Chương 3: Sư Đạo - Điều người thầy cần cẩn trọng

Giáo Dục Thiên Đức
1.4K Người theo dõi
725 Lượt xem video·25 thg 7, 2025
Trong kho tàng văn hóa truyền thống phương Đông, Đạo làm thầy luôn được xem là một trong những nền tảng quan trọng nhất để nuôi dưỡng nhân cách và trí tuệ thế hệ trẻ. Tiếp nối hành trình tìm hiểu Sư đạo – trước tác quý báu của tiên sinh Tú Dương, chương 3 mang đến một thông điệp sâu sắc: Người thầy không chỉ cần truyền đạt tri thức, mà còn phải cẩn trọng trong từng hành vi, tâm niệm và thái độ sống.
Chào mừng quý khán giả cùng các con học sinh thân yêu đến với chuyên mục
Cùng con tìm về nét đẹp trong kinh hoa văn hóa truyền thống
Chuyên mục ngày hôm nay
Chúng ta tiếp tục hành trình trở về cội nguồn của đạo làm thầy
Quà chúc tác dự đạo của tiên sinh Tú Dương
Quý vị và các con thân mến
Ở chương 1 và chương 2
Chúng ta đã cảm nhận sâu sắc rằng
Người thầy không chỉ là người truyền chi thức
Mà còn là người quyết định đến tương lai của một đứa trẻ
Và xa hơn là vận mệnh của cả một dân tộc
Vậy thì để làm chọn sứ mệnh cao quý ấy
Người thầy phải tự tu dưỡng được hạnh như thế nào?
Vâng kính thưa quý vị
Cổi nhân từng dạy
Nhân tri sơ tính bản thiện
Con người sinh ra với bản tính thuần chân và thiện lương
Con trẻ sinh ra tâm trong sáng
Và có một trí tưởng tượng vô cùng phong phú
Vậy người thầy sẽ cùng đồng hành với cha mẹ
Làm gì để dẫn sát con của chúng ta đi đúng đảo
Giữ tâm luôn sáng ghẹp
Phát huy được trí tưởng tượng buôn có
Chạm đến được đích của ước mơ
Hôm nay xin mời quý vị cùng lắng nghe
Chương 3
Sư tri thận
Điều người thầy cần cẩn trọng
Chương 3
Sư tri thận
Điều người thầy cần cẩn trọng
Một
Nọa tri thận
Cẩn trọng với sự lười nhát
Trong sách có viết
Học trò còn nhỏ hiếu đậu
Tâm tính chưa ổn định
Chưa nhập trình nào
Nên người làm thầy không thể lười nhát mà không nghiêm
Tâm tự kinh nói rằng
Dạy mà không nghiêm
Là lỗi do thầy lười nhát
Nghiêm thì sẽ không tức giận
Không mạnh giữ
Không lười nhát
Không lười nhát thì sẽ tận tâm
Nhất định cũng quả cảm
Sức khoát, giáo nghĩ
Vâng thưa quý vị
Điều đầu tiên mà tiên sinh Tú Sương nhấn mạnh
Không phải là kiến thức
Mà là sự cẩn mẫn
Tận tâm của một người thầy
Một người thầy lười nhát
Thì lời thầy giảng dù hay
Cũng là không nghĩa
Bởi trẻ nhỏ giống như mầm cây
Nếu người chăm cây không cần cù
Thì làm sao bong cây vườn thẳng
Dạy mà không nghiêm
Nghĩa là đúng thả
Dễ dãi
Chính là để học trò
Chui theo dòng đời
Không có điểm tửa
Vậy nên sự nghiên túc
Không phải là cứng nhất
Mà là sự yêu thương
Bằng trách nhiệm và sự kiên trì
Hai
Nội chi thận
Cẩn trọng khi nổi giận
Trong sách có viết
Người làm thầy
Chịu áp lực phiền lão
Cẩn trọng chớ nổi giận
Nếu nổi giận tùy tiện
Lỗi lạnh nặng hơn so với người bình thường
Một là học trò
Nhỏ tuổi
Tâm tính yếu ớt
Dễ bị tổn thương
Nếu bị tổn thương
Sợ cả đời khó lành
Hai là
Một người thầy nổi giận
Mà nhiều người phải hứng chịu
Một sẽ lây mười
Mười lây trăm
Số người hứng chịu rất nhiều
Bà là
Nổi giận
Sẽ thất kính
Thất lễ
Thất kính thì học trò không sợ
Không tin
E rằng sẽ sao nhãn việc học hành
Cho nên người làm thầy
Cần phải nhẫn được điều
Mà người thường không thể nhẫn
Chịu đựng điều
Mà người thường không thể chịu đựng
Có năng lực chịu đựng to lớn
Nhất định sẽ có phúc lớn
Vâng kính thưa quý vị
Làm thầy
Là làm người cầm đèn soi lối
Chứ không phải
Là người trụt giận khi trời tối
Một cơn giận vô hình
Có thể phá vỡ
Tâm hồn non nước của một đứa trẻ
Dạy học là
Xeo mầm tin yêu
Nếu người thầy thất kính
Thất lễ thì học trò sẽ chẳng còn
Kính trọng mà học theo
Vì vậy
Người làm thầy cần phải biết nhẫn
Nhẫn nhịn điều khó nhẫn
Để giữ được khí chất
Của người xeo ánh sáng
Lợi chi thần
Trong sách có thiết
Trang tử nói rằng
Mọi người trọng lợi
Người thanh liêm trọng danh
Người hiền trú trọng trí hướng
Thánh nhân coi trọng tinh thần
Khổng tử nói rằng
Quân tử dụ vô nghĩa
Tiểu nhân dụ vô lợi
Người thầy cũng là một
Bực quân tử
Chứa lấy giáo dục mưu cầu lợi
Nếu vì mưu lợi
Thì sẽ mất đáo
Nhưng nghề giáo dục
Lại là một nghề đại lợi
Cử lợi
Lợi ích lâu dài cho thiền hạ
Cho nên người thầy
Cần vì đại lợi cử lợi
Mà hành đạo
Làm được lợi lớn
Thì là đại thiện
Nhất định sẽ đại khánh
Vâng kính thưa quý vị
Lời dạy thật là ý nghĩa
Có lẽ chưa từng ai
Nói rằng nghề giáo
Không có lợi
Nhưng điều quan trọng đó là
Lợi cho ai
Lợi nhất thời
Hay là lợi muôn đời
Người thầy chân chính
Không vì danh lợi của bản thân
Mà lấy tâm sáng
Gieo chí nghệ cho đời
Giáo dục là sự nghiệp đại lợi
Nhưng chỉ là
Khi người gieo
Không tính toán cho mình
Và nghĩ đến
Phúc báo cho muôn đời
Quý vị cùng các con thân mến
Vừa rồi chúng ta đã cùng
Chiêm nghiệm 3 điều
Người thầy cần cẩn trọng
Không lười nhác, không nổi giận
Không vì lợi riêng
Đây không chỉ là những lời
Giáo huấn xưa cũ
Mà là chân lý vẫn còn nguyên giá trị
Đến tận ngày nay
Bởi vì
Làm thầy không đơn thuần là một nghề
Mà là một nghiệp lớn
Liên quan đến sự trưởng thành
Cả đời của một học trò
Và cả một thế hệ học trò
Để hiểu sâu hơn
Xin mời quý vị
Cùng lắng nghe một câu chuyện xưa
Tuy xa về thời gian
Nhưng gần gũi
Và thức tình đến lạ kỳ
Mừng quý vị và các con thân mến
Đến với chương mục cùng con tìm về cuộn nguồn
Tinh hoa văn hóa truyền thống
Chương mục hôm nay xin mời các con lắng nghe
Câu chuyện cảnh tỉnh
Thầy đồ dạy học tắc trách
Bị tiêu trừ lộc vận
Chuyện kể rằng thời nhà Thanh
Ở huyện Ngân có vị thư sinh văn hay chữ tốt
Nhưng thì mãi vẫn không đỗ đạt
Sau đành là một thầy đồ dạy học ở nhà
Một hôm
Thầy đồ bị bệnh mơ mơ tỉnh tỉnh
Mộng thấy mình đến một quan phủ
Nhìn kỹ phát hiện đây chính là âm gian
Lúc đó
Có một viên quan lại đi đến
Thì ra đó là người bạn đã quá cố trước đây
Thầy đồ liền hỏi ông ta
Có phải tôi thực sự bị bệnh chết rồi không
Người bạn nói
Thọ mệnh của ông chưa hết
Nhưng lộc vận đã hết rồi
E rằng cũng sẽ mau tróng
Phải xuống âm gian thôi
Thầy đồ nghe vậy liền nói
Tôi cả đời chỉ dạy học nuôi gia đình
Lại chẳng làm tổn hại
Hoặc trà đạp ai
Sao có thể đã hết lộc vận cơ chứ
Người bạn ông thời dài rồi nói
Chính vì ông đã thu tiền
Nhưng lại không dạy dỗ người ta tử tế
Nên mới ra nông nỗi này
Ông dàn cho rằng đây chính là
Lãng phí lộc vận
Thuộc loại không có công lao mà ăn không của người
Vì vậy đã tiêu giảm
Lộc vận của ông để bồi thường
Những lãng phí mà ông gây ra
Thế nên thọ mệnh của ông chưa hết
Nhưng lộc vận đã dùng hết rồi
Người thầy vốn là một trong
Tam ân, quân, sư, phụ
Là quan niệm được
Khổng tử nêu ra từ 2500 năm trước
Theo khổng tử
Địa vị của người thầy được nâng lên
Trên cả địa vị của người cha trong gia đình
Sau ông vui là đến ông thầy
Rồi sau hết mới đến người cha
Trong xã hội xưa
Người dạy dỗ con mình nhiều nhất
Sát nhất cả mặt kiến thức
Và đạo đức chính là người thầy
Vậy mà thầy đồ này
Đã thu học phí mà không dạy dỗ tròn trách nhiệm
Làm lỡ thời gian công sức
Con em người ta
Là việc hệ trọng đến sinh mệnh cả một đời người
Do đó phạm hỗi này
Là chuyện rất nghiêm trọng
Thầy đồ nghe xong buồn bã tỉnh dậy
Quả nhiên bệnh tình ông
Không có tiến triển tốt lên
Không lâu sau thì qua đời
Trước khi lâm trung
Ông đã kể lại trải nghiệm ở âm gian
Để cảnh tỉnh bạn bè thân thích
Chố phạm sai lầm như thế này
Câu chuyện từ đó được truyền tụng cho đến tận ngày nay
Nguồn
Duyệt Vi Thảo Đường Bức Ký
Trung Dung Liên Dịch
Sách Dạy Con Sáng Đạo
Viết
Nuôi mà không dạy là lỗi người cha
Dạy mà không nghiêm là lỗi người thầy
Học không truyền cần
Là người con xấu
Nói theo người trước
Xem xưa biết nay
Người xưa dạng rằng
Trách nhiệm của người thầy đối với trò
Ngoài nằm ở việc truyền đạt trí thức cho trò
Người thầy còn phải làm gương cho trò
Về phẩm chất đạo đức
Có như vậy trò mới có sự tôn kính thầy
Địa vị của người thầy được kính trọng
Cũng vì thế
Câu chuyện xưa là lời cảnh tình sâu sắc
Cho thế hệ ngày nay
Khi chủ nghĩa vô thần lên ngôi
Dù làm nghề gì người ta cũng quên mất rằng
Nhân quả là đạo lý bất biến
Chỉ vì tiền bạc mà đánh mất danh dự
Sự tôn nghiêm của chức nghiệp
Không những hủy hoại cả một đời
Con trẻ mà chắc chắn
Tạo nghiệp sâu cho chính mình
Quý vị kính mến
Người xưa có câu
Dạy mà không nghiêm
Là lỗi của người thầy
Nuôi mà không dạy là lỗi của người cha
Một người thầy dạy học mà thiếu đức
Lười học, hám lợi
Hay nổi giận
Thì không chỉ hủy hoại một lớp học
Mà có thể hủy hoại cả một thế hệ
Câu chuyện thay đổi xưa
Đều hướng về một điều cốt lõi
Làm thầy
Là gánh vác đạo nghĩa
Nếu không xứng đáng mà gánh lấy
Thì chẳng những làm hỏng đời người khác
Mà còn gieo nghiệp cho chính mình
Xin chào và hẹn gặp lại
Các con trong câu chuyện tiếp theo
Vâng kính thưa quý vị
Qua nội hàm của chương 3
Điều người thầy cần cẩn trọng
Và câu chuyện thầy đồ dạy học
Tác trách bị tiêu trừ
Lộc vận
Chúng ta đều nhận thấy
Người thầy không chỉ cần trí thức
Mà cần phải liêm khiết, tận tâm
Kiên nhận vào tấm lòng nhân hậu
Vì ánh sáng chỉ xoay được
Người khác khi chính đó
Cũng trong sạch và bền bỉ
Không được lười nhát
Vì học trò cần một tấm hương tận tụy
Không được nổi giận
Vì học trò cần được dưỡng dậy
Bằng một tấm lòng bao dung một vị tha
Không được mưu lợi
Vì giáo dục là sự nghiệp
Gieo phúc cho nguồn đời
Nếu mỗi chúng ta
Là người cha, người mẹ, người thầy
Đều không ngừng
Tu dưỡng đức, bồi dưỡng tài
Giữ cho tâm mình trong sạch
Và luôn hướng thiện
Thì đó chính là ngọn đèn
Sáng vững vàng
Xoay sáng cho con trẻ
Giữa dòng đời
Xin chân thành cảm ơn quý vị đã lắng nghe
Nếu thấy nội dung hữu ích
Kính mời quý vị
Nhấn đăng ký kênh
Chia sẻ để cùng lan tỏa những giá trị
Tốt đẹp trong văn hóa truyền thống
Xin kính chào và hẹn gặp lại
Quý vị trong những chuyên mục sau
