0:59 Không còn lối thoát! Nạn nhảy cầu bùng phát trở lại! Khủng hoảng kinh tế xã hội Trung Quốc vượt xa tưởng tượng. Biểu tình và bạo loạn tăng vọt 70%.
6:32 Người phụ nữ Thượng Hải gào khóc trên tàu điện ngầm, hét lớn "Đả đảo Đảng Cộng sản TQ"; 25 triệu dân Thượng Hải như đã bốc hơi; Ngay cả “thất nghiệp” cũng trở thành một thứ đặc quyền khi làn sóng đóng cửa gia tăng.
10:52 Trung tâm thương mại nổi tiếng nhất Bắc Kinh bị bán! Ikea dẫn đầu hàng chục thương hiệu toàn cầu tháo chạy khỏi Trung Quốc.
17:01 Ông Tập Cận Bình chỉ còn lại sáu Thượng tướng tại ngũ; Sự vắng mặt tập thể của các tướng lĩnh tại lễ thăng quân hàm trở thành chuyện lạ.
20:13 TT Trump chế tạo "Thiết giáp hạm mạnh nhất lịch sử", Trung Nam Hải hoảng loạn.
Không còn lối thoát, nạn nhảy cầu bùng phát trở lại.
Khủng hoảng kinh tế xã hội Trung Quốc vượt xa tưởng tượng.
Điều tình và bạo loạn tăng vọt 70%.
Người phụ nữ Thượng Hải gào khóc trên tàu điện ngầm.
Hét lớn, đà đào Đảng Cộng sản Trung Quốc.
25 triệu dân Thượng Hải như đã bốc hơi.
Ngay cả thất nghiệp cũng trở thành một thứ đặc quyền khi làn sóng đóng cửa gia tăng.
Trung tâm thương mại nổi tiếng nhất Bắc Kinh bị bán,
IKEA dẫn đầu hàng chục thương hiệu toàn cầu tháo chạy khỏi Trung Quốc.
Ông Tập Cận Bình chỉ còn lại 6 thượng tướng tại ngũ.
Sự vắng mặt tập thể của các tướng lĩnh tại lễ thăng quân hàm trở thành chuyện lạ.
Tổng thống Trump chế tạo thiết giáp hạp mạnh nhất lịch sử. Trung Nam Hải hoảng loạn.
Xin kính chào quý vị khán giả thân mến của NewSky TV.
Xin kính chúc quý vị một buổi tối thật ấm áp bên cạnh những người thân yêu.
Sau đây, xin kính mời quý vị cùng theo dõi phần nội dung chi tiết có trong chương trình tối nay.
Hết đường lui, nạn nhảy cầu bùng phát trở lại.
Khủng hoảng kinh tế xã hội Trung Quốc vượt xa tưởng tượng. Điều tình và bạo loạn tăng vọt 70%.
Thưa quý vị, một cảm giác tuyệt vọng sâu sắc đang bao trùm xã hội Trung Quốc
với các báo cáo thường xuyên về các vụ nhảy cầu xảy ra.
Đáp lại, chính quyền đã triển khai các đội canh cầu và tuần tra đường thủy.
Một biện pháp bị nhiều người chỉ trích là chỉ giải quyết triệu chứng
thay vì nguyên nhân gốc dễ của cuộc khủng hoảng.
Trong những năm gần đây, dưới sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc,
cuộc sống thường nhật tại nhiều nơi ở Trung Quốc trở nên nặng nề theo những cách khó diễn tả.
3 năm phong tỏa Covid nghiêm ngặt đã làm tê liệt nền kinh tế.
Khi các hạn chế được dỡ bỏ, nhiều người chờ đợi một sự phục hồi không bao giờ đến.
Việc làm biến mất, thu nhập bắp bênh và tiền tiết kiệm cạn kiệt.
Các vụ án kéo dài không có hồi kết và nhiều người nói họ không còn biết tìm công lý ở đâu.
Một người mẹ đứng giữa đường nói về đứa con gái đã chết oan uồng của mình.
Bà không cầm biển cũng không dùng loa. Bà chỉ nói rằng nếu không có lời giải thích,
bà sẽ không chấp nhận, ngay cả khi phải trả giá bằng mạng sống.
Không lâu sau bà bị bắt đi. Những người chứng kiến hiểu rằng
dưới trật tự hiện tại, lên tiếng công khai không phải là con đường dẫn đến câu trả lời.
Tối ngày 22 tháng 12, hàng trăm nhân viên giao đồ ăn đã tụ tập trên đường phố Trường Sa để biểu tình.
Sự việc bắt đầu khi một khu dân cư cấm shipper đi xe máy điện vào trong,
buộc họ phải đi bộ để giao hàng. Nhân viên quản lý tài sản đã có những lời lẽ lăng mạng.
Shipper yêu cầu xin lỗi nhưng không có lời xin lỗi nào được đưa ra.
Từ trưa đến nửa đêm, nhiều shipper kéo đến hơn, phần lớn là người trẻ.
Một số người nói vấn đề không còn chỉ là một khu dân cư.
Đơn hàng khăn hiếm, ứng dụng theo dõi từng phút và trễ giàu đồng nghĩa với phạt tiền.
Một số shipper làm việc đến 2 giờ sáng mà vẫn không kiếm đủ tiền ăn.
Các cuộc biểu tình thể hiện sự bất mãn của hàng triệu shipper đối với các chính sách này.
Một người cảnh báo, do điều kiện sống khó khăn và sự kiểm soát mạnh mẽ của Đảng Cộng sản Trung Quốc
đối với tự do báo chí và ngôn luận, những bất bình của công chúng vẫn chưa được giải quyết.
Và một số người đã bắt đầu trút giận lên những cá nhân vô tội.
Giờ đây mọi người bắt đầu cảm thấy cần phải thận trọng và tránh rủi ro.
Cá nhân tôi cảm thấy xã hội đã đạt đến điểm bùng phát, chỉ cần một cú hít nhỏ là sẽ nổ tung.
Khi ra đường, chúng ta nên cố gắng kiên nhẫn hơn và kiêm chế nóng giận.
Một số người có thể đã mất tiền trên thị trường trung khoán,
không thể trả nợ hoặc mất việc làm, và họ chữa đầy oán hận.
Khi cơn giận này không có chỗ trút, họ có khả năng trút lên người lạ.
Đã có nhiều tin tức về việc người đi đường bị tông xe, điều này đã trở nên quá phổ biến.
Thị trường việc làm cũng cực kỳ thế thảm.
Trong nhiều thập niên, Đông Quan là tầm gương kinh tế của Trung Quốc và là trung tâm sản xuất.
Nhưng giờ đây, do cuộc chiến thuế quan Mỹ-Trung, các nhà máy đang lần lượt chuyển sang Đông Nam Á.
Một blogger đăng video cho thấy cả con phố cu vui chơi ở Đông Quan
không còn nhà máy hay công nhân nhập cư, và các cửa hàng xung quanh đều bị bỏ hoang.
Tại Thâm Quyến, người dân đăng ảnh những cá nhân ngủ ngoài đường trong đêm đông.
Trên mạng, các chủ doanh nghiệp nhỏ thàn phiền rằng cả rễ cửa hàng vẫn đóng cửa.
Các chợ từng đông đúc vào giữa chiều, giờ vắng tanh,
có thể nhìn thông thống từ đầu này sang đầu kia.
Một số chủ nhà máy bán tháo máy móc với giá rẻ mạt.
Thiết bị từng mua với giá hơn 30.000 nhân dân tệ, khoảng 4.200 đô la,
giờ không bán nổi với giá 4.000 tệ, khoảng 560 đô la.
Hào hóa chất đống không có người mua.
Một chủ xưởng cho biết ông không có việc làm trong hai tháng,
nhưng vẫn phải trả tiền thuê nhà và lương công nhân.
Đóng cửa nhà máy đồng nghĩa với phá sản, nhưng duy trì hoạt động cũng không còn chịu đựng nổi.
Số liệu thống kê chính thức do Chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc công bố
đặt tỷ lệ thất nghiệp thành thị ở mức chỉ hơn 5%.
Nhưng ở nhiều nơi, con số đó không khớp với những gì người dân nhìn thấy xung quanh.
Nó không tính đến những người về quê sớm vì không tìm được việc,
những người ngủ tại ga tàu hay sinh viên tốt nghiệp đại học buộc phải quay về làn nông.
Ở nông thôn, nhiều người trở về không có đất để canh tác,
không có kỹ năng nông nghiệp và cũng không còn chỗ đứng ở thành phố.
Về cuối năm, các lời kêu gọi duy trì trở nên thường xuyên hơn.
Bộ Công an đã ban hành cảnh báo tới chính quyền địa phương
yêu cầu giám sát chặt chẽ lao động nhập cư trở về quê.
Bất cứ nơi nào người dân tụ tập, cảnh sát đều xuất hiện.
Nơi nào có tiếng ồn ào, đèn bị tắt, trên các cây cầu,
tại ga tàu và bên trong các khu dân cư, sự hiện diện tưởng tự lập lại.
Học giả Trung Quốc Viên Hồng Băng, hiện đang sống lưu vòng tại Úc,
tin rằng nạn nhân lớn nhất của cuộc suy thoái kinh tế dưới sự lãnh đạo của Tập Cân Bình
là hai nhóm khoảng 300 triệu lao động nhập cư và sinh viên tốt nghiệp đại học đối mặt với thất nghiệp.
Trong bối cảnh thất nghiệp hàng loạt, sự bất mãn của công chúng đang gia tăng.
Một báo cáo ngày 19 tháng 12 của The Guardian trích dẫn dữ liệu từ China Decent Monitor,
giám sát bất đồng trình kiến Trung Quốc, một dự án của tổ chức Freedom House có trụ sở tại Mỹ,
cho thấy trong 11 tháng đầu năm nay, 661 vụ biểu tình ở nông thôn đã được ghi nhận,
tăng khoảng 70% so với năm trước. Đảng Cộng sản Trung Quốc lo lắng rằng
việc duy trì ổn định ở nông thôn đã trở thành một vấn đề lớn, vì Đảng Cộng sản Trung Quốc lên nắm quyền
nhờ sự ủng hộ của nông dân, nên giờ đây họ lo sợ các cuộc nổi dậy của nông dân.
Người phụ nữ Thượng Hải gào khóc trên tàu điện ngầm, hét lớn đà đào Đảng Cộng sản Trung Quốc,
25 triệu dân Thượng Hải như đã bốc hơi, ngay cả thất nghiệp cũng là đặc quyền khi làn sóng đóng cửa tàng vọt.
Thưa quý vị, khi nền kinh tế Trung Quốc tiếp tục xấu đi, với thị trường bất động sản sụp đổ,
lượng lớn công ty phá sản, vốn nước ngoài rút đi trên quy mô lớn và tình trạng việc làm trở nên cực kỳ
gai gắt, Thượng Hải, trung tâm kinh tế và ngoại thương này từng là trung tâm tài chính của Viễn Đông
thu hút lượng lớn vốn quốc tế, hiện đang trải qua sự suy thoái kinh tế như tuyết lẩu.
Nhưng con phố từng nhộn nghiệp đầy người và các trung tâm thương mại rực rỡ ánh đèn đã biến nhiều
khu vực thành thị trấn ma, lặng lẽo và hoang vắng. Ngày 22 tháng 12, một cư dân mạng Thượng Hải
đã đăng một đoạn video ngắn lên Tàu Yên cho thấy một người phụ nữ lớn tuổi trên tàu điện ngầm tuyến
số 7 đi dọc theo toà tàu hét lên, đa đảo từ Pháp, đa đảo Đảng Cộng sản, trong khi kể lề những oan ức của mình.
Người đăng cho biết người phụ nữ đi từ đầu này sang đầu kia, chút bỏ nỗi cay đắng và không
cam lòng. Sau đó, hai cảnh sát lên tàu để bắt bà nhưng không tìm thấy, có lẽ vì bà đã xuống trước
đó. Video nhanh chóng lan truyền trên mạng, với cư dân mạng đại lục ấn thích và ủng hộ.
Con người tỉnh táo, kính phục vì đã nói những điều tôi không dám nói. Một số người nói rằng mọi
người trong toà tàu không phản ứng, có lẽ vì họ đồng ý. Không ai báo cáo bà ấy, nghĩa là sự
tán thành từ bên trong. Một blogger than thở. Chỉ riêng năm nay, chỉ tính riêng khu 04 bên
phía chúng tôi, khoảng 20.000 đơn vị nhà ở đã bị xử lý. Trong số đó có 3 mặt tiền cửa hàng và đã
đợi chủ 4 lần chỉ trong 6 tháng. Đây là những nơi từng được coi là không thể tren dân vào.
Các nhà hàng nhỏ mới mở hiện đang đóng cửa với tỷ lệ 70-80%. Nhiều doanh nghiệp đã tồn tại hơn
một thập niên đang thói thóp, câm cự qua từng tháng. Điều đáng sợ nhất ở Thường Hải hiện nay
không phải là giá giảm mà là thực tế con người đang biến mất. Trước đây vào cuối tuần, các phố đi
bộ đông đến mức không thể di chuyển, nhìn đâu cũng thấy biển người. Bây giờ, giữa ban ngày hoặc
vào tối thứ 6, ở nhiều nơi chỉ còn lại nhân viên bảo vệ và chủ cửa hàng. Cảm giác ném một cái
gậy cũng không trúng ai. Không phải là nói quá, đó là thực tế. Chỉ riêng tại quận Hoàng Phố,
hơn 170 cửa hàng đã bị thu hồi vào năm ngoái. Các cửa hàng này có chung đặc điểm, nội thất cao
cấp, có gu và diện tích sản trung bình từ 100-300m2, từng được coi là mô hình thương mại lý tưởng. Nhưng
khi tiền thuê vẫn cao và dòng tiền cạn kiệt, mọi thiết kế cao cấp đều trở nên vô nghĩa. Từ Hoàng
Phố đến từ Gia Hối rồi Lục Gia Trị, bức tranh gần như giống hết nhau. Một thực tế khác đang trở
nên không thể phất lờ. Tiêu dùng ở Thượng Hải hiện đang được chống đỡ bởi người già. Từ quán cà phê đến
nhà hàng, từ khu dân cư đến vùng ngoại ô, khách hàng chính là người về hưu. Họ ngồi bên lề đường uống
cà phê, cắn hạt hướng dương, tắm nắng. Những người đi ngang qua bạn chủ yếu là người già. Một câu
nói lan truyền trên mạng tóm tắt hoàn hảo. Đường phố đầy những người già tràn đầy năng lượng, những người
trung niên giàu sống giàu tiết, và những người trẻ tuổi đã trở nên im lặng. Như thế họ không còn tồn tại.
Con người đã biến mất đến mức này, vậy mà trên giấy tờ vẫn nói về hạ cánh mềm cho giá nhà.
Trong khi đó, tỷ lệ kết hôn và sinh con liên tục chạm đáy mới. Sự sụt giảm dân số không ồn
ào, nhưng nó tàn nhẫn. Nếu không có người, nhà để cho ai? Và không có người, chúng ta đang bảo vệ giá nhà
để làm gì? Trên thực tế, giá nhà trung bình ở Thượng Hải đã giảm mạnh, nhưng người mới mua cực kỳ
hiếm. Trước đây, người ta đến để thu tiền thuê, bây giờ họ đến để lấy lại tài sản. Các siêu
thị cộng đồng hoạt động hơn 10 năm, với diện tích sàn lớn và tiền thuê đã giảm xuống gần mức nhà kho,
vẫn không thể tồn tại và buộc phải trả lại mặt bằng. Các trung tâm thương mại cao cấp vẫn hào
nhoáng bên ngoài, thiết kế vẫn sàng trọng. Bên trong tủ kính, mỗi cửa hàng vẫn trưng bày những
bộ quần áo đẹp nhất và có gu nhất. Nhưng không có ai ở đó. Xuống tầng hầm và bạn sẽ thấy các
chuỗi nhà hàng, quán trà sữa, quán cà phê mèo, vài shipper đang trò chuyện, và khách hàng lác đác.
Đèn vẫn sáng, nhưng bên trong là sự thị vượng không có lợi nhuận. Lợi nhuận bị bóc nghẹt,
giá cả bị cắt giảm. Tất cả chỉ để giữ một chút dòng tiền và sống sót thêm một ngày nữa.
Trung tâm thương mại nổi tiếng nhất Bắc Kinh bị bán, IKEA dẫn đầu hàng chục thương hiệu toàn cầu
tháo chạy khỏi Trung Quốc. Sự suy thoái kinh tế của Trung Quốc và môi trường kinh doanh xấu đi đã buộc
nhiều thương hiệu tiêu dùng nước ngoài phải bán tháo hoặc rút lui, tháo chạy khỏi hoạt động tại Trung Quốc.
Một diễn biến đặc biệt đáng chú ý là việc bán các trung tâm mua sắm huy tụ LIVAT từng được xếp hạng
trong số các trung tâm thương mại nổi tiếng nhất cả nước. Giao dịch liên quan đến 3 trung tâm huy tụ
tại Bắc Kinh, Vũ Hán và Vô Tích được bán trong một gói duy nhất, một động thái phản ánh không chỉ
tính toán thương mại mà là một cuộc rút lui chiến lược khỏi một mô hình thị trường đã mất đi tính dự đoán.
Trong nhiều năm, huy tụ được coi là biểu tượng của cái gọi là nâng cấp tiêu dùng dưới thời
Đảng Cộng sản Trung Quốc. Chỉ riêng năm 2025, huy tụ Bắc Kinh ghi nhận hơn 30 triệu lượt khách,
trung bình khoảng 82.000 khách mỗi ngày. Về mặt thống kê, cứ 1,8 người dân Bắc Kinh thì có một
người ghé thăm trung tâm này. Thì từ năm 2014, tỷ lệ lấp đầy của nó vẫn dự trì ở mức 97%,
với doanh thu hàng năm tiệm cận 10 tỷ nhân dân tệ. Đây không phải là tài sản thua lỗ, cũng không
phải mô hình kinh doanh hỏng hóc. Chính vì lý do đó, việc bán huy tụ không thể giải thích là một
quyết định kinh doanh thông thường. Huy tụ thuộc sở hữu của tập đoàn Inca Thụy Điển,
công ty kiểm soát hoạt động bán lẻ IKEA lớn nhất thế giới trong hệ sinh thái toàn cầu của IKEA.
Đối với người tiêu dùng Trung Quốc, huy tụ gần như đồng nghĩa với chính IKEA. Đến huy tụ,
thường bắt đầu bằng IKEA, sau đó là ăn uống, giải trí hoặc mua sắm trong trung tâm thương mại. IKEA
từ lâu đã đóng vai trò là động cơ thu hút khách cốt lói của toàn bộ tổ hợp. Tuy nhiên, tập đoàn Inca
từng là nhà đầu tư chiến lược dài hạn tại Trung Quốc, giờ đây đã chọn rút lui. Điều này báo hiệu
sự mất niềm tin vào mô hình thị trường do đảng Cộng sản Trung Quốc kiểm soát ở cấp độ chiến lược,
không phải biến động ngắn hạn. Theo các nguồn tin, giá trào bán ban đầu cho ba trung tâm huy tụ
được đặt ở mức 16 tỷ nhân dân tệ. Bên mua là quỹ Goldhide, Cao Hòa, một công ty
cổ phần tư nhân hàng đầu Trung Quốc. Ngày 12 tháng 12, Inca Centres, Trung tâm Inca,
công bố quan hệ đối tác chia lược với quỹ Goldhide. Hai bên thành lập một quỹ bất động sản
để cùng sở hữu các trung tâm tại Bắc Kinh, Vũ Hán và Vô Tích. Đồng thời, Inca Centres được báo cáo
bán 7 trung tâm huy tụ còn lại của mình. Chỉ ra không phải là điều chỉnh danh mục đầu tư mà là sự
rút lui có hệ thống. Tập đoàn Inca không hề đơn độc. Burger King đã bán 83% hoạt động tại Trung Quốc
so với quỹ CPE. Decathlon đang đàm phán bán 30% mảng kinh doanh tại Trung Quốc, định giá ước
tính từ 10-15 tỷ nhân dân tệ. GE Healthcare đang xem xét bán công ty con tại Trung Quốc liên
quan đến tài sản trị giá vài tỷ đô la. Trong lĩnh vực bán lẻ và thời trang, Triumph International
đã thông báo rút lui hoàn toàn khỏi Trung Quốc Đại lục vào cuối năm 2025, trong khi ETAM đã
đóng cửa tất cả các cửa hàng và kênh trực tuyến. Đây không còn là những quyết định cá biệt mà là một
làn sóng tháo chảy cấu trúc của doanh nghiệp nước ngoài. Ở cấp độ vĩ mô, dữ liệu chính thức của
Trung Quốc tiết lộ một mâu thuẫn ngày càng tăng. Từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2025, Trung Quốc đăng
ký 53.782 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mới thành lập, tăng 14,7% so với cùng kỳ. Tuy nhiên,
vốn nước ngoài thực tế sử dụng chỉ đạt 621 tỷ nhân dân tệ, khoảng 10,3%. Nói cách khác,
số lượng công ty tăng, trong khi vốn thực chảy ra ngoài. Điều này phản ánh bản chất của mô hình
đầu tư hiện tại hạ thấp ngưỡng đăng ký để thối phòng số lượng doanh nghiệp, trong khi dòng vốn
quy mô lớn, đòi hỏi sự ổn định thể chế và tính dự đoán chính sách tiếp tục rời đi.
Bản thân cấu trúc FDI của Trung Quốc cũng bị bóp méo sâu sắc. Khoảng 40% đầu tư nước ngoài vào
Trung Quốc qua ngã Hong Kong, và ít nhất 40% trong số đó là vốn quay vòng. Các công ty Trung Quốc đăng
ký ở nước ngoài trước khi tái đầu tư vào trong nước, một khi loại bỏ FDI giả này.
Mức độ đầu tư nước ngoài thực sự thấp hơn nhiều so với các con số chính thức gợi ý.
Trong nước, các chỉ số kinh tế tiếp tục xấu đi. Chi tiêu tiêu dùng tháng 11 năm 2025 giảm mạnh,
với tăng trưởng bán lẻ rơi xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch COVID-19.
Đầu tư và bất động sản vẫn yếu. Một cuộc khảo sát cổ phòng thương mại Mỹ tại Thượng Hải cho thấy
chỉ 41% công ty nước ngoài còn lạc quan về triển vọng của Trung Quốc, mức thấp nhất kể từ năm 1999.
64% dự kiến các đợt thuế quan mới của Mỹ, Trung sẽ tác động tiêu cực đến doanh thu năm 2025,
trong khi chỉ 45% dự đoán tăng trưởng. Đồng thời, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tăng cường thúc
đẩy nội địa hóa, ưu ái các thương hiệu trong nước. Trong lĩnh vực mỹ phẩm, các thương hiệu Trung Quốc
dự kiến đạt 50,4% thị phần vào năm 2025, lần đầu tiên vượt qua thương hiệu nước ngoài.
Điều này khiến các công ty nước ngoài bị mắc kẹt, ở lại và đối mặt áp lực chính sách cùng
sự cạnh tranh được nhà nước ưu ái, hoặc rời đi và từ bỏ cái từng được coi là thị trường không thể thay thế.
Hậu quả xã hội đã hiện rõ. Việc Sony đóng cửa nhà máy Huệ Châu, nơi từng sử dụng 30.000 công nhân,
không chỉ gây mất việc làm trực tiếp, mà còn tạo hiệu ứng gợn sóng khắp các khu thương mại,
nhà ở, dịch vụ và mạng lưới cung ứng xung quanh, ảnh hưởng đến hàng trăm ngàn người.
Khi các trụ cốt nước ngoài trước đây rút lui, niềm tin thị trường sói mòn, hợp đồng đầu tư cò lại và
các phản ứng dây chuyền trở nên ngày càng khó kiềm chế. Tổng hợp lại, cuộc tháo chạy của doanh nghiệp
nước ngoài khỏi Trung Quốc không phải là kết quả của chư kỳ kinh tế bình thường, nó phản ánh dưới hạn
của mô hình quyền lực và chính sách của Đảng Cộng sản Trung Quốc, nơi tăng trưởng dựa vào kiểm soát,
dữ liệu bị bóc méo và rủi ro chính trị ngày càng lấn át logic thị trường.
Khi tính dự đoán biến mất, vốn toàn cầu rơi đi, và khi vốn rơi đi,
cái gọi là ổn định chỉ còn tồn tại trên giấy. Tập cân binh chỉ còn lại sáu thượng tướng tại ngũ,
sự vắng mặt tập thể của các tướng lĩnh tại lễ thăng quân hàm trở thành chuyện lạ.
Thưa quý vị, ngày 22 tháng 12, Đảng Cộng sản Trung Quốc thăng quân hàm thượng tướng cho
trung bộ. Tại lễ thăng quân hàm, chỉ có bốn thượng tướng tại ngũ hiện diện. Trường Hụ Hiệp,
Lưu Trấn Lập, Trường Thăng Dân và Đồng Quân. Tất cả các thượng tướng khác đều vắng mặt.
Hình ảnh do CCTV phát sóng cho thấy, trong số bốn người này, chỉ có Đồng Quân ngồi dưới khán đài.
Hàng ghế đầu dưới sân khấu thay vào đó được lấp đẩy bởi hai tân thượng tướng và bốn trung tướng
giữ các chức vụ chủ trốt trong quân ủy Trung ương. Một buổi lễ vốn được thiết kế để phô trương
quyền uy tuyệt đối và sự ổn định thể chế của Bộ Chỉ huy quân sự tối cao lại phơi bày thực
tế ngược lại. Sự biến mất gần như hoàn toàn của đội ngũ thượng tướng khỏi tầm mắt công chúng.
Nêu lấy Đại hội 20 của Đảng làm điểm tham chiếu, quân đội Trung Quốc khi đó có 41 thượng tướng tại ngũ.
Danh sách này bào phủ gần như mọi vị trí đỉnh cao trong lực lượng vũ trang. Từ các Phó Chủ tịch
quân ủy Trung ương và Tư lệnh Chiến khu đến người đứng đầu các quân chủng lớn và Học viện Quân sự
Cốt lõi. Tuy nhiên, xét theo lễ thăng quân hàm mới nhất này, 41 thượng tướng đó gần như đã bị xóa
sổ hoàn toàn khỏi sân khấu chính trị, hoặc đã chính thức ngã ngược, hoặc không còn được coi là đủ
tư cách xuất hiện tại một buổi lễ mà thông thường họ bắt buộc phải tham dự.
Truyền thông Hong Kong chỉ ra rằng, chỉ trong vòng một năm, ít nhất 16 thượng tướng đã không thể
tham dự các lễ thăng quân hàm. Với tổng lực lượng khoảng 2 triệu quân, cấu trúc quân sự của
Đảng Cộng sản Trung Quốc thông thường sẽ duy trì khoảng 40 thượng tướng tại ngũ. Thực tế,
ngày nay, chỉ còn lại khoảng 6 người, đã được mô tả là một truyện lạ. Nhưng là truyện lạ phản án sự
sụp đổ ở cấp cao nhất của hệ thống chỉ huy, thay vì sức mạnh. Nhiều thượng tướng vắng mặt đã
được công bố chính thức là đang bị điều tra hoặc bị thanh trừng khỏi hệ thống, bao gồm những nhân
vật từng đứng ở trung tâm quyền lực quân sự. Đáng chú ý, một số thượng tướng vẫn còn hiện diện
tại Hội nghị Trung ương 4 khóa 20, như Chính ủy Lục quân Trần Huy, Tư lệnh Không quân Thường Đinh Cầu,
Chính ủy Không quân Quách Phổ Hiệu, Cựu Tư lệnh Chiến khu Trung Bộ Vương Cường, Viện trưởng Viện
Khoa học Quân sự Dương Học Quân, và Chính ủy Lăng Hoán Tân, đều vắng mặt tại lễ thăng quân hàm.
Ngay cả những sĩ quan được thăng thượng tướng chưa đầy một năm trước cũng không xuất hiện,
cho thấy cuộc thanh trừng đã vượt qua mọi giới hạn thông thường của quản lý nhân sự quân sự.
Tai khoản, Quản sát nhân sự Trung Quốc đã chỉ thẳng nguyên nhân. Sự biến mất của 80% tướng lĩnh
cấp cao đại diện cho một cuộc khủng hoảng nhân sự bất thường do chính Tấm Cân Bình tạo ra.
Với tư cách là Chủ tịch Quân ủy Trung ương, Tấm Cân Bình đã bích thân kiểm soát việc bổ nhiệm,
thăng trức và thanh trừng trong cấu trúc chỉ huy quân sự hơn một thập nhiên qua.
Sự hỗn loạn ở thượng tầng không thể tắt rời khỏi trách nhiệm cá nhân của ông.
Nhà bình luận nhấn mạnh, tham nhũng đã tồn tại trong lịch sử quân đội đảng Cộng sản Trung Quốc,
nhưng tỷ lệ thương vong chiến đấu 80% trong giới thượng tướng là điều do chính Tấm Cân Bình tạo ra.
Nếu ông ta không chịu trách nhiệm cho việc này, thì ai có thể?
Tổng thống Trump xế tạo thiết giáp hạt mạnh nhất lịch sử, Trung Nam Hải hoảng loạn.
Ngày 22 tháng 12 năm 2025, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hicksett
và Bộ trưởng Hải quân Carlos Del Toro đã thông báo tại một cuộc họp báo tổ chức ở khu nghỉ dưỡng
Mar-a-Lago, Florida rằng Hải quân Mỹ sẽ đóng hai thiết giáp hạm mới thuộc lớp Trump,
Trump-class. Thông báo chiến động này lập tức thu hút sự chú ý toàn cầu.
Phát biểu tại sự kiện, ông Trump nói dự án sẽ là trụ cột cốt lõi của hạm đội vàng
Golden Fleet mà ông hình dung. Hai thiết giáp hạm đầu tiên được đặt tên là Challenger,
kẻ thách thức, dự kiến có lượng dã nước từ 30.000 đến 40.000 tấn.
Ông Trump mô tả chúng mạnh gấp 100 lần bất kỳ thiết giáp hạm nào từng được chế tạo,
với tốc độ cao hơn các tàu chiến hiện có. Theo kế hoạch, hai tàu đầu tiên dự kiến bàn giao năm
2028, theo sau là việc đóng thêm 8 chiếc nữa, với việc Hải quân Mỹ cuối cùng sẽ mua sắm
từ 20 đến 25 chiếc tàu mới này. Tòa Bạch Ốc cho biết ông Trump sẽ đích thân tham gia vào
quá trình thiết kế. Các tàu chiến mới sẽ tích hợp hàng loạt công nghệ quân sự tiên tiến,
bao gồm hỏa tiễn siêu thanh, súng đường ray điện tử, vũ khí laser, hỏa tiễn hành trình trên biển
mang đầu đạn hạt nhân và hệ thống chỉ huy, kiểm soát điều khiển bằng AI. Ông Trump gọi chúng là
những tàu chiến lớn nhất, chất chốc nhất và đẹp nhất từng được chế tạo.
Quyết định hồi sinh khái niệm thiết sáp hạn từng thống trị từ cuối thế kỷ 19 qua thế chiến thứ
2 trước khi bị lưu mờ bởi hàng không mẫu hạn, không được xem là hành động hoài cổ. Đúng hơn,
nó được giải thích rộng rãi là bước đi có chủ đích theo chiến lược nước Mỹ trên hết của ông Trump
nhằm tái khẳng định sự thống trị Hải quân của Mỹ giữa bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và quân
sự gia tăng với Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Trung Quốc dưới thời Tập Cận Bình đã liên
tục mở rộng năng lập quân sự. Đến năm 2025, Hải quân Trung Quốc được cho là vận hành khoảng
405 tàu với tổng lượng dã nước tiệm cận 3 triệu tấn, trở thành một trong những hạn độ lớn nhất
thế giới. Các khu trục hạn Type 055 và khu trục hạn mang hỏa tiễn dẫn đường Type 052D tiên tiến,
trang bị hỏa tiễn YJ-21, cùng các nhóm tác chiến hàng không mẫu hạn hoạt động ngoài chuỗi đảo
Hồ Thứ Hai, đã gia tăng áp lực lên an ninh khắp khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Đồng thời, lực lượng hỏa tiễn của Trung Quốc đã triển khai các vũ khí siêu thanh như TF-17 và DF-27,
được xem là thành phần chủ chốt của chiến lược chống tiếp cận, chống thâm nhập A2AD, được tiếp kế để
hạn chế hoạt động của các nhóm tác chiến hàng không mẫu hạn Mỹ ở Biển Đông và quanh eo biển
Đài Loan. Trong khi Hoa Kỳ tiếp tục duy trì 11 hàng không mẫu hạn hạt nhân, chi phí xây dụng,
bảo trì và vận hành khổng lồ của chúng đặt ra thách thức cho việc duy trì sự thống trị lâu dài
trước các năng lực bất đối xứng ti phí thấp hơn của Trung Quốc.
Trong bối cảnh này, chương trình thiết giáp hạn lớn Trump đang được Tòa Bạch Ốc hung là nỗ lực
chiến lược nhằm tái định hình sức mạnh Hải quân Mỹ, truyền dịch từ mô hình thuần túy tập trung vào
tàu sân bay sang cấu trúc xong trọng tâm, kết hợp hàng không mẫu hạn với các tàu chủ lực lớn đa năng.
Mục tiêu được tuyên bố là tăng cường gian đe, đảm bảo lợi thế chiến trường tại các điểm nóng như
Biển Đông và eo biển Đài Loan, và gửi tín hiệu chính trị rõ ràng về quyết tâm của Washington trong
việc đối đầu với thách thức quân sự ngày càng tăng từ Trung Quốc. Thông báo ngay lập tức thu hút phản
ứng gây gắt từ truyền thông nhà nước Trung Quốc, đáp trả bằng sự mỉa mai và chỉ trích. Tuy nhiên,
những phản ứng đó cũng đang được giải thích là dấu hiệu của sự bất an tại Bắc Kinh, gợi ý mối lo ngại
rằng Hoa Kỳ có thể đang chuẩn bị cho một nước thang leo thang mới trong cạnh tranh chiến lược không chỉ
trên biển mà còn trong năng lực công nghiệp quốc phòng và ảnh hưởng toàn cầu.
Hẹn gặp lại các bạn trong các chương trình lần sau!