Đại Hồng Thủy Lâm Đồng: Lũ Cuốn Trôi Hàng Nghìn Nhà, Người Dân Kêu Cứu Trong Đêm

Đêm 3 tháng 12 bỗng hóa thành cơn ác mộng tại Lâm Đồng Mưa như trút nước, sông suối dân tràn, hồ chứa đồng loạt xã lũ và những ngôi nhà ven sông, khu dân cư đắp trũng bất nờ biến thành những cái bẫy nước xiết Trong đêm ấy, tại khu vực cũ của Bình Thuận nay thuộc Lâm Đồng gần 3.300 căn nhà bị ngập sâu, hàng trăm hộ dân lâm vào cảnh khốn đốn Nước tràn đến mức không chữa bất kỳ nơi đâu Từ sân nhà, khu dân cư ven sông, vùng trũng thấp cho tới các tuyến quốc lộ và khu neo độ tàu thuyền Tại xã Liên Hương, nước đổ xuống mạnh đến mức hàng ngàn người chỉ kịp ôm theo vài vật dụng thiết yếu Còn toàn bộ tài sản, từ đồ đạc đến ghe thuyền, bị nước cúng trôi hoặc vụi lắp trong vài phút Nhiều trường hợp gặp nạn hoặc tử vong khi cố tìm đường trở về nhà giữa lúc nước đang lên Hàng nghìn hecta hoa màu, vườn cây ăn trái và diện tích sản xuất nông nghiệp bị phá hủy nặng nề Chỉ riêng đợt lũ này, con số thiệt hại lên đến mức khổng lồ Hơn 4.570 hecta cây trồng bị hư hại, 18.600 da súc, da cầm bị cuốn trôi Tổng thiệt hại toàn tỉnh được thống kê lên đến hơn 1.055 tỷ đồng Giữa tiếng gió hú, nước chảy xiết và cảnh tan tóc, người dân, người già, trẻ nhỏ, phụ nữ Phải nương nhau trên mái nhà, gác hoặc thuyền nhỏ mong chờ phép màu Những tiếng kêu cứu vang lên từ gia lô, điện thoại, từ mái nhà ngập đến sát nóc Hãy cùng câu lạc bù tỷ phú tiến vào tâm lũ, để chứng kiến những gì bà con đã trải qua trong cơn hoạn nạn lịch sử này Hàng trăm người kêu cứu trong đêm lũ dân ngập nhà ở Lâm Đồng Từ khoảng 19h, mưa vẫn nặng hạt, nhưng người dân dọc đường Phú Long Quốc lộ một đoạn gần cầu Bến Lội và khu ven sông Phú Hài đã linh cảm điều bất thường đang xảy ra Khi nước bất ngờ dân nhanh một kích lã thường Chỉ trong thời gian ngắn, mặt đờn biến thành dòng nước đục ngậu chảy xiết, cuốn theo rác và bùng Nhiều hộ dân vội vã đắp bao cát cao hơn nửa mét trước cửa và phía sau nhà để chặn nước, nhưng tất cả đều vô ích Dòng nước ập vào với tốc độ quá nhanh, vượt qua mọi hàng trắng tạm bợ Khi mạng đêm buông xuống, nước còn tiếp tục lên mạnh hơn nữa, khiến cả khu dân cư rơi vào cảnh hỗn loạn Những tiếng gọi nhau, tiếng đóng cửa, tiếng hối hả chạy đồ vang lên liên tục giữa tiếng mưa đêm trắng xóa Trong căn nhà nhỏ của chị Bích Lộc, 35 tuổi, nước từ mặt đường đã tràn vào sân từ chặn vạn tối Đến 22 giờ, mực nước trong nhà đã ngập nửa mét, nhấn chìm gần hết đồ đạc dù gia đình đã kê cao Không còn lựa chọn, chị cùng bố mẹ đều đã 60 tuổi và hai con nhỏ 3 và 6 tuổi phải chạy lên gác để tránh nước Nhưng ngay cả khi đã trú trên gác, chị vẫn cảm thấy áp lịch đè nặng Nước ngoài sân vẫn dân, tiếng gió rít qua kê cửa, bóng tối phủ kính, điện cút hoàn toàn Điện thoại lúc có lúc mất sóng, lo lắng đến nghẹt thở Cuối cùng chị phải gửi tin cầu cứu lên các nhóm hỗ trợ trong tuyệt vọng Nước lên, cút điện, mất liên lạc thì không biết xoay sở thế nào Cách đó khoảng 2 km, gần chùa An Lạc, xã Hàm Thắng, nhà bà Phạm thì chắc Một căn nhà cấp 4 cũng rơi vào tình cảnh nguy hiểm Lúc đầu nước chỉ mới ngật bậc 3 cấp, nhưng sau đó dân lên rất nhanh và chẳng ai kịp trở tay Nước tràn vào ồ ạt, chỉ trong thời gian ngắn đã ngập 1,5 mét, khiến đồ đạc chìm trong dòng nước đục ngầu Gần chục người trong gia đình bà, bao gồm trẻ nhỏ và người già Phải vội vã di tản sang căn nhà 2 tầng của hàng xóm trong màn mưa tối mịt Chỉ kịp mang theo 1 ít mì tôm, áo mưa, mùng mền và sữa cho trẻ nhỏ Những thứ gom được trong vài phút hỗn loạn Tài sản không bưng kịp đâu, chạy trước đã Trong căn nhà 2 tầng ấy, đã có hơn 20 người trú nhờ Đa phần là hàng xóm bị nước dân bất ngờ cuốn vào thế kẹt Ai nấy ôm theo vài vật dụng thiết yếu, bỏ mặt nhà cửa phía sau đang chìm sâu trong dòng nước siết Nước tiếp tục dân không ngừng, nhanh đến mất nhiều khu dân cư bị cô lập hoàn toàn Người dân không thể bước ra khỏi cửa Dưới tình thế đó, các đội cứu hộ tự phát và nhiều cá nhân đã lập nhóm gia lô Chia sẻ định vị và hướng dẫn người dân cung cấp thông tin cần thiết để được cứu Người mắc kẹt gửi thông tin gồm số người trong nhà, tình trạng người già trẻ em Số điện thoại, địa chỉ và tọa độ GPS Đến 23h, trang web của đội cứu hộ ghi nhận gần 6.000 trường hợp cầu cứu Chủ yếu từ các khu vực ven sông Phú Hải, nơi ngập sâu nhất trong đêm Nhiều nhóm cứu hộ đã phải dùng cano, thậm chí thuyền thúng Lao vào vùng nước sâu hơn 2m để tìm người mắc kẹt Có những mái nhà chỉ còn phần chót nhô lên giữa mặt nước Nơi người dân co ro chờ cứu viện trong bóng tối và mưa lạnh Một số người dân ở khu vực ít ngập hơn cũng chèo thuyền thúng vào hỗ trợ hàng xóm Chấp nhận nguy hiểm trong dòng nước chảy siết Riêng phường Hàm Thắng, ngay trong đêm đã buộc phải phong tỏa toàn bộ quốc lộ 1 Do nước ngập quá sâu, không thể đảm bảo an toàn giao thông Ở khu vực gần nhà thờ Kim Ngọc, cách quốc lộ 1 khoảng 5km ven sông Cái Anh Trần Huỳnh Hoài Phong, thành viên đội tìm kín cứu nạn Cho biết đến 0h ngày 5 tháng 12, nhiều khu vực vẫn chìm sâu trong nước Có những ngôi nhà nước đã dân đến tận mái Nhưng dòng chảy mạnh khiến cano rất khó tiếp cận Khoảng 12h đêm, đội của anh mới cứu được 2 người mắc kẹt trên mái nhà trong vùng ngập sâu Đèo Mimosa sạt lỡ tại vị trí cũ, cửa ngõ vào Đà Lạt bị ách tắt Khuya 3 tháng 12, trong cơn mưa lớn kéo dài, ta lùi dương trên đèo Mimosa, quốc lộ 20 Đoạn qua phường Xuân Hương, Đà Lạt Lâm Đồng, bất ngờ rung chuyển Đúng tại km 226 cộng 700, nơi từng xảy ra vụ sạt lỡ nghiêm trọng ngày 19 tháng 11 Một khối đất đá và cây cối lớn từ sườn núi đổ ập xuống mặt đường Vụ lấp tuyến mở tạm vừa được thông xe chỉ vài ngày trước Đợt sạt lỡ này không chỉ làm tắt ngãn đường, mà còn kéo theo khoảng 20m hàng rào tôn dựng tạm ở mép Ta Lui Âm, rơi thẳng xuống vực Giao thông vào Đà Lạt từ cửa ngõ phía nam bị tê liệt hoàn toàn Các phương tiện phải dừng lại giữa đèo trong mưa lớn, không thể tiến lên, cũng không thể quay đầu Lực lượng cảnh sát giao thông Lâm Đồng với chính quyền địa phương đã đến hiện trường, phân luồn và tạm dừng toàn bộ lưu thông qua đèo Mimosa Mưa lớn liên tục khiến việc tiếp cận và xử lý hiện trường gặp nhiều khó khăn Ủy ban nhân dân phường Xuân Hương xác nhận sạt lỡ xảy ra đúng vị trí cũ và cần thời gian để dọn dẹp lượng đất đá đổ xuống Trưa 4 tháng 12, đèo Brent, cũng trên địa bàn phường Xuân Hương, ghi nhận thêm một điểm sạt lỡ lớn Hàng chục khối đất đá và cây cối từ Ta Lui Dương tiếp tục đổ tràn xuống đường, phủ gần kính mặt đường Lực lượng chất năng phải phong tỏa, dựng hàng rào trắng và tạm cấm tất cả các phương tiện lưu thông đồng thời hướng dẫn xe cổ di chuyển theo đèo Tà Nung và Sacom tuyền Lâm Đèo Mimosa dài khoảng 11 km là một trong những cửa ngõ chính vào Đà Lạt Chỉ hơn 10 ngày trước, đoạn km 226-600 đến km 226-800 đã bị sạt lỡ nghiêm trọng cuốn trôi toàn bộ mặt đường nhựa, tạo vết sạt dày 70m và sâu gần 40m Đơn vị thi công phải mở tuyến tạm rộng 8m dưới chân núi để duy trì giao thông Thế nhưng đến tối 3 tháng 12, đất đá từ sườn đồi lại tiếp tục tràn xuống, vùi lắp toàn bộ tuyến tạm khiến đèo Mimosa lần nữa bị cô lập Hệ thống hồ chứa đồng loạt xã Lũ, dòng nước từ núi đổ về biển Trong bối cảnh mưa lớn kéo dài trên toàn bộ dãi núi Nam Trung Bộ, hệ thống hồ chứa trải dài từ Bình Thuận Cũ đến Lâm Đồng và Khánh Hòa bắt đầu bước vào giai đoạn xã nước liên tục Từng hồ theo dõi mực nước dân tại thượng nguồn và tiến hành điều tiết với các mức khác nhau tạo thành mạng lưới xã đổ về hạ du trong cùng một khoảng thời gian ngắn Tại Bình Thuận Cũ, hồ sông Quao nâng lưu lượng điều tiết từ 350-500m khối dây trong khi hồ sông Lũy thông báo khả năng tăng xã qua tràn từ 100-150m khối dây tùy lượng nước tiếp tục đổ về Hồ Lòng Sông, nơi lượng nước tăng đột biến nhất, thực hiện xã lũ với mức 1.200m khối dây trong đêm sau đó giảm xuống khoảng 200m khối dây vào trưa hôm sau khi mực nước hạ dần Trên địa bàn Lâm Đồng, hai hồ lớn là Đân Dương và Đại Ninh cũng phải điều chỉnh xã nước liên tục Hồ Đân Dương nâng lượng xã từ 100-300m khối dây, đẩy một phần dòng nước xuống hạ du qua Dư Rang, Đân Dương, Ca Đô, Quảng Lập Sau đó dòng nước này tiếp tục hội tụ tại Hồ Đại Ninh, nơi ghi nhận lưu lượng nước về lên đến 660m khối dây lúc 4 giờ sáng. Đến 10 giờ 30, Đại Ninh phải tăng xã lên 800m khối dây để đảm bảo mực nước trong giới hạn an toàn. Tại Khánh Hòa, hệ thống 64 hồ chứa đạt gần 82.6% dung tích thiết kế, buộc nhiều hồ phải điều tiết nước đồng loạt. Các hồ lớn như Sông Cái, Trà Co, Tân Giang đều tăng xã. Sông Cái xã gần 20m khối dây, Trà Co 103m khối dây, còn Tân Giang hơn 156m khối dây. Khu vực phía Bắc tỉnh cũng ghi nhận hồ Hoa Sơn xã gần 12m khối dây, Đá Bàng xã 7,6m khối dây và Số Dầu xã hơn 20m khối dây. Sự kết hợp giữa lượng nước mưa lớn từ núi và dòng chảy điều tiết từ hàng loạt hồ chứa đã tạo thành sức ép thủy văn mạnh trải dài từ chân núi xuống vùng duyên hải. Những dòng nước từ các hồ, dù được điều tiết theo quy trình, vẫn hòa vào lưu lượng tự nhiên trên sông suối, làm tăng nguy cơ ngập tại nhiều khu vực trũng thấp, đặc biệt tại Diên Khánh, Suối Hiệp, Bắc Nha Trang, Ninh Phước và các xã ven biển của Bình Thuận Cũ. Đây là lần hiếm hôi trong nhiều năm mà toàn bộ hệ thống hồ chứa ở ba tỉnh cùng bước vào trạng thái xã lũ trong cùng một thời điểm, tạo lên một bức tranh thủy văn phức tạp, với dòng nước từ núi đổ về biển theo nhiều nhánh, gây áp lực lớn lên toàn bộ khu vực hải du. Nông nghiệp ở Lâm Đồng tăng hoang, nhà kính sập trắng tay sau một đêm. Cuối tháng 11, khi trần lũ lịch sử quát qua vùng rau Deran, cả một thung lũng nhà kính vốn rực sáng mỗi đêm bộng biến thành bãi phế liệu hỗn độn. Những khu nhà lưới, nhà màng từng thẳng tắp giờ bị sang phẳng, gãy đổ như bị ai xá toạt, khung sắc công queo màng ni lông rách nát, hệ thống điện máng treo đổ xuống, nằm lẫn trong bùng và rác cuộn về từ thượng ngôn. Ở xã Deran, vùng chuyên canh rau hoa công nghệ cao của Lâm Đồng, hơn 1.320 ha nông nghiệp bị ngập úng và sạc lở. Nhà kính, vật tư sản xuất, giá thể, hệ thống đèn bị cuốn phăng chỉ trong một đêm. Thiệt hại riêng khu vực này đã vượt 130 tỷ đồng, chưa kể 15 căn nhà dân bị sập hoàn toàn. Một vùng đất từng được ví như thủ phủ rau công nghệ cao, giờ chỉ còn lại những khung sắc trơ trọi cắm xuống lên đất bùng. Những vườn hoa cuốt bọc lưới, vốn chuẩn bị cho vụ Tết, nằm đổ rạp, nát bét dưới lớp bùng lạnh. Cây bị uống nước quá lâu, gốc thối đen, thân héo rũ như bị vắt kiệt sự sống. Nhiều nông hộ chỉ biết đứng nhìn cả mùa hoa biến mất mà không thể làm gì. Chị Lê Thị Quyên đang thu gom từng gốc cây chết trong căn nhà kính ưm giống công nghệ cao của gia đình. Ngoài gian cây giống bị hương hại, 500 bảng sơ dừa của chị cũng bị nước lũ nhấn chìm, gây thiệt hại lên đến 1 tỷ đồng. Chị nói trong tiếng thở dài, chỉ có vài phút là nước ập vô, không kịp cứu gì hết. Ở xã Hiệp Thạnh, anh Đoàn Báo Vương, chủ vườn sen đá 3.000 m2, chỉ còn biết lặng người nhìn khu vườn bị phá tan. Sen đá, loại cây tưởng chừng bền bỉ, cũng không chịu nổi dòng nước siết. Cả hệ thống phân bón, bờ đá, hàng ngàn cây giống bị cuốn mất. Thiệt hại khu vườn này lên đến hơn 1 tỷ đồng, và đây đã là lần thứ tư trong năm cơ sở của anh bị lũ tàn phá. Anh từng đắp đất, dựng bờ đá để tự bảo vệ, nhưng trận lũ lần này dâng cao hơn 2 mét, cuồn cuộn đủ mạnh để cuốn sạch mọi thứ. Anh chỉ kịp nói, lũ chảy mạnh, cuốn không còn gì cả. Dù hệ thống vườn của anh trải rộng gần 3 hectare, năm nay là lần đầu tiên cả những khu vực cao ráo cũng chịu ngập. Việc sản xuất, kinh doanh đảo lộn hoàn toàn. Anh dự báo, lượng hàng cung ứng dịp Tết có thể sụp giảm nghiêm trọng vì hàng loạt vườn bị phá hủy. Toàn tỉnh Lâm Đồng sau đợt mưa lũ, ghi nhận cuốn số thiệt hại khổng lồ. 4.570 hectare cây tròn bị thiệt hại, 18.600 gia súc gia cầm bị cuốn trôi, 33 điểm sạt lỡ lớn, tổng thiệt hại ước tính hơn 1.055 tỷ đồng. Một con số lạnh lùng, nhưng đằng sau nó là hàng ngàn gia đình mất kế sinh nhai, và cả những giấc mơ nông nghiệp công nghệ cao của vùng đất này bị nước lũ xóa sạch chỉ trong một đêm. Biển Đông dậy sóng, có thể sắp xuất hiện bảo số 16. Giữa lúc bà con Nam Trung Bộ và Tây Nguyên còn chưa kịp dựng lại mái nhà, chưa kịp gom lại từng gốc rau, từng con giống sau trận lũ vừa rồi, thông tin khí tượng lại tiếp tục gieo thêm nỗi bất an. Một áp thấp nhiệt đới đang hoạt động ngoài khơi Philippines, dự kiến 2-3 ngày tới, sẽ đi vào Biển Đông và có khả năng mạnh lên thành bảo số 16 của năm. Ông Hoàng Đức Cường, cuộc phó khí tượng Thủy Văn cho biết, hình thái này có thể tương tác với không khí lạnh, đêm mưa vừa đến mưa to cho khu vực từ Thừa Thiên Huế đến Khánh Hòa. Điều đáng nói là tháng 12 năm 2025 được dự báo còn có 1-2 đợt mưa lớn diễn rộng, trong khi khu vực này đã kiệt quậy sau hàng loạt đợt lũ liên tiếp. Nguy cơ lũ quét, sạt lở, trượt đất vẫn rất cao bởi vùng núi đã ngắm no nước sau chuỗi mưa dồn dập két dài suốt tháng 10-11. Đó là thứ nguy hiểm âm thầm, không ồn ào như lũ, nhưng có thể cướp đi sinh mạng chỉ trong vài giây. Từ đầu năm đến nay, Biển Đông đã ghi nhận 15 tương bão và áp thấp nhiệt đới, con số nhiều nhất kể từ năm 1961. Năm 2025 cũng là năm xuất hiện nhiều dị thương nhất. Và đau lòng hơn cả, thiên tai từ đầu năm đến nay đã khiến 409 người chết và mất tích, thiệt hại hơn 97.000 tỷ đồng. Nhìn vào chuỗi số liệu này, có thể thấy chúng ta đang đứng trước một năm khí hậu cực đoan hiếm thấy. Nơi mưa, bão, lũ xuất hiện không còn theo quy luật cũ. Lũ đặc biệt lớn xảy ra cùng lúc, trên 20 con sông, đều sạt lở theo chuỗi, hồ chứa phải xả tràn liên tiếp. Đây không còn là bất thường, mà là một mô hình mới của khí hậu Việt Nam trong bối cảnh biến đổi toàn cầu. Điều xót xa nhất là, bà con vùng lũ hết lần này đến lần khác, vừa trải qua một cơn nước chưa kịp hoàng hồn, thì một cơn khác lại đang hình thành ngoài khơi. Một năm phải chịu 4-5 đợt lũ lới, mỗi đợt cuốn đi vài ngàn tỷ đồng, vài chục năm gây dựng. Không ai có thể sống mãi trong cảnh, vừa lau bùng hôm qua, hôm nay nhận tin lũ mới đang đến. Nhìn những khung nhà kính gãy vụng, những vườn sen đá, rau hoa vài tỷ đồng biến mất trong một đêm, rồi lại nghe tin bão mới sắp vào, chỉ có thể thốt lên một câu thật lòng. Bà con vùng lũ đã quá kiên trì, nhưng thời tiết thì đang thử thách họ đến giới hạn. Câu lạc bộ tỷ phú mong bà con sớm tai qua nặng khỏi, thành tâm tính Phật, có thể gieo thiện quả, đắt phút báo, tránh tai ương.