VÌ SAO CHÈ THÁI, GÁI TUYÊN?

Ngày xưa thì các cụ có nhiều câu rất là hay ví dụ như là trẻ thái gái tuyên Rồi có người lại bổ sung thêm trẻ thái gái tuyên ăn nào có duyên là chai đâu đó Ăn nào có duyên là chai Hà Nội ăn nào có duyên là chai gì gì đấy Nhưng tại sao lại là trẻ thái và gái tuyên Có ý kiến cho rằng câu nói này ra đời vào khoảng những năm 70 những năm 80 thậm chí là đầu những năm 90 Khi giao thông miền Bắc bắt đầu phát triển Những tuyến xe hàng, xe khách thường đi tuyến Hà Nội, Thái Nguyên, Tuyên Quang, Hà Giang Dọc đường Tài xế và thương lái truyền miệng nhau những câu kiểu như Trẻ thái gái tuyên hay là gì gì đấy Vừa dễ nhớ vừa để nhắc khéo nhau Về điểm rừng chân có gì ngon có gì hay Có gì đẹp Theo thời gian câu nói ấy được rút ngắn gọn lại chỉ còn là trẻ thái và gái tuyên Tức là cách uống và cách thưởng thức Nghe vần dễ nói lại có thêm chút trêu đùa Dần dần thì nó lan rộng ra cả nước Trở thành một thành ngữ hiện đại vừa mang tính quảng bá Giống như quảng cáo bây giờ Vừa như một lời tán tụng ở trong dân gian Người ta không dùng nó theo nghĩa châm chọc mà ngược lại đó là sự công nhận và ca ngợi Sống như nói là nước mắm phu quốc, cà phê bôn ma thuột thì nói trẻ thái gái tuyên Cũng vừa để khen vùng đất ấy có những đặc sản Mà nơi khác khó sánh được Nhưng tại sao lại là trẻ thái và gái tuyên Hay nói về trẻ trước Thái Nguyên đó là cái tên mà chỉ cần nhắc đến nhiều người Việt đã nghĩ ngay đến trẻ Từ bao đời này vùng đất này đã được thiên nhiên yêu đái với địa hình đồi núi thoai thoải Khí hậu mát mẻ Độ ẩm và lưỡng mưa vừa phải Chính những yếu tố đấy đã biến Thái Nguyên trở thành thủ phù trẻ của cả nước Những đồi trẻ nối tiếp nhau như một tấm thảm xanh bất tận Đặc biệt vùng Tân Cương, Phúc Xuân, La Bằng, Trại Cài Được ví như tứ đại danh trà Là những nơi cho những lá trẻ ngon bậc nhất tại Việt Nam Cây trẻ ở đây không to quá, chỉ ngang ngực người Nhưng lá dày, xanh đậm và tỏa hương rất đặc trưng Người dân hái trẻ không dùng máy mà dùng tay Từng búp non được hái vào sáng sớm khi xương còn đậu Bởi vì Chỉ cần hái sai thời điểm Nắng lên hơi và xương tan đi Lá trẻ sẽ mất đi vị thanh Và cái hay nhất của trài thái nằm ở vị chát và hậu ngọt Vị chát ấy không gắt Mà dịu rồi tan nhanh Để lại vị ngọt ở cuốn họng Khiến người uống nghiện từ lúc nào không hay Người xanh trẻ thường nói rằng Uống trài tân cương mà không thấy hậu vị ngọt là trài chưa chuẩn Trài thái nguyên đặc biệt ở chỗ Dù chỉ pha bằng nước sôi bình thường Vẫn cho ra nước xanh Trong không đục Có mùi thơm thoang thoảng Đến mức người ta bảo rằng Trài thái pha ra không cần mời Khách vẫn tự rót Có nghĩa là trài rất ngon Theo kinh nghiệm truyền thống mà các cụ cao niên truyền lại Thì trài ngon hay không được đánh giá qua những tiêu chuẩn Tiêu chuẩn gồm có Thanh, sắc, vị và thần Trài ngon là loại trài có màu nước xanh Ánh vàng mật ong Gọi là thanh Cánh cong như móc cầu đều đạn Nhìn thẳng màu đen nhìn nghiêng Thì xanh Gọi là sắc Uống vào có vị đậm đà Bùi Có mùi cốm ở trong miệng Lúc uống có vị chát êm Uống xong có vị ngọt động lại rất lâu Gọi là vị Hương thơm quyên rũ Chỉ có ở trà Không thể lẫn vào thức uống nào khác đem lại sự sảng khoái Thăng hoa cho người thường Gọi là thần Sau một ấm trà Người thường trà cảm thấy ấm ấp trong lòng Tình người thăng hoa Tinh thần sảng khoái Cảm giác nhẹ nhàng và thanh thoát Cây trà đã gắn bó với người Thái Nguyên hàng trăm năm Nhưng phải đến đầu thế kỷ 20 Trà Thái mới thực sự nổi tiếng Từ thời Pháp thuộc Người Pháp phát hiện trà ở đây ngon không kém gì trà Trung Quốc Nên đã lập các đồn điền Mở xưởng sao chế Sau này chính từ Thái Nguyên mà nghề trồng trà lan rộng ra khắp Bắc Bộ Thương hiệu trà Tân Cương đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý Xuất khẩu đi hơn 40 nước trên thế giới Nhật, Hàn, Châu Âu Và cũng chính từ tình yêu ấy mà dân gian có câu Nhất nước, nhì trà, tam pha, tư ấm Câu nói tưởng đơn giản nhưng cả là nghệ thuật sống của những người vụng trẻ Giờ Thái Nguyên đi ngược thêm vột vài chục cây số ta đến với Tuyên Quang Nơi được mệnh danh là thủ phủ của Mỹ Nhân miền Bắc Giờ thì có Tuyên Quang mới sát nhập thêm Hà Giang Ít ai biết rằng Tuyên Quang là một trong những vùng đất lâu đời nhất của Việt Nam Theo truyền thuyết, thời các vô hùng Nơi đây thuộc bộ Văn Lang Tức là đã có người Việt cổ sinh sống từ hàng ngàn năm trước Thời Bắc thuộc, Tuyên Quang là vùng biên ải Nơi Nhà Hán và sau đó là các triều đại Trung Hoa Thường cử quan lại đến cai quản nhưng lại khó lòng kiểm soát Dân vùng này quen sống độc lập Không ưa bị khuất phục Nên trong lịch sử Tuyên Quang luôn là vùng đất của những con người tự do, mạnh mẽ, dám đứng lên Cái chất ấy thấm vào con người, đặc biệt là người phụ nữ Những người phụ nữ Tuyên Quang, những người con gái Tuyên Quang không chỉ hiền Mà còn rất gan góc Trong thời khai chiến Trung Pháp Tuyên Quang là căn cứ địa Nơi lập thành chiến khu Tân Trào Nơi Bác Hồ từng đọc lệnh Tổng Khải Nghĩa Nhiều cô gái Tuyên lúc đó mới 18 đôi mươi đã đùi gạo mang thư Người dấu cán bộ Có người hy sinh, có người đi bộ đội Nhưng ai cũng mang trong mình nét đẹp mềm mại và kiên cường Không ai biết chính xác câu Gái Tuyên xuất hiện từ khi nào Nhưng chắc chắn nó không phải là do người Tuyên Quang tự nói Mà là do những người khách phương ra tán thưởng rồi chuyển miệng Phụ nữ Tuyên Quang nổi tiếng với làn da trắng hồng, mịn màng Đôi mắt to tròn Tóc dày và đen nhánh Giáng người nhỏ nhắn nhẹ nhàng Nhiều người giải thích rằng Đó là nhờ khí hậu mát mẻ Nguồn nước sạch từ sông Lô Và sự pha trộn giữa dòng máu của người Kinh, người Tày, người Dao, người Cao Lan Chính sự lai nhạy ấy đã tạo ra một nét đẹp rất riêng Vừa có sự dịu dàng của miền xuôi Vừa có nét tự nhiên của miền ngược Còn trong cách sống Gái Tuyên thường được biện xét là những người nói năng nhỏ nhẹ, biết giữ lễ, biết cư xử Mà vẫn rất tự nhiên Họ không cầu kỳ, không kiểu cách Nhưng có sức hút kỳ lạ Nhìn gần thì giản dị Nói chuyện rồi lại thấy rất duyên Người Kinh từ đầu bằng lên, gặp người Tày, người Dao, người Cao Lan, người Nùng Rồi sống chung, cưới hỏi lẫn nhau Cái pha trộn nhà ấy tạo ra nét đẹp rất riêng của phụ nữ Tuyên Quang Trắng hình muồn xuôi Mảnh mai hơn miền núi Dịu dàng hơn miền Trung Du Họ có nét gì đó vừa mộc mạc vừa lạ Khiến người ta nhìn một lần mà nhớ mãi Phụ nữ Tuyên Quang còn nổi tiếng vì giọng nói nhẹ, ngọt và trong Họ nói tiếng phổ thông nhưng pha chút âm miền núi Nghe vừa thân quen và dịu Trong các buổi trợ, các lễ hội, những câu hát then, hát cõi Hát lượn của người Tày, người Nùng Với giọng ngân dài Nó đã trở thành nét văn hóa đặc trưng Nhiều người bảo Ngày nay nếu đi qua Thái Nguyên Bạn sẽ nghe đâu đâu cũng có bảng hiệu Đặc sản chè Tân Cương, chè Thái chính hiệu Người ta trưng bày chè trong các gói nhỏ Đóng tú hút chân không và xuất khẩu ra nước ngoài Còn Tuyên Quang Thì tổ chức nhiều lễ hội tôn vinh văn hóa Trong đó vẻ đẹp phụ nữ Tuyên Quang được xem là điểm nhấn Câu nói chè Thái, gái Tuyên Từng bị một số người hiểu sai Cho là cập khiễng Nhưng thật ra Nó là một cách nói dân gian đầy hõm hình Thể hiện từng yêu vùng miền và niềm tự hào văn hóa Thế nên mới có những câu chuyện thú vị Người dân kể rằng Thời xưa Khi trai Thái Nguyên đi buôn chè qua Tuyên Quang Nhiều anh đi một chuyến rồi chẳng về Bởi chè ngon thì bán được Còn gái Tuyên Thì lại giữ chân người Thậm chí nhiều cô gái Tuyên còn học nghề sao chè Ướp chè Rồi mở quán nước ven đường Vừa để bán Vừa đợi trò chuyện với khách qua lại Thế là câu Chè Thái, gái Tuyên Càng trở nên Giờ đây câu nói chè Thái, gái Tuyên Không chỉ là những lời nói đùa Mà còn xuất hiện cho các chiến dịch quảng bá du lịch Người Việt có thói quen dùng những câu vần điệu để ghi nhớ Và chè Thái, gái Tuyên chính là kiểu nói đặc trưng như vậy Câu chè Thái, gái Tuyên cũng thế Nó là một cách để dân gian khắc họa nét đặc trưng của miền Trung Du Bắc Bộ Một vùng đất hiền hòa Con người mộc mạc Sản vật phong phủ Phải nói cho công bằng Chè Thái Nguyên vẫn là tinh hoa Vẫn giữ được vị trí biểu tượng của chè Việt Nhưng giờ đây khi văn hóa ẩm thực mở rộng Khái niệm chè Trong tâm trí người Việt Đã đa nghĩa hơn nhiều Chè không chỉ là chè xanh Tân Cương Mà còn là chè đậu xanh, chè bưởi, chè Huế Thậm chí là chè Thái Lan hay là chà sữa chân trong Đài Loan Chè bây giờ có thể uống nóng, có thể uống lạnh, có thể là món ăn vặt buổi chiều Chứ không chỉ là thức uống của những người già ngồi nói chuyện dưới bóng chè Trong bức tranh đó Chè Thái vẫn là huyền thoại Nhưng nó không còn là duy nhất Còn gái Tuyên thì sao? Ngày xưa gái Tuyên nổi tiếng khắp miền Bắc Về nét đẹp pha giữa người Kinh và đồng bào các dân tộc Vừa trắng trẻo vừa có duyên lại dịu dàng và thật thà Nhưng bây giờ khi mạng xã hội lan tỏa khắp mọi nơi Khắp nơi đất nước đâu đâu cũng có những nàng thơ làm sai đám lòng người Mỗi vùng mỗi miền lại có một kiểu đẹp riêng Khiến cho câu Chè Thái hay là gái Tuyên Có khi không còn là độc quyền nữa Mà lại trở thành một mảnh ghép Trong bức tranh rực rỡ hơn nhiều của cả nước Giờ hãy thử tưởng tượng xem Nếu người Việt hôm nay phải nói lại câu Chè Thái hay gái Tuyên Với bạn, bạn sẽ nói như thế nào? Chè gì và gái gì? Theo ý nghĩa của bạn Theo cách hiểu của bạn Hãy để lại ý kiến của bạn dưới phần comment Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này Nếu cảm thấy thú vị Bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh Bật chung thông báo Và chia sẻ Còn bây giờ thì xin được nói lời chào Tạm biệt