Nghệ nhân làng Đào Xá: Người giữ lửa cho nhạc cụ truyền thống

Nghề Truyền Thống
340 người theo dõi
237 Lượt xem video·18 thg 3, 2025
Những nghệ nhân tài ba tại làng Đào Xá - những người không chỉ là những thợ thủ công giỏi mà còn là những bảo vệ và giữ gìn những nhạc cụ truyền thống của dân tộc. Họ không ngừng gìn giữ và phát triển di sản văn hóa, đồng thời tạo ra những sản phẩm âm nhạc độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Chúng ta sẽ đi sâu vào câu chuyện của họ, khám phá nguồn cảm hứng và ý nghĩa sâu sắc đằng sau những bức tranh âm nhạc đầy màu sắc và đa dạng của làng Đào Xá.
Comments are disabled for this video.
Quý vị và các bạn đang cùng đến với chương trình của Đài truyền hình kỹ thuật số VTC
Thưa quý vị, nước ta có một kho tàng nhạc cụ dân tộc hết sức đa dạng, phong phú, gắn liền với cuộc sống và đi qua bao thăng trầm, lịch sử
Nhưng không phải ai cũng biết đến nơi là cái nôi sinh ra những nhạc cụ dân tộc ấy
Và trong chương trình ngày hôm nay chúng tôi sẽ giới thiệu với quý vị
Lãng đảo xá Ứng Hòa Hà Nội, nơi nưu dữ những hoa nhân dân tộc
Nhạc cụ là một tác phẩm hoàn thiện, hoàn mỹ
Hoàn thiện mới cho ra đời âm thanh chuẩn và hay
Hoàn mỹ mới cho con mắt người đời sự ngưỡng mộ
Với các tăng bằng gỗ chắc, mặt bằng gỗ vông
Người thợ đã có sự kết hợp chuẩn mực nhất để cùng với dây đàn cho ra đời loại nhạc cụ đạt tiêu chuẩn của người sử dụng
Hơn thế nữa trên dây đàn phải được trang trí phù hợp không chỉ về mặt tạo hình
Mà còn phải phù hợp với hoàn cảnh biểu diễn của nhạc công
Nghề làm đàn có lắm công phu bởi kích cỡ là một phần
Còn phần nữa là sự kết hợp cộng thường để tạo nên âm thanh chuẩn mực
Người nhạc công có giỏi mấy cũng không thể biểu diễn thành công với một nhạc cụ kém
Chính vì vậy người nghệ sĩ thành công có một phần quan trọng bởi nhạc cụ trên tay họ
Từ xa xưa, làng Đào Sá được biết đến là một vùng quê giàu bản sắc văn hóa
Bởi nơi đây là cái nôi của nghề làm đàn
Là ngôi làng duy nhất có nghề làm nhạc cụ
Được ví như một bảo tàng sống về nhạc cụ mà ngâm hưởng dân tộc
Thời kỳ cực thịnh, sản phẩm đàn ở làng Đào Sá được người dân khắp các địa phương trong cả nước ưa chuộng
Sản phẩm đàn làm ra bao nhiêu đều xuất hết đi các tỉnh
Như Hà Nội, Nghệ An, Hà Tĩnh, TP.HCM, Bến Tre, Cần Thơ, Cà Mau
Bởi nhiềm đam mê cụ, mà cụ Lan đã không ngại đi khắp nơi
Dòng ruổi nhiều năm theo người Hoa để học cách làm ra các loại đàn khác nhau
Sau nhiều năm bồn ba học nghề, cụ về làng truyền dạy cho các con cháu trong gia đình
Để có việc làm, kiếm thêm thu nhập trong lúc nông nhàn
Sau này, người làm đàn dần lan ra khắp làng Đào Sá
Bởi vậy ngày nay người ta tôn cụ Đào Sơn Lan là tổ nghề
Và từ đó, người Đào Sá đi khắp nơi
Làm việc ở hầu hết các cơ sở sản xuất nhà cụ dân tộc của cả nước
Thậm chí từ thế kỷ 19
Những người thợ tài hoa của Đào Sá
Đã đưa gia đình vào nội thành Hà Nội để lập phương nghề
Hiện nay ở làng Đào Sá vẫn có nhà thờ tổ nghề làm đàn
Hàng năm vào ngày sổ tổ 15 tháng 9
Dân làng nghề lại đến đây dâng lễ
Tưởng nhớ người đã có công gây dựng cơ nghiệp làng nghề
Đến làng Đào Sá, chúng tôi có cơ hội gặp gỡ Bác Đào Ánh Tuấn
Con trai cổ nghệ nhân Đào Soạn
Cụ Soạn là người duy nhất trong làng được phong tặng danh hiệu
Nghệ nhân dân gian quốc gia
Và danh hiệu nghệ nhân ưu tú của thành phố Hà Nội
Là người có công lớn trong việc khôi phục
Và duy trì nghề tổ suốt hàng chục năm qua
Từ những chiếc đàn chanh, đàn bầu
Cho đến những đàn nguyệt, đàn hồ
Đều do đôi bàn tay tài hoa
Và bằng tâm huyết, lòng yêu nghề của mình
Bác Tuấn tâm sự thêm
Khi bố tôi ngoài 70 tuổi, ông bị ốm và phải nằm viện cả năm trời
Tôi bèn nghỉ công việc lái xe về chăm sóc bố
Khi đó có một số khách mang đàn đến nhờ cụ sửa đàn
Nhưng sức khỏe yếu nên cụ chỉ tôi cách sửa cho khách
Đến khi cụ khỏe, cụ mong muốn tôi tiếp nối nghề làm đàn
Nhưng bây giờ vấn đề này đã bị thăng trầm một thời gian
Hiện bây giờ, ví dụ các nước cụ hồi xưa làm
Mà có một thời gian nó bị thăng trầm
Là xóa kết ra
Hạng nó không tiêu thụ được dân
Dân chí còn nghèo
Nên là không có người chơi chẳng hạn
Sau này nhắn rất là nhiều
Đại khái nhà nói cuộc chuyển dân tộc
Thì bắt đầu nhà nói nhạc dân tộc
Và lúc khôi phục lại thì bắt đầu
Nghề sản xuất nhạc của dân tộc này bắt đầu phát triển được
Đấy cho nên là
Một trong cái thời gian vài đoạn đấy là
Hầu như là các cụ già ra đi thì mang theo nghề ra đi hết
Sản xuất không tiêu thụ được thì cũng không có người học
Đấy cho nên là các cụ mang nghề ra đi hết
Nhưng còn hiện mỗi gia đình nhà tôi là giữ lại cái nghề này
Mà ông cụ nhà tôi là cái người có cái nửa tuổi cao nhất
Thì cũng giữ lại cái nghề này
Đấy cho nên là bây giờ cái làm nghề này nó mới bị mai một như thế
Hiện bây giờ thì
Chỉ có mỗi tôi theo nghề này
Tôi thấy là không có ai theo nữa
Thì cái nghề này thật sự là nói là
Nếu tôi thấy không có ai theo thì tôi nghĩ tôi rất là tiếc
Thế tôi quyết định là về
Trước đây tôi đã đi làm kiếm ăn bằng một cái nghề khác rồi
Thì tôi nghĩ sau này tôi nghĩ tôi không có ai theo nữa thì tiếc quá
Thì mình về
Quyết định là về để mà
Nối lại cái nghề ra chuyển của làm mình và của gia đình mình
Nghề làm đàn của Đào Giá
Cũng trải qua những thăng trầm cùng với sự thăng trầm của đất nước
Đã có những khoảng thời gian
Nghề làm đàn giúp người dân nơi đây thoát cảnh đói nghèo
Sản phẩm do các nghệ nhân làm ra nước tiếng gần xa
Tuy nhiên, từ sau năm 1975
Khi nước ta rơi vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế kéo dài
Nghề làm đàn ở Đào Giá cũng theo đó mà suy sụp
Những nghệ nhân ở làng bỏ nghề đi làm thợ xây, thợ mộc
Phải tới đầu những năm 90 của thế kỷ 20
Nhờ chính sách đẩy mạnh khôi phục văn hóa truyền thống của đảng, nhà nước
Nghề làm đàn ở Đào Giá dần có những bước chuyển mình
Nếu như ở khâu trình diễn là cao trào của cảm xúc
Sự thăng hoa của nghệ sĩ
Thì có lẽ những nguyên liệu vô chi đầy
Tiếng đục đéo thu sát này chính là sự khởi nguyên
Từ những nguyên liệu vật chất thông thường
Những công cụ thu sơ như cái cưa, đục, đào
Và nguyên liệu gỗ, dây đàn
Qua đôi bàn tay kéo léo và óc sáng tạo
Những người thợ Đào Giá đã cho ra đời hàng triệu nhà cụ
Như đàn nguyệt, đàn đáy, đàn bầu, đàn thập lục
Đàn tì bà, đàn chanh
Người thợ Đào Giá tự hào
Bởi các sản phẩm của làng Đào Giá khi đưa ra thị trường
Mặc dù không rán thương hiệu
Nhưng đàn Đào Giá không thể lẫn
Với các loại đàn sản xuất kiểu công nghiệp khác
Bác Đào Tuấn chia sẻ
Chỉ cần nhìn vào rán đàn là người ta biết đây là đàn của làng Đào Giá
Thậm chí còn biết do người thợ nào làm ra
Đàn ở làng Đào Giá là bằng phương pháp thủ công
Và có đặc trưng riêng
Khi nhìn, nghe và sơ vào đàn là có thể nhận biết được
Âm thanh đàn Đào Giá cũng khác biệt
Người miền Bắc thiên về trèo văn
Âm thanh sẽ trầm để phù hợp với giọng ca người Bắc
Còn người miền Nam thiên về cải lương
Nên âm thanh của đàn thanh thoát trong trèo
Để chế tạo được cây đàn tốt
Khó nhất là tìm và chọn nguyên liệu
Thưa quý vị khán giả
Có thể nói một trong những công đoạn đầu tiên
Và quyết định đến chất lượng thành phẩm của một cây đàn
Tôi là làm phôi đàn
Và ngôi cạnh tôi đây chính là một trong những
Lớp học trò đầu tiên của cụ soạn
Anh Đào Tấn ạ
Vâng
Tôi tự giới thiệu tôi tên là Tấn
Chào MC
Cái phôi để làm đàn trong một cây đàn tì
Nó rất là kỳ công
Thứ nhất là một cây đàn tì nó
Được sản xuất ra một cái chất liệu vỗ
Thứ nhất là niền tẩm, niền khổ
Sau khi đó phải sốt, phải nhẹ
Và tạo ra được một cái âm thanh
Âm thanh là cái mặt đàn
Cái mặt đàn là bằng gỗ
Bằng gỗ vông
Gỗ này ở đất nước ta chỉ có trên Tây Bắc mới có
Và cái sản phẩm này
Rất là kỳ công
Tại sao là kỳ công là như thế nào
Vì gỗ được rất là
Mượt, đẹp, luộc
Sau khi đó người thợ như chúng tôi đây
Là phải sẻ ra
Xong lại bào, phải trà, gọt
Từng tí một
Sau khi đó lại còn đục
Thành một cái lòng mãng
Của cái tâm gỗ
Và ra được một cái khôi như thế này
Rất là nhiều ngày
Sau khi đó xong xuôi
Rồi ta lại phải
Làm cái cổ lá
Cái cổ là cái cổ kia
Như các bạn biết
Một đống cổ đang để trên kia
Để tạo thành một cái cổ
Để vừa lắp dây, vừa là trang trí
Vừa để kéo dây
Để cho cây đàn nó kêu
Đó là một sản phẩm rất tốt
Hàng của chúng tôi làm chất niệm gỗ
Bằng liền phổ
Mặt gỗ vông
Còn khi có khách hàng
Người ta bảo
Tôi phải cần hàng gỗ thật tốt hơn
Thì chúng tôi có gỗ tất tốt hơn nữa
Ví dụ như cây
Gỗ này chẳng hạn
Nó là gỗ muôn đuôi công
Đó, muôn đuôi công
Cũng làm hình thức như nhau
Nhưng mà chất liệu gỗ lặn
Và chất liệu gỗ đanh hơn
Và tất tần tật của nó
Phải gỗ bằng gỗ muôn hết
Và mặt phải gỗ vông
Sau khi xong thuê
Bọn tôi sẽ trà nhãn
Làm sao cho nó sạch sẽ như thế này
Đây là trà thô
Đây là một lớp trà thô
Còn một lớp trà miệng, siêu miệng nữa
Để sờ cho nó thành miệng
Khi miệng xong thuê đó
Tôi lại phải giao cho anh Tuấn
Ở trên đảo xá
Anh này mang đi khản
Anh này về anh làm phím, anh mắc dây
Và anh gác ly lên
Cho thành hoàn thiện một cây đàn
Có thể nói là có rất nhiều khâu
Trong quá trình làm đàn
Tại sao anh lại chọn khâu làm phôi đàn
Anh thì anh này chuyên về
Phần thô
Vì anh được đào tạo
Qua phần thô
Chứ anh không được đào tạo qua phần kỹ hoàn thiện
Thứ nhất là người phần thô
Nó khi người ta mang một tấm gỗ
Để cho anh
Là bảo anh làm một cây tì hay là một cây đàn bầu
Hay một cây đàn tính hay một cây đàn tan
Thì đưa một tấm gỗ cho anh là
Anh phải có cái mẫu của anh
Anh sáng tác vào đấy, anh chế như thế nào
Cho đúng một cây đàn như thế
Tại sao là tôi phải sản xuất mộc
Tôi không hoàn thiện được
Vì mình chuyên về phần mộc
Phần mộc tại sao là
Nó rất là kỹ
Vì tại sao là phải biết làm các khâu
Biết làm các món
Để nó tạo thành một cây đàn
Chứ còn cái phần hoàn thiện
Thì anh không pha vào phần hoàn thiện
Nhiều khi là anh không biết
Anh chỉ chuyên về phần mộc
Để cho ra một chiếc đàn thành phẩm
Cần trải qua rất nhiều công đoạn
Như chọn gỗ, da gỗ, phơi gỗ
Làm khuôn đàn
Cho đến công đoạn chắp, ghép
Điều khắc, khảm chay, đánh giấy giáp
Dán màu, đánh bóng, càng dày
Và hoàn thiện
Tất cả đều được làm theo phương pháp thủ công
Đúng với kỹ thuật truyền thống từ xa xưa
Trong đó, khâu chọn gỗ và đánh giấy giáp
Là rất quan trọng
Vì nó quyết định đến chất lược âm thanh của đàn
Tại sao mà mình phải dùng máy tay
Vì nếu mà dùng máy
Là nó bánh rất mạnh
Và nó làm cho cái mặt này
Nó sẽ sần hết hết lên
Bắt buộc ta phải bánh tay
Một cái công đoạn khi thành phẩm được một cây đàn này
Cái công đoạn đánh giấy giáp
Chiếm được khoảng trên 60%
Và để mà làm được một cây đàn như này
Thì phải nói không bánh giấy giáp tay này
Là rất kỹ
Còn đánh như thế nào
Và được như thế nào thì phải do người thợ
Người ta cảm nhận được
Chứ không phải là mình bảo
Nó được đâu
Nó khó lắm
Khi bánh giấy giáp xong
Lại phun một lớp màu
Xong lại đánh giấy giáp nữa
Cũng lại cảm nhận của người thợ
Thưa quý vị khán giả
Nghe chú chia sẻ nãy giờ
Thì cá nhân tôi cũng cảm thấy rất tò mò
Về công đoạn đánh giấy giáp
Và bây giờ chú có thể hướng dẫn cháu
Làm một ít những công đoạn này được không ạ
Được được
Cháu kỹ giáp này
Giáp bằng đôi này
Nhẹ thôi
Không cần sức
Cháu cứ nhở nhà thôi
Cháu đừng đánh một chỗ
Đấy được không
Cháu bảo cháu đánh một chỗ nào
Thứ nhất là nó mòn đi
Nó hẳn xuống
Cho nên là đánh thì dễ
Xạo lên cái mặt nhẫn
Đấy thấy không
Nhìn được không
Bây giờ ví dụ cháu đã đánh được khoảng 5 phút rồi
Thì độ mịn này thì nó đã
Phù hợp được chú
Được rồi nhưng mà nó phải đều
Mịn rồi nhưng mà nó phải đều
Cháu cứ tìm một chỗ
Cháu đánh một lúc nữa là nó
Trắng hổ ra
Đấy cái này này
Cái công đoạn này đánh là để cho nó
Nhẫn nó mịn
Chứ không phải đánh để
Cho nó hết cái bộ này được
Đúng không
Thưa quý vị khán giả
Có thể nói ở công đoạn đánh giấy giáp với tôi
Thì nó cũng không quá khó khăn cho công thực hiện
Nhưng lại đòi hỏi độ tỉ mỉ
Và độ kiên trì
Và đặc biệt đó là kinh nghiệm của người thực hiện
Và sau khoảng một vài phút
Được sự hướng dẫn của chú
Thì tôi cũng đã đánh ra được
Một đoạn thì nó cũng khá là mịn
Theo cảm nhận của tôi
Còn với chú ạ chú nhận xét như thế nào ạ
Thôi được rồi như thế này
Vậy là tạm được
Khi nào ý
Nó còn những cái chỗ mà nó hẳn hẳn
Trắng trắng đen đen này này
Thì mình phải lấy
Ở chỗ đấy thì lấy một cái ngón tay này
Đặt chỗ
Quả qua đi
Vậy là đầu tiên đều lấy hết
Hiện nay
Dù máy móc có thể hỗ trợ một số công đoạn
Nhưng về cơ bản
Người thợ ở đào xá vẫn phải làm thủ công
Tôi làm cái hàng này
Thì cũng được 20 năm rồi
Tùy cái lúc đầu tiên
Thời đầu tiên bọn tôi là lớp học nghề
Của ông Soạn
Lúc đấy bọn tôi bé
Thời đấy điện mới có
Trong khi đó là làm bằng thủ công hết
Toàn bộ thủ công hết
Chưa có máy móc hỗ trợ cái gì cả
Và bây giờ bọn tôi đã có máy móc
Bọn tôi làm cái hàng nó đẹp hơn nữa
Tức độ nhanh hơn
Một ngày có khi là được 2 cây
Một tháng có khi là được 60 cây chẳng hạn
Cái nghề của chúng tôi thì
Bây giờ nó có công cụ
Máy móc hỗ trợ rất nhiều
Để cái sản phẩm nó được đẹp
Mà người thợ cũng nhìn cũng ưng
Và người khách mua hàng
Người ta bảo
Ây cái anh này sao làm đẹp thế
Vì nó đã có công cụ
Máy móc nó hỗ trợ cho chúng tôi
Rất là hoàn thiện được cây đàn
Thẩm mỹ được đẹp hơn
Đấy
Và cái thị trường bây giờ
Cái thị trường nhu cầu của con người
Bây giờ người ta mua đàn
Người ta phải chọn âm thanh
Âm thổ hay âm kim
Thế tại sao nhiều người
Người ta bảo cho tôi một cái âm kim
Âm kim tại sao là âm kim như thế nào
Cái giọng của người làm
Hát văn hay là người
Hát ca trù
Người ta bảo tôi phải thích cái hàng âm thổ
Thì lại phải sản xuất ra được
Cây đàn âm thổ
Để cây đàn đạt yêu cầu chất lượng
Thì khâu thẩm âm là vô cùng quan trọng
Một điều mà khó có ai
Giải thích được là những nghệ nhân
Làm đàn ở làng đào xá
Rất ít người biết nhạc lý
Tất cả đều thẩm âm bằng kinh nghiệp
Được truyền từ đời này sang đời khác
Và bằng sự tinh tế của mỗi người thợ
Chỉ cần làm sai
Một chi tiết cực nhỏ thôi
Là tiếng đàn đã khác
Đây là bí quyết mà mỗi người thợ
Ở đào xá được cha ông truyền lại
Các sản phẩm của làng đào xá
Rất ít khi phải trả lại vì không đạt chuẩn
Nhiều nạc công điều diễn
Ở các tỉnh đến tận làng để đặt hàng
Thậm chí có nghệ sĩ nước ngoài
Những cây đàn ở đào xá
Không trộn lẫn vào đâu được
Bởi tay nghề độc đáo của mỗi người thợ
Việc giữ được truyền thống của làng
Đến bây giờ cũng là nhờ
Kỹ thuật mắt nhìn, tài thẩm âm
Và nhất là cảm giác
Của đôi tay
Mỗi người gọi là vỗ vông
Người gọi là vỗ ngô đồng
Mỗi lời gọi mỗi kiểu
Đạt chuẩn phải ra một cái âm
Để đạt âm thanh chuẩn
Nó phải là những chất niệu gỗ
Của thành cần này
Nó phải là gỗ tốt
Để cho ra âm thanh chuẩn
Cái mặt này
Khi mình làm
Mình phải trộn mặt
Trộn mặt trộn cái hậu này
Nhưng cây này
Nó hơi thổ một tí
Để cho giọng lang người ta hát được
Giọng nữ hát
Ra một cái âm thanh khác
Người làm đàn này
Không có giáo trình hay kiến thức chuẩn nào cả
Mà bí quyết
Để các nghệ nhân truyền nghề
Là bằng cách truyền khẩu
Cầm tay chỉ việc và hướng dẫn
Làm từng công đoạn một
Để trở thành một thợ đàn
Lành nghề nhiều người
Phải ký công học hàng năm trời
Chính vì thế không phải ai
Cũng đủ kiên trì để theo được nghề này
Vào thời kỳ phát triển nhất
Làng có hơn 50 gia đình làm nghề
Tiếng lành đồn xa
Trong lịch sử đã có tốt thợ
Của làng được tuyển vào làm đàn
Ở cung đình Huế
Nhưng trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ
Làng nghề không phát triển được
Vì đó là thời kỳ kinh tế khó khăn
Sau chiến tranh
Người làng nghề phải đi xa vào tới tận
Thành phố Hồ Chí Minh, Thanh Hóa, Nam Định
Ngày nay
Lượng người tới mua đàn ngày càng thưa thớt dần
Chính vì thế số hộ
Còn sản xuất chỉ đếm trên đầu ngón tay
Và quá trình truyền nghề
Cũng như duy trì nghề gặp không ít khó khăn
Với họ
Hành trình duy trì lượng nghề
Qua nhiều thế hệ vẫn còn là
Một con đường gian nan
Trước đây thì rất nhiều
Các chủ
Chủ buôn gỗ
Mang về đây đổ rất nhiều
Thợ
Rất là giỏi
Hiện nay cũng đã chuyển đi làm một số
Ngành nghề khác
Cũng là do
Một là kinh tế thị trường
Hai là sự chuyển biến
Và tốc độ phát triển kinh tế bây giờ
Đa số là công nhân
Khu công nghiệp bây giờ
Gần ở đây
Cho nên là lớp trẻ bây giờ
Ít người học
Ít người muốn theo nghề này
Bởi vì theo nghề này tìm học được
Sản xuất được tất cả các loại nghệ thuật
Nhưng mà tầm mười mấy loại
Nó cũng phải tầm độ học mất
Tầm độ hai năm
Thì người ta mới làm được nghề
Và trong hai năm đi học nghề là không có lương
Đấy cho nên là không có ai
Người ta muốn theo học nghề này
Cho nên là rất là khó
Mình nghĩ một tiếc
Cái thứ nhất là cái nghề
Của sự làm
Nó đã có lâu đời rồi
Mà hai nữa là nghề gia truyền của gia đình
Nhà mình ít ra
Nghề gia truyền gia đình nhà mình
Ít ra khoảng 3-4 đời
Nghĩ là rất là tiếc
Cho nên là mình quyết định
Theo nghề truyền thống sẽ gặp nhiều khó khăn
Xong ông Tuấn
Vẫn quyết tâm giữ gìn nghề truyền thống
Nhớ lại những kỷ niệm
Bố tôi từng nói
Tôi không học được nghề của gia đình
Nhiều lần mại hoàn thiện
Quên giờ trưa
Nhưng chỉ đến chiều đã bị bố cho thành củi
Vì gắn tay phím lệch âm
Kiên trì không bỏ cuộc
Sau 10 năm cố gắng
Giờ đây ông Tuấn là người thợ
Làm nhạc cụ dân tộc cuối cùng
Tại Đào Xá
Những đơn hàng tại sườn sản xuất của ông
Vẫn rớt đi liên tục
Những cây đàn với nhiều loại
Nhiều mức giá từ vài trăm nghìn
Đến hàng chục triệu đồng
Để giữ lại
Lưu truyền được lại nghề này
Thời ông cụ
Ông cụ nhà mình vẫn truyền được
Nghề cho mấy thợ
Hiện bây giờ thì mấy thợ
Vẫn đang ra công cho cơ sở của mình
Cái nghề đàn này
Không như những nghề khác
Mà chúng ta đã học trên lý thuyết
Rồi chúng ta áp dụng vào thực hành
Mà cái nghề này
Đòi hỏi phải có sự cần mận tỉ mật
Của người thợ
Cái công tác kéo léo
Theo hoa tay của người thợ
Và nhiều công tác đào tạo
Nhân cái nghề
Với cái thu nhập
Của các người làm nghề bây giờ
Thì cũng chưa được cao cho năm
Đối với những người chót yêu âm thanh
Của những tiếng đục tiếng đéo
Nghề làm đàn không chỉ là chiếc cần câu cơm
Mà còn là một nét văn hóa
Truyền thống đáng trọng của cha ông họ
Tuy nhiên
Tất cả đều chung một quan điểm
Khi cho rằng hành trình duy trì
Lợi nghề qua các thế hệ
Vẫn là con đường gian nan
Việc khôi phục sự thịnh vượng
Của làng nghề làm đàn đào xá
Đối với họ vẫn là một ước mơ
Mà muốn hiện thực hóa
Mỗi người sẽ phải nỗ lực rất nhiều
Chúng tôi muốn phát triển hơn nữa
Còn lúc cái thời gian mà
Thăng trầm thì
Còn tôi lại phải kiếm cái nghề khác
Chăn nuôi để mưu sinh
Ví dụ là chăn con gà
Con vịt, con nợ
Nằm ao
Thả cá
Đấy là lúc
Không bán được hàng
Còn lúc bán được hàng thì chúng tôi lại phải tập trung vào
Để làm những cái cây đàn
Còn thời gian trống thì bọn tôi lại phải nghiên cứu
Đục đéo như thế nào cho nhanh
Làm như thế nào cho nhanh
Sáng tác như thế nào cho cây đàn nó
Nhanh hơn mà chuẩn hơn
Với lớp nghệ nhân trẻ của làng
Việc tiếp tục truyền thống gia đình
Trong tương lai có thể sẽ vẫn được duy trì
Mặc dù hiện tại
Họ chưa thực sự có đam mê
Hay nguồn cảm hứng lớn
Nhưng họ vẫn tham gia vào những công đoạn cần thiết
Của nghề và hướng tới
Việc góp phần quảng bá vẻ đẹp
Của nghề truyền thống của quê hương
Thật ra thì trước đây là mình đã
Đi du học và mình có ngoại ngữ
Thì mình cảm thấy
Tức là khách hàng nước ngoài thì họ khá là
Yêu thích những cái gì mang giá trị văn hóa
Những khách du lịch các thứ chẳng hạn
Thì mình cũng có một số các người bạn nước ngoài
Mình cũng đã dẫn, mình rất tự hào
Bởi vì quê hương mình có một cái
Cái nghề có thể gọi là
Mình có thể tự hào với các bạn
Không chỉ là ở trong nước mà còn là bạn bè quốc tế
Thì mình cũng có
Dẫn khá là nhiều các bạn bè quốc tế đến
Và mình có giới thiệu cho họ
Về lịch sử cũng như là
Quá trình hình thành cái nghề này
Và cho họ
Một vài các cái tên gọi nó rất là đơn giản
Nói về các cái đàn và họ cảm thấy rất là thích thú
Và mình cảm thấy
Tự hào
Bởi vì quê hương mình có một cái
Nghề nó khá là độc đáo để mình có thể
Giới thiệu được không chỉ là trong nước
Mà là với bạn bè quốc tế nữa
Giờ đây làng Đào Xá
Đã phát triển hơn xưa
Nhưng nếp sống và cách sinh hoạt của người dân
Từ bao đời vẫn vậy
Những người nông dân nghệ sĩ của làng nghề
Vẫn miệt mài gửi vào cây đàn
Những gì tình túy nhất của tâm hồn
Mà quê hương đã vùn đắp cho họ
Để giữ lấy tổ nghiệp cha ông
