05. Phần kết.

Kẻ Học Trò
778 Người theo dõi
78 Lượt xem video·1 thg 6, 2025
Bê-nê-lớp nhận ra chồng.
Trung lệnh Ulysses, bà già Urik-lê lòng tràn đầy mừng sở hớn hở lên tầng gác cao,
báo cho Bê-nê-lớp viết tin người chồng thân yêu của nàng đã trở về.
Đang ở dưới nhà chờ đón nàng, bà bước đi vội và hóc tóc nên cứ luôn bị vấp ngã.
Bà đến đầu giường Bê-nê-lớp cất tiếng gọi.
Bê-nê-lớp, Bê-nê-lớp hỏi.
Dậy đi con, dậy đi, mau lên.
Con hãy xuống ngay dưới nhà mà xem.
Điều mà con ngày đây mong ước bây giờ đã thành sự thật.
Ulysses đã về đây này.
Chàng về rồi, chàng đang ở dưới nhà đó.
Chàng đã trừng trị bọn cầu hôn hóng hách kị quyền thái ước hiếp con người.
Chàng đang mong gặp con đó.
Bê-nê-lớp thận trọng đáp lại.
Dạ ơi, dạ nói gì mà kỳ lá như vậy?
Dạ không biết là ta đang ngủ hay sao?
Có lẽ dạ đã mất trí rồi đó vì thế,
nên mới nói ra cái chuyện vô lý nhảm nhí như vậy.
Ta mấy hôm nay trong người mệt nhọc u phiền,
chẳng ngủ ngon giấc gì cả.
Thế mà vừa chọc mắt đi tưởng như là mình đang được ngủ ngọt giấc.
Thì dạ lại đánh thất ta vì một cái chuyện hồ đồ khó tin như vậy.
Ta giận lắm đó nha.
Nhưng, thôi, ta tha tội cho dạ đó.
Dạ hãy đi xuống nhà đi.
Bà dạ nhủ mẫu oricle đáp lại.
Ơi bê-nê-lớp thân yêu, dạ không có nói sai đâu mà.
Đích thật, đích thật, hai năm rõ mười là Ulyss đã về rồi.
Chàng đang ở tại nhà.
Ở dưới nhà chờ con đó.
Nè, chàng chính là người khách lạ cái ông lão ảnh khất mà,
mà con đã tiếp đãi và truyền cho ta rửa chân cho ông lão đấy.
Tê-lê-mát biết việc này từ lâu,
nhưng nó không ngoan giữ kính mù kế mà hai cha con đó bay đặt ra.
Đấy khi trừng trị xong bọn cầu hôn,
thì mới biểu lộ niềm vui cho ta thấy đó.
Bà dạ nói vậy khiến cho bê-nê-lớp mừng sở cuốn cuồn.
Nàng nhảy ra khỏi giường ôm chầm lấy bà lão nước mắt trang hòa.
Nàng nói,
Dạ ơi, vậy thì đầu đuôi câu chuyện ra làm sao?
Nếu mà Ulyss đã về,
thì mình chẳng làm sao mà có thể giết được bọn cầu hôn phải không?
Mình chàng thì làm sao mà địch lại với bọn chúng đông đạo gấp bội cơ chứ?
Orikle trả lời,
Dạ, dạ thật.
Ây da, không biết gì,
và cũng không được chứng kiến cuộc giao tranh đã xảy ra như thế nào nữa.
Mà cũng không biết lúc nào nữa.
Đang ngồi ở trong phòng,
dạ và các nữ tỳ chỉ nghe thấy tiếng sô sát và tiếng kêu la,
rơn rỉ của những người bị thương đau đớn đang chờ chết mà thôi.
Ôi cha!
Dạ và đám nữ tỳ đã sợ rung bắn cả lên đó.
Cửa ngõ đều đóng chặt,
chẳng làm sao mà ngó ra ngoài được.
Thế rồi telemath đến gọi dạ.
Dạ sang căn phòng lớn,
thì thấy Ulyss đang đứng giữa nhà,
mà sát chết thì nằm ngổn ngang trong phòng.
Người chàng bê bớt máu đỏ và bụi đen ngơm.
Bây giờ thì sát bọn cầu hôn đã đưa ra khỏi phòng,
xếp gọn vào một góc sân rồi.
Còn Ulyss thì đã sai nữ tỳ rửa rái giang phòng.
Chàng sai dạ đem giêm sinh và lửa đến để chàng tẩy quế giang phòng đó.
Dạ tuân theo lời chàng,
và làm ngay, không một chút là chậm rễ.
Tiếp đó thì chàng bảo dạ lên gác cao,
mời con xuống.
Vậy, vậy thì con hãy cùng xuống nhà với dạ để gặp chàng đi,
để mà cho dạ được chứng kiến niềm vui đoàn tụ của hai con chứ.
Xuống đi mà, xuống đi con.
Nhưng Benelope vẫn không thể tin ngay được vào cái sự quá đổi lạ lùng mà bà già đã kể ra.
Nàng có biết được đâu mưu trí cao sâu của chồng nàng?
Nàng vẫn chưa tin Ulyss trở về.
Còn việc bọn cầu hôn bị trừng trị thì nàng cho rằng đã có một vị thần nào đó
phẫn nộ trước sự sắc láo của chúng, bắt chúng phải đên tối.
Bà già Auricle lại thuyết phục Benelope.
Bà kể lại cho việc bà rửa chân người hành khất,
bà nhận ra được cái sẹo do sư kêu Ulyss đi săn bị lợn trừng hút.
Bà nói đến việc Ulyss đưa tay bịt miệng bà lại và cấm không cho bà được tiết lộ với ai,
việc chàng đã trở về.
Hai người từ trên lầu cao bước xuống dưới nhà.
Benelope trong lòng thật phân vân, băng khoan.
Có thật Ulyss đã về không?
Nếu thật chàng đã về thì nàng nên đứng xa ra để hỏi chuyện
cho hai năm rõ mười, ngọn ảnh sáng tỏ
hay nên chạy đến ôm chằm lấy chàng mà hôn, đưa tay chàng lên miệng mà hôn đấy.
Nàng đi xuống nhà, bước qua ngưỡng cửa bằng đá và đến ngồi trước mặt Ulyss,
lưng giữa vào một bức tường.
Còn Ulyss đã ngồi từ trước, lưng tựa vào một cái cột cao.
Cả hai người đều lặng thinh không nói.
Ánh lửa hồng cháy bập buồn hát ánh sáng lên khuôn mặt những người ở trong phòng.
Benelope thì ngỡ ngàng trong lòng ngổn ngang trăm mối.
Ulyss sẽ cúi xuống đất chờ xem vợ mình sẽ đối đại với mình như thế nào.
Nhưng Benelope vẫn im lặng.
Khi thì nàng nhìn con người ngồi trước mặt nàng, đúng là chồng nàng rồi.
Người anh hùng Ulyss thân yêu của nàng.
Khi thì nàng lại ngỡ ngàng, cảm thấy như là một người xa lạ nào đó.
Telemark thấy vậy nên cất lời trách móc.
Mẹ ơi, mẹ thật là lạnh lùng và tàn nhẫn quá à.
Sao mẹ lại ngồi xa cha con quá vậy?
Sao mẹ không đến bên cha con vồn vả hỏi hang cha con đi?
Thật không có một người vợ nào mà cứng rắn sắt đá đến.
Như là hàng hai chục năm trời mà người chồng đi biển biệt chìm nổi trong bao nhiêu nỗi gian trưng.
Mà bây giờ trở về đến nhà thấy vợ thấy con.
Mà vợ thì cứ ngồi cách xa chồng như vậy.
Chẳng nói chẳng rằng như vậy.
Mẹ ơi, sao mà mẹ lại lạnh lùng cứng rắn đến thế?
Vậy nên lớp thận trọng đáp lại.
Con à, lòng mẹ kinh ngạc quá chừng đi.
Mẹ không sao mà nói hết tên lời nữa.
Mẹ cũng không thể hỏi hang mà nhìn thẳng vào mặt người mà mới đây.
Chỉ là một lão hành khớt kể chuyện cho mẹ về Willis,
còn đang trên đường trở về quê hương.
Mà bây giờ, lại là người châm của mẹ.
Thôi, dù sao con cũng cứ yên tâm đi.
Nếu đích thực đây chính là Willis,
Willis trở về thì con có thể tin chắc rằng thế nào
cha con và mẹ cũng sẽ nhận được ra nhau một cách dễ dàng thôi.
Bởi vì cha và mẹ có những kỷ niệm riêng,
những dấu hiệu riêng mà chỉ có hai người biết với nhau,
còn người ngoài thì chẳng ai biết được đâu.
Vì thế, con cũng chẳng nên vội trách cứu mẹ làm gì nha con.
Về nơi lớp nói như vậy,
Willis cao quý và kiên định mỉm cười.
Rồi chàng nói với Telemark như sao.
Telemark con, đừng làm phiền lòng mẹ.
Mẹ con xem ra thì còn muốn thử thách cha đó mà.
Nhưng thế nào rồi mẹ con cũng sẽ nhận ra được cha thôi.
Chắc chắn là như thế.
Hiện giờ người cha còn bẩn tiểu nè,
áo quần cha thì rách rưới,
đúng là một kẻ hành khắc mà.
Vì thế nên mẹ con kinh thị chưa dám nhận cha đâu.
Tuy nhiên về phần cha con ta thì
cũng phải nghĩ đến chuyện đó.
Với gia đình bọn cầu hôn.
Chúng ta đã sát hại bao nhiêu chàng trai
của những gia đình quyền quý rồi.
Anh em họ hàng của những người đó hẳn.
Chắc là họ quán thù chúng ta
và sẵn sàng đòi nợ máu thôi.
Con ơi, con hãy nên suy nghĩ đi.
Nói xong Willis vào phòng tắm.
Và khi chàng từ phòng tắm đi ra
thì trông đẹp đẻo uy nghi,
như là một vị thần.
Chàng lại trở về chỗ cũ
ngồi đối diện với Penelope.
Penelope vẫn im lặng bực mình.
Và Willis nói
Nàng thật là người sắt đá.
Trái tim nàng lãnh giá như một tảng băng chất.
Có lẽ có vị thần đã ban cho nàng trái tim ấy
để nàng khác hẳn mấy người đàn bà trần thế
vốn mang tiếng là yếu đuối và dễ xúc động.
Phải vì chẳng có một người vợ nào
mà đối đại với chồng như nàng cả.
Người chồng bao nhiêu năm xa cách
bây giờ trở về.
Những tưởng được vợ vồn vả hỏi hang
ân cần chăm sóc
thì lại chỉ được nhận
sự im lặng lạnh lùng.
Thôi thôi, già ơi,
dạy kệ cho tôi một chiếc giường đi.
Để tôi ngủ một mình như hang
bao nhiêu năm nay tôi vẫn thường ngủ.
Thật là buồn, chán quá đổi.
Nghe Willis nói vậy nàng Penelope
không ngang đáp lại.
Thật là kỳ lạ.
Ta chẳng kêu kỳ,
khinh rẻ một ai.
Ta cũng không ngạc nhiên đến rối loạn tâm trí.
Ta biết rõ chàng
chồng ta là người như thế nào.
Khi chàng đã tự giả y tắc ra đi
trên con thuyền có những mái trèo dài.
Ta nhớ rất rõ.
Này hỏi Oricle.
Già ơi,
dạ hãy cùng gia nhân vợ trong căm phòng riêng của ta
khiên chiếc giường đẹp đẻ và vững chắc
do chính bàn tay khéo léo của Willis đấm.
Ra ngoài này đi.
Sau đó thì dạ dọn giường
lót đệm trải chăn cho sạch sẽ cẩn thận
để vị khách cao quý này của chúng ta nghỉ.
Penelope nói về
để thử xem con người mà nàng bán tính bán nghi này
có đích thật là chồng nàng không.
Nhưng Willis giật mình
sẫn sốt nói với Penelope ngay.
Nàng ơi, nàng vừa nói
một điều làm cho trái tim ta đau nhối.
Quá thật, nó xúc phạm đến ta đó.
Ai là người đã khiên chiếc giường của ta?
Đã khiên nó đi, giờ nó đi
một chỗ khác trước ngày hôm nay rồi.
Đây là một việc cực kỳ khó khăn
mà chắc rằng nếu không có thần linh giúp đỡ
thì không một người trận thế có tài khéo léo
đến đâu mới làm nổi.
Đối với một vị thần thì hẳn
rằng việc xê dịch cái giường
dời nó đi chắc không thể dễ dàng.
Nhưng còn đối với người trần
thì không một người nào
ở thế gian này có đủ sức lực
khỏe mạnh như hùng như sói.
Cũng không lai chuyển được
chiếc giường này đâu.
Bởi vì chiếc giường được đóng rất khá thường kỳ lạ.
Chính tai ta đây.
Tai ta đã đo đạt sẻ gỗ và đóng nó
chứ không phải một người thợ nào hết.
Nguyên trong nhà ta có một trồi cây ô liu
lá dài xanh tốt to như một cây cột.
Ta tính toán xây căn phòng riêng
cho vợ chồng ta quanh cây ô liu đó.
Ta đã lấy đá tảng xếp cho thật khích
và cất lên giang phòng với bốn bức tường dày dặn.
Ta lập máy kỹ lưỡng
rồi mới lắp những cánh cửa bằng gỗ tấm
đóng rất chắc chắn.
Sau đó ta chặt hết cành ô liu lá dài
giữ lại một đoạn góc hơi cao
và ta đéo gọt đoạn này cho thật vuông vắng
để làm một cái chân giường.
Ta đã đục, khoan, quanh đoạn này
để lắp đặt với những bộ phận khác cho được dễ dàng.
Ta đã bào nhẵn và đánh bóc
chiếc giường đó của ta.
Ta lại dùng vàng bạc ngà vôi nạm vào đầu giường nữa.
Cuối cùng ta trải lên chiếc giường
một tấm da màu đỏ mới tinh rất đẹp.
Đây là dấu hiệu riêng biệt mà ta kể với nàng.
Nhưng nàng ơi,
ta muốn biết liệu cái giường đó có một con
ở nguyên chỗ cũ của ta không?
Hay là một người nào đó đã chặt tận góc
cây ô liu để dời chiếc giường đó đi nơi khác?
Elis nói thế,
Trời ơi,
Elis đã kể lại tỉ mỉ chính xác rõ ràng
đúng như sự thật.
Nàng chạy đến ôm chầm léo Elis nước mắt
chan hòa hôn tới tắp lên vần tráng của chàng.
Elis hỏi,
xin chàng đừng giận thiếp,
bởi vì chàng lúc nào cũng là người khôn ngoan
hơn những người khác cả.
Trời ơi,
các vị thần đã dán xuống cuộc đời chúng ta biết là
bao nhiêu nỗi bất hạnh đấy.
Các vị thần đã ghen ghét chúng ta đó.
Các vị chàng muốn cho chúng ta
được hưởng niềm vui bên nhau,
được cùng nhau hưởng hạnh phúc tuổi xuân
và cùng nhau đi đến tuổi già.
Chàng ơi,
xin chàng đừng giận em,
cũng đừng oán trách em về nỗi đã gặp chàng
mà vẫn không tin,
không chạy tới ôm hôn chàng ngay,
bởi vì từ ngày chàng ra đây thì trái tim em
luôn sống trong nỗi lo âu phọc phỏng.
Có người sẽ đến đây dùng lời lẽ ngọt ngào
để dụ dỗ lừa dối em.
Trên đời này chẳng thiếu
những người mà đầu óc chỉ có tính
chuyện lừa đảo làm hại người khác.
Nàng nói như vậy
khiến Ylis rất đổi xúc động.
Chàng ôm lấy người vợ thủy chung của mình,
người vợ siết bao thân thiết
của cuộc đời chàng, mà khóc.
Dịu hiền thay,
đớt liền khi
nó hiện ra trước mắt những người bị thần
vô đê đông gây bão tố
làm đắm con thuyền của họ bằng sóng cả gió to.
Họ đã bơi trên
biển khơi hung bão điên cuồng.
Họ bị dìm xuống biển khơi trắng xóa.
Chẳng sao thoát nổi
để bơi được vào bờ.
Còn những người sống sót mình
bám đầy bọt nước sung sướng
đặt chân lên mẫm đất liền
mà họ thiết tha mong đợi.
Cũng vậy, Benelope gặp lại chồng
với niềm sung sướng không tỏa.
Chàng nhìn chồng âu yếm,
nhìn đắm đuối như là không biết chán
và đôi cánh tay trắng
mút của nàng như không sao rời
khỏi được cổ trà.
Hai vợ chồng đã kể lại cho nhau nghe
những nỗi đau khổ nhớ thương
mà mình đã chịu được trong lòng
những năm xa cách.
Trong khi đó, Orinome
và bà già nhũ mẫu Eurycle
dọn giường.
Telemark và ông lão chăn lợn
ơ mê bát chăn chiên Piletiot
cùng với những nữ tì tưng bừng
ca múa vui chơi.
Ngày hôm sau, Ulysses rời
khỏi Đô Thành về quê thăm cha
Từ ngày Ulysses ra đi là
vắng bạc tin tức của hàng
hai chục năm trời.
Cụ buồn giàu rồi bỏ Đô Thành
về quê sống với ruộng vườn.
Cụ chẳng thiết ăn ngon mặt đẹp,
chẳng nằm chăn êm đẹm ấm
vứt bỏ cung cách sống sang trọng
trước khi ở Đô Thành.
Ngay cả mùa đông, cụ cũng ngủ
trong nhà với gia nhân,
nằm bên cạnh bếp lửa.
Cụ sống với nỗi buồn giàu
và mong đợi triền miên ngày
trở về của đứa con trai yêu quý.
Ngày ngày, cụ làm vườn cuốc đất,
tưới cây trồng rau,
chăm bón thành thạo như là
một người nông dân chuyên nghiệp.
Ulysses trở về thăm cụ,
lòng bùi ngùi xúc động khi chàng thấy
cụ không nhận được sa chàng,
cụ không tin rằng con mình còn sống
mà trở về.
Còn những dấu hiệu khác,
chắc chắn chỉ có cụ và những người
thân thích trong gia đình biết,
những dấu hiệu má một kỷ niệm
không thể nào quên được.
Cụ đã nhận ra con,
cụ ôm tròn lấy đứa con trai yêu quý,
xúc động ngất đi trong vòng tay của con.
Chờ cho đến khi
cha mình hồi tỉnh thì
Ulysses dìu cụ vào trong nhà
và hai cha con đã kể cho nhau nghe
những nỗi niềm tâm sự
trong những ngày xa vắng.
Còn cụ bà,
ăn tiếc lê, mẹ của Ulysses
thì từ khi Ulysses vắng nhà,
cụ đâm ra thương nhớ
sầu não hôn nguôi.
Tình cảnh lại càng chán nẵng hơn
khi cụ thấy ngày ngày bọn cầu hôn
đến thúc ép Penelope,
phá hoại tài sản của Ulysses.
Nỗi ưu phiền và lòng thương nhớ con
đã làm cho tuổi già của cụ héo hoan,
ủ rủ và đã cướp đi
cuộc sống êm dịu như mật ong
của người mẹ kính yêu của
quý Ulysses.
Ơpitex đòi trả thù
Nữ thần Athena hòa giải
Nữ thần tiếng đồn
Người đưa tin danh nhạy của thần Zeus
có nhiều mắt, lắm mồm
chứng kiến lũ cầu hôn
bị trừng trị, đã chạy khắp
nơi khắp trốn trong thành
kể lại cái chết khủng khiếp của bọn chúng.
Số phận bất hạnh của bọn chúng,
thân nhân của nhân kẻ bị giết,
nghe tin lập tức
mọi đường mọi nẻo
kéo nhau đến gào thế khóc thang
trước cửa lâu đài của Ulysses.
Họ mang thi hài của bọn cầu hôn ra khỏi sân
và làm lễ tan chôn cất chúng.
Thi hài của những kẻ đô thành khác
không ở trên đảo Ithac
thì được đưa xuống những con thuyền chạy nhanh
và những người đánh cá đảm đương
trách nhiệm đưa thi hài của người đô thành
nào về đô thành ấy.
Khi việc chôn cất đã xong xuôi
những người Ithac kéo nhau đến quảng trường họp
lòng bừng bừng cấm giận.
Ơpitex là người đầu tiên đứng lên
cất tiếng nói trước hội nghị
bởi vì ông ta có con bị giết
và con ông ta là Antinode
người đầu tiên trong số bọn cầu hôn
bị Ulysses thần thánh giết chết.
Đứng lên vừa khóc vừa nói
ông ta kêu gọi sự trả thù
những người Ithac bị kích động
lòng bừng bừng phẫn nộ
quyết lấy máu rửa hờn
đòi trả nợ máu.
Nhưng mấy đông người truyền lệnh không ngoan
đứng lên căng an họ.
Ông nói cho mọi người biết
việc của Ulysses trừng phạt bọn cầu hôn
là theo ý muốn của thần thánh
chính một vị thần đã dán xuống
muốn giúp đỡ Ulysses
khích lại Ulysses và làm cho bọn cầu hôn
kinh hồn tán đỡm
chẳng còn đầu óc hoặc sức lực nào
mà giao tranh với Ulysses cả.
Tiếp lời người truyền lệnh mấy đông
là anh hùng Harley Texas
trong tất cả những người Ithac
ông nổi danh vì tài hiểu biết
ông chẳng thông hiểu quá thứ
mà còn đoán được tương lai.
Ông lấy lời lẽ ân cần
thuyết phục mọi người
chỉ ra cho mọi người thấy lỗi lầm của họ là
đã không ngăn cản việc
làm rồi dại bất tâm của con em mình.
Ông khuyên mọi người đừng nên
gây chuyện với Ulysses vì như thế là
chuốt lấy tai họa vào thân.
Sau khi nghe Medon và Harley Texas
nói
quá nửa đám người dự hội nghỉ
ở quảng trường kéo nhau ra về
số còn lại dưới sự cầm đầu của Epithet
nghe theo lời kích động của hắn
lập tức bỏ nhau đi lấy vũ khí võ trang
khiến giáp sáng ngời
hùng hùng hổ hổ kéo nhau đi báo thù.
Nữ thần Athena chẳng rời mắt
khỏi những diễn biến ở hòn đảo Ithac
dưới quyền cai quản của người anh hùng
danh tiếng Ulysses
nàng lập tức lên thiên đình từng trình
mọi việc cho đấng phủ vương Zeus biết được
xin người quyết định chiến tranh hay là hòa giải.
Thần Zeus không muốn cuộc tranh chấp
kéo dài.
Thần phán truyền cho nữ thần Athena biết
chủ kiến của mình.
Nữ thần Athena được lệnh của Zeus
liền băng mình khỏi đỉnh Olympia
cao bốn mù mây phủ để xuống Ithac.
Trong khi đó dưới sự cầm đầu
của Ophithet, một khối người đông đảo
lao nhọn chỉa nhăm nhăm
về phía trước, tiến đến cung điện
của Ulysses. Thấy vậy Ulysses
cùng con trai là Telemachus và
các gia nhân lập tức khóa khiên vào vai
đeo kiếm bên sườn, lao nhọn
cầm tay sẵn sàng ngân chiến.
Cả lão vương Laector
và ông già Doiod, người bạn thân thiết
của lão vương lúc này đã trở về đô thành
công vũ trang. Thiên
giáp sáng ngời. Ulysses
dẫn đầu, mỗi người tiến bước theo sau
nữ thần Athena đến bên
lão vương Laector khích lệ
cụ. Và cụ đã dán đòn
đầu tiên khai chiến. Được
nữ thần Athena truyền cho sức mạnh, cụ dương
ngọn lao dài lên đầu ngã người về phía
sau lấy đà rồi phóng mạnh.
Ngọn lao bay đi trúng đầu
Ophithet. Chiếc mũ trụ bằng
đồng chẳng ngăn nổi mũi lao nhọn
xuyên mạnh từ bên này sang bên
kia. Ophithet đổ xuống
không kêu được một tiếng.
Thế là Ulysses và các bạn chiến
đấu xong vào đám người đông đảo
đâm chém. Chúng lần lượt
ngã xuống rên la.
Bỗng nhiên một tiếng thét ầm bang lên
khiến cho quân sĩ hai bên đều rùng
mình kinh hải.
Nữ thần Athena hiện ra
trên bầu trời,
ngay trên đầu họ,
truyền phán. Hỏi nhân dân
y tác, hãy chấm dứt cuộc
giao tranh khủng khiếp này ngay.
Đừng làm máu chảy đầu rơi thêm
nữa. Hãy ngưng chiến
ngay lập tức. Thần Zeus
để làm cho lời nói của nữ thần Athena
thêm phần hiệu quả liền
vung tay một tiếng sát rung chuyển
đất trời. Đã dán xuống
ngay trước mặt quân sĩ hai bên.
Bên Ulysses lập tức thua
quân. Còn bên Ophithet
thì như là rắn mất đầu, vứt
vũ khí, cuốn cuồng bỏ
chạy. Từ đây
một cam kết thiên liêng giữa
hai phe đã xóa bỏ mối thù giữa
họ với nhau. Và mọi
người sống hòa hiếu trong tình bằng hữu.
Công lao tạo dựng
nên sự nghiệp này là của nữ thần
Athena, con gái
của đấng phụ vương Zeus.
