Trung Quốc "Chữa Quê": Vụ Va Chạm Tàu Hải Cảng Là "Chiến Lược" Và "Đã Được Tính Toán Từ Trước"

Ngày hôm qua, cả thế giới đã được một phen hả hi khi chứng kiến một cảnh tượng thật sự hài hước và đầy bất ngờ trong cuộc tranh chấp kéo dài ở Biển Đông. Hai tàu của Trung Quốc, một bên là tàu hải cảnh CCG-3104 vốn nổi tiếng với những pha húc tàu đối phương, bên kia là tàu khu trục Hải quân Huy Linh. Số hiệu 164 thuộc lớp tạp 052D hiện nại và hùng hồ đã tự đâm vào nhau như trong một bộ phim hài kinh vậy. Vụ việc xảy ra vào sáng ngày 11 tháng 8 năm 2025, cách bãi cạn Scarborough khoảng 10,5 hải lý về phía đông. Lúc đó, chúng đang truy đuổi tàu tuần tra BG-PCG của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines, vốn đang hộ tống sữ mệnh hỗ trợ ngư dân địa phương với nhu yếu phẩm và nhiên liệu. Video do phía Philippines công bố cho thấy tàu CCG-3104 đang lao nhanh, phôn vòi dòng về phía BG-PCG, Kết quả, phần mũi của CCG-3104 bị móp méo đến dạng hiêm trọng đến mức được mô tả là không còn đủ khả năng di chuyển trên biển nữa. Còn tàu Huy Linh với trọng tài khổng lồ 7.500 tấn thì chỉ bị sức sát nhẹ nhưng cảnh tượng đó khiến ai xem cũng phải bật cười. Gian mạng trên toàn cậu lan truyền video với những bình luận kiểu như Trung Quốc tự húc mình trước khi kịp húc ai Thậm chí, một số người còn đùa rằng chiến này thuyền trưởng tàu Hải Cảnh có lẽ đang nghĩ đến việc bơi sang Đài Loan xin tị nạn cho kịp kéo về nhà bị xử lý vì làm hỏng kế hoạch lớn lao của Đảng. Nhưng điều đáng cười nhất và cũng đáng suy ngẫm nhất chính là phản ứng từ phía Trung Quốc sau vụ va chạm. Bộ Ngoại giao Trung Quốc và lực lượng Hải Cảnh đã lên tiếng nhưng họ hoàn toàn im lặng về cái tai nạn nội bộ này cứ như nó chưa từng xảy ra vậy. Thay vào đó, họ tập trung vào việc cáo buộc phía Philippines xâm nhập trái phép dưới vỏ bọc hỗ trợ ngư dân và nhấn mạnh rằng mọi hành động của họ là chuyên nghiệp, trần mực, hợp pháp và hợp lệ. Người phát ngôn Gan Yu của Hải Cảnh Trung Quốc tuyên bố lực lượng Hải Cảnh Trung Quốc đã thực hiện các biện pháp cần thiết theo pháp luật bao gồm theo dõi, giám sát từ bên ngoài, chặn và kiểm soát để đuổi các tàu Philippines đi. Không một lời nào đề cập đến việc tàu CCG-3104 bị hư hại nặng nề hay việc phía Philippines đã tử tế đề nghị hỗ trợ cứu hộ từ tìm kiếm người rơi xuống biển đến cung cấp y tế nhưng phía Trung Quốc không thèm đáp lại. Có vẻ như Bắc Kinh đang cố gắng biến cái sự cố vụ về này thành một phần của chiến lược lớn lao đã được tính toán từ trước. Kiểu như, ồ, chúng tôi cố tình để hai tàu đông nhau để chứng minh sự phối hợp chặt chẽ hoặc đe dọa Philippines rằng nếu chúng tôi còn tự sửa nhau thế này thì các bạn sẽ ra sao. Nhưng thật tỉnh, nếu đó là chiến lược thì chắc là chiến lược tự hủy rồi. Tàu chiến đâm nát đồ tàu hải cảnh chuyên dùng để đâm húc, thế thì tàu chiến xịn hay tàu hải cảnh lờm? Hay cả hai đều lờm vì thiếu phối hợp cơ bản? Các chuyên gia phân tích trên các trang như Newsweek hay The Guardian cũng chỉ ra rằng sự im lặng này có thể là cách để tránh mất mặt nhưng trong thời đại, video lan truyền khắp nơi, che dấu sao đổi. Thậm chí, một số nguồn tin từ South China Morning Post, báo chí thân Bắc Kinh còn gợi ý rằng đây là tai nạn nội bộ do phối hợp kém nhưng chính thức thì vẫn không thờ nhận. Nếu họ coi cú va chạm này là đã được tính toán từ trước thì có lẽ là tính toán để làm trò cười cho thiên hạ vì nó lộ rõ điểm yếu trong hạm đội lớn nhất thế giới của họ. Nếu nhìn sâu hơn vào vụ việc này, chúng ta sẽ thấy nó không chỉ là một tai nạn hài hước mà còn là minh chứng rõ nét cho cái gọi là chiến thuật bùng sám của Trung Quốc ở Biển Đông, nơi Bắc Kinh sử dụng các lực lượng không chính quy như hải cảnh, dân quân biển và tàu dân sự để quấy dối. Chặn đường, phun gòi rồng hoặc va chạm nhẹ, tất cả đều nằm dưới ngưỡng xung đột vũ trang toàn diện. Mục tiêu là ép buộc các nước láng giềng như Philippines, Việt Nam hay Malaysia phải nhượng bộ dần dần, kiểm soát tai nguyên biển mà không bị cáo buộc là xâm lược, từ đó tránh kích hoạt phản ứng quân sự từ Mỹ hay các đồng minh. Vụ ngày 11 tháng 8 là ví dụ điển hình, họ triển khai cả 2 cành lẫn hải quân để chặn sứ mệnh nhân đạo của Philippines, phun gòi rồng và bây giờ Pesuluan, rồi kết thúc bằng tai nạn nội bộ. Sau đó, thay vì thừa nhận lỗi, họ lại tuyên bố mọi thứ hợp pháp, như thế cũng va chạm là phần của kế hoạch tính toán từ trước để khẳng định chủ quyền. Nhưng các bạn nghĩ xem, nếu tính toán từ trước thì sao không tính để tránh tự đâm nhau? Hay là chiến lược kiểu này, số lượng tàu đông thì chất lượng tự hủy? Các báo cáo từ tổ chức như RAND, Corporation hay ZSES đã phân tích rằng, chiến thuật này giúp Trung Quốc thay đổi hiện trạng mà không vi phạm công khai luật quốc tế, nhưng nó cũng đầy rủi ro như vụ này có thể dẫn đến tai nạn lớn hơn, thậm chí thương vong. Không chỉ Philippines bị ảnh hưởng, Việt Nam chúng ta cũng từng là nạn nhân của chiến thuật vùng sám này rất nhiều lần với những vụ đâm tàu đầy tính toán và hung hăng. Hãy nhớ lại năm 2014, khi Trung Quốc đưa ràn khoan Hải Dương 981 vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, họ đã huy động hàng chục tàu hải cảnh và dân quân biển để đâm tàu Việt Nam hơn 1.400 lần trong vài tháng. Mỗi lần đâm, họ đều gọi đó là biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, giống như cách họ cáo buộc Philippines xâm nhập trong vụ Scarborough. Năm 2019, tàu Trung Quốc đâm, chìm tàu cá Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa, bỏ mặt ngư dân lênh đinh trên biển hàng giờ. Đến năm 2020, một vụ khác ở Trường Sa, tàu hải cảnh Trung Quốc đâm tàu cá Việt Nam, khiến tàu chìm và ngư dân phải bơi thoát thân. Mỗi lần như vậy, Bắc Kinh đều im lặng hoặc phủ nhận, coi đó là chiến lược đã tính toán để ép Việt Nam hiệu bộ dần. Nhưng thực tế thì sao? Đó chỉ là cách bắt nạt, sử dụng lực lượng vùng sám để tránh bị cáo buộc xâm lược trực tiếp. Việt Nam đã nhiều lần phản đối ngoại giao, thậm chí tham gia các vụ kiện quốc tế, nhưng Trung Quốc vẫn lờ đi phán quyết của Tòa chọc tài thường trực khách năm 2016, bác bỏ yêu sách đường lưỡi bò của họ. Để mở rộng hơn, chiến thuật vùng sám của Trung Quốc không phải là mới mẻ, nó đã được áp dụng ở nhiều nơi khác. Ví dụ, ở biên giới Ấn Độ, họ sử dụng dân quân và lính biên phòng để xăm lấn dần dần mà không nổ súng. Ở eo biển Đài Loan, họ gửi máy bay và tàu dân quân bao vây, quấy rối để thử nghiệm phản ứng. Còn ở quần đảo Senkaku với Nhật Bản, họ dùng tàu hải cảnh tuần tra liên tục để khẳng định chủ quyền. Nhưng vụ va chạm ngày 11 tháng 8 này thì khác, nó lộ rõ sự lúng túng nội bộ, hải cảnh quá hăng hái quay đầu đột ngột mà không phối hợp với hải quân, dẫn đến bốc. Chuyên gia Brent Sutler từ Heritage Foundation đã bình luận trên itch rằng, vụ việc có thể dẫn đến leo thang, đặc biệt khi có hạm đội Trung Quốc đang di chuyển gần đảo Luzon. Nhưng nếu leo thang kiểu tự đâm nhau thì Philippines chắc cười ngất. Việt Nam chúng ta cũng nên học theo Philippines công bố video minh bạch kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ và tăng cường hợp tác với các đồng minh như Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ để tuần tra chung. Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. đã tuyên bố sẽ không nhượng một inh vua nào và tiếp tục hiện diện ở khu vực. Còn Trung Quốc? Có lẽ đang học nội bộ để trách mắng thuyền trường, kiểu bạn tính toán cái gì mà đâm đồng đội. Nếu phân tích kỹ hơn, vụ va chạm này còn lộ rõ điểm yếu trong hạm đội Trung Quốc. Họ có số lượng tàu lớn nhất thế giới, nhưng chất lượng huấn luyện và phối hợp thì còn nhiều vấn đề. Tàu Huy Linh với gia đài hiện đại và tên lửa dẫn đường lẽ ra phải tránh được, nhưng áp lực từ trên phải thể hiện chủ quyền bằng mọi giá có lẽ khiến họ mắc lỗi. Các nguồn như Naval Technology hay USNI News đã phân tích rằng đây là lần hiếm hoi Hải quân Trung Quốc tham gia trực tiếp thay vì chỉ hài cảnh, cho thấy sự leo thang. Nhưng kết quả thì tự hại. Nếu họ coi đây là chiến lược tính toán từ trước thì chắc là tính toán để mất mặt trước thế giới. Dân mạng Việt Nam và Philippines đang hả hê vì từng bị đâm, giờ thấy họ tự đâm nhau thì công bằng hơn. Tóm lại, vụ va chạm đó có lẽ không phải chiến lược gì cao siêu mà là hậu quả của sự hung hăng quá đà. Nhưng nếu Trung Quốc cứ khăng khăng tính toán từ trước thì hy vọng lần sau họ tính kỹ hơn, kẻo tự chìm hết hạm đội. Thế giới đang theo dõi và chúng ta cần đoàn kết để bảo vệ quyền lợi biển đảo. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe chia sẻ hôm nay.