"LO TRƯỚC CÁI LO CỦA THIÊN HẠ, VUI SAU CÁI VUI CỦA THIÊN HẠ" | CÂU CHUYỆN VỀ TỂ TƯỚNG PHẠM TRỌNG YÊM

Câu chuyện về Phạm Trọng Yêm, một đại thần, học giả và nhà cải cách nổi tiếng thời Bắc Tống trong lịch sử Trung Hoa. Ông nổi tiếng với câu nói, Lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ, Chí hướng thỏa thiếu thời, thỏa nhỏ. Một vị thầy tướng từng xem bói cho Phạm Trọng Yêm, nghe thấy chí hướng của ông là nếu không làm được tể tướng thì muốn làm thầy thuốc, nên lấy làm lạ. Phạm Trọng Yêm giải thích rằng, bởi vì tể tướng lương thiện và thầy thuốc lương thiện đều có thể cứu được người. Vị thầy tướng nghe xong, trong lòng vô cùng cảm động, liền nói với Phạm Trọng Yêm, Cậu đã có cái tâm của một vị tể tướng chân chính, cho nên sau này cậu nhất định sẽ làm tể tướng. Quả thực về sau này, Phạm Trọng Yêm đã là một vị tể tướng tài đức vì dân vì nước, tuổi thơ cơ cực nhưng kiên cường. Phạm Trọng Yêm phải tự lo toan cho cuộc sống từ rất sớm. Khi Phạm Trọng Yêm lên hai, cha ông qua đời. Ông gặp nhiều khó khăn trên con đường rùi mài kinh xử. Mỗi ngày, chỉ có thể thổi nấu một nồi cháo cho hai bữa ăn. Vào mùa đông, ông phải cắt cháo đông lạnh thành tựng miếng nhỏ ăn qua ngày. Sau khi mẹ tái giá, Phạm buộc phải nương nhờ nơi cửa chùa. Trong gian phòng nhỏ hẹp của nhà chùa, Phạm Trọng Yêm cho thấy sự cần cù đáng kinh ngạc. Ông rửa mặt bằng nước lạnh để chống lại cơn buồn ngủ hoặc chỉ tựa lưng vào tường chợp mắt qua loa. Người ta nói rằng ông không ngủ trên giường trong 5 năm. Có người nói cha của một người bạn gửi vài món ngon cho Phạm Trọng Yêm khi biết ông chỉ ăn cháo mỗi ngày. Tuy nhiên, Phạm từ chối không dùng. Khi được hỏi lý do tại sao, Phạm trả lời Tôi rất biết ơn lòng tốt của ngài. Tuy nhiên, tôi lo ngại những món ngon sẽ lôi cuốn. Để rồi trong tương lai, có thể tôi không hài lòng với món cháo đạm bạc nữa. Bản tính thành liêm từ thủa hàn vi, mặc dù sống trong nghèo đói, Phạm vẫn giữ được phẩm cách cao thượng. Có lần tình cờ phát hiện một chiếc bình đầy vàng bạc trồn trong phòng mình. Ông vẫn không màng chạm vào chúng. Rõ ràng, không lâu sau, Phạm đổ tiến sĩ và bắt đầu sự nghiệp trốn quan trường. Khi một vài vị sư từ ngôi chùa ông từng sống đến xin giúp đỡ, Phạm đã chỉ cho họ chỗ trôn vàng trong căn phòng nhỏ. Cảm phục trước sự chính trực của ông, các nhà sư hết lời khen ngợi. Có được một vị quan phụ mẫu như Phạm, công lý cuối cùng sẽ đến với dân thường. Một đời tận tụy vì dân. Cả đời ông vì lên tiếng cho việc chính nghĩa mà bị giáng chức mấy lần. Có lúc bị điều đến nơi ngoại thành xa xôi. Nhưng ông không vì điều đó mà cảm thấy bi thương, đau buồn. Cũng không vì cái lợi của bản thân mà làm ngơ trước những điều bất nghĩa. Người ta nói rằng, Phạm Trọng Yêm luôn nghĩ đến người khác trước. Có lần, ông mua nhà ở Tô Châu. Thầy Phong Thủy ra sức khen ngợi Phong Thủy thật tốt. Đời sau con cháu nhất định làm đến tam công cử khanh. Phạm Trọng Yêm nghĩ thầm, nếu nhà này có Phong Thủy khiến cho đời sau vinh hiển như thế, không bằng ta đổi thành học đường thì hơn, để muôn dân chăm họ Tô Châu được vinh hiển. Tương lai sau này có nhiều người tài đức, chẳng phải là càng có lợi đó sao. Ông lập tức đem ngôi nhà quyên góp, sửa sang thành học đường. Quả là thỏa nguyện ước ấp ủ bao lâu nay của những trẻ nghèo không có tiền đi học. Ông có bồng lộc khá cao, nhưng không vì thế mà hư nát trong dục vọng, tiền tài. Phạm Trọng Yêm luôn nghĩ đến rất nhiều người còn đang khổ cực, quyết định đem bồng lộc cứu tế dân nghèo. Ông đã từng nuôi sống hơn 300 gia đình, phần bồng lộc còn lại chỉ đủ để ông duy trì cuộc sống mà thôi. Dạy con bằng chính thân giáo, Phạm Trọng Yêm thông qua lời nói và việc làm mẫu mực đã dạy cho con cháu những bài học làm người vô cùng sâu sắc. Phải biết xửa mình, có một tấm lòng trí công vô tư, tích đức hành thiện. Một lần, ông để cho con trai thứ hai, Phạm Thuần Nhân vận chuyển lúa mì từ Tô Châu qua Tứ Xuyên. Khi gặp người quen tên Thạch Mạn Khanh đang để tăng phụ thân, không có tiền đưa quan tài về quê, Thuần Nhân đã để lại một thuyền lúa để giúp bạn về nhà. Ông xấu hổ không dám nhìn mặt cha. Khi biết chuyện, Phạm Trọng Yêm vui mừng nói Tại sao con không đem toàn bộ lúa mì đưa cho anh ta chứ? Nghe con nói đã cho cả rồi. Ông vô cùng ưng ý, khen con là bậc nghĩa khí quân tử. Theo tín ngưỡng truyền thống của Trung Quốc, phong thủy của nghĩa trang gia tộc rất quan trọng đối với vận mệnh của các thế hệ con cháu. Để đảm bảo tương lai thuận lợi cho gia quyến, người ta phải thỉnh giáo các đạo sĩ về chọn nơi thích hợp nhất một ngày nọ. Phạm Trọng Yêm nghe được cuộc trò chuyện của một đạo sĩ đang chỉ dẫn người đàn ông nọ chọn nơi trôn cất. Theo vị đạo sĩ này, mảnh đất mà hai người đang nói đến có vài tảng đá lớn nằm trên mặt đất làm nên hình dạng mũi tên xuyên qua tim, tạo thành thế phong thủy rất xấu. Ai trôn tại đó sẽ tuyệt tự tuyệt tôn. Khi nghe điều này, Phạm Trọng Yêm nhớ lại những thử thách cam go mà một người phải trải qua để có được quan phẩm và chức tước. Ông nghĩ nếu một dòng họ phải chấm dứt thì chẳng phải ông nên chịu nhận thay cho người ta. Vì vậy, ông đã mua mảnh đất đó làm nơi yên nghĩ cho mình. Khi biết được một vị quan công bình và nhân hậu như Phạm Trọng Yêm sẵn sàng chấp nhận vận hạn xấu vì lợi ích của người khác, tất cả người dân đều cầu nguyện đừng để chuyện đó xảy ra. Và vào ngày đám tang của Phạm Trọng Yêm, một ngày mưa bão, những lời cầu nguyện của người dân đã ứng nghiệm trong buổi đưa tang ấy. Giữa âm thanh sấm gào và báo nổi, những hòn đá đột ngột dựng lên thay đổi vị trí, thành hình mũi tên chỉ lên trời, tạo ra vị thế phong thủy tốt lành. Điểm báo phong thủy này là sự hưng thịnh về sau của cả một dòng họ. Dân chúng thường kính một đời, sau khi ông mất, ra quyến chỉ tổ chức lễ tang đơn giản. Thế nhưng, hàng trăm dân chúng kéo đến xin được đội tang ba ngày. Ở những nơi ông từng nhậm chức, dân đều dựng đền thờ, tạc tượng để tưởng nhớ. Lúc đó, lưu truyền trong Triều Tống một câu nói. Nhờ Phạm Trọng Yêm, triều đình nhà Tống có thể thừa hưởng ngày Thái Bình. Phạm Trọng Yêm một đời thanh liêm, chính trực, luôn tích đức hành thiện, sống vì người khác như chính câu danh ngôn mà ông để lại cho hậu thế. Lò trước cái lò của thiên hại, vui sau cái vui của thiên hại. Nếu bạn thấy video hữu ích, hãy like, chia sẻ và đăng ký kênh để cùng nhau lan tỏa những tấm gương sáng từ cổ nhân nhé!