Người Có Ngũ Luân | Nét Đẹp Truyền Thống | Dạy Con Sáng Đạo-Tập 11

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K Người theo dõi
1.2K Lượt xem video·10 thg 4, 2025
Người Có Ngũ Luân | Nét Đẹp Truyền Thống | Dạy Con Sáng Đạo: Tập 11
Ngũ luân là năm mối quan hệ thường hằng mà con người phải giữ gìn để hoàn thiện đạo làm người: vua tôi (quân thần), cha con (phụ tử), vợ chồng (phu thê), anh em (huynh đệ) và bè bạn (bằng hữu). Mối quan hệ ‘vua tôi’ ngày nay có thể coi là quan hệ giữa ‘nhà nước và công dân’, quan hệ giữa ông chủ và người làm…
..............................................
Trung Dung
https://minhchantuong.com/day-con-sang-dao/day-con-sang-dao-bai-11-nguoi-co-ngu-luan/
Xin chào quý khán thính giả của Nét Đẹp Truyền Thống.
Chúng tôi hân hạnh gửi tới quý vị bộ video của luật bài Dạy Con Sáng Đạo.
Sách Dạy Con Sáng Đạo dùng để giáo dục trẻ em.
Mục đích là dạy trẻ trở thành con người có hiểu biết đạo đức,
được thực hành lễ nghi, hiểu được bát đức,
hiểu, đễ, trung, tín, lễ, nghĩa, liêm, sỉ,
hiểu được ngũ đức, nhân, nghĩa, lễ, trí, tín,
biết luân thường và phép tác ứng xử với các mối quan hệ trong xã hội.
Sách gồm 510 câu, chứa được hết mực phong phú những danh ngôn,
đạo lý sâu sắc của các bậc thánh hiền.
Hy vọng sách Dạy Con Sáng Đạo sẽ giúp các bậc phụ huynh
và các bạn đọc nhỏ tìm được về những giá trị đạo đức
và những tình hòa văn hóa truyền thống nhằm bước tới một tương lai tươi sáng.
Hôm nay chúng ta sẽ đến với tập 11 có tựa đề
Người có ngũ luân
Âm Hán Việt
Nhân hữu ngũ luân
Cường thường vi thủ
Bất trì cường thường
Hạ gì cầm thú
Phòng nghĩ hữu chủ
Hổ như nhân hồ
Tạm cường cửu trù
Cổ kim bất dịch
Lời dịch
Người có ngũ luân
Cường thường làm đầu
Không biết cường thường
Khác trì cầm thú
Ông kiến có chúa
Huống chi con người
Tạm cường cửu trù
Xưa nay không đổi
Diễn dạy
Ngũ luân là 5 mối quan hệ thường hẳn
Mà con người phải giữ gìn
Để hoàn thiện đạo làm người
Vua tôi
Cha con
Vợ chồng
Anh em
Và bè bạn
Mối quan hệ vua tôi ngày nay
Có thể coi là quan hệ
Giữa nhà nước và công dân
Quan hệ giữa ông chủ và người làm
Trong các mối quan hệ xã hội
Thì cường thường đứng đầu
Cường nghĩa là tạm cường
Tức là 3 mối quan hệ chủ yếu
Đó là vua tôi
Cha con
Vợ chồng
Theo tạm cường
Người trên gồm vua
Cha chồng
Phải có trách nhiệm yêu thương
Chăm sóc
Bao bọc người dưới
Gồm thần
Con
Vợ
Ngược lại
Người dưới có trách nhiệm tôn trọng
Yêu thương
Phục tùng
Hiếu thuận với người trên
Theo khổng tử
Nếu giữ được mối quan hệ như vậy
Thì gia đình sẽ hạnh phúc
Êm ấm
Quan hệ vua dân hài hòa
Đất nước yên bình
Ổn định
Thường nghĩa là ngũ thường
Tức là nằm đạo đức
Thường hằng bất biến
Có nghĩa là nằm tiêu chuẩn
Đạo đức làm người cần có
Đó là ngũ đức
Nhân
Nghĩa
Lễ
Trí
Tín
Người mà không biết cường thường
Tức là không biết đến luân thường đạo lý
Không đủ tiêu chuẩn
Đạo đức làm người
Thì không khác chi loài vật
Màn giã hoàng dài
Trong quần thể phải có người đứng đầu
Còn nằm cái kiến
Còn có ông chúa
Kiến chúa
Nữa là con người
Câu chuyện tham khảo
Nguyễn Trãi và Đạo Hiếu Trung
Năm 1407
Mượn danh nghĩa Phù Trần Diệt Hồ
Nhà mình xâm phạm bơ cõi nước Việt
Nhà Hồ mau chống tổ chức kháng chiến
Nhưng không đầy một năm
Cuộc kháng chiến thất bại
Quân mình chiếm được nước Việt
Thiết lập nền cai trị
Lịch sử gọi là bác thuộc lần thứ tư
Khắp nơi trong cả nước
Các nghĩa quân yêu nước
Liên tục nổi dậy
Khiến quan quân nhà mình
Vất vả chống đỡ
Trong đó khởi nghĩa Lam Sơn
Do Lê Lợi lãnh đạo
Nổ ra năm 1418 là lớn nhất
Được nhiều nhân sĩ hưởng ứng
Nguyễn Trãi được Lê Lợi
Mời làm quân sư
Cùng bản mưu chống giặc
Nguyễn Trãi nổi tiếng là
Người học rộng tài cao
Có kiến thức về nhiều lĩnh vực
Năm 20 tuổi
Nguyễn Trãi dự khóa thí
Của Triều Đình
Và Đỗ Thái học sinh
Cùng cha vào Triều
Làm quan cho nhà Hồ
Dưới đời vua Hồ Quý Ly
Khi Hồ Quý Ly bị quân mình đánh bại
Cha của Nguyễn Trãi là Nguyễn Phi Khanh
Bị bắt giải sang Trung Quốc
Ông theo cha đến Tận Ại Nam Quan
Và có ý muốn ở bên Hầu Hạ Cha
Cho tròn đạo hiếu
Nhưng phụ thân khuyên ông
Nên về lo cứu nước báo thù nhà
Từ đó Nguyễn Trãi ẩn cư
Rồi mài kinh sự
Tìm kế sách phục quốc
Sau 13 năm mài giành ẩn tích
Cuối cùng Nguyễn Trãi đã hoàn thiện
Kế sách chống giặc
Ông gia nhập Nghĩa quân Lam Sơn
Dần lên lê lợi bàn bình ngũ sách
Kế sách đánh giặc ngũ tức quân minh
Vạch ra nhiều kế sách lớn
Để đánh quân minh
Đặc biệt là trú trọng tâm công
Đánh vào lòng người
Để giành chiến thắng
Nhận thấy đây là một nhân tài hiếm gặp
Lê lợi lập tức trọng dụng Nguyễn Trãi
Và phòng chức cho ông
Làm tuyên phòng đại phu
Thừa chỉ hạn lâm viện
Ngày đêm dự bàn việc quân
Cuối cùng nhờ mưu trí
Và kế sách sáng suốt
Của Nguyễn Trãi
Cuộc kháng chiến chống quân minh
Đã thành công
Giang Sơn Cũ
Lại thu về một mối
Trong tác phẩm
Bình Ngô Đại Cáo
Bất thù của mình
Nguyễn Trãi viết
Đèm đại nghĩa
Đề thắng hùng tàn
Lấy trí nhân
Đề thay cường bạo
Năm 1427
Quân Lam Sơn
Giành được thế chủ động
Bảo vệ chặt
Tám vạn quân minh
Ở Đông Quan
Các tướng sĩ
Đều muốn đánh lấy Đông Quan
Để dừa nhục
Bảo thủ cho Bách Tính vô tội
Từng chết trong tay quần giặc
Tuy nhiên
Nguyễn Trãi đã cẩn nhắc
Đến hàn hủy của Bách Tính
Phân tích chỗ mạnh yếu
Của quân địch
Và khuyên lê lời nghị hòa
Cho đối phương một con đường sống
Theo ông
Đánh thành để trả thù
Vào lúc đó
Không phải là việc khó khăn
Nhưng sẽ khiến
Nhiều người thiệt mạng
Đôi bên
Cùng tổng thương
Lê lời thấy ý kiến
Nguyễn Trãi sáng suốt
Lại hóa dài
Được mối thầm thù
Với Triều Minh
Tránh được những cuộc
Nam Trình
Bảo thủ sau này
Nên đã nghe theo
Tư tưởng dùng quân sự
Của Nguyễn Trãi là
Việc nhận nghĩa
Cốt để yên dân
Quân điếu phạm
Trước lo trở bạo
Việc quân sự
Là liên quan đến
Sinh mệnh sống chết
Của hàng ngàn
Hàng vạn người
Thế nên
Ông tính đến
Bách tính đầu tiên
Làm việc gì
Cũng lấy sự an toàn
Yên ồn
Của người dân
Làm đầu
Thấm nguyện tư tưởng
Nho sáo
Nguyễn Trãi
Là hình mẫu
Của người tu thân
Tây gia
Trị quốc
Tuần theo
Tàm cử ngũ thường
Đặc biệt
Là Đạo Hiếu
Và Đạo Trung
Bất kỳ
Thời đại nào
Chỉ có những người
Có Hiếu
Có Trung
Thì mới có thể
Giúp vừa
Giúp nước
Mang lại phúc lợi
Cho người dân
Cho đất nước
Nguyễn Trãi đã biết
Hòa Đạo Hiếu cá nhân
Vào Đại Hiếu
Từ lòng Hiếu Kính với cha
Đã phát triển
Thành Hiếu Kính
Với tất cả
Các bậc phụ mẫu
Trong toàn quốc
Giúp vừa
Xẹp rạc
Đem lại sự bình yên
Cho cả dân tộc
Đó chính là người Đại Hiếu
Đại Trung
Là người thấu hiểu
Và vận dụng
Lình hoạt
Cường thừa
Quý khán giả thân mến
Tới đây
Nội dung tập 11
Xin được khép lại
Cảm ơn quý vị
Đã theo dõi
Video của chúng tôi
Xin kính chào
Và hẹn gặp lại
Quý phụ huynh
Cùng các bạn nhỏ
Ở những tập tiếp theo
