10 Câu Chuyện Lão Tử | NHU THẮNG CƯƠNG - MỀM MÀ BẤT BẠI

Cổ Học Phương Đông
201 Người theo dõi
#cohocphuongdong #cauchuyentuluyen #trietlycuocsong #songkhoe #caunoihay #cauchuyenhay #conhanday #conhan #loidayconhan #sachnoihay
Chào mừng quý vị và các bạn đến với kênh Cổ Học Phương Đông
Kính thưa quý vị, giữa cuộc đời bon chen
Ai cũng muốn mình mạnh mẽ, vững vàng, không bị xem thường
Nhưng càng cố chứng tỏ, ta lại càng dễ mỏi mệt
Càng muốn hơn thua, lòng lại càng dễ dối loạn
Lão Tử, một bậc trí giả Phương Đông
Từ hàng ngàn năm trước, đã chỉ ra một con đường khác
Không cần cứng rắn để sinh tồn, không cần ganh đua để có được
Ông nói, nước là thứ mềm nhất nhưng lại thắng được cái cứng nhất
Người biết lui đúng lúc mới là người giữ được tất cả
Trong video hôm nay, Cổ Học Phương Đông xin mời quý vị cùng bước vào những câu chuyện
và tư tưởng sâu sắc của Lão Tử
Mềm không phải yếu, mà là uyền chuyển
Lùi không phải thua, mà là giữ được lâu dài
Không chống lại, nhưng vẫn vượt lên
Nếu quý vị đang cảm thấy áp lực, đang phải đối mặt với sự cứng nhắc
Phán xét hay mỏi mệt vì hơn thua thì có lẽ
Những lời dạy của Lão Tử sẽ giúp lòng quý vị nhẹ đi một phần
Và sáng ra một hướng
Trước khi bắt đầu
Mời quý vị đăng ký kênh Cổ Học Phương Đông để lan tỏa nội dung hữu ích đến người thân và bạn bè
Để mỗi ngày trôi qua
Ta đều có một khoảng lặng để suy ngẫm
Và một bước tiến mới trong tâm hồn
Kính mời quý vị cùng lắng nghe
Câu chuyện số 1
Mềm là mạnh nhất đời
Ngày xưa
Tại một vùng sơn lâm hiểm trở nơi đất nước Trung Hoa cổ đại
Có một vị đạo sĩ già tên là Thanh Ngô
Ông sống ẩn rật trong một ngôi am nhỏ trên đỉnh núi Kiều Đình
Quanh Nam Trì Tu Hành
Đọc đạo Đức Kinh và uống nước suối
Ăn rau rừng
Dân trong vùng ai cũng kính trọng ông bởi trí tuệ và sự bình thản đến kỳ lạ
Dù trời có sập thì lòng ông vẫn an yên như mặt hồ không gợn sóng
Một hôm
Có một người võ sĩ trẻ từ xa tìm đến
Tên là Triệu Khang
Chàng là người nổi tiếng khắp vùng vì võ công cao cường
Khí phách ngút trời
Nhưng cũng không ít lần gây chuyện vì tính nóng nảy và cứng đầu
Người ta nói rằng
Chưa ai dám đụng chạm đến Triệu Khang mà không bị đánh cho một trận tơi tà
Vậy mà hôm nay
Chính chàng lại trèo núi
Khòm lưng xin học đạo với một ông lão suốt ngày chỉ biết ngồi thiền dưới cây bồ đề
Thưa đạo trưởng
Còn đã luyện võ 10 năm
Từng đánh bại cả 10 tay cao thủ đất tần
Nhưng còn vẫn luôn thấy trong lòng bất an
Gặp ai cũng muốn chứng minh bản lĩnh
Nhưng càng chứng minh lại càng thấy mỏi mệt
Còn nghe người ta nói
Ngài có thể giúp con tìm được sức mạnh thật sự
Xin hãy chỉ cho con
Thanh ngồ lão nhân nghe vậy không trả lời ngay
Ông chỉ tay ra phía xa
Nơi có dòng suối nhỏ đang chảy dóc rách dưới chân núi và nói
Con thấy dòng nước kia không?
Triệu Khang nhú mải
Thưa thấy
Nhưng nó yếu mềm quá
Làm sao có thể dạy con điều gì?
Thanh ngồ mỉm cười
Chính vì nó yếu mềm mà nó mạnh hơn con
Bao năm này nó chảy không ngừng
Âm thầm bảo mòn cả những tảng đá cứng nhất trong khe núi
Còn con
Chỉ cần một trận thua là lòng đã bốc hỏa
Chỉ cần một lời trái ý là tay đã động quyền
Sức mạnh con đang tìm không nằm trong nắm đấm
Triệu Khang thoáng đỏ mặt
Nhưng rồi chàng cúi đầu
Ngồi xuống bên dòng suối cùng lão đạo sĩ
Từ hôm đó
Triệu Khang bắt đầu ở lại am tranh
Mỗi ngày cùng thanh ngô thiền định
Gánh nước
Trẻ cùi
Và đọc đạo đức kinh
Những tháng đầu
Chàng khó chịu vô cùng
Chàng thấy việc bê đá
Nhóm lửa là chuyện nhỏ nhặt
Chẳng giúp gì cho công phu
Nhưng lão đạo sĩ chỉ cười
Bảo
Người vội vã là người chưa học được cách an tâm
Chân lý không nằm trên võ đài
Mà trong từng bước chân con đi
Một ngày nọ
Giữa trời đông giá lạnh
Có một tên cướp đói khát mỏ lên am xin ăn
Hắn thổ lỗ
Hất tung nổi cháo mà Triệu Khang vừa nấu
Bản tính cũ nổi dậy
Chàng định lao đến cho hắn một trận
Nhưng ánh mắt điềm tĩnh của thanh ngô
Như một dòng nước lạnh đổ xuống cơn giận dữ
Ông nói
Đánh hắn
Con sẽ thắng
Nhưng liệu lòng con có yên
Triệu Khang trùn bước
Nhìn tên cướp ăn ngấu nghiến trong sự hổ thẹn
Hôm sau
Hắn để lại một bó củi trước cửa am rồi lặng lẽ rời đi
Ba năm trôi qua như một giấc mộng
Triệu Khang giờ đây không còn là chàng trai háo thắng thùa nào
Chàng không còn nổi nóng vì lời khích bác
Không còn muốn tranh luận để thắng lý
Thay vào đó
Chàng học cách quan sát
Lắng nghe
Và mìm cười trước những điều ngày xưa từng làm mình tức giận
Ai cũng bảo
Triệu Khang như nước
Mềm mại
Nhưng vững vàng
Nhẹ nhàng
Nhưng không ai lây chuyển
Một năm nọ
Vùng biên giới phía bắc có loạn
Kẻ địch đưa quân lấn chiếm
Chiều đình cử người đến thương thuyết đều thất bại
Dân chúng đồng lòng mời Triệu Khang làm sứ giả
Trong buổi gặp gỡ
Các giặc hùng hổ
Đập bàn gạo thép
Vung gươm thị uy
Nhưng Triệu Khang chỉ nhẹ nhàng đặt tay lên bàn
Nhìn thẳng vào mắt kẻ ấy và nói
Người có thể thắng bằng gươm
Nhưng có thể giữ được đất
Giữ được người không
Câu nói ấy như một làn khói lan ra giữa doanh trại
Kẻ địch sững sờ
Họ chưa từng thấy một sứ giả nào điềm nhiên đến vậy
Không hề run dày
Không tức giận
Sau một đêm dài
Tướng giặc bãi binh
Mở hội nghị hòa bình
Câu chuyện về Triệu Khang lan khắp vùng
Người ta không còn nhớ đến 10 trận thắng lường danh thuở trước của chàng
Mà chỉ nhớ đến một lần
Chàng không đánh mà thắng cả một đảo quân
Bài học rút ra
Sức mạnh thật sự không nằm ở cơ bắp hay lời nói đanh thép
Mà nằm ở khả năng điều phục chính mình
Kẻ mạnh không phải người đánh thắng trăm trận
Mà là người thắng được chính mình trong một khoảnh khắc nổi dận
Mềm không phải là yếu
Mà là sự thông tuệ của người biết rằng đôi khi
Lặng lẽ
Nhẫn nại
Và ôn hòa mới là con đường ngắn nhất để đi đến chiến thắng lâu dài
Câu chuyện số 2
Nước chảy đá mòn
Ở thung lũng Phù Lương
Nép mình giữa những dãy núi xanh thấm và suối nguồn dốc dách quanh năm
Có một người thợ rèn tên là Lưu Thạch
Ông không phải bậc trí già
Cũng chẳng danh tiếng lẫy lừng
Chỉ là một người thợ bình dị sống bằng đôi tay chai sạn
Người đời biết đến Lưu Thạch không phải vì những món đồ sắt ông rèn
Mà vì một hành động kỳ lạ mà ông kiên trì thực hiện suốt 30 năm
Mỗi ngày
Ông rội nước và mài một tảng đá khổng lồ chắn ngang lối suối nhỏ
Chuyện bắt đầu từ một mùa xuân xa xưa
Khi tảng đá lớn từ trên núi lan xuống
Chắn ngang con đường dẫn nước tưới cho ruộng đồng
Dân làng giàu dĩ
Bao đời chịu cảnh khô hạn vào mùa hè
Úng lụt vào mùa mưa
Nhưng không ai dám động vào tảng đá
Người già bảo rằng đó là đá thiêng
Chấn phong của thung lũng
Kẻ trẻ thì lắc đầu
Có đào trọn đời cũng chẳng lay chuyển nổi
Chỉ có Lưu Thạch âm thầm không chấp nhận số phận
Ông mang một trậu nước nhỏ ra
Múc nước từ con suối gần nhà
Tưới đều lên mặt đá
Rồi dùng một thanh sắt cú kĩ mài mòn bề mặt
Ngày lại ngày
Năm lại năm
Bất kể nắng mưa gió bão
Ông vẫn lặng lẽ thực hiện công việc ấy
Người qua đường thấy vậy thì cười
Ông rẻn không kiếm ăn
Đủ sao còn phí thời gian vào việc vô ích thế kia
Đá lớn thế
Mài mòn sao nổi
Trẻ con thì bày trò chiêu chọc
Để xem ai già hơn
Đá hay ông
Lưu Thạch không giận
Cũng không biện giải
Ông chỉ cười
Nụ cười ấy yên tĩnh như bờ suối
Vững vàng như núi đá
Năm tháng trôi qua
Người cười ông đã bạc đầu
Đám trẻ con đã lớn
Rời làng đi nơi khác
Tảng đá vẫn đó
Nhưng bề mặt đã nhắn hơn
Nước chảy qua đã khoép thành một dãy nhỏ
Một mùa hè nọ
Mưa rầm suốt 40 ngày đêm
Dòng suối nhỏ trở thành con thác cuộn trào
Cả thung lũng lo sợ một trận lũ quét hủy diệt
Nhưng lạ thay
Nước lũ không tắt lại ở chỗ tảng đá như xưa
Nó len theo vết dãy nhỏ năm nào
Rồi từ từ khoét sâu thành dòng chảy lớn
Một đêm
Tiếng nước gãy vang lên giữa trời mưa tầm tả
Tảng đá khổng lồ vỡ làm đôi
Nước tuôn ra như bầy dông phóng thẳng ra cánh đồng
Cứu lấy cả thung lũng khỏi nạn ngập
Sáng hôm sau
Dân làng chạy ra xem
Ngỡ ngàng trước cảnh tượng ấy
Ai cũng nức nở mừng rỡ
Và rồi
Tất cả cùng hướng ánh mắt về phía căn nhà nhỏ ven suối
Nơi có ông Lưu Thạch đang nhóm lò
Rèn dao như mọi ngày
Một vị trưởng lão kính cần hỏi
Lưu Huynh
Bằng cách nào mà Huynh phá được tảng đá thân ấy
Lưu Thạch chỉ mỉm cười
Tay không ngừng đập búa
Không phải ta
Là nước
Là thời gian
Ta chỉ học theo đạo của nước
Mềm mại mà kiên trì
Lặng lẽ mà bền bỉ
Câu chuyện ấy lan xa
Đến tận trốn kinh thành
Nhiều người kéo đến thung lũng phù lương
Không phải để học nghề rèn
Mà để học cách mài đá bằng nước
Có một cậu học trò hỏi
Nếu sau 10 năm đá không nứt thì sao?
Ông cười hiền
Thì thêm 10 năm nữa
Nếu nước không ngừng chảy
Thì đá nào mà không mòn
Quan trọng không phải nhanh hay chậm
Mà là không dừng lại
Khi Lưu Thạch già yếu
Tóc bạc phơ
Dân làng dựng một tấm bia nơi tảng đá cũ từng năm
Khóc 4 chữ
Nhu thắng cương đạo
Như một lời nhắc nhở đời đời về sức mạnh âm thầm
Nhưng vĩ đại của sự mềm mại và kiên trì
Trong cuộc sống
Những chứa ngại tưởng chừng không thể lay chuyển
Đôi khi không cần dùng sức mạnh để phá vỡ
Mà chỉ cần sự bền bỉ
Âm thầm và kiên trì
Như nước
Yếu mềm nhưng lại bào mòn được đá
Như Lưu Thạch
Không ồn ào nhưng kiên trì đến cùng
Nếu bạn không thể thắng bằng tốc độ
Hãy thắng bằng thời gian
Người bỏ cuộc mới thật sự thua
Người bền lòng mới thật sự thắng lớn
Bài học rút ra
Nếu trong cuộc sống bạn cũng đang lặng lẽ nỗ lực
Đừng nản lòng
Hãy nhớ rằng những việc làm kiên trì âm thầm hôm nay
Sẽ là giọng nước bào mòn đã lớn mai sau
Đừng quên đăng ký kênh Cổ học Phương Đông
Để cùng nhau tiếp tục nuôi dưỡng sức mạnh bền bỉ
Như nước âm thầm mà thắng cả vạn vật
Câu chuyện số 3
Lùi một bước
Tiến vạn rậm
Vào thời chiến quốc
Khi các chư hầu tranh bá Sương Hùng
Có một vị danh tướng nổi tiếng tên là Tôn Lăng
Ông từng ba lần phá vây
Năm lần bẻ gãy đội hình địch
Được phong làm thần kỵ vì khả năng điều binh như thần
Nhưng điều khiến người đời nhớ mãi về ông không chỉ là chiến thắng
Mà là cách ông chọn
Lùi một bước để tiến xa hơn
Mỗi lần thắng trận
Thay vì ồ ạt truy kích kẻ địch tháo chạy như thường lệ
Tôn Lăng thường cho quân dừng lại
Dựng trại
Chăm sóc thương binh và lo an tán cho cả binh sĩ hai bên
Các tướng sĩ không ít lần thắc mắc
Thưa tướng quân
Sao không truy sát tận diệt
Thả hồ về rừng
E ngày sau họ lại trở thành đại họa
Tôn Lăng chỉ mỉm cười
Ánh mắt xa xăm như đang nhìn thấu một chân trời khác
Một bậc tướng giỏi không phải là kẻ đuổi theo bóng chiến thắng
Mà là người biết dừng lại trước bờ vực của lòng tham
Lùi một bước
Mới tiến vạn rậm
Câu nói ấy
Nhiều năm sau
Đã cứu cả một vương quốc khỏi diệt vong
Chuyện xảy ra vào năm Tể triêu vương thứ 22
Đại quân Yên quốc
Dưới sự chỉ huy của danh tướng Liễu Khánh
Bất ngờ vượt biên giới đánh vào đất Tể
Thế như trẻ trẻ
Quân Tể liên tiếp thất trận
Lòng người ly tán
Vua Tể nhớ đến Tôn Lăng
Lập tức sai sứ giả mang kiếm vàng đến tận vùng núi xa mời ông tái xuất giang hồ
Khi sứ giả tới nơi
Tôn Lăng đang cày ruộng bên suối
Tóc đã điểm sương
Nghe lệnh vua
Ông lặng lẽ đặt cày xuống
Chỉ nói
Sống chưa yên thì thân già vẫn phải ra khơi
Ông nhận quân lệnh
Chỉ huy ba vạn quân tinh nhuệ hành quân thần tốc về phương Bắc
Đối mặt với đại quân Yên Đông gấp năm lần
Tôn Lăng không lập tức giao chiến
Ông cho quân dựng trại kiên cố
Chặt cây dựng rào trắn
Đào hào sâu
Suốt nhiều tuần
Quân Tể giữ im lặng như núi
Quân Yên nóng lòng
Liễu khánh nhiều lần cho người khiêu khích
Thách thức
Thậm chí bảy miệu đánh úp trại
Nhưng Tôn Lăng vẫn không phản kích
Các tướng sĩ dưới quyền sốt ruột
Thưa
Bẩm tướng quân
Sĩ khí quân ta đang lên
Sao không nhân đà xông ra diệt địch
Tôn Lăng thông thả đáp
Sĩ khí tựa sóng đầu bão
Đánh bằng ngọn sóng dễ bị gió đổi hướng
Hãy đợi sóng lặng
Nước trong
Rồi ta sẽ thấy rõ mặt đáy
Quả nhiên
Sau 3 tháng cầm cự
Quân Yên lâm vào cảnh thiếu lương
Mệt mỏi
Nội bộ sinh lục đục
Một đêm trăng sáng
Khi doanh trại địch dối loạn vì nạn đói
Tôn Lăng mới phát lệnh tổng tiến công
Quân Tể như thác đổ
Dễ dàng quét sạch quân Yên
Thu hồi toàn bộ lãnh thổ đã mất
Sau chiến thắng
Vua Tể mở yến lớn phong thường
Các đại thần nức nở ca ngợi Tôn Lăng
Có người hỏi
Vì sao tướng quân lại nhấn nhịn chịu nhục suốt 3 tháng
Không lập tức tung quân chiến thắng
Ông thông thả uống chén rượu
Cười đôn hậu
Chiến tranh cũng như trèo thuyền ngược dòng
Khi sóng lớn
Chỉ cần một nhịp trèo vội vàng cũng lật thuyền
Phàm việc lớn cần có nhẫn nại
Lùi một bước
Không phải vì yếu thế
Mà là để nhìn thấu thiên thời
Nhân hòa
Người mềm mại như nước
Không tranh với đá
Nhưng cuối cùng lại xuyên thủng núi đá
Quế đời
Tôn Lăng lùi về quê cũ
Dựng một túc lều bên suối
Trồng đảo thả cá
Khi có người tới thăm
Hỏi về binh pháp
Ông chỉ vào vườn đảo rợp hoa hồng nhạt
Chậm dãi nói
Khi gió lớn
Thân cây mềm nhất lại sống lâu nhất
Hoa mềm nhưng mưa chẳng làm dụng
Biết mềm
Biết thuận
Biết đợi
Tự xé bền lâu
Người đời gọi ông là tôn nhu tướng quân
Vì tướng nhu mà bất bại
Bài học rút ra
Trong đời
Nhiều khi thắng thua không quyết định bởi sức mạnh tức thời
Mà bởi sự nhẫn nại nhìn xa trông rộng
Người nóng vội thường xa và bẫy
Người mềm mại
Biết khi tiến khi lùi
Mới thực sự vững vàng trên đường dài
Giống như nước
Mềm mà xuyên đá
Chậm mà thắng vạn vật
Câu chuyện số bốn
Yếu mà không bị bẻ gãy
Ngày ấy
Ở vùng đồng bằng Trung Nguyên
Có một cụ già tên Đàm Kiều
Cụ sống giản dị trong một túc lều nhỏ bên bờ ruộng
Quanh năm tự kẻ quốc
Tự lo liệu mọi việc
Bên cạnh lều cụ
Có một dạng liễu già
Cành mềm như lụa
Suốt bốn mùa nghiêng mình soi bóng xuống con mương nhỏ
Dân làng ai đi ngang cũng thấy cụ Kiều
Chậm rãi gánh nước tưới vườn
Không vội vã
Không phiền muộn
Dường như thời gian chẳng thể chạm vào cụ
Người ta vẫn quen gọi cụ bằng cái tên thân thiết
Lão liễu già
Vì cụ và hàng liễu kia đều mang dáng vẻ mềm mại mà bền bì
Một năm nọ
Trời dáng đại hạn suốt mùa xuân
Rồi đến hạn thì mưa rầm rể
Đất đai mềm nhũng
Lũ lụt nổi lên
Nước lớn tràn về
Cuốn phăng nhà cửa
Nhổ bật gốc cây cối hai bên bờ sông
Những cây cổ thụ cao ngất
Những cột đình vững chắc đều đổ ngã trời
Chỉ trong một đêm
Sau trận cuồng phong ấy
Dân làng hoảng hốt trở về
Gom nhặt tàn tích đổ nát
Nhưng giữa khung cảnh hoang tàn
Dạng liễu già bên bờ ruộng nhà cụ kiểu vẫn đứng vững
Những cảnh liễu mềm mại chỉ rụ thấp xuống
Thần cây tuy mạnh mai nhưng dẻo dai chịu đựng cả trận cuồng phong khủng khiếp
Một đứa trẻ trong làng tò mò hỏi cụ
Ông ơi
Vì sao những cây to lớn đều gãy hết
Mà liễu nhà ông lại không sao
Cụ kiểu vốt tròn dâu bạc
Mịm cười hiền hậu
Vì liễu biết mềm
Gió lớn đến
Nó không chống lại
Nó cúi mình
Chính vì không cứng đầu chống cự mà nó không gãy
Người đời hay cho rằng mạnh mẽ là đứng vững giữa bão rông
Nhưng thực ra
Biết cúi mình đúng lúc mới là sức mạnh đích thực
Lời cụ nói
Nhẹ như gió thoảng
Nhìn sâu vào tâm trí đám trẻ
Vài năm sau
Chiến sự lan tới vùng Trung Nguyên
Quân đội tử phương bắt tràn xuống cướp bóc
Đốt phá khắp nơi
Nhiều người chống cự
Kết quả là bị bắt
Bị giết
Nhiều ngôi làng bị đốt trụi
Bao mạng người ngã xuống chỉ vì lòng căm phấn muốn trả thù
Chỉ riêng nhà cụ Đàm Kiều
Một túc lều rách nát
Một vườn rau đơn sơ
Một dặng liễu già
Vẫn bình yên lạ thường
Khi đoàn binh sĩ kéo ngang qua
Viên tướng chỉ huy nhìn thấy cụ già gầy gỏ đang lặng lẽ gánh nước tới luống rau
Không kinh hoàng
Cũng không van xin
Ánh mắt cụ bình thản như thể chiến tranh là chuyện ngoài thế giới này
Viên tướng trật dùng mình
Ông ra lệnh
Không được động đến nhà lão ấy
Có người lính thắc mắc
Sao lại tha cho một lão già hèn mọn tréo ngược nở tréo ngược nở
Viên tướng đáp
Bởi vì trong mắt ta
Lão ấy như dặng liễu
Không thù hận
Không oán than
Không chống đối
Người như thế
Trời đất tự che chở
Không cần chúng ta hại thêm
Nhiều năm sau
Khi chiến loạn qua đi
Dân làng dựng lại đình làng
Và quanh đình
Họ trồng một khu rừng liễu
Ai đi qua cũng nhớ đến câu chuyện cụ Đàm Kiều
Người không cứng rắn chống lại sóng gió
Nhưng cũng không bị báo tố cuột ngã
Cụ mất trong một ngày trời thu lặng gió
Người ta khắc lên bia mộ cụ chỉ vòn vẹn 4 chữ
Yếu mà không gãy
Bài học rút ra
Sự mềm mại không phải là yếu đuối
Cứng quá dễ gãy
Người biết khiêm nhường
Biết uyển chuyển
Biết thuận theo thời thế mà vẫn giữ được cốt cách
Mới là người có bản lĩnh vững bền nhất
Cũng như dạng liễu kia
Mềm mại trước gió lớn
Nhưng mãi mãi xanh tươi trong lòng đất mẹ
Nếu bạn đang phải đối diện với những ngọn gió lớn của đời người
Những nghịch cảnh
Những sóng gió bất ngờ
Xin hãy nhớ tới dạng liễu già
Hãy mềm mại
Hãy kiên nhẫn
Hãy huyền truyền
Hãy đăng ký theo dõi Cổ học Phương Đông
Để mỗi ngày được tiếp thêm sức mạnh mềm mà bền ấy
Câu chuyện số 5
Người càng nhu
Đời càng thuận
Vào thời Bắc Tống
Ở vùng Sơn Tây có một thương nhân nổi tiếng khắp cả vùng tên là Tô Trường Phong
Ông chẳng phải người giàu có nhất
Cũng chẳng mưu mô khôn khéo nhất
Nhưng lại là người được lòng khách nhất
Được cả giới thương lái nể phục nhất
Điều kỳ lạ là
Trong khi thương trường lúc nào cũng tranh đoạt gầy gắt
Người ta tren chân hạ giá
Tung chiêu đấu đá
Tô Trường Phong lại không bao giờ to tiếng
Không mặc cả
Không giành giật khách hàng
Cũng chẳng tung tin giềm pha đối thủ
Có người mới đến vùng buôn hỏi ông
Lão già
Sao ngày không tranh
Không mặc cả
Không giành mối
Vậy mà vẫn buôn bán phát đạt là sao
Tô Trường Phong chỉ mỉm cười
Nhẹ rộng đáp
Gió mạnh rồi cũng lặng
Sông sâu vì biết lặng lẽ chảy
Người càng nhu
Đời càng thuận
Câu nói ấy tưởng chừng chỉ là lời thơ thần
Nhưng với ông
Đó là đạo sống
Là cách làm người
Là bí quyết để vững bền giữa trốn sóng gió thị phi
Hàng năm
Khi các thương nhân khác tung ra bao chiêu trò để gom hàng
Đẩy giá
Giành thị phần
Tô Trường Phong vẫn bán hàng như thường
Giá không cao
Lời không nhiều
Nhưng khách cứ nối đuôi nhau tìm đến
Mỗi lần có khách than phiền
Ông không cãi
Khi bị đối thủ hạ giá
Ông không vội
Khi vận chuyển hàng chậm
Ông không nổi giận
Thậm chí
Có lần bị tung tin đồn xấu
Ông cũng không kiện tụ
Chỉ lặng lẽ mang hàng tốt hơn
Giá mềm hơn để phục vụ khách
Người ta hỏi
Sao ông không phan pháo
Ông đáp
Người hiểu ta thì không cần thanh minh
Người không hiểu
Dù có cái trăm lời cũng là vô ích
Nhúng một bước
Đời sẽ nhường lại mười phần yên ổn
Một mùa đông nọ
Khi giá tơ lụa tăng vọt
Các thương nhân lớn đồng loạt găm hàng
Chở giá lên
Riêng Tô Trường Phong vẫn bán đều đặn
Giá cũ
Người thân lo lắng hỏi
Ông không sợ thiệt sao
Ông chỉ cười
Nếu lòng ta tham
Khách cũng sẽ tham
Nếu lòng ta thuận
Khách sẽ cảm động
Buồn bán không chỉ để kiếm lời
Mà là gieo nhân duyên dài lâu
Quả nhiên
Đến mùa xuân năm sau
Giá cả sụt giảm đột ngột
Hàng tồn đầy kho
Nhiều thương nhân trắng tay
Riêng Tô Trường Phong
Hàng đã bán hết
Tiền đã thu đủ
Lại giữ được chữ tín vàng như kim
Một hôm
Hoàng tử thứ ba của Tống Nhân Tông via hành qua Sơn Tây
Thấy cảnh tượng người chen người trước cửa hiệu Hỏ Tô
Lấy làm lạ
Bèn cải trang vào xem
Sau một hồi trò chuyện
Nghe ông giảng về đạo buôn
Về sự nhu thuận
Về đạo lý không tranh mà thắng
Vị hoàng tử trầm ngâm hồi lâu rồi nói
Nếu người làm quan cũng như ông buôn bán
Quốc Thái dân an há chẳng dễ sao
Về kinh thành
Thích thân Tâu Vua
Và không lâu sau đó
Triều Đình bán sắc lệnh phong cho Tô Trường Phong danh hiệu Thương Đạo Sư
Người buôn mà hiểu đạo
Khi về già
Tóc đã bạc
Lưng đã cỏng
Ông truyền lại gia nghiệp cho con cháu
Nhưng dặn một điều duy nhất
Nhớ lấy
Làm người cũng như buôn bán
Đừng cố đẩy người khác ngã để mình đứng cao
Đừng hơn thua bằng miệng
Bằng giá
Bằng lời
Hãy nhẹ nhàng
Kiên trì và nhu hòa
Người càng nhu
Đời càng thuận
Hôm ông mất
Cả khu phố buôn đóng cửa 3 ngày để tưởng nhớ
Người già thì kể chuyện ông nhường khách
Người trẻ thì nhắc lời ông dạy
Một cuộc đời không cần phô trương
Không cần đánh chống
Nhưng được người đời ghi khắp mãi mãi
Bài học rút ra
Trong cuộc sống
Người càng biết nhu thuận
Càng dễ thuận lòng người
Thuận thế cuộc
Không cần cao rộng để người khác nể phục
Không cần tranh giành để có phần hơn
Mềm mỏng
Nhấn nại
Linh hoạt như nước
Đó mới là cách đi đường dài bền vững
Một dòng nước không đối đầu với đá
Nhưng chính nó bào mòn đá
Mở lối cho muôn phương
Câu chuyện số 6
Không tranh mà tự thắng
Dưới thời Minh Thái Tổ
Tại huyện Giang Phong
Một vùng chủ phú ven sông
Nơi người dân phần nhiều sống bằng nghề trồng dâu
Nuôi tẩm
Có một vị quan huyện mới được bổ nhiệm tên là Phùng Dận
Phùng Dận xuất thân Hàn Vi
Từng là học trò nghèo nương nhờ cửa chùa mà học chữ
Nhờ nỗ lực vượt bậc và trí tuệ hơn người
Ông đố cử nhân khi mới 24 tuổi
Rồi từ đó từng bước tiến vào quan lộ
Nhưng vẫn giữ nguyên sự khiêm cung
Đạm bạc và điềm đạm vốn có
Ngày đầu đến nhậm chức tại Giang Phong
Ông không mang theo kiệu lớn
Không đoàn tùy tùng dình Giang
Người dân trong vùng nhìn thấy ông cưỡi lửa
Tay cầm ô giấy
Áo vải chắp vá
Tưởng là một thầy đồ quê mới đến
Không bao lâu sau
Phùng Dận phát hiện mình đang phải đối mặt với một mạng lưới quyền lực cũ rất vững chắc
Người tiền nhiệm
Phó huyện lưu đường
Bị thuyên chuyển đi vì tai tiếng tham ồ
Nhưng vẫn để lại người thân
Thuộc hạ thân tín và nhiều mối ràng buộc trong phụ nhà
Ngay trong những ngày đầu xử việc
Ông đã cảm nhận rõ thái độ xem thường
Chống đối ngầm từ các nhà sai
Thư lại
Họ giả mù giả điếc
Sai giấy không chuyển
Việc công không làm
Ngấm ngầm phát tán tin đồn
Quan mới nhù nhược
Dễ bị lấn lướt thôi
Người thân cận bên ông khuyên
Đại nhân nên nghiêm trị vài kẻ
Thể hiện uy phong
Chứ không thì chúng coi thường lâu ngày
Mất cả phép nước
Nhưng Phùng Dận chỉ mỉm cười
Ánh mắt lặng lẽ nhìn dòng nước sông giang trôi qua trước công đường
Sóng lớn không phải vì sông tranh giành
Mà vì gió chưa yên
Lửa càng lớn
Gió càng phải nhẹ
Người càng muốn tranh
Người càng nên nhẫn
Thay vì phô trương quyền lực
Ông âm thầm bắt tay vào việc
Ông cho tu sửa sổ hộ tịch cũ
Đích thân kiểm tra thuế điền sản từng thôn
Ông ra chợ xem dân buôn bán
Vào lãng thăm dân nghèo
Không nề hà mưa nắng
Có lần
Một lão nông tranh chấp mảnh ruộng với phú hộ trong vùng
Ai cũng nghĩ ông sẽ xử thiên lệch cho nhà giàu
Nhưng Phùng Dận lặng lẽ cho đo đạt lại ruộng
Với bên cùng chứng kiến
Ông không nạt nộ
Không vỗ bàn
Chỉ dùng sự công tâm và lời lẽ điềm đạm khiến phú hộ phải cuối đầu nhận sai
Cũng có vụ một kẻ ăn trộm gà bị bắt
Khi xét hỏi
Ông không vội kết án
Điều tra xong
Mới hay nhà tiên kia cả tháng ăn cháo loãng
Con thơ uống yếu
Vợ bệnh không thuốc
Ông giảm nhẹ tội
Còn trích quỹ cứu tế cho thóc giống và gạo ăn
Như nước mắt
Gọi ông là quan huyện như nước
Không phán
Mà người ta tự phục
Ba tháng
Rồi sáu tháng trôi qua không cần răn đè
Không cần vung gơm chừng trị
Những nhà sai từng khinh nhờn
Ông tự động sửa mình
Dân chúng từ chỗ rẻ rặt
Dần chuyển sang tin tưởng
Rồi kính phục
Trong lúc ấy
Người tiền nhiệm lưu đường bị điều tra về tham nhũng cũ
Khi ông ra công đường trình diện trước phủ
Ai cũng tưởng phùng dận sẽ nhân cơ hội trả đũa
Nhưng ông chỉ nói
Không sai thì xử theo pháp
Tự oán không nên gieo thêm gió
Lúc yên lặng
Sông sẽ trong
Người chứng kiến đều khâm phục
Kẻ tưởng ông là nhu nhờ
Này hóa ra lại là người mạnh nhất
Mạnh vì không cần tranh
Mà mọi việc tự rõ ràng
Cuối năm
Triều đình có chỉ ban thưởng vì huyện Giang Phong đạt nhiều thành tiệu
Phùng dận được mời về kinh nhận chức chi ngự sử
Một vị trí cao trong nội các
Ông từ chối
Xin cáo lão về quê
Trên cánh cổng che của căn nhà nhỏ ven suối
Ông khóc một giọng thư pháp duy nhất
Không tranh mà tự thắng
Người qua đường mỗi lần đi ngang qua đều cúi đầu ngấm nghĩ
Bọn trẻ được cha mẹ dạy
Con ơi
Làm người phải như quan phùng
Không cần lớn tiếng
Nhưng ai cũng kính trọng
Không cần bon chen
Mà việc gì cũng xuân xẻ
Bài học rút ra
Người mạnh thực sự không cần phô trương
Không cần thắng người khác bằng miệng lưỡi hay quyền lực
Mà thắng bằng lòng người
Bằng sự khiêm nhường
Quyển chuyển và trí tuệ
Giống như nước
Không tranh giành dòng chảy
Nhưng đi đến đâu cũng tạo nên sức sống
Như gió
Không cố gạo thét
Nhưng vẫn làm cây cối nghiêng mình
Không tranh mà tự thắng
Đó là đạo lý sâu xa nhất trong đạo đức kinh của Lão Tử
Và cũng là con đường của bậc trí nhân giữa đời
Nếu bạn từng cảm thấy thiệt thòi khi không bon chen
Không giành giật
Xin đừng vội nghi ngờ bản thân
Những gì biền vững nhất trong đời đều là thứ không tranh mà tự thành
Hãy tiếp tục theo dõi kênh Cổ học Phương Đông
Nhắc nhớ rằng
Nhu thắng cương
Không tranh mà thắng
Câu chuyện số 7
Đạo của nước
Lặng mà hóa dòng
Thời Đông Hán
Tại vùng đất sông Tiêu núi Mộc
Có một thiếu niên tên là Chu Tử Kỳ
Từ nhỏ
Cậu đã thông minh
Học đâu nhớ đó
Lại mang dáng vẻ khôi ngô tuấn tú
Người trong làng đều nói
Thằng bé này sau này át là bậc công hầu
Càng lớn
Chu Tử Kỳ càng lặng lẽ
Cậu không thích tranh luận
Không hăng hái ra mặt
Cũng chẳng bao giờ cãi lại dù bị hiểu lầm
Họ hàng mắng là nhút nhát
Bẻ bạn cho là thiếu chí tiến thủ
Chỉ duy có người thầy dạy chữ là đàm tiên sinh
Mỗi lần nhắc đến Tử Kỳ
Đều gật gù một câu
Nói như nước trong núi
Không nói
Nhưng lặng lẽ bào mòn đá
Đạo của nó là đạo hóa rồng
Khi đủ tuổi ra thi
Tử Kỳ đố đầu huyện
Rồi đầu phủ
Được cử vào kinh ứng thí
Trong khi các đồng môn khác nôn nước khoe chữ
Khoe học vị
Nịnh quan xin chức
Thì cậu vẫn cặm cụi đọc sách
Pha trà
Dạo hồ ngắm sen
Có người cùng phòng chê cười
Người có tài
Mà sống như vậy thì làm gì nên danh
Chanh đi
Gây ấn tượng đi
Có thế mới được bổ làm quan lớn
Tử Kỳ chỉ mỉm cười
Tay vẫn lật trang sách
Nước càng sâu
Càng lặng
Ta không muốn nổi sớm như bọt bèo
Ta muốn âm thầm thấm vào đất
Thì xong
Cậu không ở lại kinh thành lo chạy vậy
Mà về quê dưỡng bệnh mẹ già
Quan trường chẳng thấy tên
Ai cũng tưởng Tử Kỳ bị loại
Nào ngờ năm sau
Chiếu chỉ ban xuống
Tử Kỳ được chọn làm thư lại của nội các
Người chấm bài thi của chính các quan trẻ
Đang mong cầu chức vị
Từ đây
Tử Kỳ vào trốn quan trường
Nhưng vẫn giữ nếp cũ
Không a dua
Không hơn thua
Không cầu hiển danh
Mỗi khi triều đình cãi vã
Ông im lặng lắng nè
Đến khi mọi người cạn lời
Ông mới thong thẳng nói vài câu
Khiến tất cả gật đầu nín lặng
Một vị đại thần từng nói
Chu đại nhân nói ít
Mà câu nào cũng như nước thấm đá
Không đau
Mà hóa đá mềm
Về sau
Ông được giao quản lý đê điều vùng hạ Lưu Hoàng Hà
Nơi được xem là nơi sống chết luôn phiền
Vì lũ lụt bất chợt
Bao nhiêu người tiền nhiệm đến rồi đi
Không ai giữ nổi
Nhưng chỉ sau một mùa lũ
Cả vùng ngỡ ngàng
Dòng sông lặng
Đất đai màu mỡ
Đê điều vững vàng
Bí quyết của từ kỳ là gì
Không đắp đê cao cứng
Mà dẫn nước về cây ngầm
Không ngăn nước giữ
Mà chia nó thành nhánh hiền
Không thách thức thiên nhiên
Mà thuận theo tự nhiên
Ông từng nói
Nước là thầy
Nó dạy ta rằng
Không cần gạo thép để vĩ đại
Khi đủ độ
Nước sẽ hóa mây
Khi thuận thế
Nước sẽ hóa rồng
Sau 30 năm
Ông xin tử quan
Về núi dựng am
Trồng sen bên hồ
Học trò đến hỏi đạo
Ông không giảng kinh sách
Chỉ rót cha
Rồi hỏi ngược lại
Còn thấy nước trong chén này có gì mạnh
Có kẻ đác
Không có gì cả
Ông gật đầu
Chính vì nó không có gì
Nên có thể biến thành mọi thứ
Đó là đạo của nước
Cũng là đạo của người muốn sống lâu
Đi xa
Và vững như dòng giữa trời
Bài học rút ra
Nước không tranh
Nhưng thấm sâu
Không cao rộng
Nhưng xuyên đá
Người sống như nước
Sẽ không bị va vấp bởi danh lợi
Kẻ biết chậm lại
Lặng lại
Rồi sẽ đi xa hơn cả người chạy trước
Trong cuộc sống
Đôi khi không cần hóa thân thành sấm chấp
Chỉ cần giữ mình như dòng nước
Mềm
Lặng
Nhưng đầy sức mạnh
Cũng đủ để vươn mình hóa dòng giữa đời
Câu chuyện số 8
Kẻ cứng dễ gãy
Kẻ mềm sống lâu
Dưới chiều nguyên chính
Có một vị tướng quân lẫy lừng tên là Dư Cảnh Long
Ngay từ khi còn là một cậu bé
Dư Cảnh Long đã nổi danh trong vùng bởi sức khỏe hơn người
Năm 13 tuổi
Cậu đã có thể nhấc cối đá bằng một tay
Năm 15
Một mình đánh bại 3 tên cướp to lớn bằng gậy tre
Người người trong vùng đều gọi cậu bằng biệt hiệu
Thiết Cốt
Sương Sắt
Lớn lên
Vào quân đội
Dư Cảnh Long tiến nhanh như diều gặp gió
Mỗi trận đánh ông chỉ huy đều thắng lớn
Tính ông thẳng như đinh đóng cột
Nói là làm
Làm là phải tới cung
Trong quân
Binh sĩ vừa phục vừa sợ
Trong chiều
Quàn văn quàn võ đều phải kiêng rẻ
Thế nhưng
Người càng cứng
Càng dễ bị bẻ gãy
Một năm nọ
Triều Đình phát hiện vùng Thùy Lâm nổi dậy
Một vùng rừng sâu nước độc
Dân bản địa quen sống du mụ
Chống lại luật thuế má của Triều Đình
Dư Cảnh Long được giao trọng trách đem quân dẹp loạn
Ông không trần trừ
Lập tức xuất binh 3 vạn người
Tuyên bố trước Triều Đình
30 ngày
Kẻ nào không hàng
Sẽ bị quét sạch
Đúng như tính khí xưa nay
Ông tiến quân thần tốc
Tràn vào rừng rậm
Đốt sạch chạy đầu tiên của quân phản loạn
Nhưng điều ông không lường trước là
Vùng đất Thùy Lâm không giống nơi nào khác
Sương mù dày đặc
Đầm lầy trăng chịt
Kẻ địch không đối đầu trực diện
Mà đánh du kích
Ẩn nấp
Tiêu hao từng chút một
Ngày thứ 10
Quân số hao hụt
Ngày thứ 20
Lương thực khan hiếm
Binh sĩ kiệt sức
Bệnh sốt rét lan nhanh
Nhiều tướng khuyên nên rút lui tạm thời
Nhưng Dư Cảnh Long gầm lên
Chỉ có kẻ yếu mới rút
Cứng như ta
Chưa bao giờ lùi
Thế rồi
Một đêm mưa lớn
Quân doanh bị tập kích bất ngờ
Ông trúng tên vào đùi
Ngã ngựa
Lan xuống sườn đồi
May được lính cứu về kịp
Nhưng gân chân bị tổn thương nặng
Từ đó không thể ra trận lần nữa
Về chiều
Ông bị giáng chức
Không phải vì thua trận
Mà vì cố chấp khiến tổn thất quá lớn
Một đời làm tướng oai hùng
Cuối cùng phải từ quan lặng lẽ
Ông về quê sống ẩn
Ngày ngày trống gậy ra bờ suối
Lòng nặng chiếu yêu tư
Một hôm
Ông đến viếng một ngôi chùa cổ trên núi
Trong sân chùa có một dặn trúc xanh mát
Giữa trời nắng gió vẫn dì rào nghiêng ngả mà không gãy
Ông đứng nhìn rất lâu
Sư chủ chi
Một vị thiền sư già
Thấy vậy liền cười
Tướng quân thấy trúc mềm
Nhưng vẫn đứng vững
Phải không?
Dư cảnh lòng khẽ gật
Lúc xưa ta từng nghĩ
Chỉ có cứng mới là mạnh
Nhưng gió bão đã làm gãy ta
Còn trúc thì vẫn đứng
Thiền sư chậm dãi đáp
Cây gỗ cứng
Khi gặp gió lớn sẽ gãy
Che trúc mềm
Biết nghiêng mình
Nên sống được cả trăm năm
Người cũng vậy
Mạnh không nằm ở chỗ cứng đầu
Mà ở khả năng thích nghi
Linh hoạt
Mềm là sống
Mềm là bền
Từ hôm ấy
Dư cảnh lòng thay đổi
Ông không còn nổi nóng với gia nhân
Không còn gắt gỏng khi bị hỏi chuyện cũ
Ông trồng một vườn trúc nhỏ sau nhà
Mỗi sáng ngồi dưới gốc trúc
Uống trà
Đọc đạo đức kinh
Một đoạn ông thường đọc đi đọc lại
Cường giả bất thắng
Nhu giả thắng chi
Thiên chi đạo
Nhu thắng cương
Kẻ mạnh không phải là kẻ thắng
Mà là kẻ mềm
Đạo của trời
Là nhu thắng cương
Cuối đời
Ông viết một cuốn sách mỏng
Chỉ đặt tên là Trúc
Ký của một kẻ từng gãy
Trong đó
Ông kể lại đời mình
Những trận thắng oai hùng
Nhưng cũng thừa nhận rằng
Chỉ khi về già mới hiểu
Cái đáng quý không phải là sát đá
Mà là sự mềm dẻo như Trúc
Biết cuối đầu trước bão
Nhưng vẫn đứng vững sau mưa
Ông mất năm 80 tuổi
Người dân dựng bia nơi ông thường ngồi đọc sách
Khóc bốn chữ
Mềm mà thắng vững
Bài học rút ra
Đừng nghĩ rằng cứng cỏi là bất bại
Đừng tin rằng gào thét là uy quyền
Trong tự nhiên
Thứ gì cứng nhất lại thường vỡ đầu tiên
Thứ gì mềm mại lại bền bì lâu dài
Người biết nhu hòa
Biết hạ mình
Biết tùy thời mà chuyển hóa
Chính là người sẽ tồn tại được với đời
Và vượt xa mọi bão tố
Câu chuyện số 9
Không cần hơn
Nhưng luôn hơn
Ở phủ Dĩ Xuyên
Vào đời Nhà Lương
Có một ông lão họ Tạ
Tên gọi là Tạ Cảnh Như
Người dân trong vùng gọi ông là ông Tạ Nước Lặng
Gọi vậy không phải vì ông sống gần sông
Mà vì tính tình ông lặng như nước
Ai nói gì cũng chỉ mỉm cười
Ai chửi cũng không đáp
Ai tranh phần cũng sẵn lòng nhường
Cả đời
Ông làm nghề dạy học
Dạy con nhà nghèo
Không lấy học phí
Học trò có khi chỉ đem nại chuối
Bỏ rau là đủ trả ơn thầy
Có người mỉa mai
Ông giỏi như thế
Sao không vào kinh thi
Ít già cũng được làm quan
Dạy bọn con nít để làm gì
Ông chỉ cười
Chim có đường bay của chim
Cá có dòng nước của cá
Người cũng vậy
Không cần hơn ai
Miếng là luôn hơn chính mình ngày hôm qua
Vậy là đủ
Có một năm
Vị quan mới về chấn phủ
Họ dư
Là người nóng tính
Quyết liệt
Trọng hình thức
Nghe đồn ông Tạ là người được dân kính phục hơn cả quan
Ông ta lấy làm khó chịu
Một lần đi tuần ngang trường làng
Thấy lớp học đơn sơ
Ông vào hỏi thử
Thầy dạy gì mà dân kính đến vậy
Có phải dạy chống đối chiều đình không
Tạ cảnh như đứng dạy
Bình thản đáp
Tôi chỉ dạy đạo làm người
Mà đạo ấy
Bắt đầu từ một chữ
Nhường
Vị quan cười khẩy
Nếu ai cũng nhường
Thiên hạ thành mớ bòng bong
Người mạnh phải hơn
Phải thắng
Phải đứng đầu mới là đạo trị quốc
Tạ cảnh như không cãi
Chỉ chắp tay mời ông Quan ngồi chơi uống nước chè
Câu chuyện tưởng kết thúc ở đó
Nhưng không ngờ mấy tháng sau
Chính ông Quan ấy dính vào một vụ kiện cáo sai sử
Bị điều vệ kinh tra xét
Trước khi rời phủ
Ông than rằng
Tạ quá nóng
Quá thích hơn thua
Nên thất thố
Có lẽ thầy Tạ mới là người nhìn ra
Những học trò của Tạ cảnh như
Nhiều người đỗ đạt
Làm quan
Làm tướng
Khi được hỏi về người thầy cũ
Họ đều nói
Thầy không dạy chúng tôi cách thắng người khác
Thầy chỉ dạy cách thắng bản thân mình
Thầy dạy chúng tôi
Không cần hơn ai
Nhưng mỗi ngày phải hơn chính mình một chút
Thế là đủ
Câu chuyện đặc biệt nhất là về một học trò tên Lưu Trấn
Suốt thân nhà nghèo
Ít nói
Bị bạn bè trêu là Lưu Câm
Nhưng nhờ theo học thầy Tạ
Cậu hiểu rõ một điều
Sự mềm mỏng không phải yếu đuối
Mà là sức mạnh kiên nhẫn và bền bì
Lưu Trấn sau này đốt tiến sĩ
Vào chiều làm quan
Nhưng điều kỳ lạ là
Mỗi lần thăng chức
Ông đều xin lui một cấp
Khi được cử làm thị Lan
Ông xin làm biên soạn
Khi được đề cử làm thái phó
Ông xin lui về dạy học
Có người hỏi
Ngài cư nhường mãi thế
Có phải là hèn không
Ông chỉ đáp
Không cần hơn
Nhưng mỗi ngày hiểu hơn
Bình thản hơn
Rộng lượng hơn
Thế là tôi đã thắng rồi
Về sau
Sử sách không chép Lưu Trấn là danh thần
Nhưng dân gian lưu truyền ông là thắng không tranh
Còn người đời gọi thầy Tạ của ông
Là người gieo mầm đạo nhu
Khi Tạ cảnh như qua đời
Dân làng không dựng đền
Không lập miếu
Mà trồng một vườn trẻ quanh trường học cũ
Trên cổng gỗ khắc dòng chữ
Không cần hơn
Nhưng luôn hơn
Bài học rút ra
Trong đời
Không cần hơn ai
Cần hơn chính mình ngày hôm qua là đủ
Mỗi ngày bình thản hơn
Kiên nhấn hơn
Điềm đạm hơn
Đó mới là con đường bền lâu
Như nước
Không ganh đua
Nhưng len lỏi khắp nơi
Không tranh đoạt
Nhưng nuôi dưỡng vạn vật
Người sống theo đạo nhu
Không cần thắng thiên hạ
Vì họ đã thắng được chính mình rồi
Câu chuyện số 10
Mềm là đỉnh cao của mạnh
Thời Tây Hán
Tại kinh đô Trường An
Có một vị ngự y nổi tiếng khắp triều đình
Tên là Trinh Khản
Ông không chỉ giỏi nghề y
Nổi tiếng vì tính khí điềm đạm
Cư xử nhã nhận
Giọng nói lúc nào cũng nhỏ nhẹ như gió sớm
Quan lại trong chiều thường mỉa mai
Ngự y trình như đàn bà
Nói chẳng nghe
Mắng chẳng cãi
Người như thế thì làm được việc gì
Nhưng hoàng đế thì không nghĩ vậy
Ngại từng nói với cận thần
Trinh Khản mềm như nước
Nhưng chỉ bệnh như thần
Cây kim của ông không sắc
Nhưng cứu được mạng người trong gan tất
Mềm không có nghĩa là yếu
Mềm là đỉnh cao của mạnh
Trinh Khản không thích khoe mình
Chỉ ngày ngày khám bệnh cho dân và triều thần
Đêm về đọc đạo đức kinh
Ông thường ngồi bên đèn dầu
Chầm ngâm trước câu của láo tử
Thiên hạ chi trí nhũ
Chỉ thiên hạ chi trí kiên
Cái mềm yếu nhất thiên hạ lại có thể thắng được cái cứng rắn nhất
Và đúng như thế
Suốt đời hành y của mình
Ông chưa từng lớn tiếng
Chưa từng phản bác ai
Nhưng không ai dám xem thường
Người nào càng xem thường ông
Càng bị đạo đức và chi thức của ông chinh phục
Một hôm
Thái tử nhiễm trọng bệnh
Các ngự y trong chiều bó tay
Người đề nghị cắt lể
Kẻ đòi dùng độc dược mạnh
Duy chỉ có Trinh Khản xin hoãn một ngày
Thần cần thăm mạch thái tử khi trời lặng gió
Và sắc trời an định
Để biết âm dương dịch chuyển thế nào
Nhiều người cho là ông cố kéo dài để khỏi nhận lỗi
Nhưng đúng sáng hôm sau
Trời dịu
Mây tan
Trinh Khản bắt mạch rồi sắc một loại thuốc từ cam thảo
Hoàng liên
Mạch môn
Đều là những vị dược tính ôn hòa
Thái tử sau 3 ngày thì hạ suốt
Nửa tháng sau hồi phụ
Hoàng thượng đích thân ban kim bài
Nhưng ông không nhận
Chỉ cuối đầu
Nói khẽ
Âm thắng dương
Nhu thắng cương
Bệnh là do mất quân bình
Chỉ bệnh
Không phải dập tắt nó
Mà là giúp thân thể trở về trạng thái quân bình tự nhiên
Có một năm
Xảy ra dịch ở huyện Tiêu Châu
Dân chúng chết hàng loạt
Các y sư địa phương dùng phương pháp mạnh
Đốt hương
Tẩy uế
Đuổi tà nhưng bệnh càng lan
Chiều đình cử trình khản đến xem xét
Ông đến nơi
Không hô hào
Không lệnh lạc
Ông chỉ ngồi dưới gốc cây
Hỏi từng người dân về triệu chứng
Về thói quen sinh hoạt
Rồi ông dặn
Mỗi nhà chỉ cần nấu nước sôi
Thêm gừng và vỏ quýt
Uống đều
Không tụ tập
Không đốt cỏ
Không sát sinh
Có người cười chê
Làm thế mà đuổi được dịch sao
Phải dùng độc trị độc mới đúng
Nhưng chỉ một tuần sau
Bệnh giảm
Một tháng sau
Dịch tan
Người dân lập miếu thở ông
Nhưng ông từ chối
Chỉ nói
Thầy thuốc giỏi không chống bệnh
Mà giúp người không sinh bệnh
Như nước
Không chiến đấu
Nhưng người sống vạn vật
Khi tuổi đã ngoài 70
Ông viết một cuốn sách y lý
Tên gọi như y lục
Sách y của sự mềm
Trong đó
Ông ghi chép không chỉ cách chữa bệnh
Mà cả cách chữa tâm
Dưỡng khí
Hóa giải sân dận và dục vọng
Một đoạn nổi tiếng ông viết
Người càng mạnh mẽ
Càng cần học cách mềm
Mạnh dùng sai sẽ sinh kiêu
Mềm đúng chỗ sẽ sinh trí
Đỉnh cao của mạnh không phải là đá
Mà là nước
Uốn được
Chảy được
Xuyên được
Ôm được
Ông mất trong một đêm đầu xuân
Không bệnh
Không đau
Nhẹ như hơi thở tan vào hư không
Trên giường
Chỉ còn một quyển sách mở đến dòng cuối
Làm người như nước
Không cần cao
Chỉ cần thấm
Vua phong ông Thụy Hiệu là Minh Như Đại Y
Vị ngự y lớn nhất
Không vì bàn tay sắc bén
Mà vì tâm hồn mềm mãi
Bài học rút ra
Sức mạnh lớn nhất
Không nằm ở cơ bắp hay tiếng hét
Nó nằm ở sự mềm mỏng có trí tuệ
Sự điềm tĩnh có nội lực
Người càng cao minh
Càng giống nước
Thấm vào lòng đất
Hóa mây thành mưa
Âm thầm nuôi dưỡng cả thế gian
Mềm không phải là hèn yếu
Mềm là đỉnh cao của mạnh
Vì nó ôm được cả mạnh lẫn yếu
Giữ được cả bình yên lẫn vững bền
Thưa quý vị
Sống giữa một thế giới ồn ảo
Gấp gáp và nhiều va đập
Chúng ta dễ bị cuốn vào vòng xoáy phải hơn người khác
Phải thắng bằng sức mạnh
Phải nói cho lớn tiếng
Nhưng cổ nhân lại dậy ngược lại
Kẻ mạnh là kẻ biết mềm
Kẻ thắng là kẻ biết lùi
Kẻ trí là người không cần tranh mà vẫn tự thành
Chúng ta không cần sống như nước lũ
Mà hãy học cách sống như dòng suối
Nhẹ nhàng
Nhưng không ngừng
Lặng lẽ
Nhưng đi rất xa
Mềm mại
Nhưng nuôi dưỡng được cả thế gian
Nếu những câu chuyện hôm nay đã chạm tới một phần trong tâm hồn bạn
Xin đừng quên
Đăng ký kênh Cổ học Phương Đông
Bật chuông theo dõi
Và chia sẻ video đến những ai đang cần một làn gió mát giữa mùa nóng
Một dòng nước êm giữa đời nhiều va chạm
Chúng ta không chỉ kể chuyện xưa
Mà đang gieo mầm cho những cách sống mới
Vững bền và đẹp đẽ hơn
