Kỳ 5 | Tổng thống dạy con

Xin chào quý khán thính giả, chào mừng các bạn đến với chương mục lời hay ý đẹp Hôm nay chúng tôi xin mời quý vị cùng tìm hiểu về phương pháp dạy con của Abraham Lincoln Một trong bốn vị tổng thống vĩ đại nhất hợp Trung Quốc-Hoa Kỳ Ông được cả thế giới ngưỡng mộ với danh hiệu người giải phóng vĩ đại Không chỉ vì trí tuệ và tài lãnh đạo xuất chúng mà còn bởi tấm lòng chính trực nhân hậu Ông đã dẫn dắt đất nước vượt qua cuộc lội chiến, bảo vệ nền thống nhất và ký tuyên ngôn giải phóng nô lệ Mở ra một kỳ nguyên tự do mới cho hàng triệu con người Thế nhưng phía sau hình ảnh một nhà lãnh đạo xuất chúng Lincoln còn là một nhà giáo dục siêu phàm và một người cha ấm áp Trong vai trò ấy, ông đã để lại một bức thư nổi tiếng gửi thầy giáo của con trai mình Bức thư không bàn về chính trị, không nói về quyền lực Mà chỉ gửi gắm những điều giản dị nhưng sâu sắc về việc nuôi dưỡng nhiên cách và tâm hồn cho một đứa trẻ Ngày sau đây chúng ta sẽ cùng lắng nghe bức thư ấy rồi cùng nhau suy ngẫm Điều gì đã khiến nó chạm đến trái tim hàng triệu người suốt gần hai thế kỷ qua Nội dung bức thư như sau Kính gửi thầy, con tôi sẽ phải học tất cả những điều này Rằng không phải tất cả mọi người đều công bằng, tất cả mọi người đều chân thật Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu biết Cứ mỗi một kẻ vô lại ta gặp trên đường phố thì ở đâu đó sẽ có một người chính trực Cứ mỗi một chính trị gia ích kỷ ta sẽ có một nhà lãnh đạo tận tâm Xin thầy hãy dạy cháu biết Cứ mỗi kẻ ghét bỏ ta thì ta lại tìm thấy một người bạn Bài học này sẽ mất rất nhiều thời gian, tôi biết Nhưng xin thầy hãy dạy cho cháu hiểu rằng Một đồng đô la kiếm được do công sức lao động của mình bỏ ra Còn quý giá hơn nhiều so với 5 đô la nhặt được trên hẻm phố Xin thầy hãy dạy cho cháu biết cách chấp nhận thất bại Và cách tận hưởng niềm vui chiến thắng Xin hãy dạy cho cháu tránh ra sự đố kị Xin dạy cho cháu biết được bí quyết của niềm vui thầm lạc Dạy cho cháu biết được rằng Những kẻ hay bắt nạt người khác nhất là những kẻ dễ bị đánh bại nhất Xin hãy giúp cháu nhìn thấy thế giới kỳ diệu của sách Nhưng cũng cho cháu có đủ thời gian để lặng lẽ suy tư Về sự bí ẩn nguồn thuộc của cuộc sống Đàn chim tung cánh bay trên bầu trời Xin thầy hãy dạy cho cháu biết rằng Thà bị điểm kém còn hơn dân nận trong thi cử Xin hãy tạo cho cháu có liềm tin vào ý kiến riêng của bản thân mình Cho dù tất cả mọi người xung quanh đều cho rằng ý kiến đó hoàn toàn sai lầm Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng với những người hòa nhã Và cứng rắn với những kẻ thô bạo Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông Khi tất cả mọi người đều chạy theo thời thế Xin hãy dạy cho cháu biết Phải lắng nghe tất cả mọi người Nhưng cũng xin thầy dạy cho cháu biết Cần phải sàng lọc lấy những gì tốt đẹp Xin hãy dạy cho cháu biết cách mỉm cười khi buồn vã Xin hãy dạy cho cháu biết rằng không có sự xấu hổ trong những giọt nước mắt Xin hãy dạy cho cháu biết chế diễu những kẻ yếm thế Và cẩn trọng trước sự ngọt ngào đầy cạm bẫy Xin hãy dạy cho cháu rằng Có thể bán cơ bắp và trí tuệ cho người trả giá cao nhất Nhưng không bao giờ cho phép ai ra giá mua trái tim và tâm hồn mình Xin hãy dạy cho cháu biết ngoảnh tay làm ngơ trước một đám đông gào thép Và đứng thẳng người bảo vệ những gì cháu cho là đúng Xin hãy đối xử với cháu nhẹ nhàng Nhưng đừng vút ve nuông chiều cháu Bởi vì chỉ có sự thử thách của lựa mới tôi luyện lên một con người cứng rắn Xin hãy giúp cháu có được sự căn đảm Để không dung thứ sự sai trái Và giúp cho cháu có đủ sự bình trí để là người dũng cảm Xin hãy dạy cho cháu biết rằng Cháu phải luôn có liềm tin tuyệt đối vào bản thân Bởi vì khi đó cháu sẽ có liềm tin tuyệt đối vào nhân loại Đây quả là một yêu cầu quá lớn Tôi biết thưa thầy Nhưng xin thầy cố gắng hết sức mình Nếu được vậy con trai tôi quả là một cậu bé hạnh phúc và may mắn Nghe xong bức thư này ta có thể cảm nhận rõ ràng Abraham Lincoln không chỉ mong con trai mình thành công trong sự nghiệp Mà trước hết phải trở thành một con người đúng nghĩa Điều đầu tiên ông nhấn mạnh là cái nhìn thực tế Nhưng lạc quan về cuộc đời Lincoln muốn con hiểu rằng thế giới này không hoàn hảo Sẽ có kẻ vô lại, kẻ ý kỷ, kẻ ghét bỏ ta Nhưng rong song với đó vẫn tồn tại những người chính trực Những nhà lãnh đạo tận tâm, những người bạn chân thành Đây là bài học về cân bằng Nhận ra bóng tối nhưng không quên ánh sáng Thấy được xấu xa nhưng vẫn tin vào cái đẹp Tiếp đến Lincoln đề các giá trị của lao động và sự liêm chính Một đồng tiền do công sức mình làm ra Quý hơn gấp bội của nhạt được Thà bị điểm kém còn hơn gian lận Trong thời đại mà sự nhanh chóng và kết quả đôi khi được đặt lên trên đạo đức Lời nhắn này vẫn còn nguyên giá trị Ông cũng dạy con biết đối diện với thất bại và chiến thắng Chấp nhận thua với sự điểm tĩnh Tận hưởng thắng lợi với niềm vui khiêm nhường Tránh xa sự đấu kị, nuôi dưỡng niềm vui thầm lặng Bởi kẻ hay bắt lạt thường lại là kẻ yếu đối nhất Đây không chỉ là bài học ứng xử Mà còn là cách xây dựng sức mạnh nội tâm Lincoln muốn con trai biết Tìm đến tri thức và sự tĩnh lặng Ông khuyên con yêu sách Nhưng cũng dành thời gian để ngắm đàn chim, đàn ong Những bông hoa để cảm nhận vẻ đẹp và sự huyền diệu của thế giới Điều này phản ánh một chiếc lý giáo dục toàn diện Trí tuệ và tâm hồn phải cùng lớn lên Đặc biệt, ông đề cao tư duy độc lập Dám tin vào ý kiến của mình Ngay cả khi mọi người đều phản đối Đối xử mềm mọng với người hòa nhã Cứng rắn với kẻ thô bạo Không chạy theo đám đông Biết sàng lọc điều tốt đẹp từ lời người khác Đây chính là liền tảng của một con người có bản lĩnh và chính kiến Những lời nhắc Không bán trái tim và tâm hồn mình Ngoảnh tai trước đám đông gào thét Hay giữ niềm tin tuyệt đối vào bản thân Để có niềm tin vào nhân loại Cho thấy ninh khôn coi phẩm giá là thứ bất khả xâm phạm Thành công vật chất hay quyền lực Đều có thể đến rồi đi Nhưng nhân cách là thứ cần giữ gìn suốt đời Cuối cùng, ông khép lại bằng lời thừa nhận Đây quả là một yêu cầu quá lớn Một sự khiêm nhường của người cha biết rằng Để dạy lên một con người như thế Cần cả một đời nỗ lực của gia đình, nhà trường Và chính bản thân đứa trẻ Hơn một thế kỷ đã trôi qua Bức thư này vẫn khiến chúng ta bồi hồi Nó nhắc rằng giáo dục không chỉ là dạy kiến thức Mà là rèn tâm, luyện trí, bồi giữ nhân cách Và trong một thế giới đầy biến động hôm nay Những nơi của Lincoln có lẽ lại càng trở lên cần thiết hơn bao giờ hết Thưa quý vị, có lẽ ai trong chúng ta Cũng từng mong con mình, học trò mình Hay chính bản thân mình Trở thành một người đủ mạnh mẽ Để đối diện với gian khó Đủ nhân hậu để trao yêu thương Bức thư của Abraham Lincoln Đã nhắc ta rằng trí tuệ và đạo đức Phải được song hành cùng tồn tại Trong một con người Giáo dục vĩ đại nhất Không làm ở những bản điểm hay thành tích Mà ở việc giúp con người Giữ được sự lương thiện Giữa những cảm rỗ Giữ được liềm tin Giữa những hoài nghi Và vẫn nhìn thấy ánh sáng Ngay cả khi bước qua bóng tối Thật thú vị khi nhận ra rằng Chức lý giáo dục của Lincoln Có nhiều điểm tương đồng Với tinh thần giáo dục phương Đông Nhòa ra quan niệm Tiên học lễ, hậu học văn Trước khi học chi thức Con người phải học cách làm người Mạnh tử, cung khuyên Hành thiện, dưỡng tâm Nuôi dưỡng tâm thiện lương Mới là gốc rễ của đạo làm người Giống như các bậc hiền chiết Á Đông Lincoln coi trọng việc rèn luyện nhân cách Hơn là nhồi nhét kiến thức Họ tin rằng một con người có đức Sẽ tự tìm ra con đường đúng Còn kẻ thiếu đức Dù học rộng hiểu nhiều Cũng sẽ lạc lối Cả phương Đông và phương Tây Dù xuất phát từ bối cảnh văn hóa khác nhau Vẫn gặp nhau ở điểm Giáo dục phải tạo ra Những con người chính trực Tự lập và biết sống Vì điều thiện Khi gặp lại bức thư này Mỗi chúng ta hãy tự hỏi Ta đang dạy điều gì cho thế hệ sau Và chính mình Đã sống như những gì Ta mong muốn hay chưa Bởi đôi khi món quà lớn nhất Ta có thể trao cho một người trẻ Chính là hình ảnh Một người trưởng thành Cảm ơn quý vị và các bạn Đã lắng nghe và thấu hiểu Rất mong được đồng hành Cùng các bạn trong những kỳ tiếp theo Chúc các bạn và gia đình Những điều tốt lành nhất Xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại