Lính Nga chống lại Nga: Kẻ phản bội hay những người hùng bị lãng quên?

Kính thưa quý vị, trong cuộc chiến tàn khốc tại Ukraine có một câu chuyện đảo lột mọi kịch bản, một sự thật thách thức mọi tường thuật chính thức. Đó là khi chính những người Nga lại cầm súng, vượt qua biên giới và đặt cơp mạng sống của mình để chiến đấu cho Ukraine, chống lại chính đất nước của họ. Họ là ai? Là những cựu quân nhân từng chiến đấu cho Tổng thống Putin? Những nhà hoạt động đối lập phải trốn chạy? Hay những người thuộc các dân tộc thiểu số bị đối xử như bia nỡ đán? Ba dân quân độc lập của Nga đã cầm vũ khí chống lại chính nhà nước của mình, tạo nên một mặt trận nộp chiến ngay trong lòng cuộc xâm lực. Phải chăng đây là những tiếng súng đầu tiên báo hiệu cho một cuộc nổi dậy từ bên trong, một vết nứt chết người trong cụ máy chiến tranh của điện Kalining? Hay họ chỉ là những con tốt thí trong một vắng cờ địa chính trị tàn khốc đối mặt với sự lưu đẩy, tra tấn và cái chết gần như chắc chắn? Bà Trung xin kính chào quý vị. Trong chương trình hôm nay của Dòng chảy Thầy sự, chúng ta sẽ cùng nhau vén bức màn bí mật về một trong những trường đau đớn và gây sốc nhất của cuộc chiến Ukraine. Câu chuyện về những người lính Nga đã quay súng chống lại chế độ của Tổng thống Putin. Chúng ta sẽ tìm hiểu điều gì đã đẩy họ đến bước đầu cùng, cách họ được tổ chức thành những đơn vị thiện chiến và tác động thực sự của họ lên chiến trường, cũng như tâm lý của nước Nga. Họ không chỉ đổi phe, họ đã từ bỏ sự an toàn, gia đình và mọi thứ họ từng biết, để chiến đấu cho một tương lai mà họ tin là tốt đẹp hơn. Phần một, tiếng gọi từ bên kia chiến tuyến. Để hiểu rõ được hành động táo bạo của họ, chúng ta cần phải hiểu rõ động lực sâu xa đang thúc đẩy những tình nguyện bên này. Đây không phải là những người chỉ cảm thấy tội nghiệp cho Ukraine và muốn gửi viện trợ, họ là những người Nga bác bỏ hoàn toàn cách đất nước của họ đang được điều hành. Họ không cầm ghét nước Nga, ngược lại, họ thương tự hào về quê hương mình, nhưng họ không thể chịu đựng được sự kìm kẹp sắc đá của Tổng thống Putin. Nhiều người trong số họ mong muốn chấm dứt sự kiểm soát của ông và mang lại cảm giác tự hào và tự do cho nước Nga. Họ coi cuộc chiến ở Ukraine là một phần của một vấn đề lớn hơn, một sự phản ánh của một chính phủ tham nhũng, bịt miệng những tiếng nói đối lập và thâu tóm toàn bộ quyền lực vào tay một nhóm nhỏ. Một số mơ về một nước Nga nơi người dân có thể nói lên suy nghĩ của mình, mà không phải lo sợ về một tiếng gõ cửa lúc nửa đêm. Những người khác lại muốn các khu vực xa xôi của họ, cách xa Moskova, có nhiều tiếng nói hơn trong việc tự quyết định vận mệnh. Phong trào này bắt đầu trỗi dậy mạnh mẽ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022 và ngày càng lớn mạnh kể từ đó. Đến năm 1925, các quan chức Ukraine ước tính có khoảng 2.500-3.000 người Nga đang chiến đấu cho Ukraine dưới nhiều hình thức khác nhau. Mặc dù con số chính xác rất khó xác định vì nhiều người phải giữ bí mật danh tính để bảo đảm an toàn. Nhưng có một điều rõ ràng, đây không phải chỉ là một vài cá nhân đơn lệ, mà là một phong trào có thực và đang có xu hướng đoàn dọc. Sự đa dạng này cũng thể hiện rõ trong lý lịch của họ. Khi nhìn kỹ hơn, quý vị sẽ thấy những tình nguyện viên này khác nhau như thế nào. Họ đến từ mọi tầng lớp xã hội. Điều này làm cho lựa chọn chiến đấu của họ càng trở nên đáng chú ý. Có những người là kiệp quân nhân Nga từng phục vụ cho quân đội nhưng đã quá chăn ngấy với những mệnh lệnh mà họ cho là sai trán. Nhiều người được gửi đến Ukraine trong những ngày đầu của cuộc chiến, chứng kiến sự tàn phá tận mắt. Những thị trấn bị sang bằng, những gia đình bị ly tán và họ quyết định không thể tiếp tục chiến đấu trong Nga thay vào đó họ đã đổi phe. Những người khác là các nhà hoạt động từng biểu tình ở Nga, cầm biểu ngữ hoặc chia sẻ bài viết trên mạng, nhưng đã phải trốn chạy khi cảnh sát bắt đầu đàn áp. Thậm chí có cả những kiệu tù binh chiến tranh bị Ukraine bắt giữ và đã chọn ở lại chiến đấu thay vì quay trở lại Nga. Nơi họ có thể phải đối mặt với sự trừng phạt hoặc tệ hơn nữa. Phần hai, bi hợp đối đạo và đề chế tiến thép từ các dân tộc thiểu số. Và rồi có những người lính đến từ các dân tộc thiểu số, ở những vùng đất xa xôi như Buryatia, Yakutia hay Kamikia. Các nhóm này cảm thấy rằng Moscow đối xử với họ như những công dân hạn hai. Họ thường bị gửi đến những mặt trận nguy hiểm nhất, với số lượng đông đảo một cách bất thường. Các nghiên cứu độc lập đã chỉ ra một sự thật kinh hoàng. Các quân nhân từ những khu vực này có tỷ lệ tử vong cao gấp 2-3 lần so với những người Nga thuộc dân tộc đa số đến từ các thành phố lớn. Một con số tống kê khác còn gây sốc hơn. Các dân tộc thiểu số chiếm khoảng 1 phần 10 dân số Nga, nhưng lại chiếm tới 1 phần 4 tổng số quân nhân thiệt mạng tại Ukraine. Điều này xảy ra bởi vì đói nghèo ở các khu vực của họ đã đẩy họ phải ký hấp đồng quân sự, chỉ để kiếm sống, để rồi bị ném vào những trận chiến tồi tệ nhất mà không được quan tâm đúng mức. Lấy ví dụ, những người Buryats họ đến từ một khu vực gần Mông Cổ với ngôn ngữ và truyền thống riêng. Nhiều người gia nhập quân đội vì không có đủ việc làm ở quê nhà, nhưng cuối cùng lại bị đưa đến những điểm nóng chết người. Trong năm 2024, các báo cáo của Ukraine cho biết các đơn vị người Buryats đã mất khoảng 30% quân số trong các trận chiến quanh Donetsk. Đó là một câu chuyện tương tự đối với người Yakuts, những người sống ở vùng Viện Bắc Bang Giá, nơi cuộc sống vẫn đã khắc nghiệt vì khí học. Người Khami, một dân tộc theo Phật giáo từ các thảo nguyên phía Nam, cảm thấy rằng các nhà lãnh đạo ở Moscow hoàn toàn không quan tâm đến họ. Đối với các nhóm này, cuộc chiến chỉ là một cách khác để Nga lợi dụng họ, giống như đã từng làm trong các cuộc xung đột cũ ở những nơi như Chechnya. Khi họ gia nhập phe Ukraine, họ đang chiến đấu chống lại hệ thống bất công đó, họ mang theo những kỹ năng từ thời gian phục vụ trong quân đội Nga, như khả năng tác chiến trong thời tiết lạnh giá, hoặc sử dụng một số loại vũ khí nhất định. Điều này giúp ích rất nhiều cho Ukraine. Họ biết rõ chiến thuật vì họ từng được huấn luyện dưới quyền của chính những sĩ quan mà bây giờ họ đang chống lại. Điều này mang lại cho Ukraine một lợi thêm lớn khi lên kế hoạch tấn công hoặc phòng thủ. Phần ba, ba mũi rác của cuộc nội loạn. Biết được điều gì thúc đẩy họ làm cho những bước tiếp theo của họ trở nên rõ ràng hơn, họ cũng chỉ vượt biên để chiến đấu một mình. Họ tập hợp lại, xây dựng các đơn vị, biến sự tức giận và kinh nghiệm của mình thành một thứ mà Ukraine thực sự có thể sử dụng. Quân đoàn tỉnh Nguyện Nga, AVC Một trong những nhóm chính là quân đoàn tỉnh Nguyện Nga hay AVC. Đơn vị này nổi tiếng với những hành động tá bạo như đột nhập qua biên giới và các khu vực của Nga như Brandt, Heidelberg để tấn công các tuyến tiếp tế hoặc hơi dối. Những cuộc đột kích này buộc Nga phải rút quân khỏi mặt trận để bảo vệ lãnh thổ của chính mình. AVC được lãnh đạo bởi Denis Nikitin, người có biệt danh là Whitehead. Ông là một nhân vật gây tranh cãi vì trong quá khứ từng có liên quan đến các ý tưởng dân tộc cực hữu. Tuy nhiên trong cuộc chiến này, AVC tập trung vào việc chống lại Tổng thống Putin, người mà họ coi là kẻ thù thực sự của các giá trích đích thực của nước Nga. Vào tháng 5 năm 1924, họ đã thực hiện một cuộc đột kích ở Belkorov, chiếm giữ các ngôi làng nhỏ trong vài giờ và phá hủy các thiết bị của Nga. Ukraine cho biết họ đã phá hủy hơn 15 phương tiện trong cuộc tấn công đó. Nga gọi đây là hành động củng bố, nhưng AVC nói rằng họ muốn cho tới biên giới của Nga không an toàn như điện Kremlin vấn tên bố. AVC có khoảng 200 chiến binh, chủ yếu là người Nga đã vượt biên từ đầu cuộc chiến. Gần đây, lực lượng đặc nhiệm của họ đã nhắm vào các vị trí của Nga bằng súng máy hạng nặng ở hướng Kubiank, và thậm chí còn nhận được các xuồng không người lái hải quân Kachan tiên tiến vào tháng 4 năm nay để hỗ trợ các cuộc tấn công ở Biển Đen. Quân đoàn tự do Nga FRL Nhưng không phải tất cả tình nguyện viên đều muốn đột kích và biến mất. Một số đang suy nghĩ giải hạn hơn, xây dựng một lực lượng, một ngày nào đó có thể hành quân trở lại Nga. Điều đó đưa chúng ta đến với quân đoàn tự do Nga hay FRL, được thành lập vào năm 2022, với các quân nhân Nga đảo ngũ và tù binh chiến tranh từ chối quay trở về nhà. Ngày nay, họ có hơn 1.000 chiến binh, và mục tiêu của họ rất rõ ràng, hạ bệ tổng thống Putin và xây dựng một nước Nga, nơi người dân có thể bỏ phiếu và phát biểu tự do. Họ điều hành một chương trình có tên là Con đường danh dự, giúp các quân nhân Nga đảo ngũ một cách an toàn, cung cấp cho họ một lối thoát và sự hỗ trợ. Chương trình này đã thu hút hàng trăm chiến binh mới, đặc biệt là sau khi Nga thua lớn trong các trận chiến như Bakhmut. Cuối năm 1924, trong một cuộc phản công ở Kharkiv, FRL đã giúp đẩy lùi lực lượng Nga tái chiếm hơn 150km vùng đất. Họ đặc biệt xuất sắc trong các trận chiến đồ thị, nơi giảo tranh diễn ra ác liệt và ở cận ly gần. Không giống như AVC, việc FRL thúc đẩy dân chủ khiến họ ít gây tranh cãi hơn và họ nhận được trang bị tốt hơn từ Ukraine, như UAV hay vũ khí chống tăng. Tin báo Ukraine cho biết các thông điệp của họ đã khiến khoảng 200 quân nhân Nga đảo ngũ trong năm này. Tiểu đoàn Siberia Và rồi có những người không chỉ chiến đấu cho một nước Nga tự do, họ đang chiến đấu cho những quê hương bị lãng quên của mình, những nơi mà Moscow đã lợi dụng trong nhiều thập niên mà không hề đến đáp. Điều này đưa chúng ta đến với tiểu đoàn Siberia, bao gồm chủ yếu là người Buryats, Yakuts và các dân tộc thiểu số Siberia khác. Nhóm này được thành lập vào năm 1923, có khoảng 69 binh và có lập trường mạnh mẽ chống lại cái mà họ gọi là đế chế của Moscow. Tiểu đoàn được lãnh đạo bởi Vladislav Amosov, một cựu sĩ quan tình báo quân đội ZRU của Nga, người đã đào ngũ sau khi chứng kiến các dân tộc thiểu số bị đối xử trong quân đội. Vào tháng 7, họ đã tấn công một kho tếp tế ở Luhan, bị chiêm đóng, phá hủy nhân liệu và vũ khí trị giá hàng triệu đô la. Đối với ông Amosov, đó không chỉ là chiến lược. Ông nói rằng việc nhìn thấy các quân nhân Nga bị bắt, gọi ông là cái phản bội đã nhắc nhở ông. Tại sao ông lại ra đi? Bởi vì ông từ chối im lặng trong khi đồng bào của mình bị sử dụng nhiều bia đốt đạn. Phần bốn, canh bạc sinh tử và vai trò trên chiến trường. Những hành động này đi kèm với những sự giao cực lớn và những tranh cãi phức tạp. Ukraine không hoàn toàn tin tưởng họ và rất dễ hiểu tại sao. Lòng trung thành rất khó chứng minh khi một người đến từ hàng ngũ của kẻ thù. Mỗi tình nguyện viên đều bị kiểm tra kỹ lưỡng, đôi khi trong nhiều tháng và một số phải đối mặt với những hạn chế về nhiệm vụ họ có thể tham gia. Trong suốt năm nay, tình báo Ukraine đã phát hiện ra một số gián điệp giả dạ là người đàn ngũ. Điều này càng làm cho việc giám sát trở nên chặt chẽ hơn. Nếu bị càng vắt giữ, họ gần như chắc chắn phải đối mặt với kẻ chết, thường là sau khi bị tra tấn. Các tòa án Nga hiện đang tuyên ám tù trung thân cho tội phản quốc và gần 100 tình nguyện viên đã bị hành quyết kể từ năm 2022. Theo các nhóm nhân quyền, gia đình của họ ở quê nhà cũng gặp rắc rối. Các cuộc đột kích của cảnh sát mất việc làm hoặc tệ hơn nữa. Chỉ riêng trong năm tháng này, hơn 600 gia đình đã báo cáo về việc bị sát diễm. Vất chấp những sự do đó, tác động của họ là không thể phủ nhận. Trên chiến trường, họ là một lực lượng đáng gần. Các cuộc đột kích của họ vào các khu vực của Nga như Bren, Haikus tạo ra sự hỗn loạn, buộc Nga phải bảo vệ biên giới của chính mình. Trong những tháng đầu năm nay, các cuộc tấn công này đã kìm chân vài nghìn quân nhân Nga, giúp Ukraine giảm bớt áp đực cho các thành phố như Kharkiv. Các chiến thuật đánh và rút của FAL như cho nổ các kho nhiên liệu hoặc phục kích các đoàn xe làm trợ bước tiến của Nga. Ở Donetsk, các hành động phá hoại của họ đã chỉ hoãn các cuộc tấn công trong nhiều tuần. Vì họ biết rất rõ các căn cứ, đoàn xe và hệ thống của Nga, họ có thể tấn công các mục tiêu quan trọng. Vào tháng 6, FAL đã cho nổ một cây cầu ở Rostov bị chiếm đóng. Các đất có tuyến đường tiếp viện quan trọng của Nga và gây thiệt hại hàng triệu đô la do sự trọng trễ. Các nhà lãnh đạo như ông Amosov với kinh nghiệm của ZIU của mình đã chia sẻ những thông tin chi tiết cấp cao như cách các sở chỉ huy của Nga hoạt động. Điều này đã giúp Ukraine tấn công một sở chỉ huy ở Luhan, tiêu diệt các quan chức cấp cao và làm đạp lộn các kế hoạch. Đến tháng 6, các báo cáo của Ukraine ghi nhận các tình nguyện viên này đã thực hiện hơn 150 nhiệm vụ phá hoại. Ngoài chiến đấu, họ không có tác động biểu tượng to lớn. Việc nhìn thấy người Nga chiến đấu chống lại người Nga đã chọc thủng những lỗ hỏng trong tuyên bố của Tổng thống Putin rằng mọi người ở Nga đều ủng hộ cuộc chiến. Các video của họ cho thấy cờ Nga bị đốt cháy hoặc các quân nhân bị bắt lan truyền trên mạng và khiến mọi người phải đặt câu hỏi. Ukraine sử dụng điều này trong công tác tuyên truyền của mình, chia sẻ các thông điệp của FAL, đã tiếp cận 4 triệu người Nga trên Telegram trong năm nay, dẫn đến 1.000 quân nhân liên hệ với các đường dây nóng đạp ngũ. Đoàn đánh tâm lý này cũng lớn như bất kỳ chiếc xe tăng nào họ có thể phá hủy. Phần 5, Tương lai bất định và tiếng vọng trong lòng nước Nga. Điều gì sẽ xảy ra với những tình nguyện viên này khi cuộc chiến kết thúc là một câu hỏi lớn không có câu trả lời rõ ràng. Nếu Ukraine chiến thắng, một số hy vọng sẽ ở lại đó, coi đó là nơi an toàn hơn Nga dưới thời Tổng thống Putin. Cho đến nay, khoảng 1.200 người đã nộp đơn sinh sống ở Ukraine, nhưng chỉ có 250 người vượt qua được các cuộc kiểm tra an ninh nghiêm ngặt. Nếu Tổng thống Putin vẫn nắm quyền, việc quay trở lại Nga là không thể. Các luật mới ở đó, có nghĩa là tù trung tân cho những người đảo ngũ, cộng với việc bị bêu dếu công khai. Hơn 600 gia đình của các tình nguyện viên đã mất nhà cửa hoặc lơm hưu cho đến nay. Giới các quốc gia khác như Bà Làn hay Lithuania là một lựa chọn, nhưng rất khó khăn, chỉ có 350 người được tịnh nạn ở những nơi như Đức, trong khi nhiều người khác bị từ chối vì lo ngại về chủ nghĩa cực đoan. Một số tình nguyện viên có thể sẽ không có nơi nào để đi, bị mắc kẹt và không có quốc tịch. Cuộc chế của họ cũng chỉ ra một vấn đề lớn hơn ở Nga. Các cuộc biểu tình trong chiến tranh đã dẫn đến hơn 20.000 vụ bắt giữ cho đến nay. Các cuộc đột kích và video của các tình nguyện viên đã truyền cảm hứng cho những hành động phản kháng nhỏ lẻ như cắt điện, các căn cứ quân sự hoặc là chất bánh xe lửa, vốn đã tăng 25% trong năm nay. Lời kêu gọi của FAL về các cuộc bầu cử tự do đã khuấy động những người Nga trẻ tuổi trên mạng. Sự thúc đẩy của tiểu đoàn Siberia về quyền lực khu vực đã chạm đến các dân tộc thiểu số, những người chiếm một phần năm dân số Nga. Đây không phải là một cuộc nổi diện toàn diện, nhưng hành động của các tình nguyện viên đã gieo mầm cho sự thay đổi. Các cuộc khảo sát đối với các quân nhân Nga ở Ukraine cho thấy gần 3 phần tư muốn chấm dứt chiến tranh ngay lập tức, cho thấy sự mệt mỏi ngày càng tăng. Câu chuyện này không thể được gói gọn trong một khuôn khổ đơn giản. Những tình nguyện viên này không chỉ là anh hùng hay kẻ phản bội, họ là những con người bị cuốn vào một cuộc chiến buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn. Ukraine dựa vào họ để có được những chiến thắng chiến toàn, nhưng giữ họ ở một khoảng cách an toàn để tránh những hậu quả chính trị. Nga vô nhọ họ để tập hợp người dân, nhưng lại lo sợ sự nghi ngờ mà họ gieo rắc. Con số đã tăng lên hơn 2.500 chiến binh tích cực, một cái gai nhỏ nhưng ngày càng lớn trong mắt điện Kremlin. Họ đã chọn hành động, mạo hiểm tất cả để có cơ hội cho một nước Nga khác. Thưa quý vị, dòng chảy thời sự sẽ còn tiếp tục. Những người lính Nga này, dù là anh hùng trong mắt người Ukraine hay kẻ phản bội trong mắt điện Kremlin, đang viết lên một trường đợt máu và phức tạp nhất của cuộc chiến. Họ là một mũi dù nhỏ nhưng sắc nhọn, chắp thẳng vào trái tim của chế độ Putin. Liệu họ có chấp ngồi cho một sự thay đổi lớn hơn, hay sẽ chỉ là một chú thích bi thảm trong lịch sử? Chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát những diễn biến này. Để đảm bảo quý vị luôn ở trung tâm dòng thông tin, hãy nhấn đăng ký và bật chuông thông báo. Sự đồng anh của quý vị luôn là nguồn động lực lớn nhất để chúng tôi tiếp tục đào sâu vào những câu chuyện định hình thế giới. Xin chào, cảm ơn và hẹn gặp lại.