Kinh hoàng: 600.000 người Việt trong ‘ổ lừa đảo’ Campuchia; Dân oan TQ vây kín Hội nghị TƯ 4

Bản tin đại kỳ nguyên ngày 23 tháng 10 Thứ trưởng Thái Lan từ chức vì cáo buộc liên quan đến bang đảng lừa đảo Campuchia 600.000 người Việt liên quan đến các trung tâm lừa đảo ở Campuchia Campuchia lại phát hiện thi thể trong túi nghi liên quan đến ổ lừa đảo Triều Tiên thị uy bắn loạt tên lửa đặt đạo chào đón Tổng thống Trump Bảo tàm Paris bị trộn vàng, một phụ nữ Trung Quốc bị bắt Dân oan Trung Quốc vây kín hội nghị Trung ương 4 Do dị thông tin Lý Cường thay chương hiệu hiệp kế nhiệm Tập Cận Bình Viện Xét ngừng thuê phi cơ C909 của Trung Quốc vì chi phí cao Kính chào quý vị đang theo dõi bản tin của Đại Kỳ Nguyên Hôm nay là thứ 5 ngày 23 tháng 10 Kính thưa quý vị, Thứ trưởng Thái Lan từ chức vì cáo buộc liên quan đến bang đảng lừa đảo Campuchia Theo đó, Thứ trưởng Tài chính Thái Lan Vorapak Taniyawong hôm 22 tháng 10 đã tuyên bố từ chức sau khi Thủ tướng Thái Lan yêu cầu ông giải trình về các cáo buộc liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến ở Campuchia Ông Vorapak, người vừa mới nhậm chức vào tháng trước, đã phủ nhận mọi cáo buộc Ông khẳng định quyết định từ chức là để bảo vệ sự liêm chính của chính phủ và để tập trung vào cuộc đấu tranh pháp lý cá nhân Ông nói, để đấu tranh cho cuộc chiến pháp lý này, tôi cần thời gian và e rằng điều đó sẽ ảnh hưởng đến vai trò của tôi tại Bộ Tài chính Thủ tướng Thái Lan đồng thời là Bộ trưởng Nội vụ Anutin Chanvirakul cùng ngày đã cho biết sẽ không bổ nhiệm Thứ trưởng Tài chính mới thay thế ông Vorapak lý do là chính phủ không còn nhiều thời gian khi phải giải tán hạ viện trước ngày 31 tháng 1 Thủ tướng Anutin cho biết, ông Vorapak đã nộp một báo cáo dài 3 trang để phản hồi về các cáo buộc nhưng thừa nhận ông chưa đọc tài liệu này Ông Anutin nói, tôi muốn cảm ơn ông ấy vì đã thể hiện trách nhiệm bằng cách từ chức và cho biết ông không gây áp lực buộc ông Vorapak phải đưa ra quyết định Các cáo buộc nhắm vào ông Vorapak xuất hiện dày đặc trên truyền thông và mạng xã hội Thông tin nói rằng, ông Vorapak là một trong bảy chính trị gia Thái Lan có liên quan tới tập đoàn Thái Tử Đây là tập đoàn của ông Trung Gốc Hoa Trần Trí, người vừa mới bị Hoa Kỳ truy tố với cáo buộc điều hành một đế chế lừa đảo trực tuyến Trang tin World Hunting còn cáo buộc vợ của ông Vorapak đã nhận 3 triệu USD tiền điện tử trong năm nay từ các mạng lưới tội phạm Nghiêm trọng hơn, việc này xảy ra trong khi ông Vorapak là thành viên của một ủy ban chính phủ được giao nhiệm vụ điều tra về chính các mạng lưới tội phạm này Trang tin này còn cho hay, ông Vorapak có tên trong danh sách cố vấn cho BIC, một ngân hàng Campuchia bị cho là có liên quan tới mạng lưới rửa tiền Trước đó, Thủ tướng Anutin Chanvirakul đã ra lệnh điều tra các thông tin lan truyền trên mạng xã hội cho rằng Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min-seo đang nắm giữ một danh sách bảy chính trị gia Thái Lan bị cáo buộc liên quan đến các hoạt động lừa đảo tại Campuchia Ông Anutin đã chỉ đạo Bộ Ngoại giao và nhóm cố vấn của mình tiến hành xác minh Ông khẳng định, nếu có danh tính cụ thể được công bố, chúng tôi sẽ xử lý theo quy định pháp luật Bất kỳ ai vi phạm đều không có ngoại lệ Trong khi đó, 600.000 người Việt Nam liên quan đến các trung tâm lừa đảo ở Campuchia Bộ Công an Việt Nam cho biết tình hình tội phạm lừa đảo xuyên quốc gia tại các khu vực ráp biên giới Việt Nam-Campuchia đang diễn biến hết sức phức tạp với nhiều tổ chức hoạt động quy mô lớn Thông tin từ Cục Cảnh sát Hình sự, Bộ Công an tiết lộ một con số đáng báo động Có khoảng 600.000 người Việt Nam đang làm việc tại các trung tâm lừa đảo ở Campuchia bao gồm cả nạn nhân và nghi phạm Chỉ riêng tại khu vực đối diện tỉnh Tay Ninh có khoảng 15 đặc khu kinh tế và 12 sòng bạc Trong đó nhiều tòa nhà cao tầng được sử dụng làm cơ sở lừa đảo Mỗi tầng là một tổ chức với 200-300 người tham gia Các cơ sở này được canh gác vô cùng nghiêm ngặt với bảo vệ luôn cầm súng khiến người lạ không thể tiếp cận Các khu vực nổi bật như Ba Vẹt, Tam Thái Tử, Kim Sa 1, 2, 3 và 4 ghi nhận nhiều đường dây lừa đảo xuyên quốc gia Bằng chứng về sự tàn bạo và quy mô của các hoạt động này đã được Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố trong một bản cáo trạng Hình ảnh từ máy tính của một kẻ cầm đầu tên là Trần Trí đã cho thấy cảnh một thanh niên trẻ bị đánh gặp dã man, da thịt nát bấy Bản cáo trạng cũng phơi bày hình ảnh hàng ngàn chiếc điện thoại di động được xếp hàng ngay ngắn được gọi là trang trại điện thoại dùng để tiến hành lừa đảo viễn thông khắp thế giới Một cuốn sổ cái của tổ chức này ghi chép rõ ràng các nhiệm vụ kinh doanh bằng tiếng Trung nhắm mục tiêu vào Việt Nam, Trung Quốc, châu Âu và cả Hoa Kỳ Phía Việt Nam cho biết đã phối hợp với nhà chức trách Campuchia truy quét nhiều đường dây lừa đảo Tuy nhiên do pháp luật hai nước khác nhau công tác phối hợp gặp một số khó khăn Về hoạt động bảo hộ công dân, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng đã cho biết Sau vụ lực lượng chức năng Campuchia đột kích một ổ lừa đảo trực tuyến vào ngày 14 tháng 10 Các cơ quan đại diện Việt Nam đã làm việc ngay với phía Campuchia Dự kiến 33 công dân Việt Nam sẽ được đưa về nước trong thời gian tới Phía Campuchia cũng đang đẩy mạnh chiến dịch truy quét Ủy ban đặc trách phòng chống lừa đảo trực tuyến Campuchia thông báo Từ cuối tháng 6 năm 2025, lực lượng chức năng nước này đã đột kích 92 địa điểm tại 18 tỉnh thành Bắt sử 3.455 nghi phạm thuộc 20 quốc tịch khác nhau Các cơ quan đại diện Việt Nam tại Campuchia đang bám sát tình hình, chuẩn bị phương án và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng tại hai nước Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng đề cập đến thông tin truyền thông Hàn Quốc đưa tin về một phụ nữ ngoài 30 tuổi tử vong gần biên giới Việt Nam-Campuchia, nghi liên quan đến đường dây lừa đảo Bộ sẽ tìm hiểu thêm và sẵn sàng hợp tác xử lý Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác, không tin theo các lời mời gọi việc nhẹ lương cao để tránh trở thành nạn nhân Công dân Việt Nam cần hỗ trợ có thể gọi đường dây nắng của Đại dự quán Việt Nam tại Campuchia cộng 855-9740-56789, Tổng lãnh dự quán Việt Nam tại Sihanoukville cộng 855-979-33999 hoặc Tổng đài bảo hộ công dân cộng 84-981-84-8484 Tiếp theo, Campuchia lại phát hiện thi thể trong túi, nghi liên quan đến ổ lừa đảo Truyền thông Campuchia đưa tin một thi thể người châu Á vừa được phát hiện trong một chiếc túi bị vứt bỏ ở ngoài ô thủ đô Phnom Penh, làm dế lên lo ngại về hoạt động của các tổ chức tội phạn Theo tờ Khmer Times, hôm 21 tháng 10, một người dân tại quận Dangkor đã phát hiện một chiếc túi bốc mùi hôi thối và đã báo cảnh sát. Bên trong là một thi thể đang phân hủy Một quân chức chính quyền địa phương cho biết, vào tối hôm 20 tháng 10, nhân chứng đã nhìn thấy một chiếc xe hơi chở hai người đàn ông dừng lại Họ lấy một chiếc túi lớn vứt vào khu rừng gần đường rồi rời đi Tờ Khmer Times lưu ý rằng đó là thi thể đang phân hủy của một người đàn ông Trung Quốc Tuy nhiên, phía cảnh sát địa phương cho biết cả nạn nhân và thủ phạm đều chưa được xác định Cảnh sát tin rằng vụ việc có thể liên quan đến lừa đảo trực tuyến Nạn nhân được cho là ở độ tuổi khoảng 40 Một quân chức cảnh sát nhận định nạn nhân dường như đã bị sát hại vài ngày trước Các nghi phạm được cho là đã di chuyển thi thể đến một nơi yên tĩnh để vứt bỏ Cảnh sát cho biết họ đang điều tra camera an ninh CCTV xung quanh con đường để tìm chiếc xe đã bỏ lại thi thể Thi thể đã được chuyển đến một ngôi chùa để điều tra thêm Vụ việc xảy ra trong bối cảnh các tổ chức tội phạm Trung Quốc tại Campuchia liên tục dính liếu đến các vụ bắt cóc, giam cầm và sát hại Chuyển đến phần thông tin khác Triều Tiên thị uy bắn hàng loạt hỏa tiễn đản đạo trao đón Tổng thống Trump đến Hàn Quốc Triều Tiên đã bắn thử nhiều hỏa tiễn đản đạo tầm ngắn vào hôm thứ Tư ngày 22 tháng 10, chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dự kiến gặp lãnh đạo Tập Cật Bình của Trung Quốc và các nhà lãnh đạo khác tại Hàn Quốc Quân đội Hàn Quốc cho biết các hỏa tiễn này vốn là lần phóng đầu tiên của nước láng giềng sau 5 tháng xuất phát từ một khu vực phía nam Bình Nhưỡng và bay khoảng 220 dặm, tương đương khoảng 354 km về phía đông bắc Quân đội Hàn Quốc nói thêm, các hỏa tiễn không rơi xuống biển Tổng thống Trump dự kiến sẽ lên đường đến châu Á vào cuối tuần trong chuyến công du đầu tiên đến khu vực này trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Ông Trump dự định đến Malaysia trước để dự một hội nghị thượng đỉnh khu vực, sau đó sẽ đến Nhật Bản trước khi tới Hàn Quốc để tham dự cuộc họp hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương. Tổng thống Trump dự kiến sẽ thăm thành phố Kyeongju của Hàn Quốc trước hội nghị thượng đỉnh để có các cuộc gặp song phương với các nhà lãnh đạo, bao gồm ông Tập Cật Bình và Tổng thống Hàn Quốc Lee Chae Myung Quốc đội Hàn Quốc cho biết vào hôm thứ Tư rằng họ vẫn sẵn sàng đẩy lùi mọi hành động khiêu khích của Triều Tiên dựa trên liên minh với Hoa Kỳ. Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cũng nói với các phóng viên rằng Tokyo đang liên lạc chặt chẽ với Washington và Seoul, bao gồm cả việc chia sẻ dữ liệu cảnh báo hỏa tiễn theo thời gian thực. Các vụ phóng hỏa tiễn đạn đạo hôm thứ Tư của Triều Tiên là lần đầu tiên kể từ khi nước này thử nghiệm các hệ thống tầm ngắn vào ngày 8 tháng 5 mô phỏng các cuộc phản công hạt nhân nhắm bảo lực lượng Hoa Kỳ và Hàn Quốc. Vào đầu tháng này, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã trưng bày một loại hỏa tiễn đạn đạo xuyên lục địa tầm xa mới tại một cuộc diễn hành quân sự ở Bình Nhưỡng có sự tham gia của các nhà lãnh đạo nước ngoài. Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA đã mô tả loại hỏa tiễn Hoa Song 20 chưa được thử nghiệm này là hệ thống vũ khí chiến lược hạt nhân mạnh nhất. Chính phủ cũng trưng bày các hỏa tiễn đạn đạo, hành trình và siêu thanh tầm ngắn tại cuộc diễn hành quân sự vốn kỷ niệm 85 ngày thành lập Đảng lao động Triều Tiên. Ông Kim Jong-un đã nói tại cuộc diễn hành rằng quân đội phải tiếp tục phát triển thành một lực lượng bất khả chiến bải, loại bỏ mọi mối đe dọa. Các chức sắc nước ngoài tại cuộc diễn hành bao gồm Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường, cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev và Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm. Truyền đến phần thông tin khác, Pháp truy tố một người phụ nữ Trung Quốc vì nghi trộm vàng tại bảo tàng Paris. Vụ trộm vàng thỏi tại bảo tàng lịch sử tự nhiên Paris xảy ra một tháng trước, gần đây lại thu hút sự chú ý trở lại. Sau vụ trộm trang sức tại bảo tàng Louvre, một phụ nữ Trung Quốc bị nghi ngờ đánh các vàng có giá trị lịch sử và khoa học của bảo tàng đã bị truy tố vào ngày 21 tháng 10. Cảnh sát cho biết đây có thể là một vụ án có tổ chức và đang tiến hành điều tra xuyên quốc gia. Vụ trộm tại bảo tàng lịch sử tự nhiên xảy ra vào ngày 16 tháng 9. Viện Kiểm sát Paris ngày 21 tháng 10 đã cho biết một phụ nữ Trung Quốc 24 tuổi đã bị bắt giữ tại Barcelona, Tây Ban Nha vào ngày 30 tháng 9. Nghi phạm này đã được phía Tây Ban Nha bàn giao cho chính quyền Pháp vào ngày 13 tháng 10 và bị buộc tội trộm cắp cùng âm mưu tội phạm. Tuyên bố cho biết người phụ nữ này đã rời Pháp ngay trong ngày gây án, định trở về Trung Quốc. Khi bị bắt, cô ta đang cố gắng xử lý gần một kg vàng thỏi đã bị nấu chảy. Cảnh sát đang điều tra xem đây có phải là một phần của số vàng bị đánh cắp hay không. Tại Pháp, tội trộm cắp có tổ chức có thể bị phạt tối đa 15 năm tù. Công tố viên Paris, bà Lohbecue cho biết gần 6 kg vàng tự nhiên đã bị đánh cắp với tổng tiền hại ước tính là 1,5 triệu euro, tương đương 1,7 triệu đô la Mỹ. Tuy nhiên bà tin rằng giá trị lịch sử và khoa học của chúng là vô giá. Các vật phẩm bị đánh cắp bao gồm vàng thỏi từ vùng uran của Nga do sao Hoàng Nicholas I tặng vào năm 1833, vàng thỏi do Bolivia tặng vào thế kỷ 18, và các mẫu vật từ Úc và California. Điều tra cho thấy hai cánh cửa của bảo tàng đã bị cắt bằng máy máy góc, và kính của tủ chương bày bị đèn kho đốt hỏng. Video giám sát cho thấy nghi phạm đã vào trong bảo tàng vào lúc 1 giờ sáng và giờ đi vào khoảng 4 giờ sáng. Vụ việc này được chú ý trở lại sau vụ trộm trang sức nghiêm trọng tại bảo tàng Louvre vào ngày 19 tháng 10. Thiệt hại tài chính do vụ trộm, táo bạo này gây ra ước tính lên tới 88 triệu euro. Những tiền trộm đeo mặt nạ đã đánh cắp 9 món trang sức hoàng gia từ thế kỷ 19. Vụ cướp tại Louvre đã phê bày những vấn đề an ninh lớn trong hệ thống bảo tàng của Pháp. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunes đã thừa nhận điều này. Các nhân viên Louvre đã cho biết họ đã nhiều lần cảnh báo về các lỗ hỏng an ninh, thiết bị lội thời và việc cắt giảm nhân sự. Một báo cáo kiểm toán của Pháp cho biết chỉ khoảng 1 phần 3 số phòng triển lãm của Louvre được lắp đặt camera giám sát. Tiếp tục đến với những thông tin nổi bật về nội tình Trung Quốc. Dân oan vây kín hội nghị Trung ương 4 phơi bày bộ mặt thật của Trung Quốc. Hội nghị Trung ương 4 của Đảng Cộng sản Trung Quốc khai mạc tại thủ đô Bắc Kinh vào ngày 20 tháng 10. Mặc dù chính quyền đã tăng cường mạnh mẽ việc duy trì ổn định, nhưng vẫn có một lượng lớn người dân khiếu kiện đổ về Bắc Kinh và rất ít người trong số họ được giải quyết vấn đề. Người dân bày tỏ rằng chỉ có đứng lên lật đổ bạo chính thì người dân Trung Quốc mới có hy vọng sống sót. Các cửa ngõ vào Bắc Kinh đều đang kiểm tra nghiêm ngặt giấy tờ tùy thân, chặn bắt dân oan. Trong thành phố thì ra xoát người ngoại tỉnh, nhưng điều này không thể ngăn cản dân oan tiến vào Bắc Kinh. Dân oan bên ngoài cục khiếu nại, chàn vào như thủy chiều, giống như những người tiện nạn đang chạy trốn. Dân oan Triệu Uy, Hóa Xanh đã đến Bắc Kinh từ một tuần trước. Người bạn đi cùng anh đã bị chặn lại khi qua kiểm tra an ninh. Vào ngày 19 tháng 10, chính quyền đã điều 6 xe khách chở đi một bộ phận dân oan. Dân oan Triệu Uy nói, khi cô ấy quay về thì bị chặn lại, bị kiểm tra, cô ấy không dám về nhà thuê trọ nữa, phải lang thang bên ngoài, thật sự rất thảm. Những người dân oan bên ngoài cục khiếu nại phải xếp hàng ít nhất 26 tiếng đồng hồ mới lấy được số. Nhiều người ngủ ngay trên đất vào ban đêm. Trong hàng ngũ có một số người cố tỉnh gây rối, kích động dân oan gây náo loạn, dẫn đến các vụ giẫm đạp. Ông Triệu Uy nói, một số người họ giống như cô ý vậy, cứ ủa lên rồi người chen người, dẫm chết người, dẫm bị thương người, rất kinh khủng. Chênh chúc ở đó, người ta sắp bị đè bẹp rồi, tôi sợ chết khiếp. Ông Triệu Uy nói, tôi không thể hiểu nổi, ở bên đường như thế này, Đảng Cộng sản Trung Quốc cũng không thấy xấu hổ à, giống như một đám người tị nạn ngủ la liệt hai bên đường, cảm giác như đang có chiến tranh vậy. Tôi nhìn thấy cảnh tượng đó, trong lòng rất khó chịu, vì những người dân khổ nạn chúng ta. Ông Triệu Uy năm ngoái cũng từng đến Bắc Kinh để khiếu nại, nhưng ông cảm thấy năm nay số lượng đã tăng lên rõ rệt. Ông Triệu Uy nói, chính phủ quá xấu xa, cái đặc quyền này, chúng quá tùy tiện làm bậy, nó cưỡng chế phá nhà người ta, đến khiếu nại còn muốn bắt giam người ta. Đối với việc khiếu nại, trong dân gian có nhiều ý kiến khác nhau. Có người cho rằng, đây là cách Đảng Cộng sản Trung Quốc biến tướng kiểm soát dân oan. Cũng có người cho rằng, mặc dù vấn đề không được giải quyết, nhưng việc đi ra ngoài sẽ gây áp lực cho chính quyền. Cựu quan chức Trung Quốc lưu vong tại Úc, ông Tưởng Võng Chính gần đây đã liên tục đăng tải thông tin, tuyên bố nắm được nội tin nhân sự của Hội nghị Trung ương 4 liên quan đến nhiều nhân vật cấp cao như Lý Cường, Trương Hiệu Hiệp, Trương Thăng Dân, Trung Thiệu Quân và Quách Phổ Hiệu, thu hút sự chú ý rộng rãi. Vào tối ngày 6 tháng 10, ông Tưởng Võng Chính đã đăng trên nền tảng X dòng Hội nghị Trung ương 4 làm rõ Lý Cường đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Phó Chủ tịch thứ nhất, thay thế Trương Hiệu Hiệp. Đảng nội bộ xác nhận Lý Cường là người kế nhiệm Đại hội 21. Năm 2027, lãnh đạo Tập Cận Bình ngoài chức Chủ tịch Quân ủy Trung ương, các chức vụ còn lại sẽ từ bỏ toàn bộ. Trương Thăng Dân thay thế Hà Về Đông làm Phó Chủ tịch Quân ủy, Trung Thiệu Quân làm Ủy viên Quân ủy kiêm chủ nhiệm Bộ Chính trị. Hai tuần sau vào ngày 21 tháng 10, ông Tưởng Võng Chính lại đăng, tôi nhận được tin sớm hơn bất kỳ ai, nhưng đến hôm nay vẫn khó tin lãnh đạo Tập Cận Bình sẽ ra tay với ủy viên Bộ Chính trị, đừng tin lời đồn Trương Hiệu Hiệp ra tay. Ông Tưởng cũng tiết lộ mức độ bảo mật của Hội nghị Trung ương 4 là chưa từng có. Những người tham dự không được mang điện thoại di động, điện thoại của thư ký sinh hoạt của bí thư tỉnh ủy cũng bị giữ lại nơi ở. Cục cơ yếu Trung ương trong suốt tiến trình đã ngăn chặn do gì? Ông nói hội nghị sẽ không thảo luận về thay đổi cấp thường vụ, nhiều nhất là bổ sung ủy viên Bộ Chính trị. Vì vậy, tin tức phát ra từ hội trường đều là bịa đặt. Tuy nhiên, cùng tối hôm đó, ông Tưởng Võng Chính lại công bố một phiên bản bổ sung quân sự. ủy viên thường vụ Bộ Chính trị, Thủ tướng Quốc vụ Biện Lý Cường, đảm nhiệm trước Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Trương Hiệu Hiệp không còn đảm nhiệm. Trương Thăng Dân dự trức Phó Chủ tịch, Thượng tướng Không quân Quách Phổ Hiệu dự trức ủy viên Quân ủy, Chủ nhiệm Bộ Chính trị, Chính ủy Chiến khu Tây Lý Phượng Biêu dự trức Bí thư Quân ủy kỷ luật. Hiện tại, phía Trung Quốc chưa xác nhận bất kỳ thay đổi nhân sự nào. Bình luận viên Vương Đất Nhiên của Apollonet cho biết, các tiết lộ của ông Tưởng Võng Chính, dù có một số phần về hành động của giới cao tầng trung cộng, sau đó trùng khớp, nhưng tính xác thực của các tiết lộ liên quan đến tầng cao nhất vẫn cần được kiểm chứng. Lần tiết lộ sai sót rõ ràng nhất là nói Hà Vệ Đông mất tích vì đang ở Phúc Kiến, lên kế hoạch tấn công Đài Loan. Nội dung hiện tại có thể phản ánh việc thử nước từ bên trong Trung Nam Hải. Chuyển đến phần thông tin khác, Việt Jet ngừng thuê phi cơ C-909 của Trung Quốc vì chi phí cao. Phi cơ C-909 của Trung Quốc lại vừa có tin tức tiêu cực. Hãng hàng không Việt Jet của Việt Nam theo báo cáo đã ngừng thuê hai chiếc C-909 mà hãng này đã thuê từ Trung Quốc, đồng thời không có kế hoạch mua trực tiếp. Đáng chú ý, hợp đồng thuê này vốn được coi là một thành quả trong chuyến thăm Việt Nam của lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 4. Hãng thông tấn Reuters hôm 20.10 dẫn lời hai nguồn thạo tin cho biết Việt Jet đã ngừng thuê hai chiếc C-909 từ ngày 18.10. Một nguồn tin đề cập rằng lý do ngừng thuê là chi phí vận hành cao và các hạn chế về quy định pháp lý hàng không của Việt Nam. Báo cáo cho biết, chuyến bay cuối cùng của C-909 tại Việt Jet là vào ngày 17.10, từ côn đảo trở về Hà Nội. Phi cơ dân dụng do Tập đoàn Phi cơ Thương mại Trung Quốc COMAC sản xuất vẫn chưa thâm nhập sâu vào thị trường quốc tế. Việc Việt Jet thuê hai chiếc C-909 này từng được coi là một bước đột phá lớn của COMAC. Theo báo cáo, Việt Jet từ chối bình luận về thông tin này. COMAC cũng không phản hồi yêu cầu xác minh của Reuters. C-909, tên ban đầu là IRG-21 là mẫu phi cơ phản lực đầu tiên của Trung Quốc được sản xuất hàng loạt thương mại, bắt đầu hoạt động từ năm 2016. Đây là loại phi cơ thân hẹp, có thể chở 90 hành khách và được định vị là phi cơ khu vực. Đông Nam Á là thị trường mà COMAC luôn nhắm tới. Ngoài ra trong bối cảnh chiến tranh thương mại Trung-Mỹ, C-909 luôn phải đối mặt với lo ngại về việc bị gián đoạn nguồn cung linh kiện. Mẫu phi cơ thương mại chủ lực khác của COMAC là C-919 có thể bay được là nhờ vào sử dụng các công nghệ then chốt từ các công ty Hoa Kỳ, bao gồm GE Aerospace, Honeywell International và RTX. Theo hãng thông tin Reuters, khi Bộ Thương mại Trung Quốc đưa ra các biện pháp trả đũa Hoa Kỳ, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ kiểm soát xuất cảng đối với các linh kiện phi cơ. Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc, Chúng tôi có rất nhiều thứ, trong đó một điểm quan trọng là phi cơ. Trung Quốc có rất nhiều phi cơ Boeing, họ gần linh kiện và rất nhiều thứ tương tự. Tờ Wall Street Journal thì cho biết Tổng thống Trump có quyền lực đáng kể trong việc ngăn chặn các công ty Hoa Kỳ cung cấp hàng cho COMAC. Tờ báo này từng đưa tin vào năm 2020 rằng chính quyền nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump đã xem xét hành động này. Ngay cả khi Trung Quốc được phép nhập cảng linh kiện phi cơ của Hoa Kỳ, thuế quan nhập cảng cũng sẽ đẩy giá C919 lên cao đáng kể, khiến cho C919 khó tiếp thị ra thị trường quốc tế. Một tài khoản tự truyền thông của Trung Quốc là Người hàng không dân dụng Trung Quốc đã từng đăng bài viết nói rằng nếu Trung Quốc gặp trở ngại hoặc bị trừng phạt khi nhập cảng các sản phẩm và công nghệ của Hoa Kỳ, điều đó có thể khiến cho phi cơ C919 phải đối mặt với tình thế khó khăn là ngừng sản xuất. Hiện tại, các hãng hàng không Trung Quốc đã đặt hàng 365 chiếc C919, nhưng do Hoa Kỳ hạn chế xuất cảng linh kiện, năng lực sản xuất đã bị kìm hãm rõ rệt. Tính đến tháng 9 năm 2025, COMAC chỉ giao được 5 phi cơ, thấp hơn nhiều so với dự kiến 32 chiếc trước đó. Thưa quý vị, bản tin của Đại Kỳ Nguyên xin được kết thúc tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Kính chúc quý vị và gia đình mọi điều bình an và tốt lành.