Khắc Kỷ: Làm Chủ Cảm Xúc - Điêu Khắc Bản Lĩnh - Chinh Phục Cuộc Đời

Sống thuận tự nhiên
442 người theo dõi
Chủ nghĩa Khắc kỷ là con đường dẫn đến sự tự chủ, lòng can trường và trí tuệ minh triết. Nó chú trọng vào việc rèn luyện phẩm chất nội tại, với mục tiêu tối thượng là biến mỗi cá nhân trở thành một pháo đài bất khả xâm phạm, một con người mạnh mẽ và kiên cường trước mọi giông bão của cuộc đời.
Chủ Nghĩa Khắc Kỷ: Lấy Lý Trí Chế Ngự Cảm Xúc - Rèn Bản Lĩnh Làm Chủ Cuộc Đời | Bữa Sáng Cùng Seneca..
#toiyeubinhduong #riviubinhduong #toiyeushenyun #vanhoatruyenthong
Chủ nghĩa khác kỷ
Lấy lý trí chế ngựa cảm xúc
Gian bàn lĩnh làm chủ cuộc đời
Cảm ngộ tác phẩm
Bữa sáng cùng Seneca
Thưa quý vị và các bạn
Sam Sullivan
Kiện tướng trật tuyết người Vancouver, Canada
đã trải qua một biến cố nghiệt ngã
ở tuổi 19
Một tai nạn trên đường trật tuyết đã gấp đi
của ông khả năng vận động
Cuộc sống bị gãy nát
Tay chân và thân thể ông
trở nên bất động
Suốt 6 năm dòng
Ông vật lộn với bóng tối của trầm cảm
và những ý nghĩ buồn xùi
Nhưng rồi, ánh sáng của chết học
đã xoay dọi con đường tầm tôi ấy
Mang đến trong niềm hy vọng
và sức mạnh để tái sinh
Ông chia sẻ rằng
Tôi đã chơi một trò chơi của tâm trí
Một cuộc đối thoại với đấng tạo hóa
Tôi hình dung
Người đang theo dõi tôi từ trên cao
Và thầm nhủ
Hãy để ta xem
Một con người sẽ làm được gì khi mất đi đôi tay, đôi chân
Mất đi cả cơ thể
Chất lý mà Sam nhắc đến
Chính là chủ nghĩa khác kể
Chính chủ nghĩa khác kể
Đã dìu dắt ông qua những tháng ngày
Phục hồi chức năng đầy gian nan và đau đớn
Giúp ông chấp nhận
Và vượt lên nghịch cảnh của khuyết tật
Sam đã trở thành tiếng nói mạnh mẽ
Của cộng đồng người khuyết tật
Đấu tranh không mệt mỏi
Nơi đường phố
Phương tiện giao thông
Và các dịch vụ công cộng
Đều trở nên dễ dàng tiếp cận với tất cả mọi người
Ông đã vận động để đưa vấn đề nghịch khuyết tật
Vào chương trình nghị sự
Công hiến trong hội đồng thành phố
Và cuối cùng
Vào năm 2004
Ông đã được bầu làm thị trưởng
Tại lễ bế mạc thiết vận hội mùa đông Turin 2006
Một khoảnh khắc lịch sử
Đã diễn ra
Sam trên chiếc xe lăn
Đón nhận lá cờ Olympic khổng lồ
Ông trang trọng đặt lá cờ vào một giá đỡ đặc biệt
Rồi bằng nghị lực phi thường
Ông xoay chiếc xe lăn
Vẫy cao lá cờ biểu tượng
Của tinh thần thể thao
Hàng triệu con tim trên khắp thế giới đã xúc động
Chứng kiến hình ảnh ấy
Sau đó Sam đã nhận được hơn
Năm nghìn email, thư tử và cuộc gọi
Tất cả đều bày tỏ sự ngưỡng mộ
Và lòng cảm kích
Trước nguồn cảm hứng mà ông đã lan tỏa
Sam chia sẻ rằng
Khoảnh khắc đón nhận lá cờ
Đã khiến ông nhớ tới lời của
Epictetus
Một chuyên gia khắc kỷ lỗi lạc đã từng nói
Khi nghịch cảnh ập đến
Hãy nhớ rằng
Đứng tạo hóa giống như một huấn luyện viên đấu vật
Đã chọn cho bạn
Một đối thủ xứng tầm
Bạn có thể tự hỏi tại sao lại như vậy
Bởi vì chính qua thử thách
Qua những cuộc chiến đấu cam go
Bạn mới có thể trở thành
Một trong những luận điểm côn lõi
Và gây ấn tượng mạnh mẽ của chủ nghĩa khắc kỷ
Đó chính là
Điểm yêu lướn nhất của con người
Nằm ở những cảm xúc mãnh liệt
Những đam mê không được kiểm soát
Chính vì vậy
Chiết lý này đề xuất một phương chầm sống
Đó là lấy lý trí
Làm chủ cuộc đời
Chủ nghĩa khắc kỷ là con đường dẫn đến
Sự tự chủ
Lòng can trường
Và trí tuệ minh chiết
Nó trú trọng vào việc gian luyện
Phẩm chất nội tại
Với mục tiêu tối thượng là biến mỗi ca nhân trở thành
Một pháo đài bất khả xâm phạm
Một con người mạnh mẽ
Và kiên cường chức mọi dòng bão của cuộc đời
Chào mừng quý vị đến với tầm phúc khánh
Official
Trong buổi chia sẻ hôm nay
Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá về chủ nghĩa khắc kỷ
Và phương chầm sống lấy lý trí làm chủ cuộc đời
Trên một hôm nay
Chúng ta sẽ cùng nhau chiêm nghiệm
Những triết lý sâu sắc được đúc kết từ cuốn sách
Bữa sáng cùng Seneca
Của tác giả David Fiedler
Cuốn sách này
Qua lang kính của chủ nghĩa khắc kỷ
Đã luận bàn một cách thấu đáo
Với một vấn đề cốt lõi đó là
Làm thế nào để vận dụng lý trí
Chế ngự cảm xúc
Và làm chủ cuộc sống của mỗi chúng ta
Lấy lý trí
Làm chủ cuộc đời
Nghe qua tưởng chừng như một điều giản đơn bình dị
Nhưng kỳ thực
Đó lại là một kỳ công
Một thành tựu vĩ đại
Hãy khoan bằng những câu chuyện phi thường
Của Sam Sullivan
Mà chúng ta đã nhắc đến ở phần đầu
Nghe trong cuộc sống thường nhật
Có biết bao nhiêu điều
Dù lớn hay nhỏ
Vẫn thường khiến ta phiền lòng
Bế tắc
Những vấn đề ấy như những con sóng ngầm
Sô đẩy tầm trí ta
Khiến ta dối bởi
Và thường thì ta đánh bất lực
Buồn xuôi
Thế nhưng chủ nghĩa khác kỷ
Lại mang đến cho ta một thông điệp đầy hy vọng
Tất cả những điều ấy
Ta đều có thể chế ngự được
Chỉ cần ta biết cách vận dụng lý trí
Thứ vốn dĩ đắt tiêm mẩn trong mỗi con người
Và chỉ cần
Một vài phương pháp gian luyện đơn giản
Ta có thể nắm vững nghệ thuật này
Về cơ bản
Có 3 phương diện chính cần lưu tâm
Trước hết là hãy dùng lý trí
Để nối diện với những cảm xúc tiêu cực
Chúng ta nói về Seneca
Vậy Seneca là ai
Seneca
Ông là một trong những chiếc da khắc kỷ
Lỗi lạc tiêu biểu nhất của thời La Mã của Đại
Được tôn vinh là người có tài hùng biển xuất trúng
Với lối hành văn tao nhã
Uyên bác bậc nhất trong số các chiếc da khắc kỷ
Cảm xúc tiêu cực
Có lẽ là vấn đề phổ biến nhất
Mà ta phải đối mặt trong cuộc sống
Như nào là lo âu
Muộn phiền, giận dữ
Sợ hãi hay đau buồn
Chắc hẳn mỗi người trong chúng ta
Ít nhiều gì cũng đã từng
Bị những cảm xúc ấy bổ bầy, không chí
Vậy thì
Trước những vấn đề này
Liệu lý trí như Seneca đã nói
Có thể phát huy tác dụng gì
Chúng ta hãy cùng nhau hình dung
Một tình huống như sau
Trong một buổi sáng mưa tầm tã
Một chiếc xe hơi phóng vụt qua
Hất tung nước mưa ven đường làm ướt sũng
Anh chân ta
Anh ta bỗng chốc nổi cơn thịnh nộ
Nhưng chẳng thể chút giận vào đâu
Bởi chiếc xe đã khuất dạng từ lâu
Cả một ngày tốt lành
Dường như đã bị hủy hoại hoàn toàn
Đây là một ví dụ điển hình
Về việc con người bị cảm xúc tiêu cực trì phối
Trong khoảnh khắc ấy
Cảm xúc bùng nổ dữ dội
Tưởng chừng như lý trí không còn chỗ đứng
Nhưng các chiếc xe khác kể
Sẽ chỉ cho chúng ta thấy rằng
Ngay trong cái khoảnh khắc ấy
Tưởng chừng như chớp nhóng ấy
Thực ra đã diễn ra 3 sự kiện nối tiếp nhau
Đầu tiên là một sự thật khách quản
Đó là
Anh Trương Tam bị nước bắn vào người
Tiếp theo là một phán đoán
Chủ quan nảy sinh trong tầm trí Trương Tam
Ta đã bị tổn thương
Và cuối cùng
Dựa trên phán đoán đó
Trương Tam phản ứng bằng cơn giận dữ
Nếu bạn đã từng tìm hiểu
Về liệu pháp nhận thức hành vi
Trong tấm liệu hiện đại
Bạn có thể thấy sự tương đồng trong cách phân chia này
Quả thực lý thuyết của liệu pháp nhận thức hành vi
Cũng dựa trên quan điểm
Của các triết gia khác kỷ
Đó là
Điều khiến ta đau khổ không phải là bản thân sự việc
Mà là cách ta nhìn nhận về chúng
Cái phán đoán
Ta đã bị tổn thương của Trương Tam
Thực chất chính là cách anh ta nhìn nhận
Về sự việc bị nước bắn vào người
Hay nói mà cách khác
Cảm xúc của chúng ta suy cho cùng
Đều bắt nguồn từ cách nhìn của chúng ta
Bây giờ chúng ta hãy thử
Một ví dụ khác
Nếu như Trương Tam bị ướt sũng
Vì một con mưa rào bất trợt
Khi đang đi ngoài đường
Thì liệu anh ta có nổi giận đến vậy không
Cùng là bị nước làm ướt
Nhưng cách Trương Tam nhìn nhận
Hai sự việc này lại hoàn toàn khác nhau
Và do đó tác động của chúng đến cảm xúc của anh ta
Cũng khác nhau
Nếu Trương Tam có thể thay đổi cách nhìn nhận
Về sự việc, anh ta hoàn toàn có thể
Thoát khỏi những cảm xúc tiêu cực
Do chúng gây ra
Trong chủ nghĩa khác kỷ
Có một phương pháp tu dưỡng tâm tính
Gọi là đảo ngược chứng ngại
Nghĩa là nếu ta có thể
Khéo léo xoay chuyển góc nhìn
Biến hóa nhận thức về những điều bất như ý
Thì mỗi nghịch cảnh sẽ lại mở ra
Một khởi đầu mới, tốt đẹp hơn
Giả sử
Bạn đang cố gắng giúp đỡ một người
Nhưng đáp lại thiện chi ấy là thế độ
Kiêu căng, bất hợp tác
Thay vì nản lòng, bạn có thể tự nhủ rằng
Họ không hề gây khó dễ
Cho cuộc sống của ta
Mai trái lại
Họ đang tạo cơ hội để ta tôi luyện những phẩm chất tốt đẹp
Chẳng hạn như lòng kiên nhẫn
Và sự thấu hiểu
Chúng ta thường ca ngợi những doanh nhân thành đạt
Bởi họ có biệt tài nắm bắt
Thậm chí là tạo ra cơ hội
Còn đối với những người theo chủ nghĩa khác kỷ
Mọi sự đều là cơ hội
Một chuyện nhỏ nhặt gây bực dọc
Sự giúp đỡ của bạn không được trân trọng
Một thất bại nho nhỏ trong sự nghiệp
Tất cả những điều đó
Trong mắt của người khác kỷ
Đều là cơ hội bạn
Chúng ta là cơ hội quý báu
Để cho dùi phòng hại
Vun bồi đức tính
Người khác kỷ bằng trí tuệ và bản lĩnh
Biến mọi chất ngại thành cơ hội
Seneca từng có một câu nói thấm thiế
Rằng ta thường khổ sở
Trong tưởng tượng
Nhiều hơn là trong thực tế
Thông thường chính những suy diễn miền màn
Những vọng tưởng hảo huyền
Sau khi sự việc xảy ra
Mới là thứ gây tổn thương ta nhiều nhất
Chí tưởng tượng trong nhiều trường hợp
Lại trở thành đồng lũa của những cảm xúc tiêu cực
Khiến chúng lớn dần
Bành trướng và xâm chiếm tầm hồn ta
Vậy thì
Để ngăn chặn sự sinh sôi và khuếch đại
Của những cảm xúc tiêu cực này
Thì chúng ta phải làm thế nào
Trước hết ta cần vận dụng lý trí
Để xem xét lại liệu những tưởng tượng ấy
Có đang vượt quá giới hạn hay không
Từ đó điều chỉnh lại cách nhìn nhận
Về sự biệt
Trong số những tưởng tượng thái quá này
Thường gặp nhất là 2 loại
Một là cơn giận dữ
Hai là nỗi lo âu muộn phiền
Chúng ta hãy xem xét
Khi đối diện với 2 loại cảm xúc này
Ta cần gian luyện những phẩm hành nào
Theo các chiếc xa khắc kỷ
Cơn giận
Là thứ cảm xúc đáng sợ nhất
Bởi nó quá mãnh liệt
Dễ dàng khống chế và tức đoạt đến lý trí của con người
Seneca đã nói
Giận dữ là một dạng
Điên loạn tạm thời
Bất cứ ai bị cảm xúc
Mãnh liệt nô dịch đều đang sống dưới
Ách thống trị của bạo chúa
Những thói xấu khác có thể thách thức tâm trí
Nhưng cơn giận
Thì lật đổ cả tâm trí
Xét cho cùng
Để chế ngược cảm xúc ta cần đến
Sức mạnh của lý trí
Thế nhưng cơn giận với bản chất hung hãn của nó
Lại trực tiếp tức đoạt đi thứ vũ khí ấy
Vậy thì
Chiếc cơn giận ta có thể
Làm được gì
Seneca cho rằng
Sở dĩ ta nổi giận
Chủ yếu là do ta đã nảy sinh
Những suy nghĩ như
Ta đã bị tổn thương
Có kẻ đã đối xử bất công với ta
Seneca khuyên rằng
Đối diện với cơn thỉnh nộ
Điều đầu tiên ta cần làm là trì hoãn
Dù trong cơn giận giữ
Lý trí khó lỏng lên tiếng
Ta vẫn có thể tự chủ
Kìm nén bản thân
Đừng vội vàng bọc phát
Chỉ cần trì hoãn
Dù chỉ trong chốc lát
Lý trí sẽ có cơ hội can thiệp
Và bước tiếp theo chính là nương tựa vào lý trí
Dùng lý trí để
Tái cấu trúc lại cách nhìn nhận của chúng ta
Thực ra
Một khi lý trí đã vào cuộc
Ta sẽ nhận ra rằng
Có rất nhiều điều vốn dĩ không đáng để ta phải nổi giận
Có những chuyện hoàn toàn có thể mỉm cười cho qua
Tất nhiên
Giập tắt cơn giận không có nghĩa là
Lúc nào ta cũng phải cam chịu nhẫn nhục thái quá
Đôi khi ta vẫn cần phải
Giăn đe trừng vạt kẻ khác
Chỉ có điều khi đã chế ngự được cơn giận
Ta có thể hành xử như một vị
Quan tỏa thanh liêm
Công bằng lòng không cần sống
Chứ không phải như một kẻ cuồng nổ
Mất hết kiểm soát
Sau khi bàn về cơn giận
Chúng ta hãy chuyển sang một trạng thái khác
Đó là nỗi lo âu phiền muộn
Lo âu và phiền muộn
Thường không giữ dội như cơn giận
Nhưng chúng lại dai dẳng hơn
Âm ỉ hơn
Và do đó tác động của chúng đến cuộc sống của ta
Cũng sầu sắc hơn
Theo các chia sẻ khác kỷ
Để chế ngự những cảm xúc này
Ta vẫn phải bắt đầu từ việc thay đổi cách nhìn nhận
Những cảm xúc này
Chủ yếu này sinh từ những tưởng tượng
Về một tương lai xa xôi mịt mở
Ta luôn lo sợ những điều tồi tệ
Có thể xảy ra
Và vì thế hiện tại của ta chìm trong bất an thấp thỏm
Các chia sẻ khác kỷ
Cũng thừa nhận rằng
Lo xa là một đức tính cần thiết
Phong bệnh hơn chữa bệnh
Rất nhiều nỗi lo lắng
Về tương lai của chúng ta
Là hoàn toàn có cơ sở
Tuy nhiên, thay vì để những nỗi lo ấy
Nhấn chìm ta trong đau khổ
Ta cần phải đối diện với chúng một cách chín chắn
Chưởng thành nhân
Ta không cần phải tự trúc lấy đau khổ ngay từ bây giờ
Chỉ vì những điều tồi tệ
Có thể xảy ra trong một tương lai trở đến
Để điều chỉnh lại quan niệm này
Cách chia sẻ khác kỷ đã đưa ra
Một lời khuyên đơn giản
Nhưng lại vô cùng sắc đắng
Đó chính là
Hãy sống trọn vẹn trong hiện tại
Tập trung vào khoảnh khắc này
Về điều này cho ta thấy
Đức Phật Thích Ca ngai đích thực là một nhà khác kỷ vĩ đại
Không ai biết chắc chắn
Liệu tư tưởng của Đức Phật Thích Ca
Có ảnh hưởng đến La Mã Cổ Đại hay không
Nhưng điều thú vị là
Khi tìm hiểu về chủ nghĩa khác kỷ và Phật Giáo
Chúng ta phát hiện ra rất nhiều điểm tương đồng
Ví dụ như
Cả hai đều khuyến khích con người sống đơn giản
Không quá ham muốn vật chất
Và đặc biệt
Một trong những chiếc lý sống quan trọng nhất của chủ nghĩa khác kỷ
Cũng là một điểm chung với Phật Giáo
Đó là
Tập trung sống trọn vẹn trong hiện tại
Thay vì lo lắng về quá khứ hay tương lai
Hơn nữa
Việc phân tích cảm nhận tác phẩm
Bữa sáng cùng Seneca của David Fiedler
Cũng cho ta thấy rất nhiều sự giao thoa
Giữa hai tư tưởng này
Phải chăng có một mối liên hệ vô hình
Giữa tư tưởng của Đức Phật và chủ nghĩa khác kỷ
Một dòng giải triết học xuyên suốt hàng thế kỷ
Cơ sở cho giả thuyết này
Nằm ở dòng thời gian
Đức Phật Tích Ca
Vì đạo sư khai sáng vật giáo
Đã hiện diện trên thế gian này vào khoảng
Năm 624 trước công nguyện
Trong khi đó
Xenosus Sitium
Người đặt nền móng cho chủ nghĩa khác kỷ
Lại sinh ra sau đó rất lâu
Vào khoảng năm 334 trước công nguyện
Một khoảng cách gần 3 thế kỷ
Xin lưu ý rằng
Năm trước công nguyện được tính ngược về mốc số 0
Số càng lớn thì mốc thời gian càng lùi về quá khứ
Những thông tin này
Chúng tôi xin nhấn mạnh
Chỉ là một gợi ý để chúng ta cùng nhau
Mở rộng tầm nhìn
Khám phá những tầng sâu của triết học thế giới
Chứ không hề có ý định so sánh
Đánh giá cao thấp giữa các trưởng phái tư tưởng
Quay trở lại vấn đề của bài chia sẻ hôm nay
Chúng ta nói tiếp
Trong tấp phẩm Meditation
Suy tưởng
Người cần phải khắc cốt ghi tâm 2 điều này
Thứ nhất
Vạn vật đều đồng nhất
Cung chung một nguồn cổi
Và không ngừng xoay vần lặp lại
Dù cho một người có sống 100 năm
2000 năm hay thậm chí là vô tận
Thì những gì anh ta chứng kiến
Suy cho cùng cũng chỉ là một
Thứ hai
Người sống thọ nhất và người chết yểu nhất
Thực ra đều mất đi một thứ như nhau
Đó chính là hiện tại
Bởi lẽ
Thứ duy nhất có thể tức đoạt khỏi một con người
Chính là khoảnh khắc hiện tại này
Thực tế
Người chỉ sở hữu hiện tại mà thôi
Và người ta không thể mất đi thứ mà mình không hề có
Chúng ta đều biết
Tương lai là điều chưa xảy ra
Chỉ có hiện tại
Mới là thực tại duy nhất
Cách ta sống trong hiện tại
Mới là yếu tố quyết định tương lai của ta
Lo lắng về tương lai
Không thể thay đổi được tương lai
Chỉ có sự tỉnh thức
Sự làm chủ trong từng khoảnh khắc hiện tại
Việc sống trọn vẹn với hiện tại
Mới có thể giúp ta thực sự làm chủ tương lai
Một khi đã làm được điều đó
Cách nhìn nhận của bạn
Với mọi sự sẽ dần dần thay đổi
Một cách tự nhiên
Bạn sẽ nhận ra rằng
Cái tương lai mà bạn hằng lo sợ
Thực ra không hề tồn tại
Tất cả những gì bạn có
Chính là khoảnh khắc hiện tại này
Hoàn thành bài tập nhỏ
Của những người khác kỷ
Hoàn thành việc dùng lý trí để chế ngự cảm xúc tiêu cực
Trong cuộc sống thường nhật
Một câu hỏi đặt ra là
Nếu những vấn đề khiến ta lo lắng
Vẫn chưa được giải quyết thì sao
Nếu ta vẫn chưa đủ dũng khí để tiến bước
Thì sao
Các chế gia khác kỷ sẽ trả lời rằng
Lòng biết ơn sẽ trao cho ta dũng khí
Về vấn đề này
Các chế gia khác kỷ cũng đã có những luận giải
Vô cùng sắc xảo và yên thâm
Lòng biết ơn sẽ trao cho ta dũng khí
Các chế gia khác kỷ cho rằng
Một khi đã thấu tỏ lẽ sinh tử
Ta sẽ tự khắc mang trong mình
Lòng biết ơn sầu sắc
Và từ đó có đủ dũng khí
Để đối mặt với mọi thử thách
Tại sao lại như vậy
Bởi lẽ các chế gia khác kỷ nhận định
Sinh và tử là quy luật tất yếu
Mà mỗi con người đều phải trải qua
Và nỗi sợ hãi lớn nhất của con người
Chính là sợ hãi cai chết
Một khi đã vượt qua được nỗi sợ hãi này
Thì trên đời này chẳng còn điều gì
Có thể khiến ta trốn bước
Các chế gia khác kỷ không hề
Lảng tránh chủ đề về cái chết
Trái lại họ đối diện với nó bằng một thái độ
Giản dị mà minh chiết
Hãy luôn ghi nhớ rằng
Ai rồi cũng phải rời khỏi thế gian này
Thoạt nghe
Câu nói này có vẻ như chẳng có gì sâu sắc
Ai mà chẳng biết điều đó
Thế nhưng ẩn sau sự giản dị ấy
Lại là một nhận thức vô cùng
Tỉnh táo và lý trí
Rất nhiều khi không phải là ta không biết
Đến sự thật này
Mà là ta cố tình lãng quên nó
Gạt nó ra khỏi tâm trí
Các chế gia khác kỷ nhắc nhở chúng ta
Hãy khắc cốt ghi tâm điều đó
Hãy luôn tự nhắc nhở bản thân mình
Chủ nghĩa khác kỷ
Không phải là một mơ ly thuyết xuông
Không phải là thứ chiết học
Mà ta chỉ cần đọc qua một lần
Là có thể thấu hiểu tầng sâu của tâm hồn
Nó là một loại thực hành
Trong đời sống thường nhật
Tất nhiên
Các chế gia khác kỷ cũng đã đưa ra những luận cứ
Để chứng minh rằng
Cái chết không có gì đáng sợ
Chẳng hạn như
Cái chết của sinh bệnh chỉ là một hiện tượng tự nhiên
Bình thường của vũ trụ
Nhưng quan trọng hơn cả những lý lẽ
Họ khuyến khích chúng ta hãy luôn ghi nhớ sự thật
Về cái chết trong từng hành động cụ thể
Ví dụ
Một chế gia khác kỷ đã khuyên các học trò của mình rằng
Mỗi khi chúc con trẻ ngủ ngon
Hãy tự nhắc nhở bản thân rằng
Một ngày nào đó ta sẽ phải rời xa thế giới này
Ban đầu
Nghe có vẻ rất bì quan
Và không mấy dễ chịu
Thế nhưng các chế gia khác kỷ lại cho rằng
Khi một người đối diện trực diện với thực tế này
Dù ban đầu có thể cảm thấy bất an
Nhưng về lâu dài
Điều đó lại giúp nâng cao chất lượng cuộc sống của họ
Khi một người ý thức được rằng
Những người thân yêu của họ rồi sẽ phải chia lìa
Và thời gian họ được ở bên nhau là hữu hạn
Họ sẽ càng thêm trân trọng
Từng khoảnh khắc được sẻ chia
Và tâm hồn họ
Nhờ đó cũng trở nên rộng và hơn
Đối với Seneca
Chính vì ông luôn khác ghi trong tâm khảm rằng
Một ngày nào đó
Ông sẽ phải rời khỏi thế gian này
Và điều đó có thể xảy ra bất cứ lúc nào
Nên ông càng có thể sống trọn vẹn
Trong từng khoảnh khắc hiện tại
Ông xem mỗi ngày như thế
Đó là toàn bộ cuộc đời mình
Trước khi chìm vào giấc ngủ
Ông mang theo lòng biện ơn
Để đi vào cõi mẫu
Và khi thức giấc
Ông lại đón chào ngày mới với một trái tim chẳng đầy chi ân
Hơn thế nữa
Đối với những người đã khuất
Những người mà ta hẳng yêu dấu
Các chế gia khác kể khuyến khích ta nhìn nhận
Sự ra lý ấy bằng một nhãn quản khác
Đó là
Vạn vật ta có trên đời này
Xuy cho cùng đều chỉ là những món quà
Mà ta mượn tạm từ vũ trụ
Ta đến với thế gian này
Khi mà thế gian đã hiện hữu từ trước
Đừng bao giờ nói rằng
Ta đã mất đi
Mà hãy nói ta đã hoàn trả
Dù cho đó có là sự ra đi
Của một người ta yêu thương đến giờ nào
Tác giả cuốn sách này
Sau khi thấm nhuận triết lý ấy
Mỗi khi nhớ về người cha quá cố
Ông không còn cảm thấy đau buồn nữa
Thay vào đó, ông hồi tưởng lại những khoảnh khắc tươi đẹp
Mà hai cha con đã từng sẻ chia
Và từ đó cảm thấy hạnh phúc
Và biết ơn
Bởi lẽ
Nếu tâm hồn ta tràn ngập nỗi bi thương
Thì còn đâu chỗ trống để dung chứa
Những ký ức ngọt ngào
Những tình cảm chân quý dành cho người đã khuất
Rõ ràng cách tưởng nhớ thứ hai
Mới là một sự tri ân đích thực
Trọn vẹn hơn
Seneca từng nói
Thời gian lặng lẽ trôi qua khi ta lỡ đáng
Đây cũng là một trong những lý do
Vì sao các chiến gia khác kể
Luôn đề cao việc sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc hiện tại
Nói cách khác
Sống trong hiện tại
Không chỉ giúp ta giảm bớt những lo âu
Muộn phiền vô cứ
Mà còn giúp ta không hoang phí món quả quý giá
Mà đứng tạo hóa đã ban tặng cho mỗi sinh lình
Quảng thời gian được hiện hữu
Trên cõi đời này
Kẻ thù lớn nhất của việc sống
Trong hiện tại chính là những mối bận tâm
Lo lắng
Chẳng hạn như việc mãi miết theo đuổi
Cuộc cải địa vị trong tương lai
Seneca nói
Lo lắng nó chỉ hướng về ngày mai
Mà lại lãng phí ngày hôm nay
Tất nhiên các chiến gia khác kể không hề phản đối
Sự giàu có
Trái lại với tư cách là cố vấn của hoàng lễ Nero
Bản thân Seneca cũng là một người
Giàu có
Điều mà các chiến gia khác kể nhấn mạnh
Không phải là cuộc cải vật chất
Mà là sự siêu việt lên trên cuộc cải
Siêu việt lên trên cuộc cải là gì?
Đó là không phụ thuộc
Vào những yếu tố vật chất bên ngoài
Để tìm kiếm sự thoả mãn trong cuộc sống
Seneca phản đối
Lối sống xa hoa trụy lạc
Dù giàu có ông vẫn luôn thực hành
Một lối sống giản dị khác kể
Ông tin rằng chỉ có như vậy
Con người ta mới không trở thành nô lệ của lồng tiền
Ở đây
Chúng ta cần phải nói rõ ràng
Chủ nghĩa khác kể không hề khuyến khích
Con người tư bỏ việc mưu cầu sự tình vượng
Bởi lẽ cuộc cải có thể đảm bảo
Một cuộc sống âm no hạnh phúc
Cho bản thân và gia đình
Mục đích tối thượng của chủ nghĩa khác kể
Là gen luyện phẩm chất nội tại
Để cuối cùng mỗi người có thể trở thành
Một pháo đài bất khả xâm phạm
Một con người mạnh mẽ
Kiên cường chức mọi sóng gió của cuộc đời
Mưu cầu sự tình vượng
Và gen luyện phẩm chất nội tại
Không hề mâu thuẫn với nhau
Chúng có thể song hành, bổ trợ cho nhau
Hơn nữa, một người có cuộc cải
Mà vẫn giữ được lối sống giản dị, thành đạm
Đó mới thực sự là một người mạnh mẽ
Một người đã đạt đến cảnh giới cao
Của sự tự chủ
Vậy, bốn phẩm chất cốt lõi
Mà chủ nghĩa khác kể đề cao là gì?
Đó chính là dũng cảm
Thông qua những phương pháp tu dưỡng
Mà chủ nghĩa khác kể đề xướng
Bạn sẽ dần kiến tạo cho mình một phẩm cách bất khả chiến bải
Đồng thời vun đắp
Một lối sống giản dị
Và thậm chí còn có thêm nhiều thời gian tự do hơn
Thế giới bên ngoài
Là một hàng số bất biến
Chỉ có phẩm cách của mỗi cá nhân là nhỏ bé, hữu hạn
Dường như chẳng đáng kể gì
Seneca nói
Đây chính là cách để ta
Nâng tầm chất lượng cuộc sống
Đưa ta đắm chìm vào một trải nghiệm
Thời gian sâu sắc hơn
Và niềm hạnh phúc sâu thảm này
Sẽ theo ta đến tận ngày cuối cùng của cuộc đời
Đến đây, hẳn bạn cũng đã lờ mơ
Cảm nhận được một vài quan điểm
Của chủ nghĩa khác kể
Về mối tương quan giữa bản ngã và thế giới
Vậy, tiếp theo
Chúng ta hãy cùng nhau khám phá xem
Dưới lăng kính của cách chiết gia khác kể
Ta nên hiểu mối quan hệ giữa bản thân
Và thế giới như thế nào
Hãy nhìn nhận bản thân
Và thế giới bằng con mắt lý trí
Ta nên thấu hiểu
Mối quan hệ giữa bản thân và thế giới ra sao
Đây là một vấn đề thuộc
Về thế giới quan
Một vấn đề cốt lõi của triết học
Thực ra, nếu ta không có một nhãn quan
Đúng đắn về vấn đề này
Thì dù ta có dùng lý trí để đối phó
Với những cảm xúc tiêu cực
Hay dùng lý trí để đối diện với lẽ sinh tử
Hiệu quả của chúng cũng sẽ giảm đi đáng ghẻ
Vậy, cách chiết gia khác kể
Đã nhìn nhận mối quan hệ
Giữa bản thân và thế giới như thế nào
Trước hết
Họ ý thức sâu sắc về sự nhỏ bé
Của mỗi cá nhân trước vũ trụ bảo là
Dù cho ta có thành công hay thất bại
Thì trong dòng chảy vô tận
Của thời gian, vũ trụ
Tất cả cũng chỉ như một thoáng chốc
Một khoảnh khắc phổ du
Ta sở hữu chúng cũng chỉ là khoảnh khắc ấy
Mà thôi
Nếu mọi thứ đều ngắn ngủi
Vậy thì đâu là ý nghĩa của cuộc đời
Đó là hãy làm điều đúng đắn ngay trong hiện tại
Đó mới là điều quan trọng nhất
Đây cũng chính là phương trâm
Sống cốt lõi của những người
Theo chủ nghĩa khác kỷ
Cũng chính từ nhận thức lý tính này
Mà các chiết gia khác kỷ luôn mang trong mình
Một thái độ khiêm cùng trước tự nhiên
Họ nhấn mạnh rằng
Ta phải thừa nhận và tôn trọng những quy luật tự nhiên
Không thể nào tránh khỏi
Và khi đối diện với cuộc sống
Thái độ của họ cũng vô cùng giản dị
Hãy thuận theo tự nhiên
Về điểm này
Các chiết gia khác kỷ đã đưa ra một phép so sánh
Rất thú vị
Họ nói hãy hình dung một chú chó
Bị buộc vào một chiếc xe ngựa
Khi xe ngựa bắt đầu lăn bánh
Chú chó có thể vui vẻ chạy theo
Nương nhờ sức kéo của xe ngựa
Tất nhiên chú chó
Cũng có thể chọn cách chống cự
Không chịu chạy theo
Và khi đó nó sẽ bị chiếc xe ngựa lôi đi một cách đau đớn
Phép ẩn dụ này
Chính là nói về mối quan hệ giữa chúng ta và vũ trụ
Các chiết gia khác kỷ nói
Số phận dẫn dắt những ai thuận theo
Nhưng lại kéo lê những kẻ chống đối
Seneca nói
Những phiền thoái mà ta gặp phải trong cuộc đời
Cũng giống như những gì mà ta mong đợi
Khi dẫn thân vào một cuộc hành trình tốt đẹp
Ta phải chấp nhận rằng
Trên hành trình của cuộc đời
Ta sẽ không tránh khỏi bụi bọng, lầy lội
Và những cơn mưa bất trợt
Dưới góc nhìn này
Các chiết gia khác kỷ sẽ cho rằng
Chẳng phải mọi thứ ta có trên đời
Đều là mượn tạm từ vũ trụ đó sao
Có vay
Ad có trả
Tầm thế này sẽ mang đến một món quả phụ
Đó là lòng biết ơn
Khi thực hành những bài tập của chủ nghĩa khác kỷ
Người ta thường ngạc nhiên nhận ra rằng
Chúng khơi dậy trong họ cảm giác biết ơn
Và trân trọng cuộc sống
Lòng biết ơn có thể hướng đến một người cụ thể
Hoặc cũng có thể lan tỏa
Không hướng đến một ai
Tác gia bữa sáng cùng Seneca
Đã chia sẻ một ví dụ như thế này
Một buổi sáng nọ
Khi vừa thức giấc
Người bạn đời mang đến cho ông một tách trà
Đầu tiên ông cảm thấy biết ơn
Người bạn đời của mình
Rồi ông lại cảm thấy biết ơn chính tách trà ấy
Khi ngồi dậy
Cảm nhận sự ấm áp, êm ái của chiếc giường
Và mái nhà vững chãi tre trở trên đầu
Lòng ông lại tràn ngập lòng biết ơn
Đôi khi
Ông còn biết ơn cả bầu trời
Không khí trong lành mà ông đang hít thở
Và cả khả năng được uống trà
Được viết lách
Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi
Tác giả đã cảm nhận được lòng biết ơn
Đối với tất cả những điều ấy
Nhưng người theo chủ nghĩa khắc kỷ
Chính là như vậy
Họ có một khả năng đặc biệt trong việc cảm nhận lòng biết ơn
Từ những điều giản dị
Thậm chí là tâm thương nhất trong cuộc sống
Chẳng hạn như
Ngắm nhìn ánh hoàng hôn
Nắm tay người mình yêu hay thưởng thức một bữa ăn đạm bạc
Trong mắt họ
Cuộc sống và thế giới này tựa như một ngày hội
Họ biết ơn đấng tạo hóa
Đã ban cho họ cơ hội được hiện hữu
Trên cõi đời này
Để họ có thể tham dự vào ngày hội ấy
Về trạng thái này
Seneca đã mô tả như sau
Một khi ta dám rũ bỏ
Mọi phiền nhiễu hay sợ hãi
Một sự tĩnh lặng miên viễn
Và một sự tự do vô hẳn sẽ xuất hiện
Rồi sau đó
Sự bình yên và hòa hợp trong tâm hồn
Cùng với một sự vĩ đại tích thực
Nhưng không kém phần dịu dàng
Sẽ nối tiếp nhau mà đến
Bởi lẽ sự hùng hãn luôn bắt nguồn
Từ sự yếu đuối
Thực ra những phương pháp
Mà các chiếc xa khắc kỷ đưa ra
Đều là những bài thực hành giản dị, gần gũi
Có thể áp dụng ngay trong cuộc sống thực nhật
Bạn hoàn toàn có thể
Lồng ghép những bài tập này vào những khoảng thời gian
Nhỏ trong ngày
Chẳng hạn như Seneca
Ông thường dành thời gian trước khi đi ngủ để tự vấn
Và nhắc nhở bản thân
Seneca không hề có ý định
Biến chúng ta thành những bậc thánh nhân
Chủ nghĩa khắc kỷ
Suy cho cùng là một thực hành trong đời sống thực tế
Chủ nghĩa khắc kỷ
Không phải là thứ triết học
Mà ta chỉ cần đọc qua một lần
Là có thể thấu hiểu từng tận
Ở tầng sâu của tâm hồn
Như thế có một phép màu nào đó?
Không, nó là một cuộc dấn thân
Một sự thực hành trọn đời
Đòi hỏi sự chuyên cẩn
Lặp đi lặp lại
Và tập trung cao độ
Đây là một chiếc lý
Mà ta vận dụng ngay trong những điều nhỏ nhật
Tầm thương những việc diễn ra hàng ngày
Chứ không phải tiện thể hay thỉnh thoảng
Không chỉ một lần
Mà làm mỗi ngày trong năm
Và lý tưởng nhất là năm này
Qua năm khác
Đó chính là điều mà các chiếc gia khắc kỷ khuyên
Chúng ta hãy kiên trì theo đuổi
Chính vì vậy
Mà đối với những người theo đuổi chủ nghĩa khắc kỷ
Mỗi ngày trôi qua đều là một ngày diệu kỷ
Mỗi ngày đều mang một sức hấp dẫn riêng biệt
Seneca từng nói
Ngay cả những bậc khắc kỷ
Uyên Bạc Nhật
Cũng không thể hoàn toàn tránh khỏi những xáo trộn
Phiền nhễu nho nhỏ trong cuộc sống
Nhưng điều đó không hề gì
Miễn là tập vụn đáp được cho mình
Một phẩm chất vững vàng
Một nội tâm kiên định
Thì dù có bị sao động đôi chút
Ta vẫn có thể nhanh chóng tìm lại được sự hòa hợp
Niềm hạnh phúc và sự bình yên trong tâm hồn
Thưa quý vị và các bạn
Chúng tôi xin dừng buổi chia sẻ hôm nay tại đây
Xin cảm ơn quý vị và các bạn
Đã theo dõi đến cuối cùng
Nếu như những chia sẻ hôm nay mang đến cho bạn
Một góc nhìn mới mẻ, thú vị
Thì xin hãy nhấn nút like và share
Để khích lệ cho tần phú khánh official nhé
Hãy để lại bình luận rằng
Khắc kỷ
Lấy lý trí chế ngự cảm xúc, làm chủ cuộc đời
Như một lời chi ân
Nguyện cho bạn mở rộng trái tim đón nhận
Những khả năng vô hạn của tự nhiên vũ trụ
Nếu bạn chưa đăng ký kênh
Hãy nhấn nút đăng ký trên màn hình
Để kết nối cùng tần phú khánh
Chào mừng bạn tham gia hội viên
Để cùng nhau tu tập vụ báo
Chia sẻ video này là một hành động tùy hỷ
Cổng đức vô lượng
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn quý vị
Và các bạn đã dành ra thời gian quý báo để lắng nghe bài chia sẻ
Xin chúc quý vị và các bạn cùng gia đình
Luôn luôn được hạnh phúc, thành công
Và bình an trong cuộc sống
Xin chân trọng kính chào
Và hẹn gặp lại quý vị và các bạn
