CHIẾN LƯỢC MỚI CỦA MỸ CHẤM DẪT DỰ ÁN UKRAINA
Hoàng Hải xin kính chào quý vị.
Kính thưa quý vị, có thể nói rằng diễn biến đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Nga về Ukraine đang chiếm chọn mọi sự chú ý của các bên và công luận thế giới.
Đồng thời, nó cũng gây hoang mang cho các quan chức ở Kiev và các tướng lính Ukraine.
Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đề này ngay sau đây.
Tướng Ukraine lo sợ cảnh báo Nga đang dùng vỏ bọc ngoại giao để giành thêm lãnh thổ.
Tướng Sinsky vừa cảnh báo rằng Nga đang sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian,
làm vỏ bọc nhằm cố gắng giành thêm lãnh thổ bằng vũ lực trên chiến trường.
Tuyên bố này không cho thấy ông Sinsky tập trung vào các hành động quân sự của Nga,
mà nó cho thấy quân đội giờ đây cũng có chung nỗi lo sợ với các chính trị gia ở Kiev về quá trình đàm phán.
Hãng tin Sky News vào hôm 5 tháng 12 viết như sau.
Động thái hiếm hoi này đưa ra dấu hiệu rõ ràng nhất cho đến nay về lần danh đỏ của quân đội Ukraine
khi mà Washington cố gắng đàm phán một giải pháp.
Mà theo bản dự thảo ban đầu là yêu cầu Kiev phải giao nộp toàn bộ khu vực Donbass
ở phía đông đất nước cho Moscow.
Tướng Sinsky đã ám chỉ rằng quân đội nước ông sẽ tiếp tục chiến đấu nếu đàm phán ngoại giao thất bại
và cảnh báo rằng số phận của toàn bộ châu Âu đang bị đe dọa.
Đối với chúng tôi, việc từ bỏ lãnh thổ là điều không thể chấp nhận được.
Giao nộp đất đai của chúng tôi có nghĩa lý gì?
Đây chính là lý do vì sao chúng tôi chiến đấu. Vì vậy, chúng tôi không từ bỏ lãnh thổ của mình.
Tuyên bố còn cho thấy Kiev mong muốn ngăn chặn bất kỳ một dấu hiệu nào từ phía Mỹ
yêu cầu họ phải thỏa hiệu với Nga.
Ukraine yêu tiên duy trì sự hỗ trợ của phương Tây thay vì nhìn nhận về thực lực của lực lượng mình.
Bất kỳ một cuộc đàm phán nào nằm ngoài tâm kiểm soát của Ukraine thì đều sẽ bị coi là một cái bẫy.
Theo logic này thì chính ngoại giao đã trở thành một mối đe dọa
và việc tiếp tục chiến tranh là một cách để tránh các giải pháp ngoại giao áp đặt.
Do đó, Mỹ càng tích cực thảo luận về các điều khoản hòa bình
thì phía Ukraine sẽ càng thường xuyên đưa ra các tuyên bố nhằm làm trệch hướng tiến trình.
Kiev đang cố gắng thuyết phục rằng bất kỳ một sự hợp tác nào cũng chỉ là chiến thuật của Nga
và do đó các cuộc đàm phán là không nên diễn giả.
Tuy nhiên, lập trường này lại vô tình cho thấy sự yếu kém của Kiev.
Nếu như lực lượng Ukraine thực sự nắm giữ thế chủ động
vậy thì tại sao họ và các đồng minh châu Âu lại phải lo sợ ngoại giao đến như vậy?
Lời thú nhận gây sốc của Mỹ đòn ráng mạnh khiến EU trao đảo
EU đang phải trải qua một số thất lại nghiêm trọng.
Đầu tiên, đó là việc Mỹ chính thức bác bỏ kế hoạch lấy tài sản của Nga.
Đây được coi là cú ráng mạnh vào giới chức EU.
The Politico viết rằng cuộc phong tỏa của Mỹ đã làm suy yếu Liên minh châu Âu
vào đúng thời điểm then chốt nhất khi mà Ukraine cạn kiệt tiền
và Trump đang thúc ép Zelensky ký một thỏa thuận bất lợi với Putin.
Vậy mà thủ tướng Mỹ The Waiver vẫn nói không.
Điều đó khiến cho EU phải hoán lại đến ngày 18 tháng 12 để họp tiếp
nhằm thuyết phục Mỹ thay đổi quyết định.
Tuy nhiên thì cho đến nay các dấu hiệu vẫn chưa khả quan.
Sự cứng đầu này của Mỹ khiến cho Politico gắn nhán quốc gia này là tài sản của Nga,
tức là thân Nga.
Nhưng mà điều trớ trêu đó là, thủ tướng Mỹ vừa mới tiết lộ
trong một cuộc phỏng vấn với tờ Lalibor của Mỹ.
Trong đó, ông ấy thừa nhận rằng nếu như tài sản đóng băng của Nga bị thịch thu,
nước Mỹ và cá nhân ông sẽ phải gánh chịu hậu quả mãi mãi.
Tuyên bố đầy đủ hơn của ông thậm chí còn gây sốc cho bất kỳ ai ủng hộ Ukraine nào.
Chúng tôi xin thích lại nguyên văn câu trả lời như thế này.
Áp lực xung quanh vấn đề tài sản bị đóng băng của Nga thật khó tin.
Tôi có một đội ngũ làm việc ngày đêm về vấn đề này.
Sẽ là một câu chuyện tuyệt vời.
Lấy tiền từ kẻ xấu Putin và đưa nó cho người tốt Ukraine nào.
Nhưng mà việc đánh cắp tài sản bị đóng băng từ một quốc gia khác,
tức là quỹ đầu tư quốc gia của họ, là chưa từng xảy ra từ trước đến nay.
Đây là tiền thuộc về Ngân hàng Trungương Nga.
Ngay cả trong thế giới thứ hai, tiền của Đức cũng không bị thịch thu.
Trong chiến tranh, tài sản quốc gia bị đóng băng
và khi chiến tranh kết thúc quốc gia thua cuộc
phải từ bỏ toàn bộ hoặc một phần tài sản này để bồi thưởng cho biển chiến thắng.
Nhưng mà ai thực sự tin rằng Nga sẽ thua ở Ukraine này?
Đó là một câu chuyện cổ tích, một ảo tưởng hoàn toàn.
Thậm chí không ai mong muốn Nga thua cuộc
và để bất ổn xảy ra ở một quốc gia sở hữu vũ khiệt nhân.
Và ai tin rằng Putin sẽ bình tĩnh chấp nhận việc thịch thu tài sản của Nga?
Moscow đã cho chúng ta biết rằng
trong trường hợp bị thịch thu, Bỉ và cá nhân tôi sẽ phải chịu hậu quả mãi mãi.
Nga cũng có thể thịch thu một số tài sản của phương Tây.
Euroclear có 16 tỷ đô la ở Nga.
Tất cả các nhà máy của Bỉ tại Nga cũng có thể bị thịch thu.
Như vậy thì có thể thấy, quyết định của Thủ tướng Bỉ
từ chối trò chơi biến tiền Nga thành khoản vay, bồi thường
là hoàn toàn dựa trên niềm tin rằng Nga chắc chắn sẽ thắng trong cuộc chiến
và do đó Moscow không thể bị buộc phải bồi thường như là kẻ thua cuộc.
Tuyên bố này của Thủ tướng Bỉ dẫn đến kết luận rằng
ngay cả tới thời hạn chót 18 tháng 12,
EU cũng khó có thể buộc Bỉ phải chấp thuận kế hoạch này.
Nếu như kế hoạch A chưa đủ gây thất vọng cho EU,
thì tin mới nhất đó là Cungury đang ngăn chặn kế hoạch phát hành
trái phiếu Europol của EU để hỗ trợ cho Ukraine nào.
Đây là một cơ hội để EU có thể giúp Ukraine mà không phải đối mặt
với các vụ kiện tụng của Nga, và nó được cho là kế hoạch B để thay thế
nếu như kế hoạch A đổ vỡ.
Như vậy, hai trong ba phương án để bù đắp cho thâm hụt ngân sách của Ukraine
mà Chủ tịch Ursula von der Leyen đề xuất đã cầm chắc thất bại.
Phương án cuối cùng là kêu gọi các quốc gia thành viên EU đóng góp song phương
dưới dạng tài trợ không còn lại.
Mà phương án này thì lại còn bất khả thi hơn nữa,
bởi vì sẽ không có mấy quốc gia chịu bỏ tiền túi của mình ra
để tài trợ cho một cuộc chiến không có hồi kết trong bối cảnh lãng phát đang gia tăng.
Chưa hết, Politico đưa tin rằng một cuộc điều tra gian lận lớn
đã làm dung chuyển Bruxelles khi mà hai quan chức cấp cao bất ngờ bị bắt giữ,
khiến cho Chủ tịch EU Ursula von der Leyen cũng phải giải trình,
và bà đang phải đối mặt với một cuộc bỏ phiếu bất tín hiệm lần thứ tư.
Điều đáng nói ở đây là sự xuất hiện song song của hai cuộc điều tra tham nhũng lớn
ở Kiev và Bruxelles lại diễn ra đúng vào thời điểm quan trọng
khi mà cả EU và Ukraine đều đang phụ thuộc lẫn nhau về mặt chính trị và tài chính.
Trong khi đó thì theo Bloomberg, Mỹ đang thúc giục người châu Âu từ bỏ ý tưởng
cho Ukraine vay tiền bằng tài sản của Nga để ủng hộ một kế hoạch hậu chiến do Mỹ dẫn đầu.
Lập luận của Mỹ truyền tài một thông điệp rất rõ ràng,
các khoản tiền nên được sử dụng để đạt được một thỏa thuận hòa bình,
chứ không phải là để tiếp tục chiến trạnh.
Thông qua bản ghi âm bị do gì gần đây thì có thể thấy phản ứng của châu Âu là rất gây gắt.
Các nhà lãnh đạo châu Âu coi vấn đề đóng băng tài sản của Nga là đặc quyền của riêng châu Âu.
Thủ tướng Metz tuyên bố thẳng thường rằng,
đây là vấn đề của châu Âu, không thể cho phép số tiền chúng ta huy động được
chảy vào tay người Mỹ dưới bất kỳ hình thức nào.
Số tiền này phải chảy vào Ukraine và giúp đỡ Ukraine.
Như vậy, đây là lần đầu tiên châu Âu không chỉ đơn thuần tranh cãi với Mỹ
mà còn từ chối cho Mỹ tiếp cận nguồn tài chính mà Mỹ coi là một công cụ chiến lược để đàm phán với Nga.
Rõ ràng rằng cuộc nội chiến âm Mỹ giữa EU và Mỹ đã bùng phát,
đoạn ghi âm bị dò dỉ cho thấy châu Âu rất muốn bảo vệ Zelensky
trước sự bắt nạt của đội ngũ Trump.
Đặc biệt, Tổng thống Macron còn ám chỉ đến nỗi lo sợ rằng Mỹ sẽ phản bội Ukraine.
Với tuyên bố này thì truyền thông Anh cho rằng Tổng thống Macron có khả năng
sẽ gây ra mâu thuẫn với Trump.
Và có lẽ là lường trước được hậu quả cho nên,
khi vẫn đang trong chuyến công du tại Trung Quốc
thì Tổng thống Macron bóng quay ngoắt phủ nhận những gì ông ấy đã nói.
Tôi phủ nhận tất cả. Chúng tôi cần Mỹ cho hòa bình.
Mỹ cần chúng tôi để nền hòa bình này được lâu dài và bền vững.
Tất nhiên là sự bất đồng giữa Mỹ và châu Âu sẽ không thể được xoa dịu
chỉ bởi những lời bông phèn như vậy được.
Nó thậm chí còn càng ngày càng trầm trọng hơn.
Mỹ không chỉ âm thầm loại trừ EU và vơ quanh ra khỏi các cuộc đàm phán về Ukraine,
mà còn làm điều đó một cách câu khai.
Địa điểm của cuộc họp được chọn là thành phố Miami tại Mỹ.
Chủ nhà chính thức của cuộc họp là một nhóm vài người thân cận nhất của Trump
và hoàn toàn không có sự hiện diện của châu Âu.
Về bản chất thì đây là một tín hiệu chính trị cho thấy
người Mỹ không còn coi EU là một bên tham gia vào việc giải quyết xung đột.
Châu Âu hoàn toàn nhận thức được tình huống như vậy
cho nên họ đe dọa là sẽ có biện pháp đối phó.
Lá bài của châu Âu để nhấn chìm nền kinh tế Mỹ nếu Trump bán đứng Ukraine à?
Dân lãnh đạo châu Âu được cho là đang cân nhắc một biện pháp đối phó tài chính
chưa từng có đối với Mỹ
khi mà Tổng thống Trump thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình nhanh chóng với Nga.
Theo tờ Express của Anh, các quan chức cấp cao châu Âu
đang thảo luận về khả năng bán tháo hơn 2,34 nghìn tỷ đô la nợ trái phiếu chính phủ Mỹ
nếu ông Trump từ bỏ Ukraine à
hoặc cố gắng buộc Kiev phải chấp nhận một giải pháp
được coi là nguy hiểm cho lợi ích an ninh của châu Âu.
Các cuộc thảo luận này diễn ra ngay sau cuộc đàm phán tại Miami,
nơi mà ngoại trưởng Marco Rubio, đặc phái viên Steve Whitkoff
và con rể tổng thống Lazarus Custer đã gặp gỡ phái đoàn Ukraine.
Sau cuộc họp này, ông Trump bày tỏ sự lạc quan cho rằng
có cơ hội tốt để đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh tại Ukraine.
Trong các nguồn tin tình báo châu Âu,
các chính trị gia EU lo ngại về các cuộc thảo luận thương mại và kinh tế riêng tư
giữa Mỹ và Nga diễn ra song song với các cuộc đàm phán hòa bình.
Họ tin rằng chính quyền Trump có thể sẵn sàng hy sinh an ninh châu Âu
để đổi lấy các lợi ích kinh tế.
Và nếu như Mỹ làm như vậy, châu Âu sẽ không ngủ yên.
Họ đang cân nhắc áp dụng các phương án hạt nhân tài chính
để nhấn chìm nền kinh tế Mỹ.
Châu Âu hiện tại đang nắm giữ đòn bẩy rất lớn
thông qua việc nắm giữ chứng khoán kho bạc Mỹ.
Vương quốc Anh đã sở hữu khoảng 722 tỷ đô la.
Các quốc gia thành viên EU cũng nắm giữ số tiền ước tính là 1,62 nghìn tỷ đô la.
Tổng cộng có khoảng 2,34 nghìn tỷ đô la.
Điều này khiến cho khối EU và Vương quốc Anh
trở thành một trong những chủ nợ lớn nhất thế giới của Mỹ.
Việc bán tháo số trái phiếu khổng lồ này
có thể khiến đồng đô la Mỹ lao dốc
tạo ra khủng hoảng thanh khoản trên toàn bộ hệ thống ngân hàng
và khiến chi phí vây của Mỹ tăng vọt.
Nó cũng có thể khiến ngành tài chính Mỹ rơi vào một cuộc khủng hoảng
còn nghiêm trọng hơn so với cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.
Một nhà kinh tế hàng đầu châu Âu đã nói rằng
kế hoạch này có thể là cú sốc tài chính nghiêm trọng dám vào Mỹ
mạnh hơn bất kỳ một cú sốc bên ngoài nào trong lịch sử hiện đại.
Tiến động kinh tế do làn sóng bán tháo của nước ngoài gây ra
sẽ là một thảm họa chính trị đối với chính quyền Trump.
Hậu quả là ông Trump và đảng Cộng hòa sẽ phải đối mặt
với áp lực trong nước cực lớn
khi mà cuộc bầu cử dưới nhiệm kỳ đang đến gần.
Mặc dù châu Âu khó có thể bán tháo như vậy
bởi vì nó cũng sẽ gây tổn hại nghiêm trọng đến nền kinh tế châu Âu.
Nhưng mà chỉ cần một vài lời đe dọa như thế thôi
cũng có thể làm dung chuyển thị trường tài chính toàn cầu
Liệu châu Âu có thực sự dám dùng đến quả bom hạt nhân tài chính này hay không
thì vẫn còn phải chờ xem.
Nhưng mà việc phương án này được đưa ra thảo luận cho thấy
mối quan hệ Mỹ-EU đã xấu đi nghiêm trọng đến mức nào.
Nếu như cách tiếp cận của Trump thực sự nghiêm về phía Nga
châu Âu cũng sẽ phải chấp nhận thích nghi
hoặc họ sẽ phản kháng đến cùng.
Nhà Trắng đã công bố chiến lược an ninh quốc gia mới của Mỹ dài 33 trạng
Nó khá là khác với bản cuối cùng được công bố vào năm 2022
dưới thời chính quyền Joe Biden.
Chiến lược an ninh quốc gia mới nhất có những điểm đáng chú ý như sau
Thứ nhất, khôi phục sự ổn định chiến lược với Liên bang Nga
là một trong những ưu tiên chính sách đối ngoại của Mỹ tại châu Âu.
Thứ hai, NATO phải ngừng bị coi là một liên minh ngày càng mở rộng.
Thứ ba, khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ là nơi diễn ra
cuộc đối đầu địa chính trị và kinh tế quan trọng trong thế kỷ 21
với Trung Quốc là đối thủ chính.
Thứ tư, kiềm chế xung đột Đài Loan và gian đe quân sự
là ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ.
Thứ năm, Mỹ không coi Trung Đông là yếu tố chi phối
chính sách đối ngoại của mình nữa.
Thứ sáu, Mỹ đang bất đồng quan điểm với các quan chức châu Âu
về các chuẩn mực giá trị dân chủ.
Chúng tôi chỉ xin tập trung phân tích vào hai điểm chính
trong báo cáo về châu Âu và châu Á.
Về châu Âu, chiến lược ưu tiên của Mỹ đó là chấm dứt chiến tranh
ở Ukraine và khôi phục sự ổn định chiến lược
trong mối quan hệ với Nga là lợi ích tốt lõi của Mỹ.
Tài liệu này nêu rõ lý do vì sao điều này là quan trọng.
Một, việc tiếp tục chiến tranh ở Ukraine
đang gây thiệt hại đáng kể cho nền kinh tế châu Âu.
Thứ hai, chiến tranh có nguy cơ leo thang và mở rộng ngoài ý muốn.
Thứ ba, Mỹ cần phải ổn định quan hệ chiến lược với Nga.
Thứ tư, Mỹ cần phải hỗ trợ tái thiết Ukraine sau chiến tranh
để đảm bảo sự tồn tại của quốc gia này như là một nhà nước khả thi.
Thêm nữa thì những nhận xét về cuộc chiến ở Ukraine
cho thấy thái độ gai gắt từ chính quyền cánh hữu của Mỹ
đối với nhóm lãnh đạo hữu chiến thiên tả tại châu Âu.
Tài liệu nêu rõ rằng lập trường của các nhà lãnh đạo rìu hâu châu Âu
phản đối việc Mỹ nhanh chóng chấm dứt chiến tranh
là không thực tế và trái ngược với quan điểm của đa số người dân châu Âu.
Cuộc chiến Ukraine đã có tác động lệch lạc
là làm tăng sự phụ thuộc bên ngoài của châu Âu, đặc biệt là Đức.
Ngày nay, các công ty hóa chất Đức đang xây dựng
một số nhà máy chế biến lớn nhất thế giới ở Trung Quốc,
sử dụng khí đốt Nga mà họ không thể có được ở quê nhà.
Chính quyền Trump đang bất đồng quan điểm với các quan chức châu Âu,
những người nuôi dưỡng kỳ vọng phi thực tế về chiến tranh
trong khi phục vụ các chính phủ thiểu số bất ổn.
Nhiều chính phủ trong số đó trà đạp các nguyên tắc cơ bản của nền dân chủ
để đàn áp về đối lập.
Phần lớn người dân châu Âu mong muốn có hòa bình,
nhưng mong muốn này không được thể hiện thành chính sách.
Phần lớn là do các chính phủ này đang làm suy yếu tiến trình dân chủ.
Điều này có tầm quan trọng chiến lược đối với Hoa Kỳ,
chính xác là bởi vì các quốc gia châu Âu sẽ không thể cải cách
nếu như họ rơi vào khủng hoảng chính trị.
Nói tóm lại, chiến tranh Ukraine sẽ cần phải chấm dứt
và các khu vực khác trên thế giới đang trở thành ưu tiên của Mỹ.
Mỹ không nên dành nhiều nguồn lực vào việc giải quyết các cuộc khủng hoảng
tại châu Âu. Có lẽ là chính trên tinh thần này mà kế hoạch hòa bình
28 điểm đã được soạn thảo.
Nó hoàn toàn phù hợp với chiến lược đã được thiết lập
ưu tiên chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt
và việc chấm dứt chiến tranh càng sớm càng tốt chỉ có thể thực hiện được
khi mà một bên đưa ra những nhiệm vụ đáng kể.
Do đó, không thể loại trừ những bước đi mới của Mỹ xích lại gần Nga
cũng như việc Mỹ sẽ gia tăng áp lực lên Ukraine và châu Âu.
Tất nhiên, đường lối này vấp phải nhiều phản đối trong giới
diều hậu Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên thì chiến lược mới
đã được công bố cho thấy Nha Trắng đã định hình rõ hướng đi của mình
và sẽ rất khó để có thể thuyết phục họ từ bỏ nó,
ít nhất là chừng nào Trump còn nhóm quyền và chừng nào
Đảng Cộng Hòa còn kiểm soát cả hai viện của quốc hội.
Về vấn đề châu Á, chiến lược mới nhấn mạnh châu Á được
coi trọng về mặt kinh tế và khía cạnh quân sự được giảm xuống
chỉ còn mang tính rắn đè. Mỹ sẽ cùng với các đồng minh và đối tác
trong khu vực tập trung kiềm chế Trung Quốc cũng như duy trì
nguyên trạng xung quanh Đài Loan. Tài liệu có đoạn.
Chúng ta phải tiếp tục cải thiện quan hệ thương mại và các quan hệ khác
với Ấn Độ để khuyến khích New Delhi đóng góp vào an ninh
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, bao gồm thông qua sự hợp tác bộ tứ
liên tục với Australia, Nhật Bản và Hoa Kỳ.
Hơn nữa, chúng ta cũng sẽ nỗ lực điều chỉnh các hành động
của các đồng minh và đối tác với lợi ích chung của chúng ta
trong việc ngăn chặn sự thống trị bởi bất kỳ quốc gia cạnh tranh
đơn lẻ nào. Báo cáo nhấn mạnh đến sự rắn đè quân sự
cũng như là vai trò của Đài Loan là một vị trí địa chiến lược
ở Biển Đông và Hoa Đồng. Về lâu dài, duy trì vị thế
dẫn đầu kinh tế và công nghệ của Mỹ là cách chắc chắn nhất
để ngăn chặn và ngăn ngừa xung đột quân sự quy mô lớn.
Một cán cân sức mạnh quân sự thông thường có lợi
vẫn là thành phần thiết yếu của cạnh tranh chiến lược.
Việc tập trung nhiều vào Đài Loan là hoàn toàn hợp lý,
một phần vì Đài Loan chiếm ưu thế trong sản xuất chất bán dẫn.
Nhưng, chủ yếu là vì Đài Loan cho phép tiếp cận trực tiếp
chuỗi đảo thứ 2 và chia Đông Bắc Á và Đông Nam Á
thành 2 chiến trường riêng biệt.
Khi mà một phần 3 lượng hàng hải toàn cầu đi qua Biển Đông mỗi năm,
điều này tạo ra những hệ quả lớn đối với kinh tế Hoa Kỳ.
Do đó, ngăn chặn xung đột trên Đài Loan lý tưởng nhất
là bằng cách bảo tồn sự vượt trội quân sự.
Nó nên là ưu tiên. Nói tổng lại thì Mỹ đang rời
khỏi châu Âu để chuyển hướng sang tập trung vào Trung Quốc.
Và bài bình luận ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin được kết thúc tại đây.
Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại
trong các chương trình tiếp theo.