3 Cái Gốc Của Bệnh Tật: Về Già Muốn Khỏe Mạnh Và Ít Bệnh Thì Nhất Định Phải Biết

Con người ai cũng mong được khỏe mạnh và ít bệnh, nhưng ít ai chịu đi tìm cái gốc thật sự của sức khỏe và bệnh tật. Có người sinh ra dạ dày, vốn khỏe, ăn uống cẩn thận, kiên khem từng chút, vậy mà vẫn đau, vẫn đầy hơi, vẫn tràn trọc mỗi đêm. Lại có người ăn uống chẳng kiên khem gì, đôi khi còn vừa bãi, nhưng bụng dạ lại chẳng sao cả. Có người đi khám mãi không tìm ra bệnh, nhưng cứ mỏi mệt, chóng mặt, mất ngủ, suy nhược. Lại có người ăn đơn giản, mà vẫn khỏe khoắn, tỉnh táo, không mấy khi đầu ốm. Tại sao lại như vậy? Phải chăng có những điều sâu hơn mà ta chưa nhìn thấy? Phải chăng, cái quyết định sức khỏe không nằm ở thuốc bổ, ở thức ăn, mà là ở một bí quyết nào? Phần lớn chúng ta chỉ để ý đến phần ngọn là cái đau, cái mỏi, cái khó chịu, nhưng không biết gốc trẻ thật sự của bệnh nằm ở đâu. Nên dù cố gắng bao nhiêu, sức khỏe vẫn chỉ tạm ổn chứ không bệnh. Cũng vì không hiểu gốc của sức khỏe, nên ta cứ thử hết cách này đến cách khác, mà quên rằng, sức khỏe thật ra không đến từ việc thêm vào, mà đến từ việc sống thuận với gốc tự nhiên của thân mình, từ những thứ đang sẵn có. Hôm nay, Tuệ Cổ Nhân muốn cùng bạn tìm hiểu 3 cái gốc của sức khỏe và bệnh tật, để hiểu vì sao có người bệnh mãi không khỏi, và vì sao có người chẳng cần thuốc bổ gì mà vẫn khỏe mạnh. Đây là một nội dung được Tuệ Cổ Nhân xây dựng từ gốc rễ, với một khối lượng lớn kiến thức tổng thể được tinh dạng và trình bày một cách dễ hiểu, ai cũng có thể áp dụng được vào đời sống thường ngày. Với một gốc nhìn tổng thể mà có lẽ bạn chưa từng nghe ở đâu, nội dung này có thể làm thay đổi hoàn toàn cách bạn hiểu về sức khỏe và bệnh tật. Khi hiểu được những gốc rễ này, bạn sẽ biết cách sống khỏe mạnh từ chính những thứ đang có mà không cần phải tìm ở đâu xa. Video này sẽ gồm 3 phần. Ở phần đầu, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về 3 cái gốc của sức khỏe và bệnh tật để thấy rõ vì sao thân sinh bệnh và cũng vì sao thân có thể tự lành. Sang phần tiếp theo, Tuệ Cổ Nhân sẽ cùng bạn đút kết lại một nguyên lý quan trọng nhất. Và ở phần cuối, chúng ta sẽ đi vào cách ứng dụng những gốc ấy trong đời sống hàng ngày để thân ít bệnh, tâm an, khí điều, ngủ ngon và sống thuần tự nhiên. Vậy nên, đừng tiếc vài phút để lắng nghe trọn vẹn những giá trị trong video này bởi khi bạn đã nghe đến đây, ấy đã là một mối duyên lành rồi. Trước khi bắt đầu, nếu bạn chưa đăng ký kênh, đừng quên nhấn nút đăng ký và bật chuông thông báo để không bỏ qua những video tiếp theo. Nếu thấy nội dung hữu ích, đừng quên nhấn thích và bình luận để Tuệ Cổ Nhân có thêm động lực chia sẻ nhiều hơn. Chúc bạn luôn mạnh khỏe, an yên trong cuộc sống. Giờ thì, chúng ta cùng bắt đầu. Phần 1. 3 cái gốc của sức khỏe và bệnh tật Gốc 1. Đầu vào Cái gốc đầu tiên của sức khỏe nằm ở đầu vào. Hầu hết chúng ta vẫn nghĩ đầu vào chỉ là chuyện ăn uống. Nhưng thật ra, cơ thể con người tiếp nhận thế giới qua rất nhiều cửa khác nhau. Đó là năm giác quan và ý, hay còn gọi là ngũ căng và ý. Mỗi căng là một cánh cửa mở ra thế giới, nơi con người hấp thu đủ loại thức ăn khác nhau. Có thứ nhìn thấy được, có thứ vô hình, nhưng ảnh hưởng mạnh mẽ đến thân và tâm. Nếu nhìn theo nguyên lý, đầu vào của con người có thể chia thành 3 con đường chính. Con đường thứ nhất là con đường của dinh dưỡng, đi qua miệng. Đây là nơi vật chất đi vào để nuôi thân thể. Tất cả những gì ta ăn, uống hay nạp vào qua miệng đều trở thành nguyên liệu cho cơ thể vận hành. Con đường thứ hai là con đường của khí, đi qua mũi. Đây là hơi thở, là dòng năng lượng sống giúp duy trì sự tồn tại của con người trong từng khoảnh khắc. Khi ta hít vào là nhận lấy năng lượng của trời đất. Khi ta thở ra là thải ra những gì cơ thể không còn cần nữa. Và con đường thứ ba là con đường của hệ thần kinh, đi qua các giác quan và ý thức. Mọi hình ảnh ta nhìn thấy, âm thanh ta nghe, cảm xúc ta cảm nhận hay suy nghĩ ta khởi lên đều đi vào hệ thần kinh, trung tâm điều khiển, rồi từ đó tác động ngược lại lên toàn thân. 3 con đường ấy là 3 hướng mà thế giới đi vào con người. Miệng nuôi thân, mũi nuôi khí và hệ thần kinh nuôi trung tâm điều khiển. Cả 3 luôn hoạt động đồng thời, đăng sen, liên kết và ảnh hưởng lẫn nhau. Nếu một con đường bị trối loạn hoặc nhiễm độc, dù chỉ là ăn sai, hít sai hay nghĩ sai, thì toàn bộ cơ thể đều chịu ảnh hưởng. Vì thế, muốn cơ thể khỏe mạnh, ít bệnh, việc đầu tiên cần làm không phải là tìm thuốc hay bí quyết đặc biệt mà là giữ cho đầu vào được đủ, sạch và có chất lượng. Không chỉ ăn uống đúng mà còn hít thở trong lành, nghe điều thiện, nhìn điều sáng và giữ tâm ý trong sạch. Đầu vào càng tinh, cơ thể càng dễ vận hành. Đầu vào càng nhiễm tạp, thân càng phải gắn sức để xử lý. Đó chính là nguyên lý đầu tiên của sức khỏe. Thân chỉ yên khi đầu nguồn còn trong. Mọi sự phục hồi hay chữa lành đều bắt đầu từ việc giữ cho những gì đi vào người luôn đúng, sạch và vừa đủ. Nếu thấy nội dung hữu ích, đừng quên nhấn thích và bình luận để tuệ cổ nhân có thêm động lực chia sẻ nhiều hơn. Chúc bạn sống vui sống khỏe mỗi ngày. Sau khi thế giới đi vào con người qua các con đường đầu vào, phần tiếp theo quyết định sức khỏe chính là cách cơ thể chuyển hóa những gì đã nhận được. Đây là gốc thứ hai, gốc của sự vận hành bên trong. Chuyển hóa là quá trình cơ thể biến những thứ đi vào thành năng lượng sống cho thân và tâm. Nó diễn ra không ngừng, trong từng nhịp thở, từng nhịp tim và từng suy nghĩ. Nếu coi đầu vào là khâu nhận, thì chuyển hóa là khâu xử lý. Nhận đúng mà xử lý kém, cơ thể vẫn trối. Nhận ít mà xử lý tốt, thân vẫn mạnh. Cổ nhân nói, ăn nhiều chưa chắc bổ. Bổ là ở tị vị viết chuyển. Câu nói ấy không chỉ nói về tiêu hóa, mà là về toàn bộ khả năng vận hành của cơ thể. Một người khỏe là người mà mọi phần trong thân, từ khí huyết, tạng phủ cho đến thần kinh, đều phối hợp nhịp nhàng, xử lý trơn tru những gì đi vào. Về nguyên lý, quá trình chuyển hóa có hai tầng gắn bó chặt chẽ với nhau. Tầng thứ nhất là các bộ phận thực hiện chuyển hóa, tức là hoạt động của các cơ quan như tỳ, vị, gan, thần, tim, vỗi và các cơ quan chuyển hóa khác. Đây là nơi diễn ra những biến đổi hữu hình, nơi thức ăn được tách lọc, năng lượng được sinh ra, khí huyết được tạo thành và đưa đi nuôi toàn thân. Khi các cơ quan này khỏe mạnh và làm việc hài hòa, năng lượng được sinh điều, cơ thể khỏe mạnh. Tầng thứ hai là bộ điều khiển, tức là hệ thống vô hình gồm thần kinh, nổi tiếc và nhịp sinh học. Đây chính là trung tâm ra lệnh, điều chỉnh hoạt động của các cơ quan. Khi tâm yên, hơi thở điều, não phát lệnh đúng, các cơ quan làm việc nhịp nhàng. Khi tâm căng, giao cảm bật, tính hiệu loạn, gan co, dạ dày co, nhịp chuyển hóa rối. Cho nên, sự sống không chỉ phụ thuộc vào các cơ quan mạnh hay yếu, mà còn ở cách hệ điều khiển, phối hợp và phân lệnh cho chúng. Phần lớn chúng ta vẫn nghĩ rằng, chỉ cần các cơ quan trong cơ thể khỏe mạnh, thì quá trình chuyển hóa sẽ diễn ra tốt. Nghĩa là chỉ cần gan tốt, thần tốt, dạ dày và các bộ phận chuyển hóa khỏe, là thân sẽ khỏe. Nhưng thật ra, khác với cổ máy, chỉ cần bật công tắc là chạy, con người còn chịu chi phối bởi hệ thần kinh, nổi tiếc và cảm xúc. Khi tâm căng, khí nghẽn, giao cảm bật, tính hiệu loạn, thì dù các bộ phận chuyển hóa có khỏe tới đâu cũng không thể làm việc hiệu quả được. Cho nên, muốn chuyển hóa thông suốt, không thể chỉ chăm vào từng cơ quan, mà phải giữ cho hệ điều khiển, tức tâm và thần kinh luôn yên, luôn sáng. Khi tâm ổn, lệnh phát ra đúng, các cơ quan tự biết làm việc cùng nhịp, đó mới là cách cơ thể vận hành tự nhiên và bền vững. Nếu bạn thấy những chia sẻ này hữu ích, hãy nhấn thích và để lại một lời bình luận. Chính bạn đang góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp, và cũng là động lực để tuệ cổ nhân tiếp tục đồng hành cùng bạn. Chúc bạn luôn bình an. Một ví dụ thêm để bạn dễ hiểu là, hai tầng ấy như bếp và người nấu. Các cơ quan thực hiện chuyển hóa được bí là bếp, còn thần kinh là người nấu. Bếp tốt mà người nấu loạn, món vẫn hổng. Người nấu giỏi mà bếp yếu, bếp hổng, cũng chẳng làm được gì. Cơ thể khỏe là khi cả hai vận hành cùng nhiệt, đúng lúc, đúng lượng, không thừa, không thiếu. Không chỉ vậy, khi hệ thần kinh, tức hệ điều khiển bị rối loạn, sẽ phát ra các tín hiệu sai lệch, dẫn tới các cơ quan buộc phải hoạt động lệch nhiệt, làm quá tải ở chỗ cần nghĩ, nghĩ ở chỗ cần làm. Ban đầu chỉ là rối loạn nhẹ, nhưng lâu dần sẽ khiến chính những cơ quan ấy suy yếu, thậm chí hư hại. Nói rõ hơn chính là, nếu hệ thần kinh loạn, thì nó sẽ phá hủy dần các bộ phận chuyển hóa trong cơ thể. Đó là lý do có nhiều người ăn uống điều độ, nghỉ ngơi hợp lý, nhưng chỉ do tâm trạng căng thẳng, lo lắng buồn sâu, từ đó sinh ra dao dạ dày. Không phải do dạ dày yếu từ đầu, mà là do hệ điều khiển đã mất cân bằng, lâu dần làm hổng dạ dày. Con người chỉ thật sự khỏe khi phần chỉ huy, hay còn gọi là hệ điều khiển bên trong ổn định, ra lệnh đúng, điều phối hợp lý. Nói cách khác, sức bền của cơ thể không chỉ đến từ sức khỏe của từng bộ phận, mà đến từ sự ổn định của toàn hệ thần kinh. Khi hệ điều khiển sáng, các cơ quan làm việc đúng, chuyển hóa trôi chảy, thân tự nhiên mạnh. Nhưng khi hệ điều khiển rối, thì dù từng bộ phận có tốt đến đâu, cả hệ thống cũng sẽ dần suy yếu theo thời gian. Hiểu được nguyên lý này, ta sẽ thấy rằng, chuyển hóa khỏe không chỉ nằm ở việc các cơ quan thực hiện chuyển hóa phải khỏe, mà còn nằm ở hệ điều khiển, hệ thần kinh có ở trạng thái tốt nhất hay không. Và cho dù các cơ quan chuyển hóa có khỏe tới đâu, nhưng nếu hệ điều khiển, tức hệ thần kinh bị loạn, thì lâu dần chúng cũng sẽ phá hủy các cơ quan chuyển hóa ấy. Đó là nguyên lý của gốc thứ hai, sự sống mạnh hay yếu nằm ở khả năng chuyển hóa bên trong. Khi đầu vào lành và chuyển hóa thông, thân tự điều chỉnh được. Nhưng khi chuyển hóa tắt, thì dù đầu vào tốt đến đâu, cơ thể cũng trở nên nặng nề, mệt mỏi. Chuyển hóa là trung tâm của sự sống. Giữ được sự chuyển hóa hài hòa, tức là giữ được ngọn lửa sinh lực trong mình luôn sáng, luôn ấm, luôn bền. Gốc ba đầu ra Mọi sự sống đều có ba quá trình, nhận, chuyển và thải. Con người cũng vậy. Sau khi nhận thế giới qua các con đường đầu vào và xử lý nó qua chuyển hóa, phần cuối cùng trong vòng vận hành chính là đầu ra, nơi mọi kết quả được bột lộ ra ngoài. Đây là gốc thứ ba, gốc của sự giải phóng và phản chiếu. Đầu ra là kết quả của toàn bộ quá trình sống bên trong. Nó không chỉ là chuyện bại tiếc hay thải độc, mà là tấm gương trung thực nhất phản ánh hai gốc trước đó, là gốc đầu vào và gốc chuyển hóa. Nếu đầu vào mà sai, chuyển hóa mệt, đầu ra sẽ ứ trệ. Còn nếu cả hai hài hòa, đầu ra sẽ nhẹ, đều và thông suốt. Nhìn vào đầu ra, ta có thể biết được phần bên trong đang thông hay đang tắt, đang khỏe hay đang rối. Đôi khi đầu vào không thể tránh khỏi sai sót, nhưng nếu gốc chuyển hóa tốt thì cũng có thể bớt bát được trong một khoảng thời gian. Nhưng nếu không biết nhìn lại và chỉnh đầu vào cho đúng, thì dù gốc chuyển hóa có tốt tới đâu cũng sẽ dần suy kiệt. Về nguyên lý, đầu ra của con người cũng chia thành ba con đường chính, tương ứng với ba con đường đầu vào. Thứ nhất là đầu ra vật chất, gồm phân, nước tiểu, mồ hôi, phản ánh chất lượng của con đường dinh dưỡng. Ăn uống đúng, chuyển hóa tốt, đầu ra nhẹ và đều. Ăn sai thì bị yếu, đầu ra sẽ rối loạn, nặng nề hoặc bí tắc. Thứ hai là đầu ra của khí. Ở tầng ngoài, nó thể hiện qua hơi thở, nơi ta xả khí cũ, đẩy khí CO2 và khí thải ra ngoài để đón luồn khí mới. Nhưng sâu hơn, đầu ra của khí chính là sự lưu thông của khí trong toàn thân. Khi khí hành thông, cơ thể ấm, tinh thần nhẹ, hơi thở tự nhiên sâu và chậm. Khi khí tắc, hơi thở trở nên nông, cơ thể nặng, đầu óc mệt. Thứ ba là đầu ra của thần, tức là cách tâm thể hiện ra ngoài qua lời nói, nét mặt, cảm xúc và hành vi. Đây là con đường tinh tế nhất. Người bên trong yên, lời ra nhẹ, ánh mắt sáng, khí dung thanh. Người bên trong rối, lời nặng, mặt ưu ám, tâm loạn. Đó chính là đầu ra của hệ thần kinh bị nhiễu. Ba con đường này tạo nên toàn bộ bức tranh đầu ra của con người, phản ánh trực tiếp cả đầu vào và chuyển hóa. Mọi sai lệch ở hai gốc trước, sớm muộn cũng sẽ hiện ra ở đây. Đầu ra bị thế không chỉ là quá trình loại bỏ, mà còn là tín hiệu ngược của hệ thống để thân và tâm tự điều chỉnh. Trong tự nhiên, bất cứ dòng chảy nào cũng có điểm xả. Dòng chảy còn lối ra thì sống, còn bị chặn thì thành đầm tù. Cơ thể con người cũng vậy. Đầu ra cũng cho thấy một nguyên lý sâu hơn, sự thông suốt chính là biểu hiện của sự sống. Khi mỗi con đường ra đều thông, thân thông, khí thông, tâm thông, thì năng lượng trong người chảy nhẹ, dòng sống lưu đều, không ưu động. Nhưng khi đầu ra bị nghẹn, năng lượng ưu lại, độc tích tụ và bệnh bắt đầu sinh ra. Cho nên, đầu ra không chỉ là kết quả, mà còn là chỉ báo trung thực nhất về sức khỏe. Nhìn vào đầu ra của thân có thể biết tỷ vị, gan thần đang thế nào. Nhìn vào hơi thở biết khí đang đầy hay thiếu. Nhìn vào tâm thái, giọng nói, ánh mắt biết hệ thần kinh đang yên hay đang loạn. Càng hiểu được đầu ra, con người càng có khả năng quan sát chính mình, biết khi nào cơ thể cần nghỉ, tâm cần vuông, và năng lượng cần được điều hòa lại. Đầu ra cũng là nơi cho thấy mức độ thuận tự nhiên của một người. Ai biết giữ cho đầu vào sạch, chuyển hóa đều, đầu ra thông, người đó sống nhẹ, ngủ sâu, tinh thần an. Còn ai giữ lại quá nhiều, giữ trong thân, trong tâm, thì người đó sớm muộn cũng rối, đi đi ngược với quy luật của sự sống. Vì vậy, gốc thứ ba của sức khỏe nằm ở sự thông suốt của đầu ra và khả năng quan sát nó. Đầu ra chính là tấm gương phản chiếu cả đầu vào và chuyển hóa. Khi dòng ra nhẹ, tự nhiên, không cửa, không ép, đó là lúc cơ thể vận hành đúng nhiệp tự nhiên nhất. Và khi ta biết quan sát đầu ra của chính mình, từ hơi thở, chất thải, đến cảm xúc, ta đang nhìn thấy bức tranh trung thực nhất về sức khỏe bên trong. Nếu bạn đã xem tới đây, Tuệ Cổ Nhân xin chúc bạn thật nhiều sức khỏe, sống an vui mỗi ngày. Đừng quên nhấn thích, đăng ký kênh và bình luận để tiếp thêm động lực cho Tuệ Cổ Nhân chia sẻ nhiều hơn. Phần 2. Nguyên lý quan trọng là phải giữ được tâm ý tập trung trong từng việc. Hiểu được ba gốc của sức khỏe, ta sẽ thấy một điều rất rõ. Thân người muốn khỏe, không thể chỉ chăm ở phần ngọn, mà phải giữ cho cả ba gốc gồm đầu ra, chuyển hóa và đầu ra luôn thông suốt. Trong đó, đầu vào và chuyển hóa là hai phần mà ta có thể chủ động tác động nhiều nhất. Đầu vào là nơi thân tiếp nhận thế giới, còn chuyển hóa là nơi thân biến những gì nhận được thành năng lượng sống. Nếu đầu vào sai, thân sẽ mệt. Nếu chuyển hóa yếu, dù đầu vào có tốt đến đâu, thân vẫn không khỏe. Đầu ra không chỉ là việc xả thải, mà còn là tấm gương phản chiếu trung thực của hai gốc trước đó. Nhưng để ba gốc ấy vận hành đúng, cần có một trung tâm điều khiển sáng suốt, đó là hệ thần kinh, hay nói cách khác, chính là phần tâm. Tâm giống như người cầm lái, giữ cho giọng vận hành trong người, luôn đều, không quá, không thiếu. Khi tâm yên, hệ điều khiển phát lệnh đúng, các cơ quan làm việc cùng nhiệp, đúng việc, khí huyết lưu thông, hấp thu đầu vào tròn vẹn, chuyển hóa và xả thải trơn tru. Còn khi tâm loạn, tâm đặt không đúng việc, tín hiệu sai, các cơ quan lệch nhiệm, khí ngẻn, thân liền sinh rối, bệnh cũng từ đây mà sinh. Người xưa có câu, tâm là chủ của thân. Thật vậy, thân có khỏe hay yếu, chuyển hóa có đều hay loạn, đầu vào có tròn vẹn hay không, đều bắt nguồn từ trạng thái của tâm. Giữ tâm tốt không phải là tách riêng ra để tu tâm, mà là đưa tâm vào từng việc trong ba gốc ấy. Khi ăn, tập trung vào việc ăn, biết mình đang ăn, để hệ điều khiển phát lệnh đúng, giúp tì vị, gan, thần cùng phối hợp, xử lý và hấp thu tốt nhất. Khi nghỉ, hãy thật sự để tâm lắng xuống, để hệ điều khiển trong thân nhận biết rằng đây là lúc cần thư giãn, phục hồi và tái tạo. Chỉ khi tâm yên, các cơ quan mới nhận được tín hiệu nghĩ đúng, mới có thể tự điều hòa và sửa chữa. Ngay cả trong những việc nhỏ như đi tiểu, cũng cần tập trung vào việc tiểu, nên giữ hơi thở nhẹ và đều để khí lưu thông, giúp quá trình ấy diễn ra tự nhiên, tròn vẹn và sạch sẽ. Cổ nhân nói, tâm tỉnh thì khí điều, khí điều thì huyết nhuận, huyết nhuận thì thân an. Đó là nguyên lý bất biến. Tâm chính là nhịp của dòng chảy trong thân. Khi nhịp điều, dòng tự thông. Khi nhịp loạn, dòng trối, thân liện sinh bệnh. Cho nên, gốc thật của dưỡng sinh không nằm ở một bí, mà nằm ở sự phối hợp hài hòa giữa tâm và thân trong mọi hoạt động. Giữ đầu vào sạch, giữ chuyển hóa đều, giữ đầu ra thông, và giữ tâm ý tập trung trong từng việc thì mới trọn vẹn. Khi ba gốc cùng thông, tâm yên, khí hòa, thân sẽ tự nhiên khỏe mạnh và ít bệnh. Không cần tìm đâu xa, sự sống an lành vốn đã có sẵn trong thân. Chỉ cần ta biết sống thuận theo nhịp tự nhiên của chính mình. Phần 3. Cách để áp dụng vào đời sống hàng ngày 1. Giữ đầu vào trong sạch. Đầu vào là nơi thân và tâm tiếp xúc với thế giới. Mọi thứ ta ăn, ta hít, ta nhìn, ta nghe, ta nghĩ, thậm chí cả những gì làn da chạm vào đều là những dòng đầu vào đang nuôi dưỡng hoặc làm tổn hại cơ thể. Vì vậy, dưỡng sinh thật sự không nằm ở việc tìm thuốc hay bí quyết đặc biệt, mà ở việc giữ đầu vào tinh khiết và thuận tự nhiên trong từng ngày sống. Khi ăn, đừng chỉ chọn theo sở thích, mà hãy ăn theo quy luật tự nhiên và theo đúng nhu cầu của thân. Mỗi mùa có loại thức ăn riêng, mỗi độ tuổi có cách ăn riêng. Bạn để ý xem, khi nhiều tuổi, ý muốn nói ta nên chọn món mềm, dễ tiêu, nấu chính kỹ để tì vị không phải làm việc quá sức. Thức ăn nên giữ được tính tự nhiên, ít chế biến, ít tẩm ướp bởi càng gần với tự nhiên, năng lượng trong thực phẩm càng nguyên vẹn. Dù chọn thực phẩm gì, cũng cần đủ 4 nhóm chính, tinh bột, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Ăn thiên về rau, củ, hạt và cá hơn là thịt đỏ. Ăn là để nuôi dưỡng chứ không phải để thỏa mãn. Ăn vừa đủ, không tham vị, không ép mình. Khi ăn, hãy để tâm vào việc ăn nhai kỹ, nuốt chậm để tì vị có thời gian nhận biết và phát tín hiệu tiêu hóa. Ăn trong sự biết ơn, tâm an thì thức ăn cũng dễ hóa sinh năng lượng an lành. Hơi thở là một đầu vào khác, tinh tế hơn nhưng quan trọng hơn bất cứ món ăn nào. Một người có thể nhịn ăn vài ngày, nhưng không thể nhịn thở quá vài phút. Hít thở là quá trình con người giao hòa với trời đất. Hít vào là nhận lấy sinh khí, thở ra là buông bỏ điều cũ. Khi thở, đừng gắn sức hay nín giữ. Chỉ cần cảm nhận luồn khí đi vào và đi ra. Hơi thở càng nhẹ, tâm càng yên, khí càng điệu. Nên chọn những thời điểm hoặc không gian có nhiều khí tươi mới và trong sạch để thực hiện hít thở sâu. Trong ngày, sau mỗi một tiếng sinh hoạt, nên dừng lại đôi phút chỉ để hít sâu và thở ra chậm. Chỉ cần vài phút thôi, khí trong người đã được điều hòa lại, đầu óc sáng hơn, tim nhẹ hơn, thân cũng bớt mệt. Ngoài hơi thở, làn da cũng là một cánh cửa đầu vào mà ít người để ý. Mọi thứ da chạm vào như ánh sáng, không khí, nước, chất tẩy rửa hay mỹ phẩm đều ảnh hưởng đến khí huyết và năng lượng trong thân. Da là phổi thứ hai của cơ thể, vừa hấp thu, vừa thải ra. Vì vậy, hãy để da được thở. Tránh dùng quá nhiều hóa chất, xả phòng mạnh, nước quá nóng. Mỗi ngày nên để da tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vài phút buổi sáng để nhận khí dương từ trời đất. Khi tắm, đừng vội, hãy để nước chạm vào da để thân được điều hòa nhẹ nhàng. Không chỉ thân thể, mà các giác quan cũng là đầu vào. Những gì ta nghe, ta thấy, ta nghĩ đều đi vào thần kinh, mà hệ thần kinh chính là trung tâm điều khiển. Nó sẽ ảnh hưởng ngược lại đến thân. Nghe điều thiện, nhìn điều lành, nói điều sáng, nghĩ điều trong. Ấy là cách giữ đầu vào của tâm được trong sạch. Khi tâm thanh, thần yên, thì dù môi trường có loạn, thân vẫn vững. Giữ đầu vào sạch là giữ cho cả dòng sống được trong. Khi đầu nguồn còn trong, mọi quá trình bên trong, từ chuyển hóa đến thải ra đều nhẹ, đều và tự nhiên. Khi đầu vào nhiễm tạp, thân phải gắn sức xử lý, sinh ra mệt, sinh ra bệnh. Vì vậy, muốn khỏe, hãy bắt đầu từ việc giảng đơn nhất ăn thuận tự nhiên, thở trong tỉnh thức, sống hòa cùng khí trời, và giữ cho những gì đi vào thân và tâm luôn sáng, sạch và đúng chừng mực. Đầu nguồn sạch, dòng sống tự nhiên sẽ trong. 2. Giữ cho chuyển hóa thuận tự nhiên Để quá trình chuyển hóa diễn ra trơn tru, điều đầu tiên cần làm là giữ cho hệ điều khiển bên trong được yên ổn. Tuy nhiên, do hệ điều khiển này thường bị chi phối bởi nhiều đầu vào khác nhau, gây ra sự mất cân bằng thường xuyên. Vì thế, mỗi ngày hãy dành nhiều lần dừng lại, nhắm mắt, hít sâu và thở chậm, cảm nhận hơi thở đi qua toàn thân. Mỗi nhịp thở đều là một lệnh điều chỉnh, khởi động lại hệ thần kinh về trạng thái tốt nhất, từ đó ra lệnh đúng gửi tới khắp cơ quan trong cơ thể. Mỗi lần như vậy, có thể hiểu là một lần làm mới và sửa chữa lại cho cả thân và tâm. Sau khi tâm ổn, điều quan trọng kế tiếp là giữ cho khí huyết luôn được lưu thông. Vì nếu hệ điều khiển là người chỉ huy, thì khí huyết chính là năng lượng cho các cơ quan thực thi chuyển hóa. Máu mang dinh dưỡng đến từng cơ quan, khí dẫn đường cho máu đi. Khi khí hành, huyết hành. Khi huyết hành, thân ấm. Khi thân ấm, chuyển hóa tự nhiên sinh. Ngược lại, khi khí huyết bị ứ trệ, dù ăn tốt, ngủ tốt, cơ thể vẫn mệt, tạng phủ thiếu năng lượng nên không thể làm việc hiệu quả. Khí huyết không thể lúc nào cũng thông bởi trong quá trình sống, ta ngồi nhiều, ít vận động hay lo nghỉ đều khiến dòng khí bị tắt, dòng máu chậm lại. Vì vậy, cần xả ứ định kỳ. Mỗi 30 đến 45 phút ngồi nên đứng dậy vương vai, xoay cổ, xoa lưng, đi vài bước. Mỗi sáng, hãy dành ít phút đi bộ chậm, hít sâu, dũi người để đánh thức khí huyết. Sau bữa ăn, ngồi yên một chút rồi bước đi thông thả, giúp tị vị chuyển hóa nhẹ nhàng. Vận động không cần nhiều, chỉ cần đều. Vận động chính là cách đơn giản nhất để khơi thông khí huyết, giúp năng lượng được lưu chuyển khắp cơ thể. Người biết duy trì vận động đều đặn là người giữ cho dòng sống trong mình không bị tắt. Khi khí huyết đã thông, cần giữ nhịp sống điều độ để toàn thân hoạt động cùng Tiết Trời. Sống thuận tự nhiên nghĩa là giờ nào biệt nấy, dậy đúng giờ, ăn đúng giờ, nghỉ đúng giờ, ngủ đúng giờ. Khi ta thuận với Trời Đất, tức là đi cùng chiều gió, thân nhẹ, khí dễ, mọi chuyển hóa bên trong tự điều hòa. Mỗi sáng, nên dậy sớm đón khí mới, trưa ăn vừa, nghỉ ngắn, chiều buôn nhẹ việc, tối nghỉ sớm, tắt ánh sáng và thiết bị. Khi làm việc, tập trung vào việc. Làm việc gì hãy tập trung vào việc đó. Khi nghỉ, hãy thật sự nghỉ. Đừng để thân làm quá sức, cũng đừng để nó mòn vì lười biến. Trong mọi lúc, hơi thở là sợi dây điều hòa giữa tâm và thân. Hãy thở sâu, chậm, nhẹ, điều. Hít vào là nhận khí Trời Đất, thở ra là buôn bỏ điều cũ. Mỗi lần thở ra thật hết là một lần xả khí trệ, giúp toàn thân được làm mới. Hơi thở đúng là hơi thở không gấp, không nông, không ép. Người thở nhẹ là người tâm đã yên, khí đã điều. Và cuối cùng, ngủ đủ và đúng giờ chính là thời khắc cơ thể sửa chữa và tái tạo năng lượng cho ngày sau. Ban ngày là thời của hành động, ban đêm là thời của phục hồi. Trước khi ngủ, hãy để tâm lắng xuống, tắt thiết bị, hít vài hơi sâu, để thân biết rằng đã đến lúc nghỉ. Ngủ sớm, dậy sớm, khí huyết tự điều, thần minh mẫn, tạng phủ được nghỉ. Chuyển hóa ngày hôm sau sẽ nhẹ và đều hơn. Tóm lại, để chuyển hóa thuận tự nhiên, không cần phương pháp cầu kỳ. Chỉ cần giữ tâm yên để lệnh ra đúng, giữ khí huyết lưu thông để năng lượng đi đều, sống đúng nhịp, thở sâu nhẹ và ngủ đủ giấc. Khi hệ điều khiển sáng, khí huyết thông, thân tự điều, tâm tự an. Sức khỏe thật không đến từ sự cố gắng, mà đến từ việc sống thuận với tự nhiên trong từng nhịp thở, từng bước đi, từng giấc ngủ yên. Và khi thân đã biết chuyển hóa, việc kế tiếp là giữ cho đầu ra được thông suốt, bởi nếu không biết giả, năng lượng sẽ ứ lại, dòng sống sẽ nghẹn. Và giữ cho đầu ra được thông suốt. Khi đầu vào đã sạch, chuyển hóa đã thuận, việc cuối cùng để giữ cho thân và tâm khỏe mạnh chính là giữ cho đầu ra thông suốt. Bởi mọi dòng chảy nếu chỉ vào mà không ra, sớm muộn cũng ứ động. Trong thân người cũng vậy, mọi sự tắc nghẽn, dù là của khí, của huyết hay của cảm xúc, đều là gốc sinh bệnh. Cổ nhân nói, thông thì an, tắc thì bệnh. Câu nói đơn giản, nhưng là nguyên lý sâu nhất của dưỡng sinh. Đầu ra của con người có ba tầng. Tầng đầu tiên là đầu ra vật chất, gồm phân, nước tiểu và mồ hôi. Đây là cách cơ thể xả những thứ đã qua chuyển hóa. Đi cầu, đi tiểu, đổ mồ hôi, ba việc tưởng bình thường, nhưng là ba con đường thải độc tự nhiên nhất mà cơ thể đã sẵn có. Vì vậy, không nên nhịn, không nên bỏ qua. Khi có cảm giác muốn đi, hãy đi. Khi cơ thể cần xả mồ hôi, hãy để nó được xả, đừng kìm lại. Nên uống đủ nước để giúp quá trình thải lọc diễn ra nhẹ nhàng. Mỗi ngày vận động nhẹ cho thân ra ít mồ hôi chính là đang giúp tạm phủ xả nhẹ để được nghỉ. Còn nếu đầu ra này bị tắt, độc tích lại, khí ướt, thân nặng, tinh thần cũng ưu ám. Thần thứ hai là đầu ra của khí. Hơi thở là nơi khí ra vào, nhưng phần lớn chúng ta chỉ nhớ hít vào mà quên thở ra. Thở ra thật hết chính là đang xả khí củ, là cách làm nhẹ toàn thân. Mỗi khi mệt, đừng cố gồng, chỉ cần hít sâu rồi thở ra thật dài để khí củ rời khỏi ngực. Khi thở ra được sâu, tâm cũng lắng xuống, vì khí và tâm vốn cùng một dòng. Người biết thở ra nhẹ nhàng là người biết buông, mà biết buông thì thân và tâm đều được nghỉ. Thần thứ ba là đầu ra của thần, tức là cảm xúc và tâm ý. Đây là phần tinh tế nhất, nhưng cũng dễ bị nghẹn nhất. Khi tâm giận, buồn hay lo, phần lớn ta tìm cách đè nén, cố tỏ ra bình thẳng. Nhưng cảm xúc bị giữ lại quá lâu, cũng như nước không có lối thoát, sớm muộn sẽ tràn ngược vào trong, làm tổn hại khí huyết và rối loạn hệ thần kinh. Khi vậy, điều quan trọng không phải là dập tắt cảm xúc, mà là cho chúng một lối ra đúng cách. Hãy bắt đầu bằng việc quan sát cảm xúc thay vì chống lại chúng. Khi giận, chỉ cần biết mình đang giận. Khi buồn, chỉ cần nhận ra mình đang buồn. Cảm xúc nào được nhận biết, cảm xúc ấy đã đi được nửa chặng đường của sự tan biến. Nhưng để dòng cảm xúc thật sự được tả, bạn có thể viết ra mỗi ngày. Viết không phải để than vạn, mà là để nhận diện. Khi viết, não bộ chuyển phần năng lượng của cảm xúc từ vùng giao cảm, liên quan đến phản ứng căng thẳng, sang vùng vỏ não trước trán, nơi xử lý lý trí và ngôn ngữ. Quá trình đó giống như việc dịch năng lượng cảm xúc thô thành nhận thức sáng rõ, giúp thần kinh ổn định trở lại. Ngoài viết, một cách khác là nói ra, chia sẻ với người có thể lắng nghe, không cần họ cho lời quyên, chỉ cần họ hiện diện. Khi con người nói ra điều đang chất chứa, nhịp tim giảm, hơi thở dài hơn, cơ thể tiết ra nhiều serotonin và oxytocin, hai chất giúp thư giãn và kết nối. Chính vì thế mà cổ nhân dạy tri kỷ nhất ngôn, hoang tiếu bất tận, nói với người hiểu mình là một cách xả tự nhiên nhất của tâm. Với những cảm xúc khó nói, bạn có thể chuyển hóa qua hơi thở hoặc qua cử động nhẹ. Khi giận, hít sâu, thở ra thật dài. Khi buồn, hãy đi bộ chậm trong im lặng để khí di chuyển. Cảm xúc vốn là năng lượng, mà năng lượng chỉ cần được lưu thông thì tự tan. Người biết quan sát, biết viết ra, biết nói ra, chính là người đang giúp thần xả độc nhẹ nhàng, không để tâm khí bị nghẹn. Cảm xúc đến rồi đi như mây, nếu ta giữ, mây tụ thành dông. Nếu ta quan sát và viết xả bỏ, gió sẽ mang đi, bầu trời lại trong. Cho nên, người biết để tâm trôi chậm, để lợi trôi nhẹ, để cảm xúc có đường ra, chính là người đang sống thuận với tự nhiên của tâm. Khi ba con đường đầu ra đều thông, thân sẽ nhẹ, khí sẽ lưu, thần sẽ sáng. Nhưng nếu một đường bị tắt, toàn hệ thống sẽ rối. Vì vậy, hãy tập quan sát đầu ra của chính mình mỗi ngày. Nhìn vào thói quen bài tiết biết được tạng phủ. Nhìn vào hơi thở biết được khí. Nhìn vào cách mình phản ứng trước một chuyện nhỏ, biết được tâm đang yên hay đang rối. Càng quan sát, càng hiểu, thì thân càng tự điều, tâm càng tự ăn. Giữ cho đầu ra thông suốt không chỉ là xã bỏ, mà còn là nghệ thuật buôn. Biết ăn khi đói, nghĩ khi mệt, cười khi vui, khóc khi buồn, thở ra khi căng. Đó đều là cách buôn tự nhiên nhất. Khi con người biết buôn, dòng năng lượng trong thân trở nên lưu thông, như con sông được khai thông buồn đất, nước lại trong, dòng lại mạnh. Khi ba gốc cùng thông, đầu vào sạch, chuyển hóa thuận, đầu ra nhẹ, thân tự khỏe, tâm tự yên. Khi tâm yên, khí hòa, thân điều, thì giấc ngủ sâu, hơi thở dài, tinh thần sáng. Ấy là đang sống thuận theo đạo của tự nhiên. Trong phần 3 này, tuệ cổ nhân không thể nói chi tiết được vì thời lượng của video. Mong bạn thông cảm cho điều đó. Khi đã xem tới đây, chắc hẳn bạn cũng đã nắm được thông điệp chính của nội dung này rồi. Chúc bạn tinh tấn thực hiện và có sức khỏe như ý. Xin chào và hẹn gặp lại ở những video tiếp theo.