Bánh ú nước tro dẻo quẹo, ngọt ngào cho Tết Đoan Ngọ miền Tây Nam Bộ - Đặc sản miền sông nước.mp4

Bánh ú rất phổ biến ở miền Nam Bánh ú được gói từ nếp, thịt ba rọi heo, đậu xanh, đậu đỏ, có thêm trứng dịch nên được nhận xét là phiên bản đơn giản của bánh chưng hay bánh tét Bánh ú nhân thịt thường có thành phần nhân giàu dinh dưỡng và được gói khá lớn nên bánh ú nhân thịt được sử dụng hàng ngày như là một món thay đổi khẩu vị của người dân Nam Bộ hơn là để cúng Bánh ú nhân thịt thường được gói bằng lá chuối, nhân bánh khi cắt ra đầy đủ thịt, mỡ, đậu Ở miền Nam, bánh ú dường như hiện diện thường nhật ở những chợ quê, bến phà, bến xe được với bình dân mua nhiều vì giá rẻ, giúp người ăn no lâu và rất ngon Bởi đến nay, nhân bánh ú mặn Nam Bộ được phối ngũ với nhiều nguyên liệu bổ dưỡng Nguyên nhân thuyết phục để bánh ú hiện diện thường hơn bánh tét là sự giảng tiện, dễ gói và để lâu được Theo một số dĩ cao niên địa phương thì từ ú là một từ diệt cổ ý nói đến những vật thể hình tháp Mặt khác, chiếc bánh ú có ba chân dững dàng nên ngồi được trên nhiều địa hình từ bằng phẳng như mặt bàn tre hay gồ ghề như nơi bìa rừng, thửa ruộng Nhờ vậy, bánh ú có thể dễ dàng theo dân ta trong những buổi lao động cực lực hay khi thảnh thơi uống trà ngắm trăng Mặt khác, bánh ú còn dễ chịu ở chỗ có nhân cũng được hoặc không nhân cũng chẳng sao Tất nhiên, ban đầu là bánh không nhân, chỉ toàn nếp, được gói bằng lá chuối hoặc lá dông hay lá tre tàu, ăn với mật mía Đối với dân Nam Bộ, nhất là nông dân, thì một cái bánh ú toàn nếp hay có nhân được xem như một gói cơm nấm ở miền Bắc phòng khi lúc đói lòng Món ăn Việt là sự tổng hòa của rất nhiều triết lý Thưởng thức món ăn chỉ bằng mắt thôi chưa đủ Đôi khi để cảm nhận hết cái thú của món ăn, thực khách phải thưởng thức mọi giá quan Bánh ú lá là một trong số đó Người ăn chỉ thấy ngon thật sự khi cảm nhận được hương của lá hoà quyện tinh tế trong từng miếng bánh Ngày trước, người nội trợ muốn có nước trò để gói bánh ú nước trò trong ngày Tết đoan ngọ Thì trước đó khoảng dài 3 tháng, người ta phải chọn các loại củi của một số loại cây hoặc rơm nếp về nấu bếp để lấy trò Theo kinh nghiệm của nhiều người, trò bếp có độ mặn thích hợp cho việc màu của nước trò Sau khi gom đủ trò, người ta sẽ đổ trò vô một cái lưu hay khạp để ngâm Nước trò càng ngâm lâu thì có màu vàng càng đậm Nước trò đạt yêu cầu là khi trò đã lắng hết xuống đáy khạp, gạn lấy phần nước trong phía trên để sử dụng Nước trò được sử dụng để làm các loại bánh như bánh đúc, bánh lọt, bánh dừa nước trò, bánh tét nước trò, bánh ít nước trò và bánh ú nước trò Ngoài ra, nước trò còn được nhiều người sử dụng để làm giỏ bánh trung thu và nhiều loại bánh khác Ngày nay thì nước trò công nghiệp đã có mặt để đáp ứng số lượng rất lớn của người tiêu thụ Nhưng với một số đông, nhiều người vẫn thích cách tự làm lấy nước trò vì biết chắc rằng trong trò đó sạch hay không Những gia đình ở thành thị không có điều kiện tự làm nước trò Vẫn thích người nhà ở quê làm nước trò gửi lên để sử dụng Ở cái xứ mà nhiều mưa nhiều nắng, lại có hẳn 4 mùa như Việt Nam mình thì chắc hẳn sẽ có nhiều tiết trời thay phiền nhau trong năm Bởi thế mà cũng sinh ra lắm ngày Tết Mùa nào thì cũng có những ngày Tết đặc biệt của mùa ấy Nếu như Tết nguyên đáng có bánh trưng, bánh tét thì Tết đoan ngọ không thể nào thiếu bánh ú, nước trò Ngày Tết đoan ngọ của người dân miền Nam Dào những ngày này đi một vòng qua các khu chợ Ở đâu ta cũng thấy bánh ú, nước trò Điều đặc biệt là bánh ú, nước trò không bán lẻ từng cái như các loại bánh khác mà nó được buộc thành từng chùm 10 cái Người ta thường mua nhiều chùm về để cúng ông bà tổ tiên và làm quà cho mọi người trong nhà cùng ăn Lá gói bánh ú, nước trò có nhiều loại có thể là lá dông hay còn gọi là lá dung cũng có thể gói bằng lá chuối nhưng phổ biến là lá tre Tùy theo kích cỡ lá mà bánh lớn nhỏ khác nhau thông thường lớn cỡ bằng nắm tay người lớn Bánh ú, nước trò được gói bằng lá bên ngoài bên trong là nếp và nhân đầu xanh Thành phần có vẻ đơn giản nhưng để làm ra chiếc bánh ú, nước trò thì phải trải qua nhiều công đoạn Làm nước trò, chắc lấy nước trò rồi ngâm nếp với nước trò Không nên ngâm quá lâu để tránh mùi nồng của bánh Thường thì người ta sẽ ngâm trong khoảng thời gian từ nửa ngày đến một ngày Sau khi ngâm xong, vớt nếp ra xá lại bằng nước sạch để ráo Tùy theo yêu cầu của người sử dụng mà bánh được gói có nhân hoặc không Nếu là bánh có nhân thì đậu xanh ngâm qua đêm cho nở nấu chín và tán nhuyễn với đường cát Khi gói bánh, người ta cuốn một đầu lá thành hình chiếc phiểu bỏ nếp vô trước, kế đến cho đậu xanh lên Bên trên, thêm một lớp nếp nữa và gói lại thành một hình tam giác cho thật kính dùng dây chuối cột chặt bên ngoài Sau khi gói xong thì xếp bánh vô nồi nấu cho nước sôi chừng 4 tiếng đồng hồ thì trở bánh Để bánh không bị sóng, còn có một kinh nghiệm là khi bỏ bánh vào nồi cho nước sôi thì đốt một cây nhang Đến khi cây nhang vừa tàn thì cũng là bánh vừa chín tới Theo kinh nghiệm của nhiều người thì muốn bánh có màu đậm thì gói lá già muốn bánh bớt đậm thì dùng lá non hơn Về màu sắc của bánh có thể điều chỉnh màu từ dạt nhạt đến đâu từ xanh lục nhạt đến đậm bằng cách thay đổi lá gói hoặc chọn trò Khi bánh chín, vớt ra ngâm vào nước lạnh cho bánh nguội sau đó buộc bánh thành từng chùm và treo lên chỗ thoáng mát cho bánh nhanh khô lá Khi lột lớp lá ra chiếc bánh có màu vàng sẫm trơn láng không dính vào lá Cắn một miếng để cảm nhận nếp mềm dẻo phần nhân bên trong có vị ngọt thanh dễ chịu Bánh uống nước trò dễ ăn, không gây ngán Bánh có vị mát nên được nhiều người ưa thích trong những ngày nóng Ngoài bánh uống nước trò cơm rượu và trái cây cũng là những thức ăn không thể thiếu trong ngày Tết đoan ngọ Nhiều người lâu ngày trở về quê ăn cả chục bánh uống nước trò vẫn chưa thấy đã thèm Bánh dẻo quẹo và thơm ngọt thanh trong miệng, thoang thoảng mùi lá Ngoài bánh uống nước trò có nhân đậu xanh còn có một loại bánh trò khác là bánh trò không nhân chỉ gói duy nhất là nếp Khi ăn bánh không nhân này nhiều người rất thích chấm bánh với đường cát, đường thẻ, bầm nhỏ hoặc mật mía Bánh uống nước trò là loại bánh rất dễ làm nhưng nó đòi hỏi ở người làm bánh một sự tỉ mỉ cần có Bánh khi làm ra có đẹp và ngon thu hút người ăn hay không là tùy vào sự khéo léo của đôi tay người làm bánh Những chiếc lá tre nhỏ nhắn sợi lạc thanh mỏng Tất cả sự khéo léo tinh tế đều nằm trong đó Thú vị là loại bánh này càng nhỏ thì thể hiện người gói càng khéo tay Không phải ngẫu nhiên mà từ xưa ông bà mình đã chuộng cách dùng lá để gói thức ăn Lá là tặng vật thiên nhiên luôn sẵn có trong nhà giường Vừa lành, vừa sạch vừa mang lại hương thơm Nhắc đến ẩm thực Việt là nhắc đến một nền ẩm thực đậm chất nông nghiệp Giới khí hậu nhiệt đới qua năm cây cỏ xăm tuốt Ở đó, những chiếc bánh nhỏ xinh gói đậm tình quê thể hiện sự khéo léo của những người bà, người mẹ Đồng thời làm nên một nét giác hóa độc đắn Thưởng thức các loại bánh gói để càng khâm phục ông bà mình ngày xưa đã biết cách làm ra Chỉ một tấm lá mà gói cả tinh hoa của đất trời