Phương pháp giáo dục con của người xưa | Giáo Dục Thiên Đức

Chào mừng các bạn đến với kênh Giáo dục Thiên Đức. Hôm nay chúng ta sẽ cùng chia sẻ chủ đề mang tên Phương pháp giáo dục con của người xưa, yêu thường nhưng không được nuông chịu. Mời các bạn cùng lắng nghe. Giáo dục gia đình là vỡ lòng của nhân sinh, ảnh hưởng tới cả cuộc đời của một con người. So với giáo dục ở trường lớp và xã hội, thì nó lại càng có ảnh hưởng sâu xa hơn nữa. Nhìn chung, hiện trạng giáo dục gia đình ngày nay tồn tại một số khuyến hướng. Ví như 1. Đặt nặng vấn đề học tập tri thức, xem nhẹ giáo dục đạo đức làm người. 2. Nặng về bảo hộ che chở, xem nhẹ giáo dục con tự lập. 3. Coi trọng vật chất, xem nhẹ tinh thần. 4. Chỉ giáo dục xương, không lấy bản thân làm gương mẫu. 5. Nặng về quản thúc kiểm soát, xem nhẹ việc dẫn dắt tích cực. Giáo dục gia đình là một phần quan trọng trong giáo dục nhân sinh, nhưng nhiều bậc cha mẹ ngày nay chưa nhận thức được tầm quan trọng này và cũng không quan tâm đúng mức đến cách hành xử. Nhiều người thậm chí còn cho rằng từ xưa đến nay, việc cha mẹ dạy con đâu cần nguyên tắc hay trách nhiệm gì. Con của mình muốn dạy thế nào thì dạy. Tuy nhiên, trong văn hóa truyền thống, việc coi trọng giáo dục gia đình luôn là một giá trị cốt lõi và tốt đẹp, góp phần hình thành nhân cách và đạo đức của thế hệ sau. Người xưa xem giáo dục con cái là nhiệm vụ quan trọng trong cuộc đời. Gia đình trong xã hội cổ đại không chỉ là một đơn vị sinh hoạt mà còn là nền tảng sản xuất và giáo dục. Người xưa đặc biệt coi trọng mô hình liên hệ giữa việc quản lý gia đình, tề gia và việc điều hành quốc gia, trị quốc. Nói cách khác, người xưa tin rằng thần tu nhi hậu gia tề, gia tề nhi hậu quốc trị, quốc trị nhi hậu thiên hạ bình. Theo quan niệm này, gốc rễ của thiên hạ nằm ở quốc gia, gốc của quốc gia là gia đình và gốc của gia đình chính là mỗi cá nhân. Điều đó nhấn mạnh mối liên kết chặt chẽ giữa con người, gia đình và quốc gia. Việc trị quốc bắt nguồn từ quản lý gia đình, mà quản lý gia đình lại khởi đầu từ giáo dục con cái, xuất phát từ mục tiêu tề gia trị quốc. Người xưa coi giáo dục gia đình chính là nền tảng của quốc gia. Việc giáo dục con cái là trách nhiệm hàng đầu của cha mẹ, bởi nuôi mà không dạy, không chỉ gây hại cho gia đình mà còn ảnh hưởng đến xã hội và đất nước. Chiếc già Trình Di, thời Tống từng nói, niềm vui lớn nhất là đọc sách, việc quan trọng nhất là giáo dục con cái. Phương Hiếu Nhụ, thời Minh cũng nhấn mạnh, yêu còn mà không dạy chẳng khác gì không yêu, dạy mà không hướng đến điều thiện cũng như không dạy. Những tư tưởng này dù trải qua bao thế kỷ vẫn mang ý nghĩa sâu sắc và thực tế đối với xã hội hiện đại. Giáo dục gia đình xưa trú trọng giáo dục lập trí. Người xưa dạy rằng nhân bất lập trí vì nhân giã, tạm dịch. Người không có trí hướng thì không thành người. Họ coi việc giáo dục con cái về trí hướng và đạo đức là nền tảng. Nhàn từ thôi, nói. Người có trí hướng sẽ rèn luyện để thành công. Người không có trí sẽ dễ rời vào sự tầm thường. Dương Kế Thịnh, thời Minh cũng khuyên, còn phải lập trí làm người quân tử, không cần bận tâm, làm quan hay không, chỉ cần sống chính trực, từ khác được người đời kính trọng. Người xưa nhấn mạnh làm người quân tử chính trực quan trọng hơn việc làm quan hay đạt địa vị cao. Quan điểm lập trí gắn liền với việc làm người. Ngày nay, nhiều cha mẹ đặt kỳ vọng con cái phải trở thành chuyên gia, giáo sư hay lãnh đạo mà quên rằng một xã hội ổn định cần những con người trí lớn Các thời đại huy hoàng trong lịch sử Trung Quốc mình chứng rõ ràng ràng thành công này xuất phát từ việc người xưa chú trọng giáo dục đạo đức và giá trị nhân sinh với chức lý trước tiên phải làm người sau đó mới làm việc. Người xưa giáo dục con cái chú trọng giáo dục cần kiệm giàn dị, liêm khít, lấy cần kiệm làm gốc, trân quý từng manh áo, từng hạt cơm. Đây là một phần giáo dục vững lòng về đạo đức nhân sinh. Gia đình Trung Quốc cổ đại cũng cho rằng con người từ tiết kiệm đi đến xa hoa rất dễ, từ xa hoa về tiết kiệm thì rất khó. Trong lịch sử rất nhiều bậc cổ nhân đã lưu lại gia huấn. Họ không phải là do nghèo túng, đói khổ mới nói đến giàn dị, mà là họ hiểu rất rõ thành bởi cần kiệm bại bởi xa hoa. Coi giàn dị tiết kiệm là một đức tính tốt đẹp trong cuộc đời. Đạo lý này không hề thâm sâu hay mới lạ, nhưng dường như nhiều cha mẹ ngày nay lại ít hiểu biết về nó. Không ít người cho rằng chỉ có một đứa con, tiền không tiêu cho nó thì tiêu cho ai. Hoặc chúng ta ngày xưa đã khổ đủ rồi để con cái lãng phí một chút cũng chẳng sao. Những suy nghĩ như vậy đã khiến nhiều gia đình thất bại trong việc giáo dục con trẻ. Trái lại, người xưa được dạy rằng từng muỗng cháo miếng cơm nên nghĩ đến sự khó khăn để có được. Nửa sợi tơ, miếng vải luôn nhớ đến công sức người làm ra. Ngày nay, nhiều người đã đánh mất đạo đức truyền thống coi việc để con cái hưởng thụ là trách nhiệm chính. Tuy nhiên, cách nuôi dạy này dễ khiến trẻ lớn lên với ý chí yếu kém, khả năng chịu đường thấp và khó vượt qua nghịch cành. Người xưa không chỉ quan trọng lối sống cần kiệm mà còn nhấn mạnh sự chính trực liêm khiết với quan niệm thanh bạch truyền gia. Trong hán thư Sở Quảng Truyện có nhắc đến Sở Quảng khi cáo lão Hồi Hương đã dùng tiền được ban thưởng để chiều đái bạn bè thay vì tích trữ cho con cháu. Ông nói nếu con cháu chầm trì ruộng đất hiện có đã đủ sống nếu để lại thêm tài sản chẳng phải khuyến khích chúng lười biếng sao. Bên cạnh câu nói của Lâm Tắc Từ Khải Nhãn Khán Thế Giới Đệ Nhất Nhân có một đôi câu đối Con cháu nếu như ta giữ tiền lại để làm gì? Hiền mà nhiều tiền tổn ý chí. Con cháu không như ta giữ tiền lại để làm gì? Ngu mà nhiều tiền càng thêm ngu. Những bài học này nhắc nhờ chúng ta rằng điều thực sự có lợi cho con cháu là giáo dục đạo đức ý chí và trách nhiệm chứ không phải là để lại của cài vật chất. Người xưa dạy con không tán thành nuông chiều. Hàn Phi Tử từng nói Chà nghiêm khắc thì trong nhà sẽ không có kẻ ngỗ ngược Còn mẹ hiền tử thì sẽ có con hư. Tử Mã Quàng cũng nói Người làm mẹ không nên lo không hiền tử mà nên lo rằng chỉ biết yêu thương mà không biết dạy dỗ. Họ cho rằng tình yêu thương cha mẹ cần phải sáng suốt mà có chừng mực mới có thể có được tác dụng tích cực. Câu nói Tử Mẫu Bại Tử Mẹ hiền có con hư là đạo lý mà người xưa đúc rút ra bài học giáo huấn cho chính mình. Đạo lý này giống như lời cảnh báo nhắc nhở những bậc cha mẹ không nên nuông chiều con cái mà nên trún trọng giáo dục luân lý đạo đức làm người. Quý khán giả thân mến chuyên mục Cùng Con Trở Về Văn Hóa Truyền Thống xin được kết thúc tại đây. Cảm ơn sự quan tâm và theo dõi kênh. Chào tạm biệt và hẹn gặp lại các bạn trong chương trình tiếp theo.