Cơn bão đa tầng, Trung Quốc gần đến điểm gãy? - KHỎE TỰ NHIÊN

Tháng 5 năm 2025, Trung Quốc đang trải qua một khuôn khủng hoảng toàn diện. Lũ quét, hạn hán, tuyết rơi cháy mùa, dịch bệnh bùng phát trở lại và những cái chết đột ngột xảy ra ngày càng nhiều. Trong khi bệnh viện quá tải vì Covid-19, nhiều người trẻ bỗng dừng ngã xuống ngay trên tay lái. Hàng loạt vụ biểu tình đòi lương lan rộng, từ công nhân, giáo viên đến y tá, bảo vệ sinh. Chiến tai từ trời, bệnh tật từ người, bão bất ổn từ lòng dân ngày càng nghiêm trọng hơn. Tất cả đang tạo nên một làn sóng dư dội chưa từng thấy. Hiện thực tại Trung Quốc ra sau, sau đây sẽ là cập nhật mới nhất. Tuân báo thứ nhất, đất trời nổi dận khắp Trung Quốc Tháng 5 năm 2025, thiên nhiên như chút dận đến Trung Quốc đại lục, không còn là những hiện tượng rời rạc. Đất nước này đang hứng chịu hàng loạt thảm họa khí hậu nối tiếp nhau, từ mưa đá, lũ quét, hạn hán cho tới tuyết rơi cháy mùa, phủ khắp từ miền Bắc đến miền Nam. Giạng sáng ngày 23 tháng 5, tại thành phố Quế Lâm, tỉnh Quảng Tây, một trận lũ quét và lở đất bất ngờ đã khiến ít nhất là một người thiệt mạng, 7 người mất tích và 3 người bị thương và 10 ngôi nhà bị phá hủy. Nhiều người dân hoảng loạn tháo chạy trong đêm, có người bị đất đá cuốn trôi ngay khi vừa bước ra khỏi nhà, cư dân mạng than thở. Năm nay Quảng Tây khô hạn kéo dài, ai ngờ lại bị lũ cuốn. Hạn hán lũ lụt, thiên nhiên giờ không báo trước. Chỉ một ngày trước đó, vào ngày 22 tháng 5, hàng loạt vụ lở đất nghiêm trọng xảy ra tại huyện Đại Phương, tỉnh Quý Châu. Ít nhất là 2 người thiệt mạng, hơn 10 người bị chuôn bùi và nhiều hộ dân bị mắc kẹp trong đống đổ nát. Chính quyền địa phương cho biết lượng mưa lớn phá vỡ mức cực đại trong lịch sử, khiến cho khối lượng đất đá đổ xuống, ước tính lên tới 2 triệu mét khối. Các tòa nhà bê tông không thể chống chịu trước dòng lũ bùn, bất ngờ đổ ập xuống khi dân làng còn nằm ngủ. Trong khi miền Nam chìm trong mưa lũ, thì miền Bắc và Tây Bắc Trung Quốc lại đối mặt với hạn hán chưa từng thấy. Những hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy lòng sông Hoàng Hà chưa đáy, nước nẻ kéo dài hàng trăm mét, làm dấy lên lo ngại về suy giảm sản lượng nông nghiệp và mất an ninh lương thực. Người dân Cam Túc cho biết đây là đợt hạn hán nghiêm trọng nhất trong 20 năm, khi nhiều loại cơi dược liệu và hoa màu chưa kịp mọc thì đã bị thiêu cháy bởi nắng nóng bất thường. Trong video ghi hình tại ruộng, một nông dân chua chát và nói rằng chưa kịp tưới đã chết khô. Tại các tỉnh Hà Bắc, Sơn Đông, Hà Nam, nhiệt độ đình điểm trong những ngày qua chạm ngưỡng 44 độ C, vượt xa mức trung bình nhiều năm. Ở thành phố Hải Trạch, Tế Nam, Tân Hương, Tru Khẩu, người dân ghi nhận mặt đường nứt nẻ, cây trồng chết khô, kính cửa nhà dân bị nổ do sốc nhiệt. Cháy ngược hoàn toàn tại một số địa phương ở Đông Bắc Trung Quốc, tuyết lại rơi trắng xóa giữa tháng 5, một hiện tượng trái mùa gây chấn động dư luận. Đình điểm kỳ lạ xảy ra vào rãng sáng ngày 22 tháng 5 tại phố Hán, khi bầu trời bỗng chuyển sang màu tím kỳ dị, em theo sấm xét dữ dội làm rung chuyển toàn thành phố. Người dân miêu tả tiếng sớm như dòng gào, ánh chớp lé sáng liên tục dù vẫn còn đêm tối. Cùng lúc đó, một hiện tượng khiến cho dư luận xôn xao là run đất bò hàng loạt lên tường nhà, vốn từng được ghi nhận trước trận động đất tại Vấn Xuyên năm 2008. Thiên nhiên đang phát ra những tín hiệu lạ thường, liên tục, dữ dội, như một đời cảnh tình mà con người không thể phất lờ. Từ cạn khô đến cuồng lũ, từ tuyết giữa mùa hè đến lửa trời tháng 5, đất trời Trung Quốc đang thay đổi theo cách đáng lo ngại hơn bao giờ hết. Tuần báo thứ 2 Hiểm họa dịch bệnh lặng lẽ làn rộng Trong lúc thiên tai đang cản quét khắp Trung Quốc, một hiểm họa khác đang lặng lẽ làn rộng. Covid-19, hay còn được cư dân mạng gọi là virus đảng Cộng sản Trung Quốc, đang tái bổng phát mạnh mẽ trển diện rộng. Mặc dù chính quyền không công bố cảnh báo chính thức, nhưng những gì đang diễn ra tại các bệnh viện và trên mạng xã hội đã vẽ nên một bức tranh rất đáng lo ngại. Tao dữ liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc CDC, tỷ lệ xét nghiệm virus corona mới dương tính trong số các trường hợp ngoại trú có triệu chứng giống với cúm tăng từ 7,5% đến 16,2% chỉ trong vòng 4 tuần, cùng thời điểm tỷ lệ dương tính với Covid-19 trong số các ca viêm đường hô hấp cấp tính nặng nhập viện cũng tăng gấp đôi, từ hơn 3% đến hơn 6%. Đáng chú ý, theo CDC của Trung Quốc, Covid-19 đã trở thành nguyên nhân chính đứng đầu trong số các ca bệnh nhân khám ngoại trú vì cúm trong 3 tuần liên tiếp. Điều này cho thấy sự nan rẫm của virus đang âm thầm nhưng nhanh chóng bao phủ toàn nước này, dù trên truyền thông chính thống mức độ cảnh báo gần như là bằng 0. Trên mạng xã hội Dojin và Tiểu Hồng Thư, hàng loạt video quay cảnh bệnh viện đông nghẹp người đã lan chuyển tróng mặt. Nghiêm trọng hơn, tình trạng tử vong đột ngột trong cộng đồng đang khiến cho dư luận chóng váng. Đặc biệt nhóm tài xế xe tải và xe công nghệ, những người làm việc cường độ cao, đang chịu ảnh hưởng nặng để nhất. Blogger Dojin Thái Thành Tài ghi lại, chỉ trong 3 ngày, 5 tài xế xe tải đã tử vong, nhiều người cục ngay trên vô lăng, tất cả đều dưới 40 tuổi. Cũng trên Dojin, nữ tài xế mạnh mạnh bày tỏ tuyệt vọng, giá khước ngày càng thấp, còn số người chết đột ngột thì ngày càng nhiều. Chúng tôi chỉ muốn nuôi gia đình thôi, sao lại phải chịu được thảm kịch thế này. Trên mạng xã hội hàng loạt bình luận chia sẻ thực tế đáng sợ. Chị họ tôi ngoài 30 tuổi, khỏe mạnh, không mệnh nền, chết tróng ngúc ngủ. Bạn tôi là nhà thầu tăng lễ, anh ấy nói chưa bao giờ thấy nhiều người tử vong như mấy năm gần đây. Tôi mới ngoài 40 tuổi, nhưng mỗi ngày đều thấy người đồng trang lứa ra đi bất ngờ. Người dân Trung Quốc bắt đầu gọi hiện tượng này là tử vong không cần già, khi tử thần có thể đến bất cứ lúc nào và bất cứ nơi đâu. Nhiều người nghi ngờ đây là hậu quả của di trứng sau Covid-19 hoặc do vaccine, trong khi những người khác cho rằng kiệt sức và thiếu chăm sóc y tế là nguyên nhân chính. Có vẻ như dịch bệnh chưa bao giờ biến mất, nó chỉ lặng lẽ truyền hình, âm thầm quay lại trong sự phất lờ của hệ thống. Và trong sự im lặng ấy, những sự ra đi bất ngờ, nhất là ở người trẻ, đang dần trở thành một hiện tượng đáng sợ của xã hội Trung Quốc năm 2025. Cường báo thứ ba, lan sóng biểu tình và khủng hoảng tài chính Giữa lúc thiên nhiên nổi giận và dịch bệnh âm thầm bùa vây, Trung Quốc lại đối mặt với lan sóng phẫn nổ mới. Lần này đến từ chính tầng lớp lao động, những người vốn lâu nay vẫn âm thầm gồng gánh cả xã hội. Một vụ phóng hỏa nhà máy dệt ở Nghi Tân, Tứ Xuyên đã gây rúng động diêu luận. Theo thông báo vào ngày 22 tháng 5 của Cảnh sát Bình Dơn, Nghi Phạm là một thanh nhiên 27 tuổi tên Văn đã đốt nhà máy sau khi bị nợ lượng. Ngọn lửa bốc lên từ 11 giờ trưa ngày 20 tháng 5, cháy suốt cả ngày đêm và chỉ được khống chế sau nhiều đỗ lực. Sường dệt làm bằng vật liệu cốt tông, dễ bắt lửa, khiến cho lực lượng cứu hộ gặp nhiều khó khăn. Dù không có thương vong, vụ việc đã đánh dấu một bước leo thang nghiêm trọng trong phản ứng của người lao động trước tình trạng nợ lượng kéo dài. Nghi Phạm bị bắt nhưng câu hỏi đặt ra là yêu gì khiến cho một công nhân trẻ chọn cách trả thù xã hội trong tuyệt vọng như vậy. Một số cư dân mạng tiết lộ trước đó anh ta đã bị nợ lượng một tháng, tranh cãi với cấp trên, sau đó dùng xăng phóng hỏa sau khi tấn công người liên quan. Chính quyền địa phương chưa đưa ra xác nhận chính thức về chi tiết này, nhưng hình ảnh khói lửa từ hiện trường vẫn đang lan truyền trên mạng xã hội, như một biểu tượng cho sự phẫn nộ đang âm ỉ khắp nơi. Thực tế cho thấy không chỉ một cá nhân nổi dẫn mà làn sóng đòi lương đang nan rộng trên quy mô toàn quốc, từ công nhân xây dựng, giáo viên hợp đồng, y tá, bảo vệ đến cả nhân viên vệ sinh. Tại Nam Ninh, Quảng Tây, 32 công nhân xây dựng cắm lều trước chủ sở công ty để phản đối việc bị nợ lương kéo dài từ tháng 5. Họ nhóm lửa nấu ăn ngay tại vỉa hè và tuyên bố, chúng tôi đã chuẩn bị cho một cuộc chiến lâu dài. Trên toàn tuyến cao tốc Dương Tân, Quảng Đông, do Tổng Cục Đường sát Trung Quốc số 7 thi công, cũng xảy ra sự kiện công nhân kéo đến về chủ sở Ban Quản lý Dự án, đòi thanh toán tiền công quá hạn. Nghiêm trọng hơn trong bệnh vực giáo dục, vốn ít khi bị xem là nơi đỉnh công, cũng bị ảnh hưởng. Tại Sân Đông, nhiều giáo viên tiểu học hợp đồng phản ánh bị nợ tới 6 tháng lương, mỗi tháng chưa đến 3.500 nhân dân tệ. Tại Sân Tây, giáo viên bị buộc phải trả lại tiền thường, đã phát từ năm 2021, khiến cho cộng đồng giáo giới bất bình. Trong ngành y tế và vệ sinh, vốn là tuyến đầu trong phòng chống dịch, người lao động cũng bị trả lương thấp và nợ tiền thường. Một y tá ở Bệnh viện Công tỉnh Cam Thúc cho biết, đương tháng của cô chỉ còn 1.300 nhân dân tệ, tiền hiệu suất thì 4 tháng chưa thấy đâu. Ở Giang Tây thì một nữ công nhân vệ sinh bật khóc trên video và nói rằng, tôi bắt đầu làm từ 5 giờ sáng, làm hơn 10 tiếng mỗi ngày, chỉ nhận được 1.400 nhân dân tệ mỗi tháng. Khiếp sau, tôi không muốn làm người nữa. Cùng thời điểm tại Chiết Giang Tứ Xuyên Hắc Long Giang, các cuộc biểu tình đình công và kéo đến chính quyền, loại quyền lợi đang gia tăng, phản ánh sức chịu tưởng của tầng lớp lao động đã chạm đáy. Theo một giáo sư đã nghỉ hưu tại Đại học Quý Châu, nguyên nhân sâu xa là do nợ lương địa phương thích tụ cộng với chính sách siết chi tiêu từ Trung ương, khiến cho nhiều chính quyền cơ sở không còn khả năng trả lương. Ông nhận định rằng trước đây chỉ có dân nhập cư đi đòi lương, bây giờ là giáo viên, bác sĩ, y tá v.v. Khi nhóm dễ bị tổn thương nhất bắt đầu lên tiếng, nghĩa là cấu trúc ổn định mà chính quyền tự hào đang bắt đầu phản tác dụng. Không ai muốn xuống đường, nhưng khi cái ăn cái mặc và nhân phẩm bị xâm phạm, im lặng cũng trở thành điều bất khả. Những người nhỏ bé nhất đang dùng tiếng nói yếu ớt của mình để nói lên một sự thật lớn, Trung Quốc không còn ổn nữa. Kính thưa quý vị, từ lở đất chôn vùi làng mạc đến hạn hán làm cạn đáy hoàng à, từ bệnh viện quá tài vì COVID-19 quay lại, đến các vụ đột tử của người trẻ tuổi, từ công nhân xây dựng dựng lều đòi lương đến giáo viên và y tá sống lây lát vì bị nợ lương nhiều tháng, mỗi mảnh ghép đều cho thấy một thực trạng, và khi ghép lại, chúng tạo nên bức tranh của một cuộc khủng bảng toàn diện đang bao trùm Trung Quốc năm 2025. Giới chức Bắc Kinh từng tự hào về khả năng kiểm soát ổn định, nhưng hiện thực đang cho thấy điều ngược lại. Sự bất ổn ấy chỉ như một lớp sơn bóng che đậy những viết nứt sâu trong lòng xã hội, khi người dân không còn dám tin vào bệnh viện, khi mà giáo viên phải phay đỡ để sống, và khi những cái chết âm thầm trở thành chuyện thường ngày, thì đó không chỉ là khủng hoảng, mà là dấu hiệu của một giai đoạn suy thoái toàn diện đang bắt đầu. Và nếu nhìn lại lịch sử Trung Hoa, người xưa có một niềm tin xấu xác khi thiên nhiên nổi giận, lòng người oán than và dịch bệnh lan tràn, đó là điểm báo một chiều đại sắp kết thúc. Điệu Trung Quốc ngày nay có đang lặp lại chu kỳ ấy nhưng trong hình thức hiện đại hơn? Câu hỏi chưa thể trả lời ngay, nhưng một điều đã rõ, Trung Quốc năm 2025 không còn ổn định như vẻ ngoài, mà chính quyền cố giữ, dưới lớp sơn vẳng lặng là những viết nứt ngày càng rộng, và một trận địa chấn về khí hậu, sức khỏe, xã hội đang âm ý, chỉ chờ ngày bùng phát mà thôi. Và những thông tin vừa rồi cũng khép lại chương trình ngày hôm nay của Khoẻ Tự Nhiên. Cảm ơn quý vị đã quan tâm, theo dõi và đăng ký kênh. Xin kính chúc quý vị có một ngày cuối tuần vui vẻ và ấm áp bên gia đình. Xin kính chào và hẹn gặp lại.