POKROVSK: KHI 100.000 QUÂN NGA TAN VỠ TRONG BÙN LẦY

Chiến trường Ukraina đang chứng kiến một nghịch lý đầy chớ chêu, khi cỗ máy chiến tranh hùng mạnh của Nga dần tên liệt không phải vì thiếu ý chí mà vì thiếu nhiên liệu, thiếu tinh thần và mất lòng tin từ chính nội bộ. Từ việc một đặc vụ GRU đầu hàng và tiết lộ sự thật đau lòng về lực lượng tinh nhuệ đã biến thành cái vỏ rỗng, cho đến các cuộc nổi dậy lan rộng ở những vùng đất xa xôi, tất cả đều vẽ nên bức tranh về một đế chế đang lung lay từ bên trong. Trong khi đó, ngoại giao quốc tế đang có những biến động quan trọng khi Washington điều chỉnh chiến lược đàm phán và ký íp nuôi hy vọng đột phá trong hành trình gia nhập Liên minh châu Âu. Hãy cùng điểm qua những diễn biến nóng hổi này. Sự sụp đổ của GRU, khi đặc nhiệm chỉ còn là danh sưng. Tại mặt trận Liman, một binh sĩ Nga đặc biệt đã đầu hàng lực lượng Ukraina. Lần này không phải lính nghĩa vụ thông thường mà là đặc vụ thuộc GRU, cơ quan tình báo quân đội trực thuộc Bộ Tổng Tham yêu Nga vốn được coi là tầng lớp tinh nghệ. Ivan Maksatov, sinh năm 2006, quê ở thành phố Penza, thuộc lữ đoàn đặc nhiệm số 3 của GRU. Lời khai của anh được công bố trên kênh Telegram nổi tiếng với hơn 2,7 triệu người theo dõi, cho thấy bức tranh dẻo dã đầy suy sụp của cái gọi là đặc nhiệm tinh nghệ Nga. Theo Maksatov, binh sĩ Nga phải tự bỏ tiền túi mua mọi thứ từ quân phục, dày đến thiết bị sinh tồn. Không có huấn luyện đúng nghĩa, không phần loại chuyên môn, không quan tâm tuổi tác, mọi người đều bị ném vào chiến trường như nhau. Anh thừa nhận GRU hiện nay chỉ còn là cái vỏ rỗng, chỉ còn lại cái tên chứ không còn đặc nhiệm thật sự. Đa số lính trong các đơn vị này đều không có kỹ năng chiến đấu, thậm chí không hiểu rõ nhiệm vụ của mình. Nhóm 12 người của Maksatov được lệnh chiếm một khu vực bỏ trống, nhưng khi tiến vào họ bị lực lượng Ukraine mai phục tiêu diệt hoặc bắt sống. Anh quyết định đầu hàng vì muốn sống, thừa nhận nghĩ rằng sẽ bị giết ngay, nhưng người Ukraine đối xử nhân đạo. Một chuyên gia của Viện Hoàng gia anh nhận xét GRU từng là biểu tượng sức mạnh ngầm liên xô, nhưng dưới thời Putin đã biến thành công cụ tuyên truyền nơi kẻ vô dụng khoác áo tinh nhuệ. Khủng hoảng nhiên liệu, 84% lãnh thổ Nga lâm nguy, Đại tá Ivan Timoshko, chủ tịch hội đồng lực lượng dự bị lục quân Ukraine, vừa công bố một con số gây chấn động, 84% diện tích nước Nga hiện đang bị ảnh hưởng bởi tình trạng gián đoạn hoặc thiếu hụt nguồn cung xăng dầu. Đây không phải tác động phụ, mà là kết quả của chiến dịch có chủ đích được thiết kế kỹ lưỡng nhằm làm tê liệt nền hậu cần chiến tranh của Moskova. Phát biểu trên truyền hình Ukko khẳng định nền kinh tế Nga, bao gồm cả khu vực dân sinh và nông nghiệp, hiện đang phải dùng lượng nhiên liệu thừa còn sót lại sau khi quân đội phân phối nội bộ. Dân thường và nông dân chỉ được nhận phần nhiên liệu còn dư từ các kho tái phân phối cho quân đội. Điều này đồng nghĩa quân đội đang nuốt trọn toàn bộ nguồn cung, khiến các tỉnh xa, đặc biệt Siberia, Viễn Đông và Bắc Caucas, rơi vào tình trạng khan hiếm trầm trọng. Quân đội Ukraine không tấn công bừa bãi các cơ sở năng lượng. Họ tiến hành đánh giá ưu tiên, nhắm mục tiêu và chọn điểm nuốt thèn chốt. Chỉ cần phá hủy những vị trí này là cả hệ thống lọc dầu sụp đổ. Chiến thuật này đã biến 84% lãnh thổ Nga thành vùng thiếu hụt nhiên liệu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả cỗ máy chiến tranh lẫn đời sống dân sinh. Các phòng trò ly khai từ Yakutia đến Caucas đang nổi dậy. Các phòng trò ly khai và phản kháng vốn bị đàn áp trong im lặng này đã chuyển sang giai đoạn công khai đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của nhà nước Nga. Yakutia thuộc Cộng hòa Sakha, vùng lãnh thổ rộng hơn 3 triệu km vuông ở Siberia, nơi dầu kim cương, vàng và khí đốt, đang chứng kiến nỗi phận út lâu năm biến thành phong trào phản kháng mang tính sinh tồn. Suốt hơn một thập niên, Yakutia bị coi là thuộc địa tài nguyên của Moscow. Hàng tỷ đô la kim cương và vàng được khai thác mỗi năm, nhưng người dân bản địa lại sống trong cảnh nghèo đói, ô nhiễm và bị bỏ rơi. Cuộc chiến Ukraine đã châm ngòi cho cơn phẫn nộ này. Theo các nhà quan sát địa phương, thanh niên Yakut chết trận nhiều gấp 40 lần so với binh sĩ từ vùng Moscow, trong khi quê hương, họ tiếp tục bị vắt kiệt tài nguyên. Tháng 9 năm 2025, Alexander Ivanov, một nghệ sĩ Yakutia, công khai kêu gọi tách ra khỏi Nga trong cuộc phỏng vấn tại Thổ Nhĩ Kỳ, trở thành người đầu tiên phá vỡ lời thề im lặng trong khu vực này. Ông kêu gọi người Yakut không còn sợ kẻ chiếm đóng đất đai mình, đồng thời công khai liên kết với các nhóm dân tộc và ủng hộ biểu tình. Một số người Yakut đã gia nhập tiểu đoàn Siberia chiến đấu trong Ukraine, với ước mơ về một Yakutia tự do, cầm súng chống lại chính quân đội Nga. Nếu phong trào Yakutia vẫn mang tính chính trị thì ở Bắc Kavkaz, kháng chiến đã chuyển sang giai đoạn vũ trang toàn diện. Tại Ingushetia, một cộng hòa Hồi giáo nhỏ nằm giữa Chechnya và Bắc Ossetia, chiến tranh du kích đã bùng phát trở lại. Quân Giải phóng Ingushetia, thành lập năm 2023, liên tiếp tiến hành tấn công hàng tháng. Tháng 6 năm 2025, nhóm này tập kích bằng drone vào đồn biên phòng FSB ở Bắc Ossetia, giết chết hai sĩ quan đạp vụ. Tháng 8, các vụ phá hoại kho vũ khí ở Dagestan xảy ra đồng loạt. Gần đây, nhóm này công bố video cho thấy lực lượng được trang bị và tổ chức tốt tuần tra, công khai giữa núi rừng. Đằng sau làn sóng nổi dậy này, còn có chiến lược Budanov. Tướng Kirill Budanov, người đứng đầu Cục tình báo quân đội Ukraine, đang nuôi dưỡng các phong trào phản kháng từ Yakutia, Budachia đến Dagestan và Ingushetia bằng việc cung cấp thông tin, hậu cần và huấn luyện bí mật. Mục tiêu rất rõ ràng, mỗi khu vực bất ổn là một nguồn lực Nga phải rút khỏi mặt chật. Nhiều đám trái nhỏ có thể thiêu dụi cả đế chế từ bên trong. Dù chỉ chiếm dưới 10% dân số Nga, các dân tộc thiểu số chiếm tới 40% số lính hợp đồng đang chiến đấu ở Ukraine. Họ bị biến thành bia đỡ đạn cho các kế hoạch của Mako, khiến làn sóng phẫn nộ âm ỉ nay dần bùng lên thành. Bukraps, nghĩa địa thép của chiến dịch mùa hè Putin. Cuộc tấn công lớn nhất của Nga trong mùa hè với hơn 100.000 binh sĩ được huy động đã chính thức thất bại. Giao tranh khốc liệt ở hướng Bukraps kết thúc trong thảm họa. Gần 14.000 lính Nga bị loại khỏi vòng chiến, hàng chục xe tăng và thiết giáp bị thiêu dụi, trong khi Putin không đạt được mục tiêu chiếm Donbass trước mùa đông. Theo báo cáo từ tiền tuyến Donetsk, lực lượng vũ trang Ukraine đã mở các chiến dịch truy quét quy mô lớn quanh thị trấn Volodymyr-K, nơi hàng loạt xe tăng Nga bị tiêu diệt trong đợt tấn công cơ giới thất bại hồi đầu tháng. Sau nhiều ngày giao tranh, cánh đồng quanh Bukraps biến thành nghĩa địa thép, nơi xác xe bọc thép nằm nguồn ngang cháy đen giữa đất bùn và khói thuốc. Các đơn vị bộ binh Ukraine được hỗ trợ bởi UAV trinh sát và drone cảm tử FPV đang quét sạch các nhóm lính Nga còn sống sót. Nhiều người phải ẩn nắp trong tầng hầm hoặc bụi cây giữa vùng sám. Đáng chú ý, nhiều binh sĩ Nga không rút lui về phía đông mà chạy sâu vào túi bao vây gần New York và Zaliznay, nơi hàng trăm quân đã bị cô lập nhiều tuần. Họ đang tự dồn mình vào bẫy chết. Putin từng ấn định thời hạn chiếm toàn bộ Donbass trước mùa đông, yêu cầu các tướng lính bằng mọi giá hoàn thành nhiệm vụ. Nhưng thời hạn đã qua, Donbass vẫn đứng vững, còn quân Nga thì tàn vỡ. Nhiều nhà quan sát nhận định đây là thất bại chiến lược nghiêm trọng nhất của Nga kể từ sau bác ngút bởi nó không chỉ phá hủy kế hoạch quân sự mà còn làm sụp đổ uy tín Putin ngay trong lòng giới tướng lĩnh. Hiện nay mưa thu đang biến chiến trường Donbass thành bùn lầy, khiến xe cơ giới không thể di chuyển. Trong khi đó, Ukraine kiểm soát hoàn toàn không phận tầm thấp bằng UAV, biến mọi hoạt động của Nga thành mục tiêu sống. Các tuyến tiếp tế của Moscow bị gián đoạn, còn tinh thần binh sĩ vốn đã kiệt quệ đang sụp đổ từng ngày. Rubio thay Whitcock, Washington điều chỉnh chiến lược đàm phán. Sự điều chỉnh này được nhiều thủ đô châu Âu hoan nghênh, coi là tín hiệu cho thấy Washington muốn tiếp cận Marco bằng cây ngoại giao cứng rắn và chuyên nghiệp hơn. Marco Rubio, người có kinh nghiệm sâu rộng trong lĩnh vực đối ngoại và an ninh quốc gia, từng nhiều lần chỉ trích chính sách mở rộng ảnh hưởng của Nga tại châu Âu và Trung Đông. Theo các nguồn tin, ông Rubio sẽ dẫn đầu nhóm đàm phán đến châu Âu trong tuần tới, bắt đầu chuỗi thương lượng mở rộng với phía Nga, quy mô lớn hơn hẳn so với các cuộc gặp chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh tại Alaska hồi tháng 8, vốn kết thúc mà không đạt được đột phá đáng kể. Nhóm của Trump thừa nhận hội nghị Alaska tuy mang tính biểu tượng nhưng thành quả ngoại giao mở nhạt. Lần này, Nhà Trắng muốn điều chỉnh toàn bộ chiến lược, chuyển từ mô hình gặp cỡ thử nghiệm sang đàm phán có cấu trúc, mục tiêu cụ thể và giảng buộc chính trị rõ ràng. 192 thợ mỏ mắc kẹt, Nga tấn công hạ tầng năng lượng. Một cuộc không kích của Nga dạng sáng chủ nhật đã đánh trúng mỏ than của tập đoàn năng lượng tư nhân lớn nhất Ukraine DTEK tại vùng Donetsk, khiến 192 thợ mỏ bị mắc kẹt dưới lòng đất. Đây là cuộc tấn công thứ tư của Nga nhằm vào các cơ sở khai thác than của DTEK chỉ trong 2 tháng qua, một phần trong chiến dịch làm tê liệt hệ thống năng lượng quốc gia trước mùa đông. Vụ tấn công diễn ra gần đúng 3 năm kể từ khi Moscow bắt đầu chiến dịch tấn công có hệ thống vào lưới điện Ukraine, một chiến lược được Nga lặp lại mỗi mùa đông với mục tiêu khiến người dân chìm trong bóng tối và giá dép. DTEK xác nhận vào thời điểm bị tấn công có 192 nhân viên đang làm việc dưới lòng đất. Vụ tấn công gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ thống điện nội bộ của mỏ, làm tê liệt hệ thống thông gió và thang vận chuyển. Lực lượng cứu hộ đang phải khuét các đường tiếp cận phụ để tiếp cận nhóm thợ mỏ còn mắc kẹt. IMF cảnh báo kinh tế Ukraine chỉ trễ đến năm 2026 Quỹ tiền tệ quốc tế IMF vừa công bố báo cáo triển vọng kinh tế thế giới tháng 10, trong đó giữ nguyên dự báo tăng trưởng khiêm tốn cho Ukraine, đồng thời thừa nhận không có cơ sở để điều chỉnh tăng trong giai đoạn 2025-2026. Theo Alfred Kammer, Giám đốc khu vực châu Âu của IMF, nguyên nhân lớn nhất là các cuộc tấn công liên tục của Nga vào hạ tầng năng lượng Ukraine và triển vọng chiến tranh kéo dài ít nhất đến năm 2026. Dự báo mới vẫn giữ nguyên mức tăng trưởng GDP thực tế 2% cho năm 2025 và 4,5% cho năm 2026, phản ánh mức phục hồi chậm sau 3 năm khủng hoảng toàn diện. Nếu đợt tấn công mùa đông năm 2025-2026 tái diễn như năm ngoái, GDP thực tế của Ukraine có thể tụt xuống dưới 1,5%, trong khi thâm hụt ngân sách có nguy cơ vượt 20% nếu nguồn viện trợ quốc tế bị chậm chế. Khi nhìn tổng thể, có thể thấy rằng Moscow đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng đa tầng chưa từng có, thất bại quân sự tại Pokrovsk, khủng hoảng nhiên liệu lan rộng, sự tan giá của lực lượng tinh nhuệ, và các phong trào ly khai đang tạo nên một cơn bão hoàn hảo đe dọa sự tồn tại của chính quyền Putin. Những tháng tới sẽ là thời điểm then chốt quyết định liệu Nga có thể vượt qua hay sẽ lún sâu vào khủng hoảng. Chiến tranh này còn dài và kết cục vẫn chưa rõ ràng. Đừng quên chia sẻ quan điểm và đăng ký kênh để theo dõi những cập nhật quan trọng tiếp theo.