NẾU CUỘC XÂM LƯỢC ĐẠI VIỆT DO THÀNH CÁT TƯ HÃN CHỈ HUY - HƯNG ĐẠO VƯƠNG CÓ THẮNG ĐƯỢC KHÔNG?

Nếu quân nguyên mông xâm lược Đại Việt do đích thần Thành Cát Tư Hãn chỉ huy lên Hưng Đạo Vương, liệu có thắng được không? Nguyên mông xâm lược Đại Việt vốn chỉ là đạo quân ô hợp, đa phần là người Hán nên Trần Hưng Đạo mới thắng được. Nếu là thiết kị mông cổ thời kỳ đỉnh cao do Thành Cát Tư Hãn chỉ huy thì Đại Việt bị nuốt chửng là cái chắc. Nếu bạn nghe ở đâu đó trên mạng về luật điều này, một là bỏ qua vì chúng quá si đội, không đáng để chúng ta phải bận tâm. Nhưng nếu bạn muốn dạy cho những kẻ tự nhục và rốt nát này một bài học thì phải hiểu. Trên thực tế, ngay cả đội quân mông cổ thiện chiến cũng gặp phải những giới hạn không thể khắc phục khi tiến xuống Đông Nam Á. Lịch sử đã chứng minh rằng địa hình và khí hậu đặc thù của Đại Việt cùng với chiến lược phòng thủ linh hoạt và tái thao lược của các tướng lĩnh Việt đã khiến mọi cuộc xâm lược của quân mông nguyên thất bại. Trước tiên, lịch sử không có chữ nếu Thành Cát Từ Hãn lận hương Đạo Vương, Vốn Dĩ đã không sống cùng thời đại. Vì vậy, giả thuyết này sẽ bĩnh viễn không trở thành hiện thực. Tuy nhiên, nếu chúng ta đặt lên bàn cân so sánh giả định giữa một bên là sức mạnh quân sự tuyệt đối của đội quân mông cổ dưới thời Thành Cát Từ Hãn và lực lượng kháng chiến của Đại Việt trong thời kỳ kháng chiến chống Minh Mông, thì đâu mới là bên có khả năng nắm chắc thấn thắng. Sức mạnh của quân mông cổ chủ yếu dựa vào kỵ binh thảo nguyên động trên địa hình bằng phẳng rộng lớn. Tuy nhiên, Đông Nam Á nói chung và Đại Việt nói riêng có địa hình rừng núi rậm rạp, sông ngòi trắng chỉnh, cầm lầy đoán khác biệt. Một dẫn chứng lịch sử quan trọng mà Việt giả thuyết chê là chính Thành Cát Từ Hãn chưa bao giờ trực tiếp đem quân đánh phối Đông Nam Á hoặc Nam Trung Hoa. Theo khi trinh phục được các đế quốc ở phía Bắc và Tây như Nhà Kim ở Bắc Trung Quốc, đế quốc Ả Rập, Ba Từ và Tiến Sâu vào Đông Âu, Thành Cát Từ Hãn không mở quân Nam Trinh nào. Việc ông tập trung bành trướng về phía Tây mà không thôn tính Nam Tống cho thấy những vùng đất phương Nam không nằm trong ưu tiên trinh phục của ông. Rất có thể, bởi ông ý thức được những trở ngại địa lý và khí hậu ở đó. Thực tế, phải đến thời hốt tất liệt cháu nội Thành Cát Từ Hãn, quân Mông Cổ mới đánh xuống Đông Nam Á và các chiến dịch này đã trở thành dưới hạn cuối cùng của đế chế Mông Cổ về phương Nam. Chiến dịch Nam Tống, Trung Quốc, khu vực cận kề Đại Việt cũng không do Thành Cát Từ Hãn thực hiện mà phải đợi đến đời cháu ông. Hốt tất liệt phải mất nhiều thập kỷ cùng lực lượng thủy quân và bộ binh khổng lồ mới hạ được Nam Tống vùng 1279 và cột mốc chính là chiến dịch công chiếm Tương Dương Phản Thành, khu vực phòng thủ chiến lược cuối cùng của Nam Tống. Và hãy thử đoán xem, đâu là tác nhân chính giúp hốt tất liệt chinh phục phía Nam Trung Hoa? Xin thưa, đó chính là nhờ lực lượng bộ binh và thủy binh người Hán trong lực lượng quân đội Nguyên Mông. Những người này dù bị coi là kém tinh nhuệ hơn lính Mông Cổ chính quy, nhưng ngoài họ giác, không có một lực lượng nào đủ khả năng thích ứng và chiến đấu trong địa hình, môi trường, khí hậu của các vùng đất phía Nam Trung Hoa. Nơi hệ thống sông ngòi, núi non chẳng chịt đã hạn chế không gian tung hoành của kỵ binh phương Bắc. Điều đó cho thấy việc chinh phục các vùng đất phương Nam đòi hỏi kiểu tác chiến hoàn toàn khác như tác chiến đường sông, thủy quân mà người Mông Cổ không quen thuộc. Nếu thành Cát Từ Hãn, một thiên tài quân sự không vội vàng dân sâu xuống phương Nam, thì rõ ràng ông ý thức rất rõ về những bất lợi đang chờ đợi đoàn kỵ binh của mình trong môi trường đó. Nghe đến đây, các bạn có thể hiểu quân đội Nhá Nguyên Mông dưới thời Hốt Tất Liệt, tức đạo quân đã 3 lần xâm lược Đại Việt, thậm chí còn hùng mạnh và toàn diện hơn cả đạo quân kỵ binh Thảo Nguyên dưới chướng thành Cát Từ Hãn. Và dĩ nhiên, không ai có thể phủ nhận được chiến công lễ lường của quân dân nhà Trần với 3 lần đánh bại các cuộc trinh phạt của một trong những đế chế hùng mạnh nhất lịch sử nhân loại. Vào thời điểm Hốt Tất Liệt, Kublai Khan thành lập Nhá Nguyên năm 1271 và tiến hành các cuộc xâm lược Đại Việt sau đó, cỗ máy quân sự của đế chế đã tiến hóa vượt xa hình ảnh đội kỵ binh Mông Cổ gần như thuần nhất của thời thành Cát Từ Hãn. Theo cả thiết kế và sự cần thiết, đó là một lực lượng hiệp đống binh chủng, đa sắp tộc. Kinh nghiệm trinh phạt Nhá Nam Tống, một đối thủ ngoan cường với hệ thống thành trì vững chắc và mạng lưới sông ngòi chẳng chịt, đã dạy cho Hốt Tất Liệt rằng kỵ binh đơn thuần không thể chinh phục được những vùng đất phía Nam Trung Hoa. Do đó, các cuộc xâm lược Đại Việt không phải do những người du mục trên Thảo Nguyên đơn độc thực hiện. Các đạo quân này là một tập hợp phức tạp gồm người Mông Cổ, người Hán, người Nữ Chân, người Khiết Đan, người Triều Tiên và nhiều đội quân phụ trợ từ các vùng đất bị chinh phục như Vương Quốc, Đại Lý, người Re và các đạo quân miền Nam Trung Hoa mới xam nhập. Ngược lại với giả thuyết coi thường khả năng kháng chiến của Đại Việt, lịch sử cho thấy quân dân Đại Việt thời Trần đã nhiều lần đánh bại các đạo quân mông nguyên hùng mạnh nhờ chiến lược phòng thủ khôn khéo và địa hình thuận lợi. Dù quân Mông Cổ thiện chiến đến đâu, họ cũng phải đối mặt với một kiểu chiến tranh khác biệt mà người Việt đã chủ động áp dụng. Phân tích sâu hơn cho thấy một đội quân kỵ binh Mông Cổ thuần huyết giả định sẽ kém hiệu quả hơn chứ không phải mạnh hơn trên chiến trường Đại Việt. Sức mạnh cốt lõi của kỵ binh Mông Cổ là tính cơ động và khả năng tác chiến trên các vùng đồng băng rộng lớn. Địa hình Đại Việt với đặc trưng là núi non hiểm trở rừng rậm và các vùng đồng băng châu thổ bị chia cắt bởi mạng lưới sông ngòi dày đặc về cơ bản là không phù hợp với chiến thuật truyền thống của họ. Thính hốt Tân Liệt đã nhận ra điều này. Việc xây dựng một đội quân đa sắc tộc, kẹp đồng binh chủng là một sự thích ứng chiến lược có chủ ý để khắc phục hạn chế của lối đánh Mông Cổ truyền thống khi đối mặt với các địa hình đa dạng của địa chế, khác biệt là ở Nam Trung Hoa và Đông Nam Ấn. Việc kết hợp bộ binh người Hán, hải quân và các kỹ sư công thành ngoại quốc như các chuyên gia máy bắn đá Hồi giáo là một sự tiến hóa cần thiết, không phải là một sự phá loạn sức mạnh. Do đó, thất bại của quân Nguyên không nằm ở bản chất của công cụ đội quân đa sắc tộc mà ở việc triển khai công cụ đó chống lại một chiến lược phòng thủ ưu việt và một môi trường quá khắc nghiệt. Quân đội quân Mông Cổ thuần huyết sẽ là một công cụ còn không phù hợp hơn cho nhiệm vụ này. Tóm lại, giả thuyết cho rằng Đại Việt chắc chắn bại trận nếu đối đầu Mông Cổ thuần huyết hoặc dưới tài cầm quân của Thành Cát Tư Hãn là thiếu thuyết phục. Địa hình, khí hậu bất lợi đã khiến quân Mông Cổ mất đi sở trường kỹ binh còn chiến lược phòng thủ sáng tạo của người Việt thì phát huy hiệu quả vật trội. Thành Cát Tư Hãn hẳn cũng hiểu rõ những thách thức này nên chưa từng mạo hiểm thân trinh xuống phương Nam. Trong khi đó, ý chí độc lập và nghệ thuật quân sự của dân tộc Việt tiêu biểu qua trần hướng đạo đã tạo nên những chiến thắng vang dội. Lịch sử đã chứng minh rằng dù kẻ địch là ai và mạnh đến đâu với thiên thời, địa lợi, nhân hòa, Đại Việt vẫn có khả năng chống cự và chiến thắng. Giả thuyết cho rằng Đại Việt sẽ thất bại trước một đội quân Mông Cổ thuần huyết do Thành Cát Tư Hãn chỉ huy là không có cơ sở. Chiến thắng của Đại Việt không phải là một sự may mắn của lịch sử hay một kết quả Mặc địch do những thiếu sót của quân xâm lược. Đó là một chiến thắng được tạo ra bằng mùa hôi, xương máu và trí tuệ. Nó là một minh chứng cho sức mạnh sâu sắc và đa diện của nhà Trần và nhân dân Đại Việt ý chí bất khuất, sự lãnh đạo đầy cảm hứng và thiên tài chiến lược của họ. Câu chuyện về ba lần kháng chiến chống Nguyên Mông không phải là về việc tại sao quân Mông Cổ yếu mà là về việc tại sao Đại Việt lại mạnh mẽ đến như vậy.