Những Phát Minh Đưa Nhân Loại Đến Gần Hơn Với Tận Thế!

Nhân loại đã từng tự hào vì sở hữu những kỳ tích công nghệ, giúp cuộc sống trở nên dễ dàng và tuyệt tiện hơn. Các phát minh như động cơ hối nước, điện, công nghệ thông tin hay trí tuệ nhân tạo đã mở ra những kỷ nguyên mới đưa loài người chạm đến những đỉnh cao tưởng chừng không thể. Nhưng gần sau sự lộng lấy ấy, vẫn còn những ý tưởng âm thầm gây ra thảm họa cho toàn thế giới. Vậy những phát minh ấy là gì? Đâu là danh giới giữa sáng tạo và sự hủy hoại? Hãy cùng lật mờ sự thật về những phát minh đã từng ngày thay đổi trái đất trong video hôm nay. Những phát minh phá hủy thế giới Vào giữa thế kỷ 19, khi mà công nghiệp hóa trở thành xu hướng phát triển của thế giới, một số vật liệu có nguồn gốc từ động vật đã trở nên ngay một khan hiếm. Loài voi phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng vì nhu cầu sử dụng ngà voi cho các mặt hàng như phím đàn piano, bóng pia tăng cao trong thời điểm đó. Một số con vật khác như rùa cũng phải chịu chung số phận. Nhìn thấy tình hình này, các nhà phát minh khi ấy đã cố gắng giải quyết vấn đề với nhiều sáng chế về vật liệu bán tổng hợp. Trong đó có nhà khoa học này. Năm 1862, Alexander Parkes đã được cơ bằng sáng chế cho một loại vật liệu mới có tên gọi là Parkinson. Ông nhận thấy cellulose là một hợp chất có nhiều trong loài thực vật, có thể trở thành nguyên liệu trong một loại vật liệu mới nếu được xử lý đủ cách. Nhà khoa học đã tiến hành thử nghiệm hợp chất này sau khi biến đổi để xem nó có tính dẻo, linh hoạt và dễ dàng công hay không. Nghĩ là làm, Parkes đã trộn cellulose với acid nitric và acid sulfuric để tạo ra một hợp chất gọi là nitrocellulose. Đây là bước quan trọng đầu tiên vì nitrocellulose có thể được làm mềm và biến thành một dạng dẻo. Sau khi tạo ra nitrocellulose, Parkes tiếp tục trộn hợp chất này với phenol, một loại dung ngôi, để tạo ra một chất dẻo và dễ dàng công. Kết quả chính là sự ra đời của Parkinson. Tuy nhiên điểm hạn chế lớn nhất của loại vật liệu này chính là đậu bền và không có khả năng sản xuất quy mô lớn. Nhưng nó lại mở ra một kỷ nguyên mới. Tạo bàn đạp trong một trong những phát minh vĩ đại nhất của nhân loại được ra đời. Năm 1935, Wallace Carruthers tại công ty DuPont đã phát minh ra nylon, loài nhựa tổng hợp đầu tiên được sản xuất hoàn toàn từ các hợp chất hóa học, không phải từ cellulose. Nó có tính chất bền, dẻo và dễ chế tạo, được sử dụng rộng rãi trong sản xuất sợi dệt, lưới và các sản phẩm tiêu dùng khác. Rất nhanh sau đó, vào năm 1950, loài nhựa tổng hợp này đã được ứng dụng trong đời sống. Sau nylon, nhiều loài nhựa khác như PE, PP và PVC được phát triển. Đây chính là biểu đồ cho thấy sản lượng nhựa được sử dụng hàng năm trên toàn thế giới cho đến ngày nay. Tại các quốc gia như Hoa Kỳ, Ba Lan, Hungary và Đức, mỗi một người dân trung bình sẽ tiêu thụ từ 300-400 túi nylon mỗi năm. Có khoảng 1-5 tỷ túi nhựa đã được sử dụng và vứt bỏ. Phải khẳng định rằng, nó đã đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống. Mọi ngành nghề lĩnh vực đều có sự xuất hiện của nhựa và túi nylon. Tuy nhiên, có một vấn đề mà chúng ta không thể lương chức được. Sự tiền lợi lại đi kèm với những tác hại nghiêm trọng đối với môi trường, động vật và cả sức khỏe con người. Nylon và túi nhựa hiện nay đang là một trong những nguyên nhân gây ồn nhiễm trên toàn cầu. Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, mỗi năm có khoảng 500 tỷ túi nylon được sản xuất và sử dụng trên thế giới. Trong đó, phần lớn là túi nhựa dùng một lần, được thải ra môi trường sau mỗi lần sử dụng. Chúng không thể phân hủy nhanh và phải mất tới 500-1000 năm để biến mất. Thậm chí trong quá trình đó, túi nylon chỉ phân giã thành các mảnh vụn nhỏ, chứ không tàn biến hoàn toàn. Điều này khiến chúng trở thành một trong những vật liệu gây ồn nhiễm đáng lo ngại nhất. Các túi nhựa bị vứt bỏ không đúng cách sẽ trôi nổi trên mặt đất hoặc vào các hệ thống thoát nước, gây tắc nghẽn công dãnh và ồn nhiễm các nguồn nước. Một thông kê từ tổ chức Greenpeace cho biết khoảng 8 triệu tấn nhựa mỗi năm được đổ vào đại dương, trong đó nylon chiếm phần lớn. Chúng không chỉ gây tắc nghẽn các dòng trời tự nhiên, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước và đất, làm giảm khả năng sinh trưởng của cây trồng và động vật trong khu vực bị ồn nhiễm. Bên cạnh đó, động vật hoang dã cũng là một nạn nhân khác của phát minh này. Nhiều loài động vật như cá, rua biển, chim và động vật có vũ bị mắc kẹt trong túi nhựa hoặc nuốt phải túi nhựa gây tử vong. Theo một báo cáo của tổ chức Oceana, khoảng 100.000 động vật biển chết mỗi năm do bị mắc kẹt hoặc ăn phải túi nhựa. Những sinh linh tội nghiệp không thể phân biệt giữa thức ăn và các vật thể nhựa và khi chúng nuốt phải nhựa, các túi nhựa có thể làm tắc nghẽn hệ tiêu hóa, dẫn đến cái chết do đói, nhiễm độc hoặc mất khả năng di chuyển. Ngoài ra, nhựa cũng xâm nhập vào chuỗi thức ăn. Các hạt nhựa nhỏ có thể được hấp thụ vào cơ thể động vật biển và sau đó đi vào con người của việc tiêu thụ ải sản. Một nghiên cứu gần đây cho thấy, hơn 90% các loài động vật biển đã hấp thụ vi nhựa trong cơ thể chúng. Khi con người tiêu thụ ải sản, chúng ta cũng có thể vô tình hấp thụ các hạt nhựa này, do đến nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người, bao gồm cả các vấn đề về nội tiết và nguy cơ hông thư. Điều này cũng cho thấy rằng chính phát minh của nhân loại cũng đã tác động đến chúng ta. Thật vậy, các chất hóa học như BPA, Phla Latis và các hợp chất động vật khác có thể thấm vào thực phẩm và nước uống khi túi nhựa tiếp xúc với chúng. Chúng đều là những hợp chất có thể làm thay đổi sự phát triển của cơ thể. Và ảnh hưởng đến hệ thống biễn dịch. Thậm chí các chất hóa học trong nhựa cũng có thể gây ra rối loạn học môn và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Ngoài ra, khi nhựa bị đốt cháy, nó phát thải các chất khí độc hại như dioxins, có thể gây ung thư và ảnh hưởng đến sức khỏe hô hấp của con người. Một nghiên cứu của Đại học Newcastle của Úc cho thấy, mỗi năm con người có thể hấp thụ tới 5 gram nhựa, tương đương với trọng lượng của một thẻ tiến dụng, thông qua việc tiêu thụ thực phẩm và nước uống bị ô nhiễm nhựa. Đây có thực là một cảnh báo đỏ, vật túi ni lông đang thực sự tàn phá chính con người chúng ta và cả trái đất. Liệu nhân loại có thể kịp nhận thức và thay đổi, hay sẽ tiếp tục bị nhấn chim bởi chính phát minh của mình? Khi việc sử dụng túi ni lông và giác thải của chúng trở thành vấn đề toàn cầu, nhiều quốc gia bắt đầu có những động thái để cải thiện. Liên minh châu Âu đã ban hành chỉ thị nhựa dùng một lần, quy định cấm sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Các quốc gia như Pháp, Đức và Ý đã áp dụng thuế cao hoặc cấm hoàn toàn sản phẩm này tại các cửa hàng bán lẻ. Từ năm 2020 ở Trung Quốc, túi ni lông không phân hủy đã bị cấm tại các thành phố lớn. Công dân được khuyến khích sử dụng túi vải tái sử dụng. Tại châu Phi, một số quốc gia như Kenya, Rwanda và Tanzania cũng đã thực hiện lệnh cấm toàn diện với hình phạt nặng cho hành vi sản xuất và sử dụng. Nơi nước của chúng ta, Việt Nam, từ lâu đã nhận thức được sự nguy hiểm của nhựa và túi ni lông. Vì vậy, từ năm 2012, thuế bảo vệ môi trường đối với các hậu chất này đã được áp dụng với mục tiêu giảm thiêu sử dụng. 8 năm sau, chúng ta có chiến lược quốc gia về quản lý rác thải nhựa với mục tiêu cấm hoàn toàn việc sản xuất và sử dụng túi ni lông khó phân hủy. Các siêu thị lớn cũng đã thay thế túi ni lông bằng túi giấy, túi vải hoặc túi phân hủy sinh học. Ông hút giấy, ông hút tre và các sản phẩm thân thiện với môi trường xuất hiện và có mặt tại nhiều quán cà phê, nhà hàng. Chính phủ và các tổ chức phi chính phủ đã triển khai nhiều chiến dịch thù gom rác thải nhựa ở các thành phố lớn và phen biệt. Các trường học cũng được khuyến khích đưa giáo dục về bảo vệ môi trường vào chương trình giảng dạy. Có thể thấy rằng, Việt Nam cùng các nước trên khắp thế giới đã và đang nỗ lực từng bước để giảm thiêu tác động của túi ni lông và rác thải nhựa. Hồng qua các chính sách, chiến dịch và công nghệ thân thiện với môi trường. Và hợp chất này là minh chứng rõ ràng nhất cho việc không chỉ có súng đạn mà ngay cả một sản phẩm đời sống bình thường cũng có thể phá hủy cả trái đất. Trong khi túi ni lông và nhựa âm thầm gây ô nhiễm từng ngóc ngách của hành tinh thì trong quá khứ chúng ta đã từng có một phát minh khác để lại di chứng suốt nhiều thế hệ. Nó từng được ca ngợi như một giải pháp cách mạng cho ngành công nghiệp Nhưng trên thực tế, con người đã phải đánh đổi giữa tiến bộ và cái giá phải trả của sức khỏe. Đó chính là sang pha chỉ. Phát minh này ra đời từ khi nào? Vì sao lại nói nó đã từng có nguy cơ hủy diệt nhân loại? Hãy cùng quay ngược dòng thời gian trở về nước Mỹ vào những năm cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20. Khi ấy ô tô đã trở nên phổ biến như Henry Ford biến phương tiện giao thông này trở thành một sản phẩm đại chúng. Tuy nhiên các nhà sản xuất lại đau đầu vì động cơ xe thường gặp vấn đề vô cùng nghiêm trọng. Đó là hiện tượng gõ máy. Nó xảy ra khi nhiên liệu cháy không ổn định gây ra tiếng ồn và làm giảm hiệu suất động cơ thậm chí có thể làm hỏng động cơ nghiêm trọng. Vì vậy các hãng liên tục tìm kiếm các kỹ sư, nhà khoa học để nhờ giúp đỡ tìm ra phương án giải quyết. Người đàn ông này cũng là một trong số đó. Thomas Mickley, lúc đó làm việc cho hãng chế tạo xe hơi General Motors. Ông đã cùng với kỹ sư trưởng của mình ra sức nghiên cứu hiện tượng gõ máy để cải tiến động cơ. Nhưng kết quả vẫn chỉ là con số 0. Đến tháng 3 năm 1922, trong một lần thử nghiệm Thomas đã đặt ra câu hỏi khi thêm một hợp chất chứa chỉ là tetraethyl lead thì vấn đề có được giải quyết hay không? Qua thực, nó đã phát hủy tác dụng. Chỉ trong TEL làm tăng chỉ số ốc tan của xăng giúp nhiên liệu cháy đều hơn và giảm gõ máy. Xăng pha chỉ cải thiện hiệu suất động cơ cho phép sản xuất động cơ mạnh mẽ và hiệu quả hơn. Phát hiện của Thomas đã trở thành câu trả lời cho vấn đề nhức nhối bực nhất vào đầu thế kỷ 20. Chỉ sau đó một thời gian ngắn, ông cùng đồng nghiệp lần đầu tiên thử nghiệm thành công xăng pha chỉ trong động cơ ô tô. Sản phẩm này cũng nhanh chóng được tung ra thị trường bày bán hàng loạt với tên gọi là ethyl. Nó được áp dụng để gem cho ra đời loại động cơ xe hơi nổi tiếng Model T4 và trở thành sự lựa chọn cho ngành công nghiệp ô tô toàn cộng. So với các giải pháp thay thế khác như ethanol hoặc benzene, TEL rẻ hơn và dễ sản xuất hơn, giúp giảm chi phí sản xuất nhiên liệu. Xăng pha chỉ trở thành tiêu chuẩn nhiên liệu chính cho ngành công nghiệp ô tô, đóng góp vào sự phát triển bùng nổ của ngành này từ những năm 1920 đến 1970. Thậm chí trong thế triển thứ 2, loại xăng chỉ có chỉ số ốc tan cao còn được sử dụng cho máy bay chiến đấu, giúp cải thiện hiệu xuất và độ biên động cơ, ngay cả khi đối mặt với điều kiện khắc nghiệt. Cả thế giới cao ngợi, nó là chất phụ gia thần kỳ cho động cơ. Các công nghệ và động cơ trong thế kỷ 20 đều được thiết kế dựa trên đặc tính của xăng pha chỉ. Nhiều quốc gia còn tập trung nguồn lực để phát triển và áp dụng nhiên liệu này, mà không trú trọng tới các phương pháp thay thế khiến việc truyền đổi trở nên khó khăn. Có thể thấy rằng, xăng pha chỉ không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là một biểu tượng của sự phát triển nhanh chóng trong thế kỷ 20. Bản thân cha đẻ của nó là Thomas đã được Hiệp hội Hóa học Mỹ trao tặng huân trương nhờ phát minh của mình. Thế nhưng, đằng sau sự thành công của xăng pha chỉ lại là sự xuất hiện của thần chết. Chỉ vài tháng sau ngày nhận huân trương, Thomas đột nhiên cảm thấy không khỏe. Ông thường xuyên bị tào bón, có những cơn ngứa dan ở bàn tay và bàn chân. Nhiều lúc, Thomas không thể thở được, phổi như bị đặc quánh lạ. Trong công việc, ông luôn rơi vào tình trạng nhầm lẫn, thậm chí không nhớ những gì đã xảy ra. Vì thế, ông đã tới bệnh viện để thăm khám. Sau hàng loạt xét nghiệm, bác sĩ nhận thấy rằng khớp gối của Thomas còn có những vỉa xương xếp thành lớp. Cùng với những trường chứng trước đó, bác sĩ nghi ngờ ngày kỹ sư đã bị nhiếp độc trị. Điều này hoàn toàn có khả năng xảy ra vì Thomas đã phát minh và làm việc với xăng pha trì trong một thời gian dài. Thế là ông buộc phải nghỉ việc tạm thời, chuyển đến Florida để điều trị sức khỏe, tránh xa môi trường có độc tổ cao. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian ấy, hai công nhân của phòng thí nghiệm Dayton, nơi từng làm việc của Thomas, bỗng dưng đột tử. Theo kết quả khám nghiệm pháp y, nguyên nhân cái chết là nhồi máu cơ tiêm cấp. Ngoài ra, một số công nhân khác cũng bắt đầu có các triệu chứng giống như Thomas, nhưng lại bị kết luận là do lao động với cường độ cao trong một thời gian dài. Một năm sau, tại GM lại ghi nhận thêm 8 công nhân tử vong với các biểu hiện như điên loạn, ảo giác, chán ăn và buồn nôn. 35 người khác có hiện tượng run dày, ngư ngái. Thế nhưng những cái chết và tình trạng sức khỏe bất thường của các nhân viên lại bị GM bỏ qua và râu giếm hoàn toàn trước báo chí. Các chiến dịch quảng báo và truyền thông cho xăng pha trì vẫn được tiếp tục. Ngay cả bản thân Thomas cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc sản xuất và buôn bán TEL dù đã trải qua cơn ngộ độc trì nghiêm trọng. Trong một buổi họp báo, ông hít hơi TEL trực tiếp từ chai thí nghiệm trong vài phút để chứng minh rằng nó không gây độc hại. Mà dù các tác động độc hại đã được biết rõ, mọi người không hề biết tới loại xăng được bán chạy nhất thế giới khi ấy lại vô cùng độc hại cho tới khi báo chí địa phương bằng một cách nào đó đã có được thông tin về các các tử vong tại GM. Họ rất tít với tiêu đề nhà máy chết người và nhà máy điên loạn. Sự kiện này gây ra làn sóng dư luận dữ dội lối kéo rất nhiều tờ báo và đài truyền hình lớn quan tâm. Nhiều nhà báo đã trực tiếp tìm đến gia đình của các công nhân tử vong để thu thập thông tin về điều kiện làm việc và triệu chứng trước khi qua đời. Ngoài ra, các bệnh viện địa phương nơi tiếp nhận các công ty bị nhiễm độc trì cũng đã cung cấp dữ liệu về các triệu chứng phổ biến như ảo giác, suy nhiệt thần kinh và tử vong do suy đa tạ. Một trong những bài báo quan trọng nhất được đăng trên The New York Times vào cuối năm 1924 mô tả chi tiết về điều kiện làm việc, sự thiếu trách nhiệm của công ty và mức độ nguy hiểm của TEL. Trước sông gió, General Motors đã tổ chức buổi họp báo tuyên bố rằng các ca tử vong là sự cốt cá biển không liên quan đến TEL nếu được sử dụng đúng cách. Thomas đã nhận phải rất nhiều chỉ trích vì những phát minh của ông đặc biệt là Tetraethynchi. Một số nhà sư học thâm trí đã gọi ông là người đưa ra những phát minh chết chóc. Các trành cãi vẫn tiếp tục diễn ra vì công ty sang pha trì vẫn không chịu trách nhiệm của mình. Điều này đã buộc chính phủ Mỹ mở ra cuộc điều tra lớn về TEL. Để chứng minh rằng phát minh của Thomas gây nguy hiểm cho con người nhà khoa học Alex Hamilton Sau hàng loại các nghiên cứu bà đã có thể kết luận rằng sự phổ biến của sang pha trì gây ra những hậu quả nghiêm trọng không chỉ đối với sức khỏe con người mà còn với môi trường toàn cầu. Trì khi được đốt cháy trong động cơ sẽ phát tán vào không khí dưới dạng các hạt nhỏ và được con người hít vào và khấp thụ quả nước và thực phẩm. Việc sử dụng nó trong thời gian dài có khả năng làm tăng nồng độ trì trong máu của hàng triệu người trên thế giới đặc biệt là trẻ em. Chưa dừng lại ở đó trì ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thành kinh gây ra các vấn đề về hành vi giảm trí số y quy và các vấn đề sức khỏe khác như là thiếu máu suy thận và các bệnh về tim mạnh. Các cuộc khảo sát đã cho thấy rằng việc lạm dụng loại nhiên liệu này sẽ làm giảm y quy trung bình của trẻ em trên toàn cầu từ 5 đến 10 điểm. Ngoài ra trì còn có tác động tích lũy nghĩa là ngay cả khi tiếp xúc ở mức thấp nó vẫn gây ra tổn thương lâu dài. Không chỉ con người môi trường cũng chịu tác động nặng nề. Trì tích tụ trong đất và nước là ô nhiễm các hệ sinh thái và chuỗi thức ăn. Đặc biệt hợp chất này rất khó phân hủy dẫn đến tình trạng ô nhiễm kéo dài hàng thập kỷ ngay cả sau khi sang pha trì bị cấm ở nhiều quốc gia. Sau khi các bằng chứng về sự độc hại của sang pha trì được thu thập, một phiên điều trần đã được tổ chức. Người dành cãi nhất chính là việc phía công ty cho rằng các vụ tử vong và bệnh tật xảy ra ở nhà máy là do quy trình làm việc sai sót của công nhân chứ không phải do độc tính của TEL. Trong khi ấy các nhà khoa học độc lập phản bác nhấn mạnh rằng không có mức độ phơi nhiễm trì nào là an toàn. Cuối cùng nhận thức rõ ràng đó là do chất độc hại nhưng chính phủ Mỹ đã quyết định đình trì ngắn hạn nhà máy sản xuất sang pha trì để nghiên cứu thêm. Điều này khiến các người dân cũng như các chuyên gia bày tỏ rõ sự thất vọng. TEL vẫn được sản xuất và sử dụng rộng rãi gây ra ô nhiễm trì trong không khí đất và nước trên toàn cầu trong nhiều thập kỷ tiếp theo. Cho tới những năm 1970 phong trào bảo vệ môi trường bắt đầu gây áp lực lên các chính phủ để giải quyết ô nhiễm công nghiệp bao gồm ô nhiễm trì từ xăng. Đồng thời sự ra đời của bộ truyền đổi xúc tác đã làm thay đổi cục diện khi ấy. Đây là thiết bị được phát triển nhằm giảm khí thải độc hại từ xe hơi khi kết hợp với xăng pha trì lại không cho ra hiệu quả tốt nhất. Vì thế, ngành công nghiệp ô tô quyết định tìm kiếm một giải pháp thay thế cho TEL. Các công ty dầu mỏ bắt đầu nghiên cứu cách cải thiện chỉ số ốc tàn trong xăng mà không sử dụng trì. Họ thay thế TEL bằng các phụ da không chứa trì như Ethanol hoặc MTPE. Nhiều đó cho ra đời một loại nhiên liệu mới là xăng không trì vào năm 1970. Nó khắc phục tất cả những điểm của TEL và an toàn hơn phù hợp với các quy định nghiêm ngặt về khí thải xe hơi và thế giới bản hành khi ấy. Và đây cũng là dấu chấm hết cho phát minh từng được cho là vĩ đại của Thomas. Mỹ cấm hoàn toàn xăng pha trì vào năm 1996 EU cấm vào năm 2000 kết hợp với sự hỗ trợ từ chương trình môi trường Liên Hợp Quốc vào năm 2002. Hầu hết các quốc gia đã loại bỏ đến nhiên liệu độc hại này vào đầu thế kỷ 21. Đến năm 2021, Algeria quốc gia cuối cùng chính thức ngừng sử dụng xăng pha trì. Sự sa đời của xăng không trì là một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Quá trình này không chỉ là thanh tiệu của khoa học và công nghệ mà còn là kết quả của áp lực từ các phong trào xã hội và chính sách công hợp lý. Loại bỏ xăng pha trì và chuyển sang xăng không trì đã có phần đáng kể vào việc cải thiện chất lượng sống trên toàn cầu. Phải nói rằng, Thomas đã có cho riêng mình một phần mình đáng quyển nhất. Có lẽ vì thế mà ông đã cố gắng nghiên cứu để cho ra đời những sáng kiến khác chất lượng hơn. Vào năm 1924, tức 2 năm sau khi Thomas tìm ra xăng pha trì, ngành công nghiệp ô tô đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên khi ấy, các máy điều hòa không khí và tủ lạnh tại nước Mỹ và nhiều nơi trên thế giới vẫn đang gặp nhiều vấn đề. Các chất làm lạnh được sử dụng bao gồm ammonia, methane chloride và sulfur dioxide chúng đều là những hóa chất rất độc hạn, gây ăn mòn và có mùi vô cùng khó chịu cũng như dễ gây ra cháy nổ. Chỉ tính riêng vào năm 1924, trên toàn nước Mỹ đã xảy ra 18 vụ nổ tủ lạnh. 3 vụ cháy điều hòa không khí làm 9 người chết và 15 người bị thương. Thậm chí tại Hội trợ Thế giới Chicago, một chiếc tủ lạnh công nghiệp được trưng bày đã vô tình bị bắt lửa rồi phát nổ, giết chết 17 linh cứu họ. Ngoài ra còn có thêm nhiều vụ do gì khi Bên cạnh những bất cả bấy, nhu cầu sử dụng tủ lạnh và hệ thống điều hóa không khí vẫn không ngừng tăng lên theo thời gian. Điều này đã đòi hỏi các kỹ sư, chuyên gia phải tìm ra một chất làm lạnh khác an toàn hơn, không độc hạn, không ăn mòn và đặc biệt là không dễ cháy nổ. Phó Thế điểm ấy, General Motors, công ty mà Thomas làm việc cũng cung cấp một lượng lớn tủ lạnh và điều hóa cho thị trường nước Mỹ. Trước sự giảm xuất sức mua để cải thiện danh thu, ông lại một lần nữa bắt tay để tìm giải pháp thay thế. Thomas và đồng nghiệp của ông, Albert Hinn, đã tập trung vào các hợp chất hữu cơ có chứa nguyên từ Fluor, Chlor và Carbon vì chúng được biết đến về tính chất ổn định hóa học và ít độc hạn. Sau một loạt các thử nghiệm, họ phát hiện ra rằng, một hợp chất có tên là HCFC22 có đầy đủ các đặc tính mong muốn. Nó không độc, không cháy nổ, không ăn mòn và có khả năng làm lạnh hiệu quả. Phát hiện này là bước đầu tiên để cho ra đầy giải pháp mới cho ngành công nghiệp làm lạnh. Dù đã tìm được chất phù hợp, nhưng Thomas vẫn cần kiểm tra lại nó để đảm bảo an toàn cũng như có hiệu quả cao. Ông quyết định tổ chức một buổi biểu diễn công khai để chứng minh được sự đảm bảo của HCFC22. Trước mặt công chúng và báo chí, Thomas đã thổi khí HCFC22 qua một ngọn lửa và không có bất cứ hiện tượng cháy nổ nào xảy ra. Điều này đã ngay lập tức thuyết phục được tất cả mọi người có mặt của buổi biểu diễn. Tình yêu Việt của HCFC22 cũng được các chuyên gia ghi nhận. Thậm chí để thuyết phục hơn, nhà khoa học Thomas còn hít một hơi khí này rồi thổi ra nhằm chứng minh rằng nó cũng không gây độc hại cho cơ thể con người. Buổi biểu diễn thành công vang rội vừa trở thành một phần trong chiến dịch quảng bá vừa tạo dựng niềm tin cho khách hàng và các nhà đầu tư. Ngay sau đó, hợp chất khí làm lạnh mới được ra đời có tên thương mại là Freon hay còn gọi là CFC. General Motors cùng với công ty hóa chất DuPont thành lập công ty Kinetic Chemicals để sản xuất Freon ở quy mô công nghiệp. Chỉ trong vài năm, loài chất này đã thay thế hoàn toàn các chất làm lạnh cũ trong tủ lạnh, hệ thống đi hóa không khí và các ứng dụng làm lạnh công nghiệp khác. Tận dụng sự phổ biến của Freon, công ty GM cũng cho ra mắt tủ lạnh Frigidaire thế hệ mới. Các chiến dịch quảng bá công khai cũng được doanh nghiệp này áp dụng. Họ cho 8 người công nhân ngồi vào từng chiếc tủ lạnh bật lửa hút thuốc lá trong khi ổng dẫn khí Freon bị trọng thục. Sau 15 phút, tất cả cùng bước ra với tình trạng sức khỏe bình thường, không ai bị ngộ độc và đặc biệt nhất là không có hiện tượng cháy nào xảy ra. Nhờ vậy, doanh số của hãng GM tăng vun vun và tủ lạnh Frigidaire cũng có mặt ở nhiều nơi trên thế giới. Ngoài vai trò làm lạnh, Freon còn được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp khác. Trong sản xuất, nó là một chất đầy quan trọng trong các sản phẩm như bình xịt và bọt nhựa. Nó cũng được áp dụng để bảo quản thuốc, máu và các phần liệu sinh học nhạy cảm với nhiệt độ cao trong y tế. Phát minh của Thomas cũng trở thành trợ thù đắc lực trong ngành vận tải và lưu trữ thực phẩm. Nhờ các hệ thống làm lạnh sử dụng Freon, thực phẩm có thể được bảo quản trong thời gian dài và vận chuyển Điều này đã giúp mở rộng khả năng giao thương và cải thiện đáng kể chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu. Phải khẳng định rằng, Freon là một phát minh mang tính cách mạng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp. Và chắc chắn rồi, khi ấy, không mô đai nghĩ rằng nó sẽ chịu trúng số phận với người Anh của mình là sang phá chỉ. Ngày 28 tháng 6 năm 1974, một bản báo cáo dài 3 trang đã làm trấn động cả thế giới. Tác giả của chúng là hai tiến sĩ Mario Molina và Roland đã chỉ ra CFC không phải là lựa chọn hoàn hảo của nhân loại trong dài hạng. Ở điều kiện bình thường trên mặt đất, các nguyên tử CFC rất ổn định. Nhưng khi chúng bay lên, đi vào tầng bình lưu của khí quyển, chất cường độ bức sợ cao của thiên cực tím sẽ bị phân hủy. Khi đó, phản ứng hóa học sẽ xảy ra, khiến Clos sinh ra, rồi nó biến đổi ozone thành phân tử oxy. Điều này đồng nghĩa với việc tầng lớp ozone, lớp ảo giáp của trái đất đã bị đục thủng một cách âm thầm và lạng lẽ. Vẫn trong báo cáo ấy, Molina và Roland đã đưa ra một kịch bản tồi tệ cho nhân loại. Nếu tầng ozone mất đi 5%, thì dương nước Mỹ, mỗi năm sẽ xuất hiện thêm khoảng 40.000 trường hợp mắc ung thư giả. Và trong trường hợp chất làm lạnh Freon vẫn tiếp tục được sử dụng trên phạm vi toàn cầu, thì điều chắc chắn là tầng ozone chỉ còn khoảng 50% vào năm 2050. Chính con người chúng ta sẽ chịu tác động mạnh nhất khi điều này xảy ra. Cường độ tiên cực tím chiếu xuống trái đất sẽ mạnh hơn, khiến sức khỏe con người giảm sút, tạo điều kiện cho một số bệnh ung thư phát triển mạnh hơn bình thường. Các loài động thực vật cũng sẽ đối mặt với nguy cơ tuyết chủng, khí chất lượng môi trường, không khí giảm sút. Hàng loạt thiên tai như cháy rừng, núi băng tan chảy ngày càng gia tăng với mức động nghiêm trọng hơn. Ngoài việc gây suý giảm tầng ozone, Freon còn là một khí nhạc kính mạnh có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển cao gấp hàng nghìn lần so với CO2. Mặc dù CFC chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng lượng khí nhạc kính, nhưng chúng có tác động đáng kể đến hiện tượng nóng lên toàn cầu. Nghiên cứu của Rowland và Molina đã gây ra tiếng vang lớn trong khoa học, đồng thời vấp phải sự phản đối từ ngành công nghiệp hóa chất vào thời điểm đó. Lúc này các hợp chất CFC như Freon được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp làm lạnh, điều hòa không khí, bình xịt aerosol và nhiều ứng dụng khác. Đây là một thị trường trị giá hàng tỷ đô với các công ty lớn như GM dẫn đầu sản xuất CFC. Bản báo cáo của hai nhà khoa học như một lời thách thức lễ kinh tế của doanh nghiệp này. Đồng thời vào những năm 1970, ý thức của công chúng về các vấn đề môi trường như tầng ozone và bước xạ UV còn khá ạn chế. Nhiều người không hiểu rõ tầng ozone là gì hoặc tại sao việc bảo vệ nó là quan trọng. Do đó các canh báo của Rowland và Molina dễ bị xem là quá phóng đại hoặc chỉ là giả thuyết khoa học. Tuy nhiên tình thế đã thay đổi hoàn toàn. Vào năm 1985, các nhà khoa học Anh đã phát hiện ra một lỗ thủng tầng ozone tại Nam Cực. Nó đã trở thành bằng chứng thép cho nghiên cứu của Molina và Rowland, trở thấy một phần tác hại của khí Freon. Sự kiện này đã tạo ra áp lực lớn của các chính phủ và ngành công nghiệp phải hành động. Năm 1987, 24 quốc gia ở các châu lục khác nhau đã có mặt tại Canada và kế kết Nghị định thương Montreal cam kết không sử dụng CFC trong mọi lĩnh vực đời sống. Sau đó, con số đã tăng lên 152 nước, biến Montreal trở thành một trong những thỏa thuận môi trường quốc tế thành công nhất. Ngành công nghiệp hóa chất đã đầu tư vào việc nghiên cứu và sản xuất các hợp chất thay thế ít gây hại hơn, chẳng hạn HFC và HFO. Các hệ thống làm lạnh và đi hòa không khí đã chuyển sang sử dụng các công nghệ không sử dụng CFC, đồng thời cải thiện hiệu quả năng lượng. Những biện pháp kể trên thực sự đã mang lại hiệu quả rõ rẻ. Theo chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc, lỗ thùng tầng ozone ở Nam Cực đã dần thu nhỏ lại từ những năm 2000. Báo cáo năm 2019 của Tổ chức Khí tượng Thế giới cho thấy tầng ozone đang phục hồi với tốc độ 1-3% mỗi thập kỷ. Và dự kiến tầng ozone toàn cầu sẽ khôi phục hoàn toàn vào khoảng giữa thế kỷ 21. Lại một lần nữa, phát minh của Thomas từng chừng là vĩ đại, nhưng lại là sản phẩm gây chết người trong âm thầm. Các bài báo đã nhận định rằng ông là một trong những nhà khoa học tồi tệ nhất gây ra vấn đề môi trường khiến nhân loại phải đối mặt ít nhất trong 100 năm. Ngoài ra, Thomas cũng bị đổ lỗi rằng đã góp phần vào chứng ngộ độc trí của ba thế trẻ em và các vấn đề về sự nóng liên toàn cầu. Dù vậy, nó cũng là một bài học đắt giá cho các nhà nghiên cứu sau này. Cần hiểu hết về phát minh của mình trước khi công bố trước cộng đồng. Khi chúng ta ngược dòng thời gian để nhìn lại những phát minh đã từng được ca ngợi như biểu tượng của tiến bộ, ta không thể không nhận ra mặt trái đời kề đắng của chúng. Tối niên lông, khí phreon và săng pha trí từng là minh chứng cho trí tuệ và sự sáng tạo của con người, nay lại trở thành gánh nặng khổng lồ đối với hành tinh này. Nhưng từ trong những sai lầm đó, chúng ta cũng tìm thấy hy vọng và bài học lớn là nhận thức về tác hại của những phát minh đó đã đánh thức trách nhiệm của cộng đồng toàn cầu. Những bước tiến trong khoa học, công nghệ và chính sách đã và đang đi thực hiện để sửa chữa sai lầm quá khứ và bảo vệ hành tinh này khỏi những tổn thương lớn hơn. Kết thúc câu chuyện về những phát minh pháo hủy trái đất không phải là sự bì quan, mà là lời nhắc nhở rằng sức mạnh của con người không chỉ nằm ở khả năng sáng tạo mà còn ở năng lực sửa sai và tái tạo. Tương lai của hành tinh này nằm trong tay chúng ta. Và hành động hôm nay sẽ quyết định thế giới mai sau có thể phục hồi trong lành và bền vững như thế nào. Đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là di sản quý giá nhất mà chúng ta để lại cho thế hệ tương lai.