VÌ SAO GIANG TRẠCH DÂN ÉP HỒ CẨM ĐÀO ĐÀN ÁP PHÁP LUÂN CÔNG?

SỰ TỬ TẾ
238 Người theo dõi
163 Lượt xem video·18 thg 7, 2025
Hoàng đế đỏ là cũng từ được báo chí phương Tây dùng để nói về Tập Cận Bình.
Điều đó không chỉ đến từ những chính sách cưng rắn của ông ta mà còn nằm ở cả phía kết triệt hạ đối thủ và củng cố quyền lực cho mình.
Và đó còn là việc ông ta đã có một cuộc chính biến tân dậu của thế kỷ 21, loạn bỏ cái gọi là bát đại nguyên lão trong chính phủ Trung Quốc.
Vậy thì bát đại nguyên lão là ai? Họ có tầm ảnh hưởng thế nào tới Trung Quốc? Và Tập Cận Bình đã triệt hạ họ thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua video ngày hôm mai nhé!
Cố mệnh bát đại thần thế kỷ 20
Hãy bắt đầu với cái tên Đặng Tiểu Bình, kiến trúc sư trưởng của Trung Quốc hiện đại.
Kể từ khi đến nắm quyền vào năm 1977 nhằm loại bỏ đối thủ hòa quốc phòng và để tránh một bẻ lũ bốn tên lần thứ hai nổi lên.
Đặng đã đề ra cái gọi là bát đại nguyên lão. Nó gồm 8 chính trị gia và quân sự gia của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Đa số những nguyên lão này phần nhiều không đảm nhiệm trước vụ lãnh đạo tối cao của Đảng và Chính phủ.
Tuy nhiên, sức ảnh hưởng và quyền quyết định của họ sau hộ trường thì ngang bằng hoặc thậm chí là còn lớn hơn những vị lãnh đạo ít tuổi thực tế đảm nhiệm trước vụ trong Đảng.
8 cái tên đó gồm có Đặng Tiểu Bình, Trần Vân, Lý Tiên Niệm, Bành Trần, Dương Thượng Côn, Đặng Dĩnh Siêu, Bạc Nhất Ba và Vương Trấn.
Trong lịch sử, họ đóng một vai trò quan trọng trong nền chính trị của Trung Quốc.
Làm trung gian hòa giải các cuộc xung đột của giới tinh hòa, kiến tạo sự đồng thuận giữa các phe phái và định hướng chính sách.
Họ cũng đóng một vai trò quan trọng trong các vấn đề nhân sự khi thăng tiến cho những người ủng hộ mình, chỉ định những người kế nhiệm và thậm chí là còn phế chất luôn cả nhà lãnh đạo tối cao.
Thế hệ nguyên láo đầu tiên nổ lên vào thập niên 1980.
Họ là những đồng chí của Mao Trạch Đông, những người từng bị thanh trừng trong cách mạng văn hóa, nhưng sau đó đã được Đặng Tiểu Bình và Hồ Diệu Bang giúp hồi sinh.
Trong số đó, 8 nhân vật quyền lực nhất được gọi là Bác Đại Nguyên Láo là nhóm có tầm ảnh hưởng chính trị vô song.
Họ chính là những cái tên nỏng cốt đã định hình lên các chính sách kinh tế trong suốt những giai đoạn năm 80.
Cụ thể, 2 nguyên láo, nhà bảo thủ Trần Vân và nhà cải cách Đặng Tiểu Bình đã dẫn đầu cuộc tranh luận về tương lai của Trung Quốc
giữa nền kinh tế kế hoạch hóa với thị trường là phụ trợ và nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa.
Hồ Diệu Bang, bí thư đảng Cộng sản Trung Quốc trong thời kỳ này đã phàn năn về việc bị kẹp giữa 2 vị cao niên
và cùng lúc đó phải đối mặt với chỉ trích từ Lý Tiên Niệm, nguyên láo đứng hàng thứ 3,
rằng Hồ Diệu Bang chính nghe theo lời của Trần và Đặng mà phớt lở lý.
Trong 5 năm hỗn loạn từ năm 1987 đến năm 1992, chính trị Nguyên Láo ở Trung Quốc đã chuyển sang một hướng mới.
Bác Đại Nguyên Láo, đặc biệt là Đặng Tiểu Bình thực sự trở thành những người có quyền tấn phong hoặc phê chuất lãnh đạo đứng đầu.
Họ thẳng tay loại bỏ 2 tổng bí thư sau những gì mà họ cho là sai lầm chính trị,
trước khi đưa Giang Trạch Dân, bí thư thành ủy Thượng Hải đến Bắc Kinh.
Đối mặt vẫn là sóng biểu tình của sinh viên, vào tháng 12 năm 1986, ông Hồ Diệu Bang đã lựa chọn cách tiếp cận hỏa giải.
Ông tin rằng thay vì đàn áp phong trào này thì ba lãnh đạo đảng nên giải quyết các mối quan tâm của sinh viên và theo đuổi cải cách dân chủ.
Tuy nhiên, Đặng và các nguyên lão bảo thủ khác cho rằng Hồ Diệu Bang không đủ mạnh để chống lại chủ nghĩa tự do tự sản.
Sau vài cuộc họp tại nhà riêng của Đặng Tiểu Bình, các nguyên lão khác đều nhất trí là buộc Hồ Diệu Bang phải từ chức.
Sau khi hết cảng song Hồ Diệu Bang, Đặng Tiểu Bình và các vị nguyên lão phải chọn người kế vị.
Hai ứng cử viên nổi bật cho chức vụ tổng bí thư tiếp theo là Thủ tướng Triệu Tử Dương và Đặng Lực Quân.
Đặng Tiểu Bình lo lắng rằng Đặng Lực Quân có thể gây nguy hiểm cho quá trình cải cách kinh tế.
Sau khi nhận được một lá thư chỉ trích, Đặng Tiểu Bình đã quyết định tước bỏ tất cả các chức vụ của Đặng Lực Quân.
Sự sụp đổ của Đặng Lực Quân đã mở đường cho sự thăng tiến của Triệu Tử Dương.
Vậy nhưng Triệu Tử Dương sau đó đã chịu chung số vận với Hồ Diệu Bang.
Trong cuộc biểu tình Thiên An Môn năm 1989,
ông Triệu ủng hộ cách tiếp cận mang tính hỏa giải đối với những người biểu tình và kịch liệt phản đối sự đàn áp của quân đội.
Và cũng chính vì đó mà nó mâu thuẫn với cách tiếp cận theo kiểu nắm đấm thép của Đặng Tiểu Bình.
Đặng và các lãnh đạo cấp cảo khác sau đó cũng đã kết luận Triệu mắc tội gây chia rẽ trong đảng
và lại buộc ông phải chịu quả tốt tại ra cho tới hết phần đời còn lại.
Sau khi tiếp tục xử lý Song Triệu,
các nguyên lão đã chọn Bí thư Thành quỷ Thượng Hải Giang Trạch Dân làm lãnh đạo kế tiếp.
Vì ông đã xử lý khéo léo các cuộc biểu tình của sinh viên Thượng Hải.
Họ Giang là một nhân vật mà cả phe bảo thủ lấn phe cả cách đều có thể chấp nhận được.
Lần cuối cùng Đặng Tiểu Bình thể hiện sức mạnh ảnh hưởng chính trị của mình là trong chuyến Nam Tuần năm 1992.
Sau cuộc biểu tình Thiên An Môn và cuộc đắn áp đẫm máu,
nhiều thành viên bảo thủ trong Đảng Cộng sản Trung Quốc tin rằng
chính cả cách kinh tế đã gây ra sự hỗn loạn chính trị.
Do đó, ưu tiên quốc gia phải chuyển từ cả cách kinh tế sang đấu tranh chính trị.
Trong bài phát biểu nhân lễ kỷ niệm 70 năm thanh lập Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1991,
Giang Trạch Dân tuyên bố đấu tranh gia cấp sẽ còn tồn tại lâu dài ở Trung Quốc.
Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của vận động ý thức hệ,
đặc biệt là cuộc đấu tranh chống diễn biến hòa bình và tự do hóa tự sản.
Sau bài phát biểu, nhiều nhà quan sát cho rằng Giang Trạch Dân có thể tấn công,
thậm chí là phá hủy nền kinh tế thị trường non trẻ của Trung Quốc.
Do đó, Đặng Tiểu Bình cho rằng ông ta phải hành động để ngăn cản Giang Trạch Dân
và những người bảo thủ đảo ngược quá trình cải cách và mở cửa mà chính ông đã để ra.
Mùa đông năm 1992, Đặng Tiểu Bình tới thăm đặc khu kinh tế Thâm Quyến
và có một bài phát biểu trong đó ông đã đe dọa Giang Trạch Dân
rằng bất cứ ai phản đối cải cách sẽ bị hạ bệ.
Theo Lý Duệ, người có quan hệ mật thiết với bác đại nguyên lão,
Đặng rất lo lắng về tiến trình cải cách và thậm chí đã đi tới quyết định phế chuốt Giang.
Tuy nhiên, các vị lãnh đạo cấp cảo khác trong bác đại nguyên lão
như Trần Vân, Lý Tiên Niệm và Bạc Nhất Bà đã cố gắng ngăn cản ông.
Tuy Giang không bị phế chuốt nhưng đó cũng là một đòn khiến Giang Trạch Dân phải xanh cả mặt.
Một năm sau, Giang chính thức tuyên bố rằng cải cách và mở cửa sẽ không thay đổi trong một thời gian dài.
Và di sản chính trị cuối cùng mà Đặng để lại đó là chỉ định Hồ Cẩm Đào là người kế nhiệm Giang Trạch Dân.
Khởi đầu cho truyền thống rằng một nhà lãnh đạo hàng đầu đã nghỉ hưu và sẽ chỉ định người kế nhiệm của nhà lãnh đạo hiện tại.
Và đây chính là thứ đánh dấu cho sự suy thoái quyền lực của bác đại nguyên lão.
Lý do vì sao thì hãy cùng xem tiếp video để biết nhé!
Chính biến tân dậu của thế kỷ 21
Nếu như các bạn đã biết về Từ Hy Thái Hậu,
chắc chắn sẽ biết tới chính biến tân dậu, loại bỏ cố mệnh bác đại thần của Hàm Phong Đế.
Và Trung Quốc của thế kỷ 21 cũng có một sự biến tương tự như vậy nhưng đã bớt đổ máu hơn.
Việc Đặng Tiểu Bình mở ra truyền thống chỉ định lãnh đạo đã tạo ra một lỗ hỏng cực lớn làm xói mòn quyền lực của các nguyên lão.
Trong giai đoạn từ 1992 tới 1995, Giang Trạch Dân đã âm thầm củng cố quyền lực trong lúc các nguyên lão lần lượt qua đời.
Ông ta đã đánh bật những đối thủ chính trị chính gồm có Kiều Thạch và Lý Thụy Hoàn bằng cách thay đổi độ tuổi nghỉ hưu.
Năm 2002, ông chứng minh quyền lực bằng cách mở rộng Ủy ban Thưởng vụ Bộ Chính trị và nấp đầy Ủy ban này bằng những người mà ông bảo trợ,
nổi bật trong số đó có Tăng Khánh Hồng, phụ tá thân tín lâu lăm của ông ta.
Quyết định mở rộng Ủy ban Thưởng vụ đã đảm bảo rằng Giang vẫn duy trì ảnh hưởng chính trị của mình sau khi đã nghỉ hưu.
Giang Trạch Dân đã tận dụng ảnh hưởng của mình để nuôi dưỡng một môi trường chính trị tương đối cởi mở và thúc đẩy làn sóng cải cách chính trị vào giữa năm 2000.
Việc tập Cận Bình lên làm người kế nhiệm Hồ Cẩm Đào cũng lại là quyết định của chính Giang Trạch Dân.
Việc tập có thể củng cố quyền lực là kết quả của sự đồng thuận giữa các nguyên lão.
Nhiều người trong nhóm này tin rằng vị trí lãnh đạo kiểu cá mè một lứa của Hồ Cẩm Đào đã cản trở việc triển kha chính sách vì quyền lực bị phân mảnh quá nhiều.
Họ cho rằng Trung Quốc cần một chủ tịch cấp cao với quyền lực tập trung để thúc đẩy thực hiện những cải cách khó khăn.
Họ cũng kết luận từ vụ Bà Khi Lai rằng lãnh đạo yếu sẽ dẫn tới nạn tham dũng không được kiểm soát và cuộc tranh giành quyền lực trong nội bộ giữa Tinh Hòa.
Các vị nguyên lão đã ủng hộ việc củng cố quyền lực của Tập Cận Bình và chiến dịch chống tham dũng của ông.
Họ Tập đã nhận được sự chấp thuận của Giang Trạch Dân và các vị nguyên lão khác trong phe của Giang Trạch Dân
để thanh trừng những người đang vượt tầm kiểm soát của họ, điển hình là Chú Vĩnh Khang,
cũng như Bộ Tứ mới khi đó bên cạnh Chú Vĩnh Khang, gồm có Phó Chủ tịch Quân ủy Trung Âu Trung Quốc Từ Tài Hậu,
Bí thư Thành ủy Trung Khánh Bạc Hy Lai, Bộ trưởng Bộ Công an Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
chính là Chú Vĩnh Khang và Phó Chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc lệnh kế hoạch.
Vậy là bước ngoặt đã đến vào năm 2012, Tập Cận Bình đã chính thức trở thành lãnh đạo tối cao của Trung Quốc.
Ông ta hiện này đang là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
và Chủ tịch Quân ủy Trung Âu Trung Quốc.
Vậy nhưng, trái với giang chạch dân, hồ cầm đào, phải chịu sự giang buộc và ảnh hưởng của bác đại nguyên lão,
Tập thì không.
Ẩn mình, chờ thời và từng bước là những gì đã giúp ông ta thực hiện chính biến tân dộng của thế kỷ 21.
Khi các vị nguyên lão nhìn sang Tập Cận Bình, một ứng cử viên sáng giá khác, họ đã nhận định về ông như sau
dễ uốn nắn, dễ bị kiểm soát và không có hậu thuẫn.
Đây chính là điều đã giúp Tập lấy được lòng tin của những nguyên lão
vì họ cho rằng Bình có thể dễ dàng uốn nắn Tập
hơn là một kẻ có quá nhiều quyền lực trong tay và nhiều vây cánh như bà Khi Lai.
Thế nhưng rồi thì mọi thứ đã không như họ mong đợi
hoặc là họ đã đánh giá quá thấp ông Tập
hoặc là ông Tập đã quá sỏ che giấu bản thân.
Từ một ứng cử viên được cho là dễ thỏa hiệp trong mắt những người tiền nhượng
trở thành một vị lãnh đạo cứng rắn và ít thỏa hiệp nhất.
Đả hổ, diệt rùi, săn sói, đuổi muối là chiến dịch chống tham nhũng
nhưng đồng thời cũng loại bỏ các đối thủ chính trị của ông ta.
Bộ Từ Mới đã bị bắt toàn bộ.
Cùng với đó, việc nắm toàn bộ quân đội trong tay
giúp ông ta không cần đến các nguyên lão để cân bằng các phe phái
bởi vì đơn giản đã chẳng còn phe phái nào đủ để đe dọa tiến trình cải cách của Trung Quốc.
Năm 2018, cuộc chính biến tân dậu thế kỷ 21 đã chính thức bắt đầu.
Tháng 3 năm đó, Quốc hội Trung Quốc đã thông qua Bản Hiến Pháp Sửa Đổi
theo đó họ xóa bỏ điều khoảng giới hạn nhiệm kỳ đối với Chủ tịch
tạo điều kiện để Chủ tịch Tập Cận Bình có thể tiếp tục nắm quyền
sau khi hết nhiệm kỳ 2 vào năm 2023.
Động thái này của Quốc hội Trung Quốc đã chấm dứt quy định
được đưa vào hiến pháp từ năm 1982.
Khi đó, Đặng Tiểu Bình từng đưa ra quy định về việc giới hạn nhiệm kỳ
nhằm ngăn chặn việc tập trung quá nhiều quyền lực vào tay một người.
Tháng 10 năm 2020, truyền thông Trung Quốc công bố quy định
làm việc đối với Ban Chấp hành Trung Hương Đảng.
Văn bản này yêu cầu các cán bộ đảng phải đảm bảo chắc chắn
vị thế của Tổng biên thư Tập Cận Bình phải luôn là nòng cốt
trong Ban Chấp hành Trung Hương Đảng cũng như toàn đảng.
Việc này đã xóa bỏ hoàn toàn quyền lực của các vị nguyên lão với chính trưởng Trung Quốc.
Kể từ năm 2018, Trung Quốc đã chính thức bước vào một kỷ nguyên mới.
Lần đầu tiên kể từ năm 1978,
Trung Quốc đã không có một vị nguyên lão nào đủ sức kìm hãm Tập Cận Bình nữa.
Giang Trạch Dân đã qua đời,
còn Hồ Cầm Đào thì chưa bao giờ là một nhân vật thực sự quyền lực
và tầm ảnh hưởng của ông thì lại càng giảm suốt.
Sau khi tập thanh trường nhiều thành viên thuộc phe đoàn phái
vốn là cơ sở quyền lực của Hồ Cầm Đào,
các nguyên lão khác chẳng hạn như Tăng Khánh Hồng và Ôn Gia Bảo
đều đã trở nên chẩm lắng hơn để tránh chiến dịch chống tham nhũng.
Việc ông tập sửa đổi hiến pháp vào năm 2018
đã mở đường cho nhiệm kỳ thứ 3
Nó đã minh chứng một điều rằng không một vị nguyên lão nào
có thể cản trở nỗ lực của tập trong việc bóp méo những quy chuẩn của đảng.
Chính trường Trung Quốc đã chứng kiến mức độ tập trung quyền lực
chưa từng có trong lịch sử.
Khác với đạng tựa bình phải chia sẻ quyền lực
và ít nhiều chịu ảnh hưởng bởi nhóm bắt đạng nguyên lão,
ông tập sẽ không phải chia sẻ bất kỳ quyền lực nào với bất kỳ ai khác.
Tất cả các đối thủ chính trị của ông ta
đều đã bay màu.
Việc thông báo tiến hành truy tố cháu rể của ông đạng tựa bình,
Chủ tịch Tập đoàn Bảo hiểm và Đầu tư An Bang Ngô Tiểu Huy
trên thực tế không phải nỗ lực vỗ mặt tiền bối như nhiều người vẫn nghĩ.
Nó cho thấy ông tập đang tái câu trúc nền kinh tế Trung Quốc
chống lại các mối hiểm nguy đối với đất nước.
Và khi nền kinh tế của Trung Quốc tiếp tục phát triển một cách ổn định,
nó có thể sẽ trấn an các lo lắng của người Trung Quốc
trước các diễn biến về chính trị.
Và đó là lý do vì sao mà kể từ sau năm 2018,
Cùng từ Hoàng Đế Đỏ lần đầu tiên được báo giới phương Tây
dùng để ám chỉ Tập Cận Bình,
người nắm quyền lực tối cao của Trung Quốc đại lục.
Thay vì lưu về hậu trường như các tiền bối khác,
ông ta đã chọn con đường mới cho riêng mình.
Bác Đại Nguyên Lão đã chính thức chấm dứt sự tồn tại của mình
sau hơn 40 năm can thiệp vào chính trưởng Trung Quốc.
