Thiên cổ thần tướng Nhạc Phi truyện (14): Đạm bạc tiết kiệm, phong thái "Bậc hiền tướng cổ xưa" của Nhạc Phi

Sinh ra trong nghèo khó, xuất thân từ binh sĩ, Nhạc Phi nhờ những chiến công hiển hách mà vương lên trở thành vị thống xoái trẻ tuổi triển vọng nhất của nhà Tống. Cao quan, hậu lộc, danh vọng quyền lực thường đem lại những thay đổi nghiêng trời lạch đất cho đời người. Ây vậy, dù liên tiếp thắng trận, lập được công to, ông vẫn chọn lối sống giãn dị không khoa trương. Đất nước tàn hoang, quân Kim hoành hành tàn bạo, hai hoàng đế chưa thể hồi hương, nỗi nhục tỉnh khang chưa rửa, tất cả là mối hận bề tôi không thể nguôi trong lòng Nhạc Phi. Trong tim ông luôn chứa trang tình yêu nước, thương dân. Suốt đời, ông nghĩ đến không phải dầu sang, cước lọc mà là đại nghiệp cứu nước, bắt phạt diệt địch, khôi phục gian sơn. Vì vậy, ông coi công danh như bụi trần, ngày đêm dốc sức cho các trận chiến chống Kim. Như ông từng viết trong bài từ, tam thập công danh trần dữ thổ, bác thiên lý lộ vân hòa nguyệt, 30 tuổi danh vọng như bụi đất, 8.000 dặm mây trăng đồng hành. Khi Tổng Cao Tông chuẩn bị xây dựng phủ đệ cho ông, Nhạc Phi kiên quyết từ chối, trịnh trọng nói, địch chưa diệt, vì lẽ gì mà lập gia? Khi có người hỏi khi nào thiên hạ mới thái bình, ông đáp, vang thần không ham tiền, võ tướng không tiếc thân, thiên hạ sẽ thái bình. Những lời cương trịch đơn giản ấy bày tỏ lý tưởng sống, đồng thời trở thành chuẩn mực cho lời nói và hành động cả đời của ông. Trong ngạc quốc Kim Thố Túc Biên, Nhạc Kha ghi chép chi tiết sinh hoạt hàng ngày của Nhạc Phi. Mỗi bữa ăn không quá hai món thịt, ở nhà chỉ mặc quần áo vải thô một màu đơn giản, đồ dùng chỉ đáp ứng nhu cầu cơ bản, không cầu tinh xảo hay lộng lẫy, xung quanh cũng không có phi thần hầu hạ. Cuộc sống như vậy giống hệt một dân thường, chứ không giống một quan lớn nhất phẩm trong triều. Tuy nhiên, vì Nhạc Phi vẫn là người quyền cao chất trọng, luôn có người thấy ông sống vậy mà không đành lòng, làm rối lợn sinh hoạt thông thường của ông. Vậy Nhạc Phi đã làm thế nào? Có lần, một viên tướng tên Hát Chính cùng ăn cơm với Nhạc Phi, đặc biệt dân lên một món ngon gọi là nhân bánh chua. Nhạc Phi chỉ nếm một miếng rồi liền dặn thuộc hạ cất phần còn lại để dành cho bữa tối. Hát Chính thấy Nhạc Phi sống tiết kiệm đến mức ấy thì trong lòng vô cùng hổ thẹn. Còn có lần, Nhạc Phi cùng các tướng sĩ dùng bữa, vốn chỉ ăn thịt heo chiên và mì trộn tương. Nhưng khi đầu bếp mang thức ăn lên thì lại thêm một đĩa thịt gà. Nhạc Phi hỏi, sao lại giết thêm một con gà để ăn? Đầu bếp đáp, là một quan viên trong châu dân tặng. Nghe vậy, Nhạc Phi liền căng dặn, từ nay không được nhận những lễ vật như thế nữa. Đại xoái Ngô Giới, người đã chống kim nhiều năm ở Xuyên Thục, xưa này luôn không phục tài dụng binh của Nhạc Phi, đã đặc biệt tìm một bực tuyệt sắc gian nhân kèm theo của hội môn Hậu Hĩnh đưa đến cho Nhạc Phi. Đối mặt với món quà Hậu Hĩnh này, Nhạc Phi buồn bực không vui, đem người con gó đó trả về. Có tướng sĩ khuyên ông, ngài chuẩn bị mở rộng chiến trường ở Quang Thiểm, tại sao không giữ cô ấy lại để kết giao với ngô xoái? Nhạc Phi nói, ngô xoái đối đại với người ta hậu đạo, nhưng quốc nhục chưa rửa, hai vị hoàng đế vẫn đang chịu khổ ải ở Phương Bất, bây giờ là lúc đại tướng hưởng lạc sao? Lời này vừa thốt ra, không ai dám nói gì nữa. Ngô Giới bị từ chối, nhưng lại càng thêm kính phục cách đối nhân xử thế của Nhạc Phi. Đối ngoại đã giữ vững nguyên tắc, đối nội Nhạc Phi cũng nghiêm khắc trị da. Có một hôm ông thấy thê tử mặc y phục quý giá lụa là, bèn khuyên bảo, ta nghe nói các hoàng hậu phi tầng bị bắt đi, đang sống cuộc sống gian khổ cùng quẩn ở Phương Bất. Nàng đã cùng ta đồng cam cộng khổ, chia sẻ vui buồn, thì không nên mặc y phục tốt như vậy. Thê tử nghe xong, lập tức cởi bỏ hoa phục, thay bằng trâm gai váy vải. Việc Nhạc Phi giáo dục con cái càng nổi tiếng là nghiêm khắc. Ông đặt ra gia quy cho các con, ngày thường không được uống rượu, thời gian rảnh rỗi sau khi đọc sách đều phải học làm nông. Dùng lời của Nhạc Phi mà nói, nỗi vức vả của việc đồng án không thể không biết. Đạm bạc danh lợi, tránh xa vinh hoa. Thời ấy có nhiều đại tướng tham công, thậm chí bịa báo chiến công để thăng tiến. Ngược lại, Nhạc Phi, người có tài năng quân sự lớn nhất lại hoàn toàn khác. Mỗi lần được phong thưởng, ông lấy lý do chưa lập công mà nhiều lần từ chối. Có khi phải từ chối 6-7 lần, không dám nhận một cách dễ dàng. Điều này không phải lễ nghi hình thức mà là bản chất của Nhạc Phi, tự coi mình là quốc sĩ. Trong lần bắt phạt đầu tiên, Tế tướng Tru Thắng Phi hứa hẹn, chỉ cần Nhạc Phi đánh thắng trận, liền có thể thăng lên làm tiết độ xứ một phương. Nhạc Phi bèn nghiêm nghị nói, ta có thể vì nghĩa, chứ không thể vì lợi. Thu phục tương dương là việc trung quân. Nếu không được phong chức tiết độ xứ, liền khoanh tay đứng nhìn sao. Thu phục một thành, liền ban cho một quan tước. Đó là trách đối đải với người bình thường, không phải là trách đối đải với quốc sĩ. Cao Tông cũng từng ban chiếu chỉ khen ngợi Nhạc Phi. Sực sự biết khiêm tốn nhúng nhường, chứ không chỉ là lời lẽ lễ nghi trống rỗng. Lời khen này chính là ca ngợi phẩm chất khiêm nhường, chân thành, cùng tinh thần trung nghĩa, vị quốc vô tư của ông. Người quân tử hiểu rõ đạo nghĩa. Chí hướng của Nhạc Phi là thống nhất Giang Sơn. Sứ mệnh của ông là một trung thần lương tướng. Vì đại nghĩa của quốc gia, ông có thể coi nhẹ sống chết, nhưng tuyệt đối không bị công danh bổng lọc lay động. Ông tròn cho rằng việc hành quân đánh trận là nhờ vào sinh ra tử, chiến đấu anh dũng của toàn thể tướng sĩ trong quân. Giống như mỗi lần từ quan, ông đều nói, những trận thắng mà ta có được đều là do tướng sĩ liều chết mà giành lấy, ta có công lao gì đâu. Với bản thân thì Nhạc Phi rất hà khắc, nhưng với người khác lại vô cùng hào phóng. Từ tiểu lại, quan văn cho đến mỗi người lính, dù là công lao nhỏ bé cũng đều phải được ghi nhận. Nếu phát hiện có ai chưa được ban thưởng xứng đáng, ông sẽ nhiều lần dân tấu xin triều đình xem xét, chỉ sợ họ không được đối đải công bằng. Tuy nhiên, cũng có một vị thiếu niên anh hùng là ngoại lệ. Chính là con trai trưởng của Nhạc Phi, Nhạc Vân, người mới mười mấy tuổi đã theo cha ra trận. Quả thật là tướng môn hổ tử. Trong chiến dịch thu phục sáu quận Tương Dương, Nhạc Vân một mình hai lần lập đại công, trở thành vị doanh quan nhân, đại danh hiển hách. Còn trong trận Bình Định Dương Yêu, anh lại là người có công lớn nhất trong quân. Thế nhưng, trước chiến công hiển hách của con trai, Nhạc Phi nhiều lần giấu kính không báo. Sau này, khi các quan biết chuyện, ai nấy đều lên tiếng bên vực cho Nhạc Vân. Nhạc Phi thì cho rằng, các tướng sĩ phải bất chấp pháo đá mưa tên, chém tướng phá trận mới lập được công lớn. Nếu Nhạc Vân đột nhiên được thăng chức, làm sao có thể khiến mọi người tâm phục khẩu phục. Hơn nữa, tuổi trẻ thường dễ kêu ngạo, nóng nảy. Ông cũng lo rằng, nếu Nhạc Vân đạt được công danh quá sớm, sẽ sinh lòng lười biến và tự mãn, khó mà trở thành người tài giỏi thật sự. Vì vậy, dù triều đình chủ động muốn phong quan tấn tước cho Nhạc Vân, Nhạc Phi vẫn hết mực khẩn cầu từ chối. Lại có một việc khác, càng thể hiện rõ phẩm hạnh cao quý và khí tiết trong sáng của Nhạc Phi. Một viên phụ tá trong Nhạc gia quân, khi tấu trình chiến công, đã tự ý xin triều đình phong tặng mẹ của Nhạc Phi thành ngụy quốc phu nhân, đồng thời ban chức quan văn tư cho người con thứ hai của ông là Nhạc Lôi. Khi sắc chỉ được ban xuống, Nhạc Phi không khỏi kinh hãi, cho rằng tuyệt đối không thể vì việc riêng mà làm kinh động triều đình. Ông lập tức khẩn cầu Cao Tông thu hồi chiếu chỉ, đồng thời xử phạt viên phụ tá kia. Việc này lan truyền khắp trong ngoài triều đình, trở thành một câu chuyện đẹp, và các sử gia sau này đều hết lời nga cợi Nhạc Phi rằng, ông mang phong thái của bậc hiền tướng cổ xưa.