Kinh doanh cốt là học cách làm người Phần 2 | Khám Phá Sinh Mệnh

Chào mừng quý khán thính giả đến với chương trình Khám phá sinh mệnh. Hôm nay, chúng tôi hẳn hạnh gửi đến quý vị phần 2 trong loạt bài viết của tác giả Lưu Như về cuộc đời của thần kinh doanh Nhật Bản Matsushita Konosuke, bài được lấy từ nguồn tránh kiếm .org. Kinh doanh, cốt là học cách làm người. Matsushita Konosuke, người sáng lập ra công ty điện khí Matsushita, tiền thân của tập đoàn xuyên quốc gia Panasonic ngày nay, chỉ có trình độ học vấn hết lớp 4 các tiểu học. Nhưng ông đã trở thành cha đẻ của phương pháp quản lý hiệu Nhật Bản. Sợ dĩ ông được ca ngợi là thần kinh doanh ở Nhật Bản là vì ông đã chứng minh được chất lý kinh doanh lấy nhân đức làm cuộc lõi chính, là chất lý bất biến từ xưa đến nay để thành tựu sự điểm vĩ đại. Điều khiến mọi người có ấn tượng sâu sắc về ông chính là cách ông đối xử với người khác hết sức nhân hậu và chân thành, luôn quan trọng con người hơn lợi ích. Ông là người đầu tiên sáng tạo ra các chế độ quản lý công ty như tuyển dụng suốt đời, phương pháp quản lý hiệu phà lệ, tức quản trị minh bảnh và tin tưởng gẫn nhau giữa chủ doanh nghiệp và nhân viên. Những chính sách này thể hiện rõ chất lý nhân văn của ông và ảnh hưởng sâu rộng đến các doanh nghiệp Nhật Bản sau này. Từ con người ông, người ta có thể hiểu được cách thước kinh doanh của giới thường nhân nho ra thời Trung Quốc cổ lại. Ngay từ thời niên thiếu, khi còn là một người học việc, ông đã thể hiện rõ phẩm trách không sâu đỏ tính toán được mất về lợi ích. Khi bị đối xử bất công, ông không hề cảm thấy bất mãn mà ngược lại còn biết suy xét chỗ thiếu sót của bản thân. Ông không ngừng hiểu ra những đạo lý chân chính trong kinh doanh từ những việc nhỏ nhặt. Vì vậy, trí tuệ của ông mới tuân trào như dòng suối và liên tiếp nhận được bức báo. 9 tuổi, trở thành người học việc, cân cù trang trí lao động và biết hài lòng. Gia đình Matsushita Konosuke từng khá xa, nhưng đến khi ông lên 4 tuổi, cha ông làm ăn thua lỗ kiến gia đình rơi vào cảnh khổ khó. Cha ông thử kinh doanh nhiều lĩnh vực khác, nhưng đều thất bại. Cuối cùng phải bán dần đất đai, nhà cửa để mưu sinh. Đến mức trong nhà không còn gì đáng giá. Năm Konosuke 9 tuổi, cha bảo ông nghỉ học để lên Osaka học việc. Từ đó, ông rời xa mái trường, bắt đầu cuộc đời gian khổ nhưng phi thường của mình. Quãng thời gian học việc của ông không liên quan gì đến ngành công nghiệp điện tử và thiết bị điện, nhưng đó lại là thời kỳ quan trọng hình thành nên các giá trị quan trong kinh doanh của ông, dựa trên việc lấy nhân đức làm căn bản, mong muốn đem lại phúc lợi cho xã hội và không bị giảng buộc bài lợi ích. Mới 9 tuổi, Konosuke đã phải rời xa mẹ để đến làm việc tại cửa hàng lò than Miyata ở Osaka, trở thành người học việc theo hình thức vũ công. Ở Nhật, vũ công chỉ những công việc lao động vất vả, lương thất, phải ăn ở tại chỗ, làm từ sáng đến tối, không có ngày nghỉ. Konosuke làm đủ việc vật như lao sàn, trông trẻ, đốt lò than. Đôi tay nhỏ của cậu thường bị đứt nẻ, dì máu vì làm việc quá sức. Ở tuổi mà nhiều đứa trẻ vẫn còn trong vòng tay của mẹ, thì Konosuke đã phải phục tùng mệnh lệnh, nhấn đại làm việc suốt ngày. Mỗi đêm, cậu thường khóc thầm vì nhớ mẹ và gia đình. Dù vậy, cậu bé Konosuke không trách cha, luôn ngoan ngoãn, chăm chỉ và sống giản dị. Lần đầu tiên nhận tiền công, cậu được trả 5 yên, tương đương với 250 chiếc kẹo thời đó. Với một đứa trẻ mới 10 tuổi, đây là một gia tài lớn. Sau này, ông từng sức động nói, đó là khoảnh khắc hạnh phúc nhất đời tôi. Dù sau này trở thành tỷ phú, sở hữu hàng chục tỷ yên, ông vẫn xem giá trị tinh thần của 250 chiếc kẹo ấy là tài sản quý giá nhất đời mình. Bỏ ra một yên để dỗ em bé cười Tuy không coi tiền là tất cả, nhưng Konosuke luôn tiết kiệm với bản thân. Có lần, khi cắm con của chủ tiệm ra phố xem quay, ông lỡ để bé va vào vật cứng và khóc mãi không nín. Không chút do sự, ông bước vào tiệm điểm tâm gần đó, bỏ ra một yên bằng một phần năm số tiền công để mua bánh bào dỗ bé. Dù bình thường đến một chiếc kẹo cũng không dám mua cho mình, nhưng ông vẫn sẵn sàng bỏ ra một khoản tiền lớn chỉ để làm em nhỏ vui trở lại. Có nhiều người nói rằng vì từ nhỏ Konosuke đã phải chịu khổ, hiểu được việc kiếm tiền với gia đình không hề dễ dàng, nên ông rất thông cảm với nhân viên của mình. Tuy nhiên, có rất nhiều người khi phải chịu khổ, họ lại luôn oán trách số phận bất công, chế bài tiền công thấp, thậm chí vì thế mà cảm thấy nhục nhã, muốn thoát khỏi cảnh nghèo khó, mong ước tương lai có thể vượt trội hơn người khác. Konosuke khác hẳn, ông chưa bao giờ oán trách sự tàn nhẫn của cha mình. Ông cũng không thấy khổ, có được một chút tiền liền cảm thấy vô cùng cảm ơn và hài lòng. Ông kiếm tiền rất vất vả, nhưng ông lại dễ dàng bỏ tiền ra để khiến em bé vui. Đúng là Konosuke ngay từ nhỏ đã thể hiện ra là một cậu bé có tấm lòng tiện lương, chóng sáng. Hiện đại người khác, trọng nghĩa khinh tài và thủy trung là những đặc điểm nổi bật trong tính cách con người ông. Cha phản đối về nhà đi học ở trường vào buổi tối, bắt phải tiếp tục làm người học Việt. Khi cửa hàng đầu tiên nơi ông học Việt bị phá sản, ông được chuyển sang làm tại Thương hội Xe đạp Ngũ Đại, một cửa hàng do 5 nhà buôn hợp tác mở. Lúc đó, ông 11 tuổi, cả gia đình đã chuyển đến Osaka. Mẹ ông thương con, mong ông được đi học trở lại, nên khuyên ông về nhà ứng tuyển vào bưu điện, nơi đang tuyển người. Bà hy vọng ông sẽ thoát khỏi cảnh bất vả của người học Việt và có cơ hội học đất buổi tối để bù đắt cho khoảng thời gian đi học khi còn nhỏ. Konosuke rất vui mừng khi nghe mẹ nói vậy, có thể quay về bên mẹ là điều mà ông hẳn mong mỏi. Tuy nhiên, cha ông lại phản đối. Người cha nói với con trai rằng, mặc dù mẹ con mong muốn con nghỉ làm học Việt và về nhà học ở trường vào buổi tối, nhưng cha cho rằng con nên tiếp tục làm người học Việt. Chỉ có làm từ những việc cơ bản, học tất cả từ việc lạt vật cho đến việc kinh doanh của cửa hàng, trải nghiệm hết tất cả các loại gian khổ, chăng chỉ thiết thực làm việc mới thực sự có chỗ lập thân ở đời. Sau này, con sẽ dựng vào con đường kinh doanh thực tế mà tạo dựng cuộc đời cho riêng mình. Ông đã nghe theo sự sắp xếp của cha mà không một lời quán trách, ông tiếp tục làm người học Việt. Sau này mỗi khi nghĩ lại, ông vô cùng xúc động, cảm thấy may mắn vì cha đã phán đoán rất đúng. Ông có được như ngày hôm nay đều là vì nghe theo những lời dạy bảo của cha mình. Lần thứ hai làm người học Việt, bắt đầu thể hiện tài năng kinh doanh, không tu đạo mà đã ở trong đạo. Do sự phản đối của cha, nên ông không thể tiếp tục học hành và lấy được bằng cấp. Tuy nhiên, ông lại không hề quán trách số phận bất công, mà ngược lại rất chăm chỉ, thật thà làm người học Việt. Hàng ngày ông ngồi trong cửa hàng xe đạp, học sửa xe và làm những việc nặng nhọc nhất, cũng đủ các loại việc lạc bằng chân tay. Lúc chờ đợi, ngay cả khi ông đang bận sửa xe, khách hàng thường bảo ông đi mua thuốc lá cho họ. Vậy là ông phải dừng công việc đang làm sở tay, rửa sạch bàn tay đen xì và chạy ra ngoài mua thuốc lá. Một hôm, ông đột nhiên nghĩ, cứ như thế này thì khách hàng chờ đợi cũng xót ruột, mà mình cũng phải tiếp tục rửa tay rồi chạy đi chạy lại để mua thuốc. Vậy có cách nào khiến việc này trở nên thuận tiện hơn không? Rồi ông nghĩ ra việc dùng tiền công của mình mua sẵn thuốc lá. Như vậy, mọi người đều thiết kiệm được thời gian và thuốc lại có sẵn để đưa ngay cho khách hàng khi họ cần. Lúc đó, một cây thuốc lá có 20 bao. Nếu mua một cây thuốc lá sẽ được tặng một bao miễn phí. Cứ như vậy, ông bán được hai cây thuốc mỗi tháng và hai bao thuốc miễn phí trở thành quản lại nhuận của ông. Thậm chí, mức lại nhuận đạt được bằng một phần tư tiền công của ông. Các khách hàng đều rất thích thú, họ nghĩ rằng cậu bé này thật thông minh, có thể nghĩ ra được ý tưởng hay như vậy quả là sáng giảm. Vì thế, các thế hệ sau cho rằng ông có năng lực kinh doanh và là một thiên tài. Thực ra, ông chỉ luôn làm việc một cách trung thực, không than phiền khi bị sai bạo. Ông luôn suy nghĩ làm sao để công việc trở nên thuận tiện và thiết kiệm thời gian cho mọi người hơn. Từ sự chăng trì và thái độ sống nghiêm túc, ông dần nhận ra những nhu cầu và chỗ mất tiện của khách hàng và chủ động tìm cách cải thiện. Mọi hành động của ông xuất phát từ mong muốn đơn giản, hi vọng mọi người có thể thuận tiện hơn trong cuộc sống. Nhiều người nghĩ, liệu ông có biết trước mình có thể kiếm được một gói thuốc lá miễn phí bằng cách này không? Mặc dù chúng ta không có cách nào đoán biết được, nhưng sự việc xảy ra sau đó đã đủ chứng minh rằng ông chỉ muốn tạo ra sự thuận tiện cho mọi người vào thời điểm đó, chứ không phải là vì mục đích kiếm tiền. Cụ thể là sau đó không lâu, những nhân viên khác trong cửa hàng bắt đầu có ý kiến. Họ liên tục phản nàn với chủ cửa hàng, xuất phát do bởi họ ghen tị với việc của nội siêu kề kiếm được lẫn nhẫn, còn họ thì không. Chủ cửa hàng rất khó xử nên đã bảo ông dừng lại. Ông không chỉ nghe theo yêu cầu đó mà còn không hề biện bạch trong mình. Ông cũng không oán, không hận. Trong tình huống như vậy, một người bình thường sẽ cảm thấy rất hoàn ức bởi vì những gì bản thân làm không hề gây phiền phức cho người khác. Ngược lại, còn mang đến thuận lợi cho khách hàng và tiết kiệm được thời gian cho công việc sửa xe. Điều thật đáng quý ở đây là một cậu bé mười mấy tuổi lại có thể đối mặt với sự trách móc của đám đông mà không hề hoán giận. Ngược lại, còn hết sức bình tĩnh tự suy xét vấn đề. Vì sao mọi người lại tật đố với mình, nhất định là bản thân có chỗ nào đó làm không đúng mới khiến mọi người bất mãn với mình. Cứ như vậy, đột nhiên ông hiểu ra là mình đã quên mất rằng thu được lợi ích thì phải chia sẻ với mọi người. Mình nên đem số tiền thu nhập do kiếm thêm được để mời mọi người ăn một bữa. Ai cũng đều nhận được lợi ích thì mới vui. Chứ chỉ một mình mình được hưởng lợi, một mình mình vui vẻ thì không đúng. Vậy nên mới dẫn đến bị trách móc. Thật là khó tin rằng cách nghĩ như vậy lại xuất phát từ tấm lòng của một cậu thiếu niên. Điều này rất hiếm thấy ngay cả với người lớn. Ông có thể thản nhiên chịu đựng những lời trách móc và suy xét chỗ thiếu sót của mình khi ở trong nghịch cảnh như vậy. Quả là một cậu bé có căn cửa tốt, không tu đạo mà đã ở trong đạo, có bản tính lương thiện, biết suy xét và tha thứ cho người khác, mong muốn người khác được sống tốt. Do đó mới nói, không phải ngẫu nhiên mà ở độ tuổi 70 với cương vị là Chủ tịch, Konosuke có thể đối mặt với những lời chỉ trích mà thành tâm xin lỗi và hóa giải nguy cơ khủng hoảng của Hội đàn Atami được đề cập ở bài viết trước. Sau sự việc thuốc lá, việc Konosuke thiện đãi với khách hàng và từ đó nhận được phúc báo, một lần nữa lại cho thấy khả năng kinh doanh cao mình của ông. Quý khán giả thân mến, chuyên mục khám phá sinh mệnh của chúng tôi hôm nay xin được kết thúc tại đây. Cảm ơn quý vị đã lắng nghe, quan tâm và theo dõi kênh. Thân mến chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý vị trong chương trình tiếp theo.