Người Xưa Dạy: Lắng Nghe Là Thông Minh - Nhìn Vào Trong Là Hiểu Biết - Tự Thắng Mình Là Mạnh Mẽ

Cổ nhân giảng, lắng nghe là thông minh, nhìn vào trong là hiểu biết, tự thắng mình là mạnh mẽ Thưa quý vị và các bạn Thương quân, tức là tước phong của Thương Ưởng hay Vệ Ưởng hoặc Công tuân Ưởng là nhà chính trị Pháp gia nổi tiếng, thừa tướng nước Tần thời Tần Bục Công của thời chiến quốc trong lịch sử Trung Quốc Theo sử ký từ Mã Thiên, Thương quân liệt chuyện Khi Triệu Lương hội kiến với Thương quân, Triệu Lương nói Phản chính chi vị thông, nội thị chi minh, tự thắng chi vị cường Nghĩa là lắng nghe gọi là thông minh, nhìn vào bên trong gọi là hiểu biết, vượt qua chi mình gọi là mạnh mẽ Mọi tiến bộ trong cuộc sống đều đến từ việc tự quan sát tâm trí, kiềm chế bản thân Vì thế gian chính là nơi tu hành, khi ý niệm khởi lên, đó là cuộc sống Khi ý niệm bắt đầu di chuyển, mọi suy nghĩ và hành động trong cuộc sống cũng sẽ nảy mầm từ ý niệm đó Vì vậy, có khả năng nhận biết và kiểm soát ý niệm một cách tỉnh thức, nuôi dưỡng tâm trí tĩnh lặng và sang suốt Từ đó nắm bắt cơ hội để biến đổi các vấn đề, chắc chắn sẽ quyết định đến sự may rủi, phúc họa, buồn vui và bất hạnh trong cuộc sống của mỗi người Trong cuộc sống, nhiều người thường bị mắc kẹt và tự giam hãm mình trong các vấn đề mà họ gặp phải Họ mê mội trong những hình ảnh của thế gian, lạc trong những ý niệm sai lầm, ảo tưởng và thảnh biến Kết quả cuối cùng là cuộc sống bốn bình yên, êm đềm ban đầu, bây giờ lại đầy dậy những trở ngại giặc dối, khiến cuộc sống càng khốn khổ hơn Kỳ thực, như câu nói, vấn đề không phải là vấn đề, giải quyết vấn đề mới là vấn đề Để xảy ra tình trạng bị giam hãm và mắc kẹt trong vấn đề của một người, lý do chủ yếu là người đó không nhận thức được rõ ràng vấn đề của mình Và có một thái độ ứng sự hợp lý đối với vấn đề đó Như đã đề cập, Triệu Lương đã nói với Thường Quần Lắng nghe gọi là thông minh, nhìn vào bên trong gọi là hiểu biết, vượt qua chính mình gọi là mạnh mẽ Đây cũng chính là cách giải quyết vấn đề tốt nhất Để hiểu rõ vấn đề mà một người gặp phải, quan trọng nhất là luôn phải giữ cho mình có một tinh thần cởi mở Im lặng lắng nghe vấn đề một cách đa chiều, dành thời gian để tự hướng nội quan sát và phân tích tình hình Hãy tự hỏi về nguyên nhân của vấn đề, những tác động mà nó gây ra và cách nó ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn Triệu Lương khi gặp Thương Quân và khuyên Thương Quân rằng Ngài làm tể tướng không lo đến trăm họ mà lại ra sức xây cùng khuyết không phải là cách lập công Về mặt hình phạt thì chạm vào mặt sư phó của Thái tử, dùng hình phạt nặng ne để tan hại nhân dân Như vậy là cách nuôi oán chất họa Tự mình tu đức để giáo hóa dân thì sâu hơn mệnh lệnh Dân bắt trước người trên thì nhanh hơn pháp luật Nay Ngài lập uy quyền một cách trái, biến pháp một cách sai đã tám năm này Ngài lại giết trúc hoan và chạm vào mặt công tôn giả Kinh thị nói ai được nhân tâm thì hưng thịnh, ai mất nhân tâm thì tan vỡ Mấy việc trên đây không phải là việc thu được nhân tâm Khi Ngài đi ra xe tùy tung có hàng chục, xe đi theo mang áo giáp Người khỏe mạnh sương sườn liền nhau cùng ngồi tham thẳng Kẻ cầm giáo mác chạy hộ vệ bên xe Nếu thiếu một trong những điều này là Ngài không đi Kinh thị nói ai cậy vào đức thì sẽ hưng thịnh, ai cậy vào sức thì sẽ mất Ngài đang nguy như hạt móc buổi sáng, thế mà lại còn muốn sống lâu sao được Tại sao Ngài không trả mười lăm ấp, vui làm vươn ở nơi xa Khuyên vua Tân cất nhắc kẻ sĩ ở ẩn trong núi sâu Nuôi người già, hỏi thăm người cô quả, không anh, không cha Kính bậc cha anh sắp xếp những người có công, tôn những người có đức Như thế may ra có thể ản được chút ít Nếu Ngài còn tham cái rào ở ấp thương, ấp ư, chất chứa điều oán giận của trăm họ Thì một khi vua Tân rời bỏ Tân khách mà không ra chiều Người nước Tân bắt Ngài là sự hiển nhiên Đều nguy vong có thể đứng nhón chân mà đợi Thương quân không nghe theo Năm tháng sau, Tân Hiếu công mất, thái tử lên ngôi Bọn công tử kiên báo thương quân muốn làm phản Vua xoay bắt thương quân, thương quân bỏ trốn Đến cửa quan muốn vào ở nhà trọ Người nhà trọ không biết đó là thương quân mà nói Theo phép của thương quân, cho người ở trọ không có giấy chứng nhận thì bị liên lụy Thương quân thở dài mà rằng Tha nôi, cái tệ hại của kẻ làm pháp lệnh đến như thế ư Thương quân sau đó lại chạy trốn sang ngụy Người ngụy giận y lừa công tử ngang và đánh phá quân ngụy Thương quân muốn đi sang nước khác Người ngụy nói Thương quân là thằng giặc của Tân Nước Tân mạnh Ta không tống cổ tên giặc đã vào đất ngụy về thì không được Ben đuổi về Tân Thương quân sau khi trở lại nước Tân Chạy về ấp thương cùng bọn tôi tớ đem binh về hướng bắc Đánh đất trịnh Tân đem binh đánh thương quân Giết y ở dẫn trì thuộc đất trịnh Tân huệ vương lấy xe xé xác thương quân để thị uy và nói Chớ có làm phản như thương quân Rồi tiêu diệt cả nhà thương quân Hai từ lắng nghe xem ra có vẻ đơn giản Nhưng để nghe và hiểu tìm ra nguyên nhân rút ra được bài học Thì lại là chuyện hoàn toàn khác Đặc biệt đối với những người cao cao tài thưởng Bản ngã ngút trời Luôn coi mình là nhất Thì khó có thể nghe lời khuyên dặn của ai Nếu thương quân chịu nghe theo lời chịu lương Thì đã không có kết cục bi thản như vậy Kinh dịch, thoán chuyện, quẻ địa sân khiêm có lời Khiêm tôn nhi quàng, ti nhi bất khả dụ Quân tử, chi trùng giã Sự khiêm cao mà sáng, thấp mà không hề vượt qua Đó là mục đích của đấng quân tử Để có thể lắng nghe Người ta cần phải hạ thấp bản ngã Sống một cách khiêm nhường thấp điệu Mở rộng tâm hồn Từ đó mới có cơ hội tiếp nhận thông tin, quan điểm mới Khám phá góc nhìn khác biệt Và học hỏi từ kinh nghiệm của người khác Cổ nhân cho rằng Người khiêm tốn át được hành thông Người ta biết khiêm tốn thì kẻ ở ngôi cao đứt càng sáng tỏ Kẻ ở ngôi thấp, người khác cũng không thể hơn Vì vậy đấng quân tử rất thật với đứt khiêm tốn Lúc nào cũng khiêm tốn mà không thay đổi Đó là mục đích cuối cùng Vì vậy mới được cao sáng Tự chung lại Khiêm tốn và nhu nhường Không chỉ là những phẩm chất quan trọng trong việc lắng nghe người khác Mà còn là yếu tố quyết định trong việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp Và phát triển bản thân Bằng cách này Chúng ta không chỉ tạo ra một môi trường giao tiếp tích cực Mà còn mở cửa cho sự hiểu biết và học hỏi liên tục Từ đó tạo ra một cộng đồng mạnh mẽ và hòa bình hơn Nhìn vào trong là hiểu biết Nhìn vào trong có nghĩa là soi xét tự vấn lòng mình Nhìn vào trong không chỉ là một cách để hiểu biết về bản thân Mà còn là cơ hội để phát triển và trở nên mạnh mẽ hơn trong cuộc sống Đạo đức Kinh Lão Tử viết Bất xuất hộ, chi thiên hạ, bất khuy rũ, kiến thiên đảo Có nghĩa là Chẳng ra khỏi nhà mà biết được chuyện thiên hạ Không nhìn ra cửa sổ mà thấy được đạo trời Có câu chuyện ngắn kể như thế này Trong vườn trường đại học có một đứa trẻ đang chơi thả rìu trên bãi cỏ Lúc đó có một vị giáo sư đi ngang quà Ông lấy làm lạ Khi thấy đứa bé cứ ngước đầu lên nhìn bầu trời trống không Nên bé hỏi bé đang làm gì Đứa bé nói Cháu đang thả rìu Con rìu bay khuất giữa những đám mây Giáo sư lại hỏi Ở đâu nào? Sao ta không nhìn thấy? Đứa bé nói Thầy không thấy Nhưng trong tay cháu có sợi dây kéo rìu Nên cháu có thể cảm nhận được điều đó Thông thường trong ý thức của mọi người Chỉ khi học hỏi, trải nghiệm Thì mới có thể đúc kết nguyên lý, quy luật Của một sự vật, sự việc, hiện tượng nào đó Vì thế khi đọc câu Chẳng ra khỏi nhà mà biết được chuyện thiên hạ Không nhìn ra cửa sổ mà thấy được đạo trời Trong đạo đức kinh của lão tử Người ta không khỏi thắc mắc làm sao có thể Chẳng ra khỏi cửa nhà mà lại biết được chuyện thiên hạ Không nhìn ra ngoài cửa sổ làm sao có thể hiểu rõ được quy luật của tự nhiên Vì thực, bởi vì vạn vật đều có nguyên lý của nó Nếu nắm được quy luật ta sẽ dễ dàng nhận biết nó Giống như con diều đang bay trên trời cao Đầu dây của nó nằm trong tay của đứa bé Lão tử là một người học rộng hiểu sâu biết nhỏ Ông cho rằng Trên đời này có rất nhiều việc con người không cần phải trải nghiệm cũng có thể nhận biết Mọi việc đều có quy tắc, nguyên lý nhất định Chỉ cần chúng ta tĩnh tâm, loại chư tạp niệm Nhìn sự vật từ bản chất của nó Thì mọi việc trong thiên hạ không có gì là không rõ ràng cả Còn người ta có những đặc điểm tương đồng, giống nhau Và sự vật cũng có những đặc điểm giống nhau Người ta có thể biết nhiều người bằng cách quan sát một người Và người ta có thể biết thế giới bằng cách quan sát một vật Do đó, người ta có thể suy ra những sự kiện lớn trên thế giới mà không cần rời khỏi nhà Vì thế, người xưa cũng mới có câu Dĩ nhất sự suy vạn sự Chỉ cần biết một việc ta đã có thể suy ra nhiều việc Người xưa lại quan niệm luật trời Đạo trời ghi tạc ngay trong lòng người Do đó, con người chỉ cần biết điềm tĩnh suy xét là sẽ nhìn thấu vạn vật Ngược lại, nếu ta cứ mãi xuôi ngược tìm kiếm Thì thứ thu hút chỉ là những kiến thức vụn vật Và một tầm nhìn hạn hẹp mà thôi Trong sách Tố Thư Hoàng Thạch Công lại có câu Chẳng có gì sáng suốt bằng cách xét cái thể chất bên trong của sự vật Điều này muốn nói rằng, sự hiểu biết sâu sắc nhất Đến từ việc xem xét và hiểu biết về bản chất thực sự của một vật thể hoặc hiện tượng Thay vì chỉ nhìn vào vẻ bề ngoài của nó Khi chúng ta chỉ tập trung vào những đặc điểm bề ngoài Chúng ta có thể bị mắc kẹt trong những ấn tượng hoặc quan niệm gợi lên từ vẻ ngoài đó Mà không thực sự hiểu biết sâu sắc về bản chất thực sự của sự vật hoặc tình huống đó Việc xét cái thể chất bên trong đòi hỏi chúng ta cần phải cẩn thận và sâu sắc hơn Trong việc nghiên cứu, phân tích và hiểu biết về cơ chế, nguyên lý hoạt động Và mục đích của một sự vật hoặc hiện tượng nào đó Điều này giúp chúng ta đạt được sự hiểu biết sâu sắc và thông thái hơn Từ đó có thể đưa ra những quyết định hoặc hành động phù hợp và có ý nghĩa hơn trong cuộc sống Theo thuyết pháp từ Nhật Phật nói rằng Một bông hoa, một thế giới Một cây, một bổ lề Vạn vật trong vũ trụ đều chứa đựng bản chất của trí tuệ Nó cho chúng ta biết rằng mỗi sự tồn tại trong tự nhiên Có thể dẫn đến sự hiểu biết sâu sắc và rắc ngộ về bản chất của cuộc sống và thực tại Bậc thầy tâm học Vương Dương Minh trước khi đắc đạo đã đọc Chu Hy Chu Hy có giảng về 4 chữ cách vật trí tri trong sách đại học Là xét đến cái lý của sự vật Muốn cho những chữ nhỏ nhạt tới đâu cũng hiểu được thấu đáo Vì thế, Vương Dương Minh đã theo lời giảng đó mà bỏ ra 7 ngày liền Ngồi dưới một bụi trúc để tìm cái lý của cái trúc Nhưng mất công tòi, ông sinh ra chán nản Mãi 30 năm sống, ông bỗng nhiên tỉnh ngộ Thấy rằng không thể đến với sự vật để tìm ra đạo lý được Mà đạo lý ở trong tâm ta Hãy ta tu dưỡng làm lành lánh át Diệt ta niệm cho tâm được sáng suốt thì sẽ thấy được đạo chơi và đạo người Kỳ thực, trước đó Lục Cửu Uyên một chiếc gia thầy Nam Tống Người chủ trương với thuyết Ngô Tâm Tức Thị Vũ Trụ và Minh Tâm Kiến Tính Tâm ta là vũ trụ, hiểu tâm lộ bản chất Người được cho là sáng tổ của phái tâm học trong chuyến học Trung Hoa Sau này Vương Dương Minh đọc được vợ ông đánh giá rất cao học thuyết này của Lục Cửu Uyên Có lẽ vì trước đó chưa có duyên đọc Lục Cho nên ông mới mất tới 30 năm để tìm đạo lý tâm ta là vũ trụ Vũ trụ là tâm ta, hiểu tâm lộ bản chất Sự khác biệt lớn nhất giữa con người thực ra là sự khác biệt trong cách tư duy Một số người chỉ có thể nhìn thấy bề nổi khi nhìn vào vấn đề Trong khi một số người có thể phát hiện ra những khác biệt thậm chí là cực kỳ nhỏ Giữa mọi việc trong các chi tiết của cuộc sống Cái gọi là xem xét bản chất của sự vật qua hiện tượng Đó là quá trình nghiên cứu quan sát một hiện tượng hoặc sự vật nào đó Để hiểu sâu hơn về cơ sở và nguyên nhân của nó Điều này đòi hỏi chúng ta không chỉ tập trung vào các đặc điểm bề ngoài hoặc hành vi hiện tượng Mà còn phải xem xét các quy luật, nguyên tắc và quan hệ ẩn sau đó Việc xem xét bản chất của sự vật qua hiện tượng Giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ sở và nguyên nhân của mọi thứ xung quanh Từ các quy luật tự nhiên đến hành vi của con người với sự tương tác giữa chúng Điều này cung cấp cho chúng ta khả năng dự đoán và dự báo Giúp ta chuẩn bị và phản ứng với sự biến đổi của chúng một cách sáng suốt tự tin và hiệu quả hơn Tiêu chung lại, khi tiếp thu kiến thức sâu rộng từ bên ngoài Chúng ta không nên quên 2 điểm Thứ nhất, đừng chăm chăm nhìn sự việc qua vẻ bề ngoài Mà cần nhìn vào bản chất để phát hiện ra quy luật của sự vật đằng sau bề ngoài phức tạp Thứ hai là quan sát bên trong Quan sát bên trong này không chỉ ám chỉ nội tâm của sự vật Mà còn ám chỉ cả nội tâm của chính chúng ta Một khi đã thấy hiểu được vai trò của bản chất con người Và những sự vật hiện tượng trong cuộc sống Bạn sẽ hiểu được nhiều điều trên thế giới Khi hiểu được chính mình thì chúng ta cũng sẽ chiến thắng Và tự siêu việt được chính bản thân mình Chúng tôi xin kết thúc bài chia sẻ của mình tại đây Xin chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã dành ra thời gian quý báo của mình để lắng nghe bài chia sẻ này Một lần nữa xin kính chúc quý vị và các bạn cùng gia đình Luôn luôn được hạnh phúc, thành công và bình an trong cuộc sống Xin chân trọng, kính chào và hẹn gặp lại