[Phát thanh] Ấu Học Quỳnh Lâm 🌾 Tết Đoan Ngọ 5/5 và Tết Trùng Dương 9/9 âm lịch

Chương trình Phát Thanh Tấu Học Huỳnh Lâm, bài 11 Chào các em thiếu niên thân mến! Chị Trang Tử rất vui khi chúng ta lại được gặp nhau trong chương trình hôm nay. Chị Trang Tử sẽ cùng các em bước qua những năm tháng thân xuân cùng nhau đi tìm cái nơi cố hương của tinh thần và tâm linh cùng tìm kiếm ý nghĩa chân chính của đời người. Hôm nay chúng ta cùng lắng nghe bài viết có nhanh đề Đua Thuyền trong Ngày Tết Đoan Ngọ Đoan Dương cạnh đột, níu khuất nguyên, chi nịch thủy Trùng cửu đăng cao, hiệu hoàn cảnh, chi tị tai Đoan Dương có nghĩa là Ngày Tết Đoan Ngọ tức ngày 1 năm 5 âm lịch Khuất nguyên là người nước sở thời chiến quốc Hoàn cảnh là người thời Đông Hán theo phí Trường Phòng học đạo Sư phu của phí Trường Phòng là Hồ Công Trong tục tề hài ký của Hồ Quân một người nhà lương thời Nam Triều có đi chết Trường Phòng nói với hoàn cảnh rằng Ngày 9 tháng 9 nhà con sẽ có tai hoa Thấy mau bảo người nhà lập rạch đuối đựng thù dô và buộc trên cánh tay leo lên chỗ cao và uống riêu hoa cúc có thể giải trừ tai hoa này Hoàn cảnh làm theo Sau đó cả nhà lên đuối ở buổi chiều trở về nhà thấy gà, gió, bò, dê đều đã chết Phí Trường Phòng nghe thấy liền nói là chết thay đó Bài ngày hôm nay có nghĩa là Tết Đoan Ngọ tổ chức lễ hội đua thuyền rồng để tưởng nhớ cốt nguyên người đã chết ở sông Mịch La vào ngày 9 tháng 9 Tết Trùng Dương cắm cành thù dô là làm theo hoàn cảnh để tránh tai hoa Bài học này nói về 2 ngày Tết truyền thống mà ngày nay chúng ta đều bức rất rõ Tết Đoan Ngọ tức là ngày 5 tháng 5 không nhịp hầu như ai ai cũng biết vì để tưởng nhớ đến lòng thương nghĩa lo cho nước cho dân của cốt nguyên đến ngày 9 tháng 9 là Tết Trùng Dương leo lên cao cũng bởi vì bài thơ của Vương Duy Độc tại dị hương vi dị khách mỗi phùng dai tiết bồi tư thân giao chi huynh đệ đăng cao xứ miến sát thủ ru thiểu nhắc nhân Dịch thơ có nghĩa là một mình phiêu bạc trốn qua phương cổ trùng tiết đẹp nhớ người thương nơi xa vẫn biết người phương ấy thủ ru cầm nhớ kẻ phong xương Bài thơ này không ai không biết không ai không hiểu Vòng 2 ngày Tết này 1 là tập trung vào việc đề cao tinh thần hương nước thương dân của cốt nguyên 2 là tập trung vào tình đoàn tụ gia đình Vì vậy mỗi một ghế hội đều có nội hàm riêng của nó Hôm nay chúng ta sẽ chủ yếu nói về Tết Đoan Ngọ Ngoài việc tử nhớ cốt nguyên nó cũng có một số tập tục từ rất sớm Chúng ta cùng tìm hiểu Đoan Dương có nghĩa là gì nhé Ngày 5 tháng 5 hôm lịch được gọi là Tết Đoan Ngọ còn có các tên gọi khác là Tết Trùng Ngũ và Tết Đoan Dương Đoan này là liên quan đến ý nghĩa Khai đoan bắt đầu Sơ bắt đầu Người xưa gọi sơ nhất mùng 1 là đoan nhất Sơ ngũ mùng 5 là đoan ngũ Và ngày mùng 5 tháng 5 là 2 ngũ trùng nhau nên gọi là trùng ngũ Lịch truyền thống là dựa vào 12 địa chi để ghi tháng và đặt tên cho các tháng Ví dụ như tháng 1 là dần tháng 2 là máu tháng 3 là thìn tháng 4 là tị và tháng 5 vừa đến lượt địa chi là ngọ Vì vậy gọi tháng 5 là tháng ngọ Phổ nhân lại lấy ngày mùng 5 gọi là ngày ngọ Cho nên ngày mùng 5 tháng 5 còn được gọi là đoan ngọ Số 5 là con số Dương nên còn được gọi là đoan Dương Tập tục trừ ngũ độc Tục ngũ dân gian có câu Tết đoan ngọ, thời tiết nóng nực Ngũ độc thức dậy thì không nghiên Ngày xưa dân gian gọi rắn, bọ cạp dế, cóc, hạch sông hoặc nhẹp là ngũ độc Đến ngày Tết đoan ngọ Người ta dùng giấy màu đắt thành hình rán 5 con ngũ độc để rán lên cửa ra vào cửa sổ, bệ nằm hoặc buộc vào tay trẻ em để tránh các loại độc Thậm chí có người còn cắp hình quả bầu đực ngũ độc cho rằng quả bầu có thể đứng được ngũ độc Ở một số vùng ngũ độc được sâu thành chuỗi dài trên cùng buộc cây ngải và cây xương bồ sau đó buộc 3 nhánh tỏi ở đầu dưới tạo thành hình ngó sen Cây xương bồ và cây ngải tự trưng cho dao kiếm để chạm ngũ độc còn tỏi tự trưng cho khóa mục đích là khóa lại để giết còn phải treo nó ở một nơi trước cửa dễ nhìn được gọi là quyền đoan ngọ cảnh tức treo bức ảnh thần trung quỳ để trừ ngũ độc Tập tục treo cây ngải vì cổ nhân tin rằng ngày 5 tháng 5 là ngày tài độc thịnh hành nên phong tục treo ngải cứu trong ngày thích đoan ngọ là để xua đuổi tài độc và giữ theo gia đình khỏe mạnh Xét Kinh Sở Thuế thời ký của Tông Lẫm người Lương thời Nam Triều có ghi chép Người Kinh Sở đạp các loại thỏ mộc vào ngày 5 tháng 5 hái ngải làm hình người treo trên cửa để giả trừ độc khí Ngày 5 tháng 5 đầu hè mưa nhiều ẩm thấp bê khuẩn sinh sôi nhanh người ta dễ sinh bệnh mùi của cây ngải và cây sương bồ có tác dụng xua đuổi tà khí trừ bê rút Tập tục cuốn rượu Hồng Hoàng Rượu Hồng Hoàng được dùng trong ngày tuyết ăn ngọ ở hết các vùng của Trung Quốc Hồng Hoàng là một khoáng chất cũng là vị thuốc thường được sử dụng trong thuốc tắc nó có tác dụng ức chế các loại nấm da quẩn tụ cầu vàng Vì vậy, văn ngọ là ngày gia đình vàn tụ để uống rượu Hồng Hoàng vì người ta cho rằng làm như thế sẽ xua đuổi được mọi bệnh tật Vẽ trên mũi, ai còn chán của một đứa trẻ chữa vương, mang ý nghĩa cầu sức khỏe, trừ tà nên dân gian có câu uống rượu Hồng Hoàng rất ẩn chạy ra Các em vừa được nghe một số tập tục trong ngày Tết Đoan Ngọ Tiếp theo chúng ta cùng tìm hiểu xem tại sao lại có những tập tục đó vào ngày Tết Đoan Ngọ nhé Chi Trang Tử sẽ kể cho các em nghe câu chuyện truyền thuyết về ngày Tết Đoan Ngọ Tết Đoan Ngọ gồm 5 tháng 5, âm lịch hàng năm còn được gọi là Tết Đoan Dương Tết Ngọ Nhật, Tết Mũ Nguyệt Tết Mũ Nhật, Tết Ngải Trùng Ngọ, Ngọ Nhật Há Tiết Cùng với Tết Nguyên Đán và Tết Trung Thu hợp lại thành 3 ngày Tết truyền cứng lớn quan trọng Về nguồn gốc của Tết Đoan Ngọ có rất nhiều cách nói khác nhau nhưng cách phổ biến nhất được mọi người chấp nhận rằng Tết Đoan Ngọ là nề tưởng nhớ Quốc Nguyên, một nhà thơ nước sở thời chiến quốc Mặc dù trung thành nhưng ông đã bị lưu đầy đến Giang Nam vì không đành lòng nhìn thấy cảnh đất nước dần rơi vào suy tàn diệt vong ông đã ôm đá tự gieo mình xuống sông Mị La vào ngày 5 tháng 5 Người ta kể lại rằng ngay sau khi Quốc Nguyên chầm mình xuống sông được lan truyền người dân nước sở vô cùng đau buồn và đổ xô ra bờ sông để tỏ lòng thành kính với Quốc Nguyên Các ngư dân trèo thuyền trên sông để vớt thi thể của ông Một ngư dân còn lấy bánh ú bá chát và trứng lém xuống sông nói rằng cho tôm cá ăn no để chúng không ăn thi thể của ông Một thầy thuốc già lấy một bình vò rượu hồn hoàn đổ xuống sông nói rằng dùng để khống trí rau lòng dưới sông và ngăn chặn chúng làm hại thi thể của Quốc Nguyên Đại Phu Một lúc sau thực sự xuất hiện một con rau lòng chóng váng nổi trên mặt nước một bạt áo của Quốc Đại Phu vẫn còn dính trên râu rau lòng Người ta théo rau lòng lên bờ rút gân nó ra rồi lấy gân cuốn dư tay và cổ trẻ con dùng rượu hồn hoàn xoa vào bẫy huyệt để bảo vệ trẻ khỏi bị rắn và các bôn trùng khát cắn Kể từ đó từ đến ngày 1 năm hàng năm hàng năm mọi người tu lại trèo thuyền rồng ăn bánh ú bá trạng và uống rượu hồn hoàn để tưởng nhớ Quốc Nguyên Trên thực tế nhiều phong tục của lễ hội thuyền rồng đã được lưu truyền trước đó và người Trung Quốc và nhiều nước châu Á từ lâu đã có lễ hội này cũng như phản ánh sự thay đổi của các mùa và đặc điểm của thời tiết Trong thời viễn cổ tháng năm thường được gọi là Độc Nguyệt hay Tà Nguyệt Do tháng năm thời tiết chuyển sang nắng nóng thực phẩm dễ hỏng, mũi, rùi sinh sôi các loại chất độc nổi lên dễ mắc các bệnh truyền nhiễm vì muốn xua đuổi Tà Nga tránh nhiễm độc nên nhiều phong tục tập quán đã được hình thành Người ta ăn bánh gạo nếp uống rượu hồn hoàn đua thuyền rồng trong ngày lễ treo chân rung trung quỳ trước cửa nhà treo ngải và cây xương bồ để khử các chất độc Tới đoàn ngọt gói bánh gạo nếp làm quà thặng người thân, bạn bè được gọi là thống tiết Cuộc đua thuyền rồng là sự kiện văn hóa dân gian Mục đích của nó là cầu bình an Qua bài học hôm nay các em đều có thể thấy mỗi ngày lễ, mỗi tập tục đều có nguồn gốc và ý nghĩa sâu xa của nó, phải không nào? Không ngậu nhiên mà người xưa lại lưu lại những phong tục tập quán đến tận ngày nay Ngày tiết đoàn ngọt sẽ tới Chúc các em đón một ngày ngã tiết đoàn ngọt thật ý nghĩa nhé Chương trình ngày hôm nay cũng kết thúc tại đây Hẹn gặp lại các em vào chương trình lần sau nhé