"Cả Chợ Bán Hàng Giả: Ai Chịu Trách Nhiệm?" | Quốc Hội Lên Tiếng, Dân Lo Lắng, Doanh Nghiệp Bức Xúc

Không phải chuyện phiếm, không phải tin đồn, mà là sự thật vừa được đưa thẳng vào nghị trường quốc hội. Cả chợ Ninh Hiệp, nơi được xem là thủ phụ thời trang miền Bắc, nhiều năm công khai bán hàng nhái, nhưng chỉ đến khi báo chí phản ánh, trả chợ mới đóng cửa cùng một lúc. Như thế một vờ kịch, nhưng không ai thấy buồn cười. Và bạn có biết điều đáng sợ nhất là gì không? Không phải là bạn mua phải chiếc áo giả, đôi dây giả, mà là bạn không biết mình đang dùng hàng giả. Bạn trả tiền thật, nhưng nhận rủi ro về sức khỏe, uy tín, niềm tin. Và tệ hơn cả, bạn không biết ai phải chịu trách nhiệm cho điều đó. Có bạn chỉ đạo, có luật, có cơ quan chức năng. Nhưng hàng giả vẫn vượt rào tràn chợ, lên sàn online, chui vào từng hộp sữa, viên thuốc, lọ mỹ phẩm. Trong lúc người dân hoang mang, doanh nghiệp chân chính bức xúc, một câu hỏi nhức nhối vang lên từ nghị trường. Quản lý ở đâu khi cả một chợ bán hàng giả công khai mà không ai chịu trách nhiệm? Video này sẽ không làm bạn thất vọng. Chúng ta sẽ cùng bóc tách từng tầng trách nhiệm, từng lỗ hỏng, từng màng tối đang nuốt trừng niềm tin thị trường, và cả những đề xuất mới đủ mạnh để lấy lại công bằng cho người tiêu dùng Việt Nam. Thưa quý vị, nếu như cách đây 10 năm, hàng giả chỉ thường thấy ở các khu chợ vùng ven, các lô hàng len lút, thì ngày nay nó đã biến hình tinh vi và len lỏi vào mọi ngóc ngách cuộc sống, từ chợ truyền thống, cửa hàng mặt phố, đến sàn thương mại điện tử, mạng xã hội. Nhiêm trọng hơn, nó không còn là hiện tượng nhỏ lẻ. Đó là một hệ sinh thái hàng giả đang hoạt động bài bản công khai, ngang nhiên, trước mắt người tiêu dùng, và có khi trước cả mắt lực lượng chức năng. Tại phiên thảo luận sáng 23 tháng 5, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Thu Nguyệt lên tiếng, hàng giả, hàng nhái ngày càng gia tăng, xuất hiện khắp nơi, từ chợ đến sàn thương mại điện tử, từ TikTok Shop đến Shopee. Không còn dừng ở vài chiếc túi hay đôi giày, hàng giả giờ đây đã tiến vào các sản phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe như sữa bột cho trẻ em, thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm chăm sóc giả. Báo chí vừa đưa tin, lực lượng công an triệt phá một đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giả lên tới hàng trăm tấn, dán nhãn thương hiệu nổi tiếng, đưa vào siêu thị, lên sàn online, quảng cáo bằng clip triệu view. Còn nhớ cách đây không lâu, tại chợ Ninh Hiệp, Gia Lâm, Hà Nội, cả một chợ lớn chuyên buôn bán hàng thời trang, hàng may mặc, bị phát hiện bán hàng giả, hàng nhái, công khai trong nhiều năm. Khi cơ quan chức năng xuống kiểm tra sau phản ánh của báo chí, hàng trăm quầy đồng loạt đóng cửa. Không phải một, mà là cả chợ. Một sự im lặng bất thường giữa tiếng ồn ào của trách nhiệm. Theo thống kê của Bộ Công Thương, hiện có đến hơn 70% người tiêu dùng đô thị tại Việt Nam mua hàng online ít nhất một lần mỗi tháng. Nhưng cũng chính trên môi trường này, rất nhiều sản phẩm giả thương hiệu Việt đã bị làm nhái, bán phá giá, kèm đánh giá ảo, hình ảnh đánh lửa. Các doanh nghiệp trong nước, những người đầu tư vào chất lượng, sản phẩm, chính hãng, đóng thuế đầy đủ, đang ngày càng bất lực khi phải cạnh tranh với hàng giả giá rẻ tràn lạn. Vậy ai chịu trách nhiệm? Câu hỏi đó xin để lại cho phần tiếp theo. Khi chúng ta nhìn thẳng vào khoảng trống quyền lực và những bàn tay buông lỏng trách nhiệm. Ở Việt Nam, chúng ta không thiếu luật pháp để chống hàng giả. Không thiếu ban chỉ đạo, cơ quan quản lý, từ cấp trung ương đến địa phương. Chúng ta có cả ban chỉ đạo 389 quốc gia, có lực lượng quản lý thị trường, có công an kinh tế, có cơ quan thuế, có bộ công thương. Nhưng tại sao vẫn để xảy ra tình trạng cả một khu chợ, như Ninh Hiệp, bán hàng giả, công khai suốt nhiều năm? Tại nghị trường ngày 23 tháng 5, đại biểu Thái Thu Sương, tỉnh Hậu Giang đặt câu hỏi thẳng thắn. Một chợ rất lớn như vậy, vậy vai trò quản lý thị trường ở đâu? Ai chịu trách nhiệm khi cả chợ bán hàng giả, hàng nhái mà không bị xử lý? Đây không còn là một sự cố. Đây là dấu hiệu của một sự buông lỏng quản lý có hệ thống. Không chỉ đại biểu Sương. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng bày tỏ bức xúc. Các ban chỉ đạo có đầy đủ từ trung ương tới địa phương. Luật cũng có. Nhưng tại sao hàng giả, hàng nhái vẫn diễn ra với số lượng lớn như vậy? Cái này phải kiểm điểm nghiêm túc. Không thể nói là không biết khi báo chí đã phản ái nhiều năm. Không thể nói là thiếu nhân lực khi bộ máy chống hàng giả gian trải khắp các cấp. Vậy thì nguyên nhân là gì? Có hai khả năng. Một là không làm. Hai là làm không đến nơi đến trốn. Và trong một số trường hợp, đau lòng nhưng phải nói thẳng, có sự tiếp tay, dung túng, thậm chí bảo kê ngầm, khiến hàng giả sống dai. Đến như vậy. Chúng ta cần hiểu rõ một điều. Pháp luật không thể chỉ nằm trên giấy. Nếu có hàng giả tồn tại, nghĩa là đâu đó có người thiếu trách nhiệm hoặc cố tình lách luật hoặc thậm chí bất chấp vì lợi ích nhóm. Nhưng đau đớn hơn là người dân chịu thiệt đầu tiên. Họ bỏ tiền thật mua hàng nhái. Họ dùng thuốc giả, thực phẩm giả với rủi ro đến sức khỏe và tính mạng. Họ không thể biết đâu là hàng thật vì niềm tin vào hệ thống kiểm soát đã bị xói mòn. Thưa quý vị, nếu một chiếc áo giả chỉ đánh lừa con mắt, thì một hệ thống quản lý giả dối còn nguy hiểm gấp nhiều lần vì nó đánh lừa cả xã hội. Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ đến với nơi đang bị gọi tên nhiều nhất, chợ Ninh Hiệp, thủ phủ hàng giả, nơi sự im lặng kéo dài bao năm đang dần bị bóc trần. Nằm cách trung tâm Hà Nội chưa đầy 30km, chợ Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm được biết đến như một thãnh địa thời trang giá rẻ, nơi cung cấp quần áo, túi sách, giày dép cho hàng loạt sạp hàng khắp miền Bắc. Nhưng phía sau sự sầm ốt ấy là một sự thật khiến người ta giật mình. Hàng giả, hàng nhái được bày bán công khai nhiều năm trời. Thương hiệu quốc tế? Có đủ. Từ Dior, Adidas, Nike cho đến Gucci. Giá xỉ? Chỉ vài chục đến một trăm nghìn đồng một chiếc. Chưa hết, theo ghi nhận của báo chí, logo, thêm mark hàng hiệu được bán riêng, khách đặt số lượng lớn có thể yêu cầu in mark giống thật gần như tuyệt đối. Và đáng sợ hơn, hầu hết sản phẩm không rõ nguồn gốc, không hóa đơn, không kiểm định. Câu chuyện sẽ còn kéo dài nếu không có một ngày. Lực lượng chức năng xuống kiểm tra. Kết quả? Cả khu chợ đông loạt đóng cửa. Một hình ảnh kỳ lạ. Sâm út bỗng trở nên vắng lặng như tờ ngay đúng ngày đoàn kiểm tra đến. Phải chăng sự đông loạt ấy không phải là ngẫu nhiên? Phải chăng việc nghe tin là đóng cửa là biểu hiện của một cơ chế biết trước, báo trước? Câu hỏi đặt ra là bao nhiêu năm rồi chúng ta biết chuyện này mà không xử lý rất điểm? Tại nghị trường, đại biểu Thái Thu Sương Thẳng Thắn, cả chợ bán hàng giả, hàng nhái, không phải vài cửa hàng, cần làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, phải lên án mạnh mẽ, không thể vì lợi nhuận của một nhóm người mà làm tổn hại cả nền kinh tế. Không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng, chợ ninh hiệp còn khiến các doanh nghiệp may mặc chân chính điêu đứng. Họ đầu tư nhà xưởng, đóng thuế đầy đủ, nhưng phải cạnh tranh với hàng nhái, giá rẻ, trốn thuế. Đó là sự bất công. Vậy ai sẽ chịu trách nhiệm cho sự im lặng đó? Ai sẽ là người dám vạch mặt những mắt xích ngầm đứng sau hệ thống kinh doanh hàng giả quy mô lớn như vậy? Nếu cứ để một thủ phủ hàng nhái sống sót qua năm tháng, thì mọi nỗ lực người Việt dùng hàng Việt cũng chỉ là lời kêu gọi vô vọng. Và điều đáng lo không chỉ là chợ ninh hiệp, mà là bao nhiêu ninh hiệp khác vẫn đang tồn tại ngoài tầm mắt chúng ta. Ở phần tiếp theo, chúng ta sẽ nhìn vào hệ lụy thực sự. Người tiêu dùng thiệt hại ra sao và doanh nghiệp thật sự đang đối mặt với điều gì? Hàng giả không chỉ là một sản phẩm kém chất lượng. Nó là một con dao găm giấu trong vỏ bọc đẹp đẽ sẵn sàng đâm vào túi tiền, vào niềm tin, thậm chí cả sức khỏe và tính mạng của người dân. Không phải ai cũng có kiến thức phân biệt thật, giả. Không phải ai cũng có điều kiện kiểm tra nhãn mát, truy xuất nguồn gốc. Thứ mà người dân có thể làm là tin tưởng vào thị trường. Nhưng giờ đây, chính niềm tin đó đang bị bào mòn từng ngày. Bà nội trợ mua sữa bột với giá cao vì tin là sữa ngoại, sữa chất lượng. Nhưng kết quả xét nghiệm cho thấy đó là sữa giả, không dinh dưỡng. Người bệnh mua thuốc chữa giả dày nhưng uống vào càng nặng thêm vì đó là thuốc giả, được sản xuất bằng bột mì và phẩm màu. Bạn trẻ mua mỹ phẩm trên TikTok Shop vì quảng cáo dầm rộ, giá tốt, mẫu mã đẹp, nhưng sau vài lần dùng ra mặt lờ luet vì sản phẩm không nguồn gốc. Đó không còn là chuyện mua nhầm hàng, mà là chuyện sống còn. Theo báo cáo từ Quốc hội, mấy tuần qua số vụ phát hiện hàng giả tăng mạnh đặc biệt là hàng tiêu dùng nhanh mỹ phẩm, thực phẩm chức năng những mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Và đau lòng hơn người tiêu dùng không biết kêu ai không biết ai phải chịu trách nhiệm, không biết sản phẩm nào là thật, cửa hàng nào là uy tín, không biết ăn gì uống gì. Khi trên truyền thông liên tục xuất hiện tin, hàng giả bị bắt, thuốc nhái bị tịch thu thậm chí có cả người làm trong cơ quan quản lý bị bắt vì tiếp tay. Chúng ta đang sống trong một thời đại mà niềm tin trở thành mặt hàng khan hiếm. Không chỉ người dân bị lừa, doanh nghiệp chân chính cũng đang kiệt sức. Họ bỏ công phát triển sản phẩm, lo đăng ký nhãn hiệu, kiểm định chất lượng đóng thuế đầy đủ, rồi bị các gian thương ăn cắp thương hiệu, bán hàng giả rẻ mạt trên các sàn online. Một bên cố gắng giữ chữ tín, một bên phá giá bằng gian dối. Cuộc chơi đó không công bằng và nếu không ai bảo vệ bên làm đúng thì nền kinh tế sẽ mất gốc. Hàng giả không chỉ là vấn đề thương mại, nó là vấn đề đạo đức, pháp luật và sự công bằng xã hội. Thưa quý vị, chúng ta có luật luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa, luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, luật sở hữu trí tuệ, luật hình sự, luật quản lý thị trường. Chúng ta có cả mạng lưới lực lượng từ Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia Cục Quản lý Thị trường, Tổng Cục Thuế, Hải quan, Công an Nhưng hàng giả vẫn tràn lan, chợ vẫn bán hàng nhái công khai, sàn thương mại điện tử vẫn trưng bày sản phẩm không rõ nguồn gốc mỗi ngày. Vậy vấn đề nằm ở đâu? Một là ở những lỗ hổng pháp lý. Rất nhiều quy định hiện hành chưa theo kịp thực tiễn thương mại điện tử, chưa xử lý nghiêm hành vi vi phạm trên nền tảng số, không bắt buộc xác minh danh tính người bán, không truy xuất rõ trách nhiệm của sàn thương mại điện tử khi hàng giả tồn tại, không có cơ chế hậu kiểm chủ động dẫn đến tình trạng mất bò mới lo làm chuồng, hay là ở việc thi hành pháp luật lòng lẻo. Như đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đã nói tại Quốc hội, có những đường dây sản xuất hàng giả hoạt động hàng năm trời chỉ khi báo chí phản ánh hoặc dân tố giác thì mới bị phát hiện. Vậy lực lượng chức năng ở đâu? Thực tế, đã có những cán bộ thực thi công vụ nhưng tiếp tay cho vi phạm, có người biết nhưng không xử lý, có người nhận bảo kê, có người đứng sau lưng doanh nghiệp đen biến họ thành những ông hoàng hàng giả bất khả xâm phạm. Và điều đau xót là niềm tin của người dân đang bị chính những người đáng lẽ phải bảo vệ họ làm tổn thương. Chúng ta không thể chống hàng giả nếu pháp luật chỉ nằm trong sổ sách. Chúng ta không thể dẹp hàng nhái nếu còn tồn tại những bàn tay bắt tay với sai trái. Đã đến lúc phải vá lại những lỗ hổng đó bằng hành động quyết liệt và cơ chế rõ ràng. Như đề xuất của đại biểu Trần Quốc Tuấn san thương mại điện tử phải xác thực danh tính người bán bằng mã số thuế, căn cước. Nếu để hàng giả tồn tại quá 24 giờ sau cảnh báo, san phải chịu trách nhiệm liên đới. Ứng dụng AI phát hiện bất thường, app mã QR truy xuất nguồn gốc toàn hệ thống. Đừng để hệ sinh thái số, vốn là niềm hy vọng phát triển, trở thành mảnh đất dung dưỡng lừa đảo. Hàng giả không tự sinh ra, nó tồn tại vì có nhu cầu lợi nhuận, có người làm ngơ và có một hệ thống chưa đủ mạnh để ngăn chặn từ gốc. Muốn xóa sổ hàng giả, không thể chỉ phát hiện để phạt, mà phải xây dựng lại từ nền tảng niềm tin bằng ba trụ cột pháp luật nghiêm minh, hành động thực chất và trách nhiệm cụ thể. Một, phải quy trách nhiệm rõ ràng. Đã đến lúc dừng lại câu nói ai cũng có phần trách nhiệm nên chẳng ai bị xử lý. Phải chỉ đích danh ai chịu trách nhiệm khi chợ Ninh Hiệp bán hàng giả suốt nhiều năm. Ai chịu trách nhiệm khi hàng trăm gian hàng giả tràn lan trên Shopee, TikTok Shop, không thể để vô chủ mái, không thể im lặng nữa. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nói rất rõ, các ban chỉ đạo có đủ, luật có đủ, vậy vì sao hàng giả vẫn ngang nhiên tồn tại, cần kiểm điểm nghiêm túc. Hai, phải sửa luật, bịt kẽ hở. Rã soát toàn diện những quy định pháp luật còn kẽ hở, còn lòng lẻo. Bổ sung trách nhiệm pháp lý rõ ràng cho sàn thương mại điện tử. Quy định chế tài mạnh tay hơn cho hành vi bán hàng giả online. Thiết lập cơ chế hậu kiểm chủ động, công khai, minh bạch. Luật phải là lưới sắt, không phải tấm màn mỏng. Ba, phải bảo vệ doanh nghiệp chân chính. Nếu cứ để hàng giả ngang nhiên cạnh tranh bất công, doanh nghiệp làm thật sẽ bỏ cuộc. Khi đó, kinh tế mất đi trụ cột và hàng Việt mất đi uy tín. Cần có chính sách bảo vệ doanh nghiệp chống giả. Cần phạt nặng kẻ làm giả, nhưng cũng cần thường xứng đáng người làm thật. Bốn, phải kêu gọi người dân trung tâm thành trung tày. Người dân cũng là tuyến đầu chống hàng giả. Tố giác khi thấy bất thường. Không mua hàng, không rõ nguồn gốc. Chỉ ủng hộ nơi bán minh bạch, chính hãng. Mỗi lượt chia sẻ, mỗi lần cảnh báo, mỗi lần từ chối hàng giả là một tấm lá chắn cho cộng đồng. Thưa quý vị, chống hàng giả không phải là một chiến dịch ngắn hạn. Nó là cuộc chiến lâu dài vì sự tử tế trong kinh doanh, vì công bằng cho doanh nghiệp và vì sức khỏe của nhân dân. Chúng ta có thể sửa luật, xây dựng lại hệ thống. Nhưng niềm tin, một khi đã mất, thì rất lâu mới có thể lấy lại. Hãy bắt đầu từ hôm nay. Từ một chính sách rõ ràng hơn. Từ một cú siết tay quản lý mạnh hơn. Từ một tiếng nói cộng đồng lớn hơn. Vì một thị trường sạch. Vì một quốc gia liêm chính. Vì một xã hội không có chỗ cho hàng giả. Hãy bắt đầu từ hôm nay.