Độc quyềnVỊ THẾ TRUMP-TẬP TRƯỚC HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH CUỐI THÁNG 3

Hoàng Thái xin kính chào quý vị Quốc chiến tại Iran vẫn đang làm trao đảo thị trường năng lượng thế giới khiến Washington vừa phải ra quyết định xả kho dầu dự trữ chiến lược lớn nhất kể từ sau cuộc cộng hàng Ukraina nhằm hại nhiệt giá nhiên liệu đang leo thẳng Trong khi đó, các trung tâm kinh tế nội địa như New York đang phải đối mặt với dự do hạ bậc tiến nhập do mất cân đối nền sách có hệ thống Bên cạnh đó, thế giới cũng đang nín thở trước thêm hội nghị thượng địch quan trọng của Tổng thống Donald Trump với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nơi mà bài toán về năng lượng, chuỗi cung ứng khoáng sản the chốt và các giao cản thuế quan sẽ trở thành những quân bài the chốt quyết định trật tựa kinh tế thế giới trong giai đoạn mới Mỹ giải phóng 172 triệu thùng dầu Điều đáng chú ý đầu tiên trong bức tranh kinh tế tuần này chính là quyết định mang tính bước ngoặt của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với an ninh năng lượng quốc gia Theo thông báo chính thức từ Bộ trưởng Năng lượng Chris Gray, vào thứ Tư, Mỹ sẽ giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ dầu mỏ chiến lược, gọi tác là SPR. Đây là một phần trong nỗ lực phối hợp quy mô lớn của các quốc gia thành viên thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế nhằm xả tổng cộng 400 triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu. Quá trình bàn giao số dầu này dự kiến sẽ kéo dài trong khoảng 120 ngày. Động thái này được đưa ra trong bỗi cảnh giá dầu thô và nhiên liệu đang tăng vọt, chỉ chưa đầy 2 tuần kể từ khi cuộc chiến tại Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2. Thực tế, chiến sự đã khiến liêu thông vận tải tại o biển Hormuz, nơi trung truyền khoảng 1 phần 5 lượng dầu thế giới, gần như đã rơi vào tình trạng bình chệ hoàn toàn. Hệ quả trực tiếp là giá dầu Brent đã quay trở lại ngỡng 100 đô la Mỹ một thùng vào ngày thứ Năm, đặc biệt sau khi Iraq phải tạm dừng hoạt động tại các cảng dầu do hai tàu trở dầu bị tấn công. Để hiểu rõ hơn về mức độ nghiêm trọng, chúng ta cần nhìn vào trạng thái hiện tại của kho dự trữ chiến lược của Mỹ. SBR hiện đang nắm giữ khoảng 415 triệu thùng, tức là chỉ đạt mức 60% công suất thiết kế. Con số thấp kỷ lục này là kết quả của một loạt các đợt xuất đầu dưới thời chính quyền tiền nhiệm, bao gồm đợt bán kỷ lục 180 triệu thùng vào năm 2022 để kiêm chế giá xăng sau khi mà Nga tấn công ủ khoai nạp. Tại thời điểm đó, chính quyền ông Trump từng chỉ trích đây là một nỗ lực vội ích và thiếu trách nhiệm. Tuy nhiên, khi trở lại nắm quyền, ông đang phải đối mặt với áp lực chính trị nặng nề từ cử tri khi cuộc bầu cử dưới nhiệm kỳ vào tháng 11 đang tới gần, nơi mà thái độ của công chúng đối với chi phí sinh hoạt sẽ quyết định quyền kiểm soát lưỡng viện quốc hội. Khi chúng ta phân tích sâu hơn về cơ chế vận hành, mặc dù trên lý thuyết, hệ thống thang muối dọc bờ vịn của Hoa Kỳ có công suất tối đa khoảng 713 triệu thùng và có thể giải phóng 4,4 triệu thùng mỗi ngày, nhưng thực tế lại phức tạp hơn nhiều. Một báo cáo phân tích của Bộ Năng lượng từ năm 2016 và dữ liệu từ Clearview Energy Partners cho thấy khả năng xả dâu thực tế có thể chỉ giới hạn ở mức 1,4-2,1 triệu thùng một ngày. Thậm chí trong đợt xả năm 2022, con số thực tế chưa bao giờ vượt quá 1,1 triệu thùng mỗi ngày. Điều này đã đạt ra câu hỏi về tính hiệu quả tước thời của kế hoạch 172 triệu thùng này, khi dầu phải mất trung bình 13 ngày mới có thể tiếp cận thị trường sau lệnh bán của Tổng thống. Bên cạnh đó, Bộ trường Crete Wright cũng đã vạch ra kế hoạch tái nạp đầy kho dự trữ với khoảng 200 triệu thùng trong năm tới theo cơ chế Reutlichenkreis, nghĩa là chất nhận dầu và khí đốt từ các nhà sản xuất thay vì tiền mạt từ tài nguyên năng lượng liên bang, nhằm không gây tuấn kém cho người đóng thế. Mặc dù vậy, Global Energy Partners đã nhận định rằng việc giải phóng 400 triệu thùng trên toàn cầu là một sự thừa nhận chính thức rằng cuộc khủng hoảng Hormuz đã trở nên đủ nghiêm trọng để thế giới công nghiệp hóa phải thanh lý tới 1 phần 3 hợp đồng bằng hiểm dầu mò của chính mình. MODIS hạ bậc tiến nhậm tài chính tại New York City xuống tiêu cực Trong khi Washington đang nỗ lực giải quyết bài toán về năng lượng toàn cầu, thì tại trung tâm tài chính của thế giới, một cơn bão ngân sách cũng đang hình thành. Vào cuối ngày thứ Tư, tổ chức xếp hạng tiến dụng MODIS đã chính thức hại triển vọng tiến nhậm của thành phố New York từ ổn định xuống tiêu cực. Mặc dù mức xếp hạng AAII, mức đầu tư cao thứ 3 vẫn được duy trì, nhưng triển vọng tiêu cực thường là tiền đề cho một đợt hạ bậc tiến nhậm thực sự trong vài tháng tới. Nguyên nhân có lỗi được MODIS chỉ ra là sự xuất hiện của các lỗ hồng ngân sách lớn và dài rằng, báo hiệu sự mất cân bằng cấu trúc tiềm ẩn và khả năng linh hoạt tài chính bị duy dạm. Điều đáng nói là dự do này xảy ra ngay cả khi các điều kiện kinh tế của New York vẫn được đánh giá là khá tuyệt lợi. Kiểm soát viên thành phố Mark Levin đã mô tả động thái này như một tiếng chuồng cảnh tỉnh tỉnh táo. Theo báo cáo, thì New York phải lấp đầy khoảng trống thăm hụt ít nhất 5,4 tỷ đô la Mỹ trong năm nay và năm tới. Ngay cả khi tiền thưởng tại Phố Huân đang ở mức cao kỷ lục và hết các nguồn thu chính, trừ thuế thu nhập doanh nghiệp đều đang tăng. Thứ hai, chúng ta cần phân tích sâu hơn vào cơ chế trị tiều đang gây áp lực lên ngân sách 127 tỷ đô la Mỹ của thị trường Johan Madani. Trị tiều cho các trường học tại thành phố đã lên tới 36,9 tỷ đô, hưởng ứng với mức tăng 31,5% kể từ năm 2020. Bất chấp việc số lượng học sinh đăng ký nhập học đã sụt giảm tới 100.000 em, đồng thời chương trình phiếu thuê nhà của thành phố cũng đang tăng trưởng với tốc độ 4% mỗi tháng và dự kiến sẽ tiêu tốn 2,6 tỷ đô vào năm tới. Để bù đắp, thành phố dự kiến phải rút tiền từ quỹ dự phòng ngày mưa, một động thái làm suy yếu khả năng chống chịu của New York trước các đợt suy thoái kinh tế trong tương lai. Một rủi ro mang tính hệ thống khác nằm ở đề xuất tăng thuế bất động sản và thuế đối với người giàu. Kiểm soát viên Levin đã cảnh báo rằng, mức thuế này đang tiến tần đến dưới hạn tối đa. Giới phân tích lo ngại rằng việc tăng thuế quá mức sẽ thúc đẩy lan sóng di cư của những cá nhân siêu giàu sang các bang có mức thuế thấp như Florida. Tương tự như kịch bản đã xảy ra tại California. Và hệ quả không chỉ là thấp thu thuế mà còn là sự tháo chạy của các khách thuê văn phòng. Một xu hướng mà giá cổ phiếu đang lao dốc của gã khổng lồ bất động sản thương mạy Vonado đã phản ánh rõ nét. Mặc dù người phát ngôn của thị trưởng Mamdani là Patrola Picas cho rằng động thái của Modis là quá sớm khi mà thành phố kỳ vọng sẽ nhận được thêm 5 tỷ USD hỗ trợ từ tiểu bang. Nhưng mà rõ ràng, cơ chế tri tiêu vượt quá doanh thu, dự kiến khoảng 4,53 tỷ USD vào năm tài chính 2026 này đẳng đặt thành phố New York vào một tình thế tài chính cực kỳ bấp bệnh. Sự suy giảm niềm tin từ các tổ chức xếp hạng tiến nhậm sẽ trực tiếp làm tăng chi phí tạo ra một vòng xoáy nợ nần khó tháo cỡ trong bất cảnh vĩ mô đẳng rất nhiều biến động. Vì thế, Trump tập trước hội nghị thượng đỉnh cuối tháng 3 Điểm hội tụ quan trọng nhất của dòng chảy địa chính trị hiện nay chính là chuyến thăm sắp tới của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Trung Quốc. Dự kiến sẽ diễn ra từ ngày 31 tháng 3 đến ngày 2 tháng 4 tới đây. Đây không chỉ là cuộc gặp gỡ cấp cao đầu tiên giữa 2 nhà lãnh đạo kể từ khi ông Trump tái đắc cửa vào tháng 1 năm 2025, mà còn là một bài kiểm tra về khả năng chịu đựng của 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới trong bất cảnh xung đột vũ trang đang lan rộng. Những gì ban đầu được coi là một cuộc đàm phán về thế quan và quy tắc thương mại đơn thuần, giờ đây đã biến truyền thành một cuộc đối đầu phức tạp về an ninh năng lượng, chối cung ứng quốc phòng và quyền kiểm soát các tiệm nóng chiến lược trên thế giới. Trước hết, chúng ta cần phân tích vị thế của ông Trump khi bước lên chuyên cơ tới Bắc Kỳ. Một diễn biến pháp lý quan trọng đã làm suy yếu công cụ đàm phán sắc bé nhất của ông. Đó là vào ngày 20 tháng 2, dò án tối cao Hoa Kỳ đã bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan khẩn cấp của Tổng thống, phán quyết rằng đạo luật quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế năm 1977 không cắt quyền áp thuế sâu rộng như cách ông đã thực hiện. Tuy nhiên, phản ứng của Nhà Trắng là cực kỳ quyết liệt và nhanh chóng. Ngay trong ngày có phán quyết, ông Trump đã kích hoạt mục 122 của đạo luật thương mại 1974 để áp mức thuế 10% tạm thời. Và chỉ một ngày sau đó, vào ngày 21 tháng 2, con số này đã được đẩy lên 15% đối với tất cả các quốc gia. Điều này cho thấy, chiến lược của Washington đã chuyển dịch từ các xác lệnh khẩn cấp sang các công cụ điều tra quốc gia dài hạn như mục 232 về sử dụng an ninh và mục 301 về thực hành thương mại bất bình đẳng. Điểm đáng chú ý thứ 2, đó là tác động biến đổi của cuộc chiến Iran bắt đầu từ ngày 28 tháng 2. Trước khi tiếng súng vàng lên, trọng tâm của thượng đỉnh chính là Đài Loan và chiếc bãn tấn. Nhưng hiện nay, an ninh năng lượng đã trở thành quân bày mặc cả hàng đầu. Trung Quốc, với tư cách là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, đang đứng trước một lỗ hồng chiến lược phòng lộ. Dữ liệu từ Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu của Đại học Columbia đã chỉ ra rằng, khoảng 50% lượng dầu thô và 1 phần 3 lượng khí thiên nhiên hỏa lỏng LNG nhập khẩu của Trung Quốc phải đi qua Elbiet Commerce. Sự gián đoạn tại đây là một đòn gián trực diện vào nền kinh tế của Bắc Kinh. Đặc biệt là khi Qatar, quốc gia cung cấp tới 28% lượng LNG cho Trung Quốc, đã phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng sau các cuộc tấn công vào thành phố công nghiệp Ras Lapan vào ngày 4 tháng 3. Bên cạnh đó, chiến tranh cũng đã bóc chân sự phụ thuộc của Trung Quốc vào nguồn dầu bóng tối từ các quốc gia đang bị trừng phạt. Trong năm 2025, Trung Quốc đã nhập khẩu khoảng 1,38 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran và 389.000 thùng từ Venezuela. Với tổng lượng nhập khẩu kỷ lục là 11,6 triệu thùng mỗi ngày, dầu từ Iran chiếm tới 12% tổng cung của Trung Quốc. Các chuyên gia kinh tế tại Đại học Nanhu đã ước tính rằng, nếu những nguồn cung từ Iran sụp đổ hoặc là chi phí bảo hiểm to biển tăng cao, thì chi phí nhập khẩu dầu thực tế của Bắc Kinh có thể sẽ tăng vọt từ 20-30%. Và đây chính là đòn bẩy mà Washington có thể sử dụng nếu Hoa Kỳ kiểm soát được các tuyến đường biển quanh Hormuz sau chiến dịch quân sự này, thì họ sẽ nắm giữ được cuốn họng năng lượng của đối thủ. Tuy nhiên, cuộc chơi này không hề 1 triệu. Trung Quốc cũng đang nắm giữ những quân bài có thể gây tê liệt năng lượng quốc phòng của Mỹ. Trong khi Washington đang gây ác lực bằng dô mỏ, thì Bắc Kinh lại đang kiểm soát các pháng sản hèn chốt. Theo báo cáo vào tháng 7-2025 của CSIS, Trung Quốc đang độc quyền gần như hoàn toàn việc sản xuất gallium với 98% thịt phần của thế giới. Gallium là thành phần cốt tử trong hệ thống radar Sheikess và thiết bị dẫn đường của các loại tên lửa hiện đại, cũng như các máy bay chiến đấu thế hệ mới nhất như F-22 và F-35. Khi Hoa Kỳ đang tiêu thụ một lượng lớn đạn dược và tên lửa đánh chặn trong cuộc xung đột tại Idan, thì khả năng suy trì sức bền công nghiệp của họ lại phụ thuộc trực tiếp vào nguồn cung pháng sản từ chính đối thủ mà họ đang đàm phán. Ở một góc nhìn khác, Chủ tịch Tập Cận Bình bước vào thượng đỉnh với những ác lực nội tại cực lớn. Bắc Kinh đã phải hạ mục tiêu tăng trưởng năm 2026 xuống mức 4,5-5%, thấp nhất trong vòng 35 năm qua. Thêm vào đó, sự bất ổn trong nội bộ quân đội với cuộc thanh trừng hơn 100 sĩ quan cấp cao thuộc Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc kể từ năm 2022 đã đặt ra những dấu hỏi lớn về năng lực sẵn sàng chiến đấu. Đối với ông Tập, việc đón tiếp ông Trump tại Bắc Kinh mang ý nghĩa sân khấu chính trị quan trọng, nhằm khẳng định vị thế và sự ổn định của mình trước công chúng trong nước và quốc tế, đồng thời tìm kiếm sự nỗi lòng trong kiểm soát xuất khẩu thiết bị sản xuất chiếc tiền tiến. Và cuối cùng, vấn đề Đài Loan vẫn là ngoài nổ nhạy cảm nhất trong vấn đề này. Mặc dù ông Trump đã ký dự luật ngân sách vào ngày 3 tháng 2, bao gồm 1,4 tỷ đô la Mỹ hỗ trợ an ninh cho Đài Loan, còn với hợp đồng ván vũ khí kỷ lục 11,1 tỷ đô la Mỹ vào cuối năm ngoái, nhưng Bắc Kinh vẫn không ngừng hy vọng vào một thỏa thuận mang tính biểu tượng. Họ muốn Washington giảm bớt sự ủng hộ công khai và các liên lạc cấp cao với Đài Bắc. Tuy nhiên, tỉnh giới quan sát nhận định rằng Hoa Kỳ sẽ khó có thể nhượng bộ thực chất bởi các cam kết cứng tắn trong đạo luật quan hệ Đài Loan và 6 đảm bảo. Kế quả thực tế nhất của hội nghị sẽ không phải là một kỷ nguyên hòa bình mới, mà là một nỗ lực thực dụng nhằm khiết lập các rào chắn để ngăn chặn một vụ vai trạm trực diện giữa 2 siêu cường trong một thế giới đang quá đổi mong manh. Quý vị vừa theo dõi bản tin Sổ Cái Vô Hình, nơi dữ niệm được soi chiếu, biến thành trí thức và trí thức trở thành lợi thế dẫn lối cho những ai biết nhìn xa hơn những con số. Hãy chia sẻ trong phần bình luận chủ đề hoặc câu chuyện mà bạn muốn chúng tôi khám phá trong các số tới, vì chính góc nhìn của bạn sẽ góp phần tạo nên giá trị của cảnh. Nếu bạn tin ngày hôm nay mang đến cho bạn một góc nhìn mới về thế giới tài chính, thì đừng quên nhấn like, share và subscribe để không bỏ lỡ những tiêu đăng truyền động bên dưới những con số tưởng trường lạc im. Sổ Cái Vô Hình, nơi những con số biết nói và chúng tôi khiến chúng phải nói lên sự thật.