Đập Tam Hiệp Chịu KHÔNG Nổi, Lặng Lẽ Xả Lũ, Hồ Bắc thành biển! Thiên Tai? Không, Là Nhân Tai!

Đạp Tam Hiệp không chịu nổi, lặng lẽ xả lũ, biến Hồ Bắc thành một biển nước mênh mông rộng lớn. Mời quý vị và các bạn cùng như Ngọc và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Từ chiều 30 tháng 6 đến dạng sáng 1 tháng 7 năm 2025, Thuyện Hiền Phong, tỉnh Hồ Bắc đã hứng chịu cơn mưa lớn chưa từng thấy. Trong vòng 12 giờ, lượng mưa vượt qua 350mm, đạt mức kỷ lục. Mưa lớn đã gây ra ngập lụt nghiêm trọng cho nhiều khu vực thanh thị của huyện, với một số nơi đạt độ sâu hơn 2,5m. Lụt lụt tràn vào các khu vực trung tâm, đường phố nhanh chóng bị nhấn chìm, xe cộ bị mắc kẹt trong nước, một số ô tô bị lật, trong khi nhiều địa phương bị cuốn đi. Các khu vực trọng điểm, bao gồm thị trấn Cao Lạc Sơn, nhanh chóng bị nhấn chìm. Ở những vùng thấp, mức nước có thể lên tới 3-4m, khiến cho nhiều cầu đường bị dập. Rất nhiều nơi trong thành phố bị mất điện và mất nước. Ôi, thành phố hiền phong của tôi. Trời ơi, xin đừng mưa nữa, xin cứu giúp chúng tôi. Bây giờ là hơn 3 giờ sáng, trời đã mưa liên tục hơn 4 giờ đồng hồ rồi. Tối qua, tôi lo lắng đến không thể ngủ được. Vừa nhìn ra ngoài đường, khi tất cả là xe cộ, mọi thứ trên phố đều đã bị lũ cuốn đi. Mấy con phố này đã bị ngập hết rồi, phứa hàng cũng đều ngập nước. Năm nay, thật sự là năm thảm họa nghiêm trọng. Nhìn kia, một biển nước, lớn quá, con đường đã biến thành sông rồi. Nhìn này, một biển nước minh mông, lũ lớn quá, ô tô đều bị lũ cuốn lấp rồi. Video từ hiền phong cho thấy rõ thảm họa, bao gồm cảnh tượng kinh hoàng của trận lũ, nước lũ cuốn theo mọi thứ, phá hủy nhiều tòa nhà. Sau khi mưa nhỏ dần, nước rút đi, thì thành phố lộ ra vẻ hoang tàn. Khu vực thấp trúng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, rất nhiều ô tô ngập trong nước, những khu vực ít bị ảnh hưởng thì bao phủ toàn bùn, cách đá. Trung tâm của huyện Hiền Phong hoàn toàn bị tàn phá, đường phố đầy bùn dày và rác rửi vương vãi. Các cửa hàng ven đường bị thiệt hại nặng nề. Một cửa hàng cuốn áo đều bị ngập nước, còn cửa kính của một cửa hàng dày đã bị phá hủy. Toàn bộ dày bị cuốn đi. Nhiều người dân thở dài tiếc nuối vì những nỗ lực suốt mấy chục năm qua của họ đã tan biến chỉ trong một đêm. Cư dân trong khu vực thảm họa chia sẻ trên mạng xã hội, chúng tôi đã sống ở đây 40 năm rồi, nhưng chưa bao giờ thấy trận lũ lớn như vậy. Ngay cả cây cầu cũng bị cuốn đi. Tại khu vực biên giới huyện Hiền Phong, dì Lý, chung một cửa hàng, vật liệu, đã trải qua một đêm kinh hoàng. Cửa hàng của bà nằm ở khu vực thấp, khi lũ đột ngột tràn vào, bà và chồng đã cố gắng hết sức để cứu lấy các thảo dược trên kẻ. Tuy nhiên, nước lên quá nhanh, nhiều loại thảo dược uy giá đã bị ngập, tỏa ra mùi thuốc nồng nặng, hoa lẫn với mùi bùn đất, khiến cho bà không ngừng ho. Nhìn thấy bao nỗ lực của mình bị cuốn trôi, bà không kìm được nước mắt. Bà cũng cố gắng liên lạc với con cái ở xa, nhưng điện thoại không có tin hiệu. Trong vòng tối, bà chỉ còn nghe tiếng gió rít và mưa bão ngoài cửa sổ, cùng với những tiếng kêu cứu vọng lại, khiến cho lòng bà càng thêm tuyệt vọng và bất lực. Không xa đó, cô Trần, một phụ nữ trẻ, cũng vẫn chưa hết hoảng hốt. Khuya hôm đó, chiếc xe của cô đậu ven đường. Khi cô vừa xuống xe chuẩn bị về nhà, thì lũ bất ngờ ấp đến. Cô chỉ còn biết nhìn chằm chằm chiếc xe mới của mình bị lũ cuốn đi, mà mất hút trong dòng nước. Lúc đó, cô chỉ cảm thấy choáng váng, không kịp suy nghĩ theo bản năng, chạy về phía vùng cao hơn. Sau khi thoát nạn, cô ngồi trong hàng lan tối, run dày, nghe tiếng nước gầm bên ngoài. Mặc dù thiệt hại từ chiếc xe là rất lớn, nhưng điều khiến cho cô sợ hãi hơn cả là khoảnh khắc suy nữa thì mất mạng. Xin chào mọi người, tôi là Tiểu Nhất Nộ. Hiện tại tôi đang ở huyện Hiền Phong, ân Thi, Hồ Bắc. Thành phố này đang đối mặt với thảm họa lũ lụt và mưa lớn. Hãy để tôi cho các bạn xem tình hình hiện tại. Thiệt hại rất nghiêm trọng. Rất nhiều xe của người dân đều bị ngập trong nước. Sập tệ, gian bộ con tố đã bị ngập. Tình hình càng tồi tệ hơn. Trên đường thứ hai gần cầu Nam, khu vực trường hợp chúng tôi cũng đã bị ngập. Lũ lụt rất nghiêm trọng. Đến 2-3 giờ sáng, toàn bộ huyện đã ở trong tình trạng như vậy. Mưa vẫn đang tiếp tục rơi, chưa ngừng. Nước đã ngập qua lớp xe. Rất nguy hiểm. Bạn không thể đi bộ trên đường được nữa. Phía trước, có một chiếc xe đã dừng lại vì nước quá sâu. Nước vẫn tiếp tục dâng lên và mưa vẫn chưa ngừng. Vào ngày 29 tháng 6, thành đô trở thành khu vực trung tâm của mưa lớn trên cả nước. Tại gã tàu điện ngầm Thiên Phú Tạm Lộ, nước chan và như thác chảy. Tại khu cộng đồng công nghệ cao, gã đá đỗ xe ngầm đã bị ngập nước chỉ trong vòng nửa giờ, khiến hơn 50 chiếc xe bị ngập. Ở quận Kim Giang, cảnh tượng người giao hàng sử dụng thuyền cao su để giao đồ ăn cũng đã xuất hiện. Hiện nay, mương nước ở hạ lưu sông Dương Tử, hồ Đông Đình và hồ Bà Dương đang dâng cao và có khả năng xảy ra thảm họa thứ cấp. Theo báo cáo vào ngày 25 tháng 6, từ bà thanh niên Trung Quốc, ảnh hưởng của mưa lớn khiến cho mương nước tại hệ thống sông hồ Đông Đình ở hồ Nam vượt quá mức báo động. Mưa nước của dòng sông Thượng Lưu ghi nhận lớn nhất kể từ năm 1998. Trung tâm Thủy văn hồ Nam dự đoán rằng, do lưu lượng xả nước từ hồ Tàm Điệp, mưa nước hồ Đông Đình sẽ lại dâng thêm 1-2 mét, khiến cho khu vực hạ nguồn tiếp tục đối mặt với nguy hiểm. Theo báo cáo từ đài truyền hình CCTV, ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài và dòng nước từ Thượng Lưu sông Dương Tử, mưa nước tại hồ Bà Dương tiếp tục dâng cao. Đến 8h sáng ngày 30 tháng 6, mưa nước tại trạm Thủy văn tỉnh Tử của hồ Bà Dương đã dâng lên 16,3 mét. Điều đáng lo ngại hơn là diện tích hồ Bà Dương hiện đã mở rộng đến 4.206 km2 và mức cao nhất trong 10 năm qua. Ngoài ra, các huyện Dung Giang và Lôi Sơn ở tỉnh Quý Châu gần đây cũng liên tiếp bị lũ lụt và sạt lở đất, lũ đập cuốn trôi nhiều người nhà, cảnh tưởng vô cùng thề thảm. Tính đến nay, chính quyền thông báo có 6 người thiệt mạng nhưng người dân địa phương nghi ngờ rằng chính quyền đang che giấu sự thật về quy mô thảm họa. Ông Lý, một nạn nhân lũ lụt ở Quý Châu chia sẻ hai thi thể đã được đào lên từ bãi đỗ xe của siêu thị nhưng các trang web chính thức không thấy báo cáo. Có người nói họ biết đã có 13 người chết, 2 người mất tích. Cư dân cho biết huyện Dung Giang là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Toàn bộ huyện đã bị ngập do lũ lụt gây ra bởi việc xả nước từ các đập thực nguồn. Nhiều ngôi nhà, xe cộ và hektar cây trồng ở các khu vực nông thôn xung quanh đã bị lũ cuốn trôi. Nhìn vào các thảm họa lũ lụt ở Trung Quốc trong những năm gần đây, tuy mưa lớn là một nguyên nhân nhưng phần lớn, các trận lũ là do việc xả nước từ các trạm thủy điện và hồ chứa thực nguồn. Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông nhà nước Trung Quốc thường xuyên giảm nhẹ điều này bằng cách đổ lỗi là do những cơn bãi hiếm có. Gần đây, truyền thông chính thức của Trung Quốc đột ngột thông báo báo cáo rằng các hồ chứa có thể xả nước bất cứ lúc nào. Điều này đã thu hút sự chú ý lớn từ công chúng. Vào ngày 27 tháng 6, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin qua Tân Hoa xã rằng để bảo vệ các khu vực có nguy cơ ngập lụt cao, nước sẽ được xả vào các khu vực thấp. Khi lửa lụt tiếp tục ảnh hưởng đến Trung Quốc, động thái này báo hiệu rằng các hồ chứa có thể xả nước bất kỳ lúc nào, tạo ra thêm thảm họa nhân tạo. Chính phủ tuyên bố kế hoạch bồi thương cho các thiệt hại về tài sản nhưng trên thực tế lại mang tính giới hạn, đồng thời cũng không đề cập đến việc bồi thương về thiệt hại nhân mạng. Đáng chú ý là xả nước không bá chước đã trở thành một đặc sản của chính phủ Trung Quốc. Ví dụ, vào tháng 6 năm 2020, thành phố Nghi Trương, tỉnh Hồ Bắc hứng chịu mưa lớn, khiến cho trung tâm thành phố bị ngập nghiêm trọng. Người dân địa phương trong cuộc phỏng vấn với Đài Á Châu Tự Do vào ngày 28 tháng 6 đã cho biết, trận lũ này thực chất là do xả nước từ Đập Tàm Hiệp và Đập Cách Châu Bá, khiến cho thành phố đầu tiên ở Hạ Lưu là Nghi Trương bị ngập. Chính quyền ban đầu tuyên bố rằng xả nước là để phát điện cho đến chiều ngày 29 tháng 6, mới thừa nhận rằng đã xả nước lũ ở Đập Tàm Hiệp và khu vực Tàm Hiệp đang chuẩn bị cho một đợt lũ mới. Kể từ tháng 6, khu vực Hạ Lưu sông Dương Tử đã trải qua lũ lụp nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng triệu người ở nhiều tỉnh dọc con sông. Hồ Bắc, nơi của Đập Tàm Hiệp, trở thành một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Đáng chú ý là phản ứng của chính quyền vẫn theo lối mòn cũ, dùng truyền thông báo cáo việc chính phủ quan tâm đến khó khăn của người dân ra sao. Tuy nhiên, được lũ lụt liên quan ở miền Nam Trung Quốc lại một lần nữa dấy lên những nghi ngờ về khả năng ngăn ngừa thảm họa của Đập Tàm Hiệp. Một số cư dân mạng chỉ ra rằng phần lớn các trận lũ này không phải là do thiên tai, mà là do việc xả nước từ các hồ chứa. Họ cho rằng trong vài thập kỷ qua, Trung Quốc đã xây dựng quá nhiều hồ chứa và Đập Tàm Hiệp đã góp phần làm tăng hoạt động địa chấn. Mặc dù chính phủ luôn nói đến khoa học, nhưng những hành động của họ thường không tuân theo nguyên lý khoa học. Rất nhiều dự án thiếu kế hoạch, thậm chí là thiếu khoa học. Nhiều người tin rằng nếu những dự án này thực sự thất bại thì hậu quả sẽ là một đại thắng họa. Đập Tàm Hiệp có tác động lớn đến hệ sinh thái lưu vực sông Dương Tử, là một trong những công trình thủy điện lớn nhất thế giới. Hồ chứa của đập này kéo dài hơn 600 cây và chứa 39,3 tỷ mê khối nước. Điều này đã làm gián đoạn dòng chảy tự nhiên của sông, dẫn đến nhiều hệ quả sinh thái. Theo ông Phan Tiểu Tiểu, nguyên kỹ sư trưởng của Đội Khao sát Địa chất, Khu vực Cục Địa chất và khoáng sản tỉnh Tứ Xuyên, các công trình nhân tạo như hồ chứa lớn đã có tác động đáng kể đến khí hậu địa phương, góp phần vào sự thay đổi khí hậu toàn cầu. Những thảm họa khí tượng kéo dài, bao gồm mưa lớn, lũ lụt ngày càng trở nên thường xuyên hơn và cương độ mạnh hơn, đã trở thành một thách thức nghiêm trọng đối với cộng đồng địa phương. Vào năm 2003, khi đập Tam Hiệp được hoàn thành, nó được quảng bá là giải phát cho 5 chức năng chính, phát điện, điều tiết, vận tải, chuyển nước từ Nam ra Bắc và kiểm soát lũ. Ban đầu, truyền thông chính thức tuyên bố rằng đập Tam Hiệp có thể chịu được những trận mưa lớn nhất trong vòng 1.000 năm, sau đó lại điều chỉnh, giảm lại thành trong vòng 100 năm. Tuy nhiên trên thực tế, kể từ khi đập Tam Hiệp được xây dựng, nó hoàn toàn đi ngược lại với những lợi ích chung của cộng đồng. Khi xảy ra hạn hán ở Hạ Lưu, đập phải tích chữ nước, dẫn đến tình trạng cạnh tranh nguồn nước giữa các khu vực. Khi lũ lụt xảy ra, đập phải xả nước. Điều này chỉ làm tình hình lũ lụt ở Hạ Lưu trở nên tồi tệ hơn. Theo báo cáo, vào ngày 16 tháng 7 năm 2024, đập Tam Hiệp đã mở 11 công xả, xả ra 44.000 mét khối nước mỗi giây. Đây là lần thứ hai đập mở 11 công xả kể từ khi bắt đầu hoạt động. Ước tính cho thấy, chỉ trong vòng 5 phút, đập đã xả ra đủ lượng nước để lấp đầy một hồ phía Tây, tương đương với việc xả ra gần 300 hồ phía Tây mỗi ngày. Điều này đã khiến trong mức nước sông Dương Tử dâng cao, gây lũ lụt nghiêm trọng tại các thành phố Hạ Lưu. Tiến sĩ Vương Vi Lạc, nhà nghiên cứu lâu năm về các công trình thủy lợi của Trung Quốc và người từng tham gia và quy hoạch không gian lãnh thổ của đập Tam Hiệp, cho biết với các phương tiện truyền thông quốc tế rằng, trong nhiều trường hợp, việc xả nước từ đập là để hy sinh lợi ích của các khu vực Hạ Lưu nhằm giảm thiểu những rủi ro để xảy ra ở các khu vực Thượng Lưu. Đây là một quy định chính trị. Vương Vi Lạc cũng chỉ ra rằng, nhiều hồ chứa ở Trung Quốc được xây dựng theo mô hình của hồ chứa Tam Hiệp. Thay vì kiểm soát mức chặt chẽ nước của hồ chứa trong mùa lũ, các hồ này thường được nâng cao một cách lén lút để tăng cường sản xuất điện và bán nước nhằm đạt được lợi ích kinh tế. Khi mưa lớn xảy ra, nước được xả một cách lẳng lẽ, thường là vào ban đêm, để tránh nguy cơ vỡ đập. Lý do họ đưa ra cho việc xả nước này rất đơn giản. Nếu hồ chứa bị vỡ, các khu vực Hạ Lưu sẽ phải đối mặt với thảm họa còn nghiêm trọng hơn. Mặc dù mục đích chính của việc xây dựng đập Tam Hiệp, theo truyền thông chính thức, là để kiểm soát lũ. Nhưng thực tế, mục đích chính của công trình này là để phát điện. Để có thể kiểm soát lũ, dung tích của hồ chứa phải đủ lớn. Tỷ lệ giữa tổng dung tích hồ và lưu lượng trung bình hàng năm tại khu vực đập phải lớn hơn nhiều so với tỷ lệ hiện tại, là 0,09. Hơn nữa, cần phải có dự báo thời tiết chính xác, điều mà hiện nay vẫn chưa đạt được. Khi dự án đập Tam Hiệp được triển khai, đã có hai vấn đề lớn được đặt ra. Di dân và sự tích tụ bùn cát, giải pháp cho vấn đề di dân là tái định cư tại chỗ, còn giải pháp cho sự tích tụ bùn cát là tích chữa nước sạch và xả nước đục. Báo cáo tính khả thi của dự án đập Tam Hiệp cho biết, từ tháng 6 đến hết mùa lũ, mực nước trong hồ chứa phải duy trì ở mức 145m. Tuy nhiên, hồ chứa Tam Hiệp đã không vận hành theo kế hoạch này. Ví dụ, vào ngày 10 tháng 7 năm 2024, mực nước trong hồ Tam Hiệp đã nâng lên tới 159,9m, cao hơn khoảng 15m so với mức trung bình của nhiều năm. Đây là một vấn đề rất nghiêm trọng. Khi mực nước trong hồ chứa đạt gần hoặc vượt quá mức giới hạn để tránh tình trạng vận hành quá tải và nguy cơ vỡ đập, cần phải xả nước. Tuy nhiên, hồ chứa Tam Hiệp không có khả năng kiểm soát lũ, không có khả năng giữ chữ nước cho mục đích chống lũ. Vì vậy, nó không thể thực hiện chức năng phòng chống lũ. Tiến sĩ Vương Vy Lạc cho biết, không chỉ người dân Hạ Liêu gặp nguy hiểm, mà những người sống ở khu vực hồ chứa còn nguy hiểm hơn. Vì nhiều thành phố mới xây, cho người dân di cư từ đập Tam Hiệp, nằm trên những khu vực dễ xảy ra sạt lửa đất. Ông cũng cảnh báo rằng hồ chứa Tam Hiệp là một hệ thống rất mong manh. Khi hồ chứa không an toàn, việc xả nước sẽ không có cảnh báo trước, giống như khi thị trường chứng khoán rớt giá mà không có dự báo trước. Nước đến nhanh hơn bất kỳ cảnh báo nào, và khi các cổng xả đã được mở, việc thông báo cho các khu vực Hạ Liêu cũng là việc đã muộn. Ông Vương cho biết, Trung Quốc có 98.000 hồ chứa, ít nhất 40% trong số đó là không an toàn. Vì vậy, việc vỡ đập ở Trung Quốc không phải là sự kiện thiên nga đen, mà là sự kiện tê giác sám. Những mối nguy lớn đã hiện hữu và vô cùng đáng lo ngại. Nhưng chính phủ Trung Quốc không phải do người dân bầu chọn, nên họ cũng không ưu tiên lợi ích của người dân. Liên quan đến đập Tam Hiệp, Peter Glick, nhà khoa học khí hậu nổi tiếng và là người từng đo giải Mark Arthur Fellowship đã chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với đài VOA rằng, thiệt hại môi trường mà đập Tam Hiệp gây ra là vô cùng lớn. Michael Osslin, nghiên cứu viên cao cấp về châu Á đương đại tại Hoover Institution cho rằng, nếu thất bại trong việc kiểm soát lũ hay vấn đề an toàn của đập Tam Hiệp xảy ra, đó là một đòn trí mạng đối với tính hợp pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Chính phủ này luôn tuyên bố với công chúng rằng, đập là an toàn, nhưng nếu đập thực sự thất bại, nó sẽ trở thành giọt nước chả ly, trở thành thách thức nghiêm trọng nhất đối với tính hợp pháp của Đảng Cộng sản Trung Quốc và có thể sẽ gây ra các cuộc biểu tình và bất ổn. Nếu đập Tam Hiệp vỡ, sẽ dẫn đến một loạt các vấn đề lớn bao gồm thiệt hại về người, nông nghiệp và kinh tế. Những tổn thất sẽ lớn hơn rất nhiều so với đại dịch COVID-19 ở Vũ Hán. Osslin cảnh báo rằng, nó có thể sẽ là đòn trí mạng cuối cùng đối với quyền lực của Trung Cộng. Cảm ơn quý vị và các bạn đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên hai nền tảng Youtube và Khán Tri World. Như Ngọc và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!