang thang như thế
Và cuộc đời của bà chưa một lúc nào được gọi là suy sướng cả
Và đến tận cuối đời thì bà vẫn là một người nghệ nhân xẩm rất là nghèo
Thì điều đó đương nhiên là tôi thấy là nghệ thuật hát xẩm có rất nhiều thiệt thòi
Hay kể cả lễ dỗ tổ
Như bản thân những nghệ sĩ nhóm xẩm hạ thành chúng tôi
Tự bỏ tiền túi ra để làm cái buổi lễ này
Và tôi mong muốn rằng là nếu như mà các cơ quan quản lý
Cũng như là các hương vị, những người mà quan tâm nhiều hơn nữa
Đến loại hình nghệ thuật hát xẩm
Nói riêng cũng như là nghệ thuật dân tộc Việt Nam nói chung
Để có thể đầu tư hơn cho các nghệ sĩ chúng tôi
Có thể có thêm những cái quyết tâm động lực để chúng tôi có thể làm nghề
Chúng ta đã nói nhiều đến mong muốn được đầu tư cho âm nhạc không gian trong đó có xẩm
Nhưng mà bây giờ chị mong muốn điều gì nhất ạ?
Về chế độ đãi ngộ, về danh hiệu hay là về không gian biểu diễn?
Mong muốn có một không gian biểu diễn nhất
Vì sao?
Vì rõ ràng là nghệ thuật hát xẩm bây giờ thì
Rất rất nhiều người nghệ sĩ đang rất là muốn được thể hiện mình
Và được hát cho công chúng nghe để hiểu hơn, yêu quý hơn
Và biết rõ hơn cái loại hình nghệ thuật này nó hay, nó đẹp như thế nào
Nhưng bản thân chúng tôi thì thật sự là không có không gian
Có lẽ là tôi cũng chẳng ước mong gì chỉ một tháng một lần thôi
Có một cái không gian cho chúng tôi có thể được thể hiện nghệ thuật hát xẩm
Với tư cách không chỉ là một nghệ sĩ biểu diễn mà còn là một nhạc sĩ thì
Liệu chị có đang ấp ủ một cái mảng đề tài nào mới
Sau khi đã có một cái trùm bài về văn hóa so thông rất là hay không?
Cái âm nhạc dân tộc này của chúng ta thì bây giờ hầu như cũng không được nhiều người quan tâm
Thì tôi cũng muốn hát tuyên truyền
Tuyên truyền cho cả âm nhạc dân tộc này nữa
Và tuyên truyền cho nhiều vấn đề nữa ví dụ như là giáo dục
Và tôi thật sự là tôi rất muốn là nếu như được
Thì các nhà thơ có thể sáng tác những bài thơ như thế
Để cho chúng tôi có thể lồng điệu xẩm vào để hát cũng như là tuyên truyền
Xin cảm ơn chị Mai Tuyết Hoa và chúc chị cùng nhóm Xẩm Hà Thành
Sẽ ngày càng có nhiều công nghiến hơn nữa trong việc giữ gìn và phát triển xẩm
