Hành trình vĩ đại của Voyager-1 sắp kết thúc - chúng ta đã sẵn sàng chưa ? | Top thú vị |

Giữa khoảng không vô tận của vũ sủ, một xứ dà nhỏ bé của nhân loại vẫn lặng lẽ trôi giản. Đó là Voyager 1, con tàu vũ sủ huyền thoại, đã rời trái đất gần 50 năm trước, mang theo thông điệp của nhân loại đến những vùng xa xôi nhất của vũ sủ. Bạn có bao giờ tự hỏi, khi nào tàu vũ sủ Voyager 1 sẽ ngừng hoạt động? Có lẽ thời khắc đó đang đến gần hơn bao giờ hết. Vào ngày 25 tháng 2 năm 2025, NASA đã đưa ra một quyết định quan trọng, tắt bớt thiết bị khoa học trên tàu Voyager 1. Và trong những ngày tới, họ sẽ làm điều tương tự với người anh em song sinh của nó, là Voyager 2. Điều đó có nghĩa là kể từ bây giờ, mỗi ngày đều có thể coi là ngày cuối cùng của con tàu huyền thoại Voyager 1. Vậy thực hư câu chuyện này như thế nào? Liệu chúng ta đã sẵn sàng để nói lời tạm biệt với con tàu huyền thoại này hay chưa? Xin mời quý vị và các bạn cùng đi khám phá! Voyager 1 không chỉ là một con tàu vũ sủ, nó là một biểu tượng vĩ đại của trí tuệ và khát vọng khám phám vô tận của nhân loại. Được NASA phóng đi từ trái đất vào ngày 5 tháng 9 năm 1977, Voyager 1 ban đầu chỉ có nhiệm vụ kéo dài vài năm, nhằm khám phá một tinh và thổ tinh. Nhưng thay vì dừng lại, nó tiếp tục hành trình, trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên đi vào không gian liên rào, nơi chưa từng có con tàu nào của con người đặt chân tới. Tính đến thời điểm tháng 2 năm 2025, Voyager 1 đang cách trái đất khoảng 25 tỷ km, tương đương 23,15 giờ ánh sáng, trở thành vật thể nhân tạo đi xa nhất của nhân loại. Nó vẫn lặng lẽ gửi những tín hiệu yếu ớt về trái đất, như những lời thi thầm từ rìa ngoài của hệ mặt trời, mặc dù năng lượng của nó đang dần cạn kiệt. Vậy tại sao Voyager 1 lại quan trọng đến thế? Trước hết, nó đã giúp chúng ta hiểu rõ hơn về các hành tinh khí khổng lồ, chụp những bức ảnh đầu tiên tiết lộ vẻ đẹp kỳ vĩ của một tinh và thổ tinh, bao gồm cả những chi tiết đáng kinh ngạc về hệ thống những cơn bão khổng lồ, cũng như vành đai của chúng. Nhưng đóng góp vĩ đại nhất của Voyager 1 không chỉ dừng lại ở việc khám phá các hành tinh, mà còn ở việc đưa nhân loại vượt ra khỏi danh giới hệ mặt trời, bước vào không gian liên giao. Không chỉ mang giá trị khoa học, Voyager 1 còn mang theo một thông điệp đặc biệt, một chiếc đĩa vàng, chứa âm thanh, hình ảnh và những lời chào bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau đại diện cho trái đất. Các nhà khoa học hy vọng, nếu một nền văn minh ngoài trái đất nào đó tìm thấy Voyager 1 trong tương lai xa, nó sẽ là nhân chứng cho sự tồn tại của chúng ta. Voyager 1 cũng đã gửi về bức ảnh mang tính biểu tượng có tên là chấm xanh mờ nhạt, cho thấy trái đất chỉ là một chấm nhỏ bé giữa vũ trụ rộng lớn. Khan Sagan, nhà thiên văn học nổi tiếng, đã dùng bức ảnh này để nhấn mạnh sự mong manh của hành tinh chúng ta và trách nhiệm của nhân loại trong việc bảo vệ nó. Từ những năm 1990, Voyager 1 đã dần cạn kiệt nguồn năng lượng, một sự thật không thể tránh khỏi đối với một con tàu vũ trụ đã vượt qua gần 50 năm hành trình. Để kéo dài sự sống cho nó, NASA buộc phải đưa ra những quyết định khó khăn. Từng thiết bị khoa học lần lượt bị tắt đi, như những ngọn đèn trong một căn phòng đang chìm dần vào bóng tối. Và rồi, ngày 25 tháng 2 năm 2025, một cột mốc quan trọng khác đã đến. NASA tiếp tục tắt hệ thống đo tiêu vũ trụ trên tàu Voyager 1. Đây không chỉ là một thiết bị đơn thuần. Hệ thống đo tiêu vũ trụ CRS là lá chắn vô hình giúp Voyager 1 cảm nhận những hạt tiêu vũ trụ năng lượng cao đến từ những vùng xa xôi nhất của vũ trụ, thậm chí từ các vụ nổ siêu tân tinh hay hố đen khổng lồ. Thiết bị này giúp chúng ta hiểu cách tiêu vũ trụ di chuyển tác động đến không gian liên sao và cả trái đất. Nhưng NASA vừa tắt CRS trên Voyager 1 đồng nghĩa với việc con tàu đã mất đi khả năng cảm nhận những tiêu năng lượng mạnh mẽ nhất trong vũ trụ. Đây không chỉ là việc một thiết bị khoa học bị tắt đi, mà còn là một bước lùi trong hành trình khám phá những bí ẩn ở rìa hệ mặt trời. Voyager 1 vẫn tiếp tục hành trình, nhưng kể từ đây, nó bước vào bóng tối vũ trụ với đôi mắt mâu dần, chậm rãi tiến gần hơn đến sự im lặng vĩnh cửu. Với việc tắt hệ thống đo tiêu vũ trụ CRS, Voyager 1 chỉ còn lại 3 thiết bị bám chủ trong cuộc chiến chống lại sự cạn kiệt năng lượng. Đó là hệ thống đo hạt tích điện năng lượng thấp, thiết bị đo sóng plasma và máy đo tử thông 30. Bây giờ, hãy cùng tìm hiểu về vai trò của 3 công cụ còn lại này nhé! Hệ thống đo hạt tích điện năng lượng thấp LECP chính là giác quan giúp Voyager 1 cảm nhận những hạt măng năng lượng thấp trôi giạt trong không gian. Hãy tưởng tượng, vũ trụ là một đại dương vô tận, nơi các dòng hạt tích điện như những con sóng vô hình không ngừng di chuyển. Thiết bị LECP giúp chúng ta hiểu chúng đến từ đâu, chúng mang theo điều gì và cách chúng tương tác với không gian niên rào. Nhờ thiết bị này, Voyager 1 đã phát hiện ra danh giới cuối cùng của hệ mặt trời, nơi mà gió mặt trời dần yếu đi và nhường chỗ cho gió vũ trụ từ những ngôi sao xa xôi. Thiết bị đo sóng plasma PVFS chính là đôi tay của Voyager 1, lắng nghe những âm thanh vô hình của vũ trụ. Nhờ nó, chúng ta đã phát hiện ra những làn sóng plasma khuấy động không gian niên rào, những dấu vết vô hình của những vụ nổ sao xa xôi hay sự tương tác giữa hệ mặt trời và vũ trụ bao là. Nếu một ngày nào đó tín hiệu của Voyager 1 ngừng lại, đây sẽ là thiết bị giúp chúng ta nghe thấy những nhịp đập cuối cùng của con tàu trước khi nó chìm vào sự im lặng vĩnh cửu. Cuối cùng là máy đo từ thông ba sục MAG. Nó giống như la bàn của Voyager 1, giúp con tàu đọc được những dòng chảy tư trường vô hình đang bao quanh nó. Nhờ MAG, các nhà khoa học có thể biết được tư trường của mập tinh, thổ tinh, tương tác gió mặt trời với từ quyển các hành tinh. Đặc biệt là thiết bị giúp chúng ta biết được danh giới gió mặt trời, một vùng chuyển tiếp phức tạp nơi các tư trường vô hình giao thoa, tạo nên một bức tranh sinh động về vũ trụ. Ba thiết bị này là những gì còn lại của một sứ mệnh vĩ đại. Chúng vẫn hoạt động, kiên trì bám trụ trước khi nguồn năng lượng cuối cùng cạn kiệt. Giống như Voyager 1, người anh em song sinh Voyager 2 cũng đang bước vào giai đoạn cuối cùng của hành trình. NASA dự kiến, vào ngày 24 tháng 3 năm 2025, họ sẽ tắt thiết bị đo hạt tích điện năng lượng thấp trên tàu Voyager 2. Như vậy, Voyager 2 cũng sẽ chỉ còn ba thiết bị đang hoạt động là hệ thống đo tiêu vũ trụ, thiết bị đo tư trường và thiết bị đo sóng plasma. Để kéo dài tuổi thọ, NASA cũng đã lên kế hoạch, vào năm 2026 sẽ tắt thiết bị đo hạt tích điện năng lượng thấp trên tàu Voyager 1. Cùng thời điểm đó, thiết bị đo tiêu vũ trụ trên Voyager 2 cũng sẽ bị tắt. NASA đang thực hiện chiến lược tiết kiệm năng lượng để ít nhất một thiết bị trên mỗi tàu có thể hoạt động đến năm 2030, một nỗ lực phi thường nhằm kéo dài thêm vài năm quý giá cho cuộc hành trình vĩ đại nhất mà nhân loại từng thực hiện. Mỗi lần NASA tắt một thiết bị, đó không chỉ là một quyết định kỹ thuật mà còn giống như một lời chia tay. Chúng ta đang chứng kiến những bước đi cuối cùng của một huyền thoại, nơi mà từng tia sáng khoa học dần tắt trong bóng tối vô tận của vũ trụ. Và khi thời điểm đó đến, Voyager 1 sẽ không còn là một nhà khoa học lặng lẽ giữa vũ trụ nữa. Nó sẽ trở thành một chứng nhân bất tử, trôi dạt qua những khoảng không xa xôi, mang theo câu chuyện của nhân loại đến những vùng trời mà chúng ta có thể không bao giờ chạm tới. Để duy trì hoạt động ổn định qua hàng thập kỷ trong không gian, Voyager 1 được trang bị 3 máy phát điện đồng vị phóng dạ RTG được gắn trên 3 cần trục của tàu vũ trụ. Mỗi máy phát chứa 24 quả cầu oxy-plutonium-238. Chúng có thể tạo ra 470W điện tại thời điểm phóng. Phần còn lại sẽ bị tiêu hao dưới dạng nhiệt thải. Công suất đầu ra của RTG sẽ giảm dần theo thời gian, do chu kỳ bán giã là 87,7 năm của nhân liệu và sự xuống cấp của các cặp nhiệt điện. Bởi vậy, ở thời điểm hiện tại, nguồn điện trên Voyager 1 không đủ để duy trì các thiết bị, nên NASA buộc phải tắt chúng để duy trì hoạt động lâu nhất có thể cho con tàu. Mỗi phút, mỗi giờ và mỗi ngày trôi qua, Voyager 1 lại tiến vào một vùng không gian mới, nơi chưa từng có con tàu nào đặt chân đỉnh trước đây. Chúng không đơn thuần là những cỗ máy, mà là những nhà thám hiểm vĩ đại nhất của nhân loại. Đơn độc giữa bóng tối phô tận, tiếp tục hành trình không hồi kết. Nhưng điều đó cũng có nghĩa là, mỗi ngày trôi qua, chúng ta lại tiến gần hơn đến giây phút cuối cùng. Một ngày nào đó, có thể là tuần sau, có thể là năm tới, tín hiệu cuối cùng sẽ vang lên. Một chấm sáng mờ nhạt trên màn hình điều khiển, rồi dần liệm đi, nhường chỗ cho sự im lặng tuyệt đối. Nhưng dù ngày ấy có đến, Voyager 1 sẽ tiếp tục bay, trôi rạt giữa các vỉ sao, mang theo những lời chào của trái đất khắc trên chiếc đĩa vàng, như một bức thư gửi vào vũ sụ. Hy vọng một ngày nào đó, ai đó sẽ tìm thấy và biết rằng, chúng ta đang ở đây. Và khi ấy, dù không còn liên lạc, câu chuyện về Voyager 1 sẽ không bao giờ kết thúc. Nó vẫn ở đó, trong vũ sụ bao la, trong lịch sử khoa học của nhân loại, và trong trái tim của những người đã dõi theo hành trình của nó suốt gần nửa thế kỷ. Và bạn, những người đã lắng nghe, quan tâm và dõi theo hành trình này chính là những người giữ cho tinh thần của Voyager mãi tồn tại. Cảm ơn bạn đã theo dõi hết video ngày hôm nay. Chúc bạn có những phút giây thư giãn và bổ ích. Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại trong những video sau. Thân ải chào tạm biệt!