Tiếng Lóng Sài Gòn Xưa - Nghe Hiểu Được Hết Mới Lạ !

Sáng sớm ngồi bên ly cà phê sữa đá, tự nhiên tôi nhớ tới cái hồi sữa hồi xưa. Cái hồi mà ra đường á, người ta nói chuyện với nhau nghe nó lạ lắm mà vui tay lắm đa. Ngôn ngữ nó sóng động, nó nảy sinh từ cái đời sống hàng ngày, từ cái khó, cái khổ, hay từ mấy cái trào lưu ngoại nhập mà dân mình chế biến lại cho nó thuần việt. Người ta gọi đó là tiếng lóng. Tôi nhớ hồi nhỏ, ngồi nghe mấy ông bà lớn tuổi trong xóm kể chuyện, tuổi tui nghe cứ như nghe người ta nói tiếng nước ngoài vậy đó. Ông nói cái này, bà nói cái kia, nghe câu được câu chịu, mà cũng không dám hỏi lại vì sợ bị la, con nít biết gì. Lớn lên rồi, ngồi ngắm lại mới thấy, tiếng lóng Sài Gòn nó phản ánh cả một đời sống, cả một thời đại, có khi còn hay hơn mấy cuốn sách lịch sử dày cộm kia nữa. Hôm nay, tôi mời bà con cùng tôi ngược dòng thời gian, mình đi dạo một dòng Sài Gòn qua mấy cái từ ngữ mà bây giờ có khi lớp trẻ nghe xong, gái đầu gái tai, không hiểu gì đâu trời. Mà nói thiệt, nghe lại thấy thương, thấy nhớ một thời lắm nghe. Bà con biết không, cái thời Pháp thuộc á, tiếng Pháp nó len lỗi vô đời sống dân mình dữ lắm, mà dân mình hay ở chỗ là không có bê nguyên si vô xài, mà mình việt hóa nó đi, đọc trải đi, cho dễ nhớ, dễ nói, riết rồi thành tiếng lóng hồi nào không hay. Cái sự sáng tạo này tôi thấy hay lắm à, vừa hài hước, vừa thông minh, vừa mang cái hồn của dân Nam Bộ, mình là cái gì vô tay mình rồi thì mình uống lại cho nó vừa miệng. À, mà trong câu chuyện này sẽ có một số từ tiếng Pháp, tôi thì cũng không rành lắm mấy cái tiếng Tây, tiếng U này, nên phát âm không chữn, bà con mình bỏ qua nha. Hồi đó, mấy ông cảnh sát, người ta hay gọi lén là mật thám. Nghe thì ghê gấn, như điệp viên bí mật vậy đó. Nhưng thật ra cái gốc của nó là từ chữ matac trong tiếng Pháp, nghĩa là cái dùi cui á bà con. Mấy ông hay cầm cái dùi cui đi tuần, đập đập. Thầy uy, dân mình thấy vậy gọi riết thành tên luôn. Ê, thầy hai ơi, coi chừng mật thám kìa. Câu đó là câu cảnh báo nhau đó nghe. Rồi mấy ông bảo vệ gắt cửa mấy tòa nhà lớn, dân mình gọi là gắt giang. Cái này chắc nhiều người biết nè. Nó từ chữ gắt gián mà ra. Còn mấy ông tài xế lái xe hơi á, mỗi lần muốn lùi xe, ổng la lên. Ê, ve cái đít lại coi. Chữ ve đó là từ aria phía sau, mà dân mình đọc gọn lõn thành ve. Nghe nó bình dân, dễ sợ không? Còn chuyện đi ăn uống được phục vụ chu đáo, thì mình hay cho thêm tiền. Bây giờ gọi là tiếp. Chứ hồi xưa ông bà mình gọi là tiền bò hay tiền bồi. Nó xuất phát từ chữ bù bò, tiền uống nước. Có một cái từ này tôi chắc mấy bạn trẻ giờ ít nghe. Đó là nhà dây thép. Ê bay, ra nhà dây thép gửi thơ cho má. Nhà dây thép nó chính là bu điện đó đa. Tại hồi xưa bu điện là nơi trằn chịch mấy cái đường dây điện tính, dây thép văn mắc tầm lung. Nên dân gian gọi chết danh luôn. Vô bu điện thì phải mua tem dán lên bao thư. Còn tem đó người ta gọi là con cò. Chắc tại hình con tem đó nhỏ nhỏ, hay có hình con chim con cò gì đó tôi không nhớ rõ. Nhưng mà riết rồi tem là con cò. Từ cái chữ cò này nó đẻ ra lắm chuyện hay ho nha. Cảnh sát trưởng quản lý mấy quận thì gọi là đồng cò. Trong tòa soạn báo, mấy ông thầy sửa lỗi chính tả, corrector thì bị gọi triêu là thầy cò. Rồi mấy tai môi giới chạy trọt giấy tờ dịch vụ thì gọi là cò môi, cò chạy diệt. Làm xong việc thì phải ăn tiền cò. Cái chữ cò này nó sống dai dẫn tới tận bây giờ luôn đó. Bà con thấy hơi không? Phương tiện đi lại cũng có tiếng lóng riêng. Xe hơi thì gọi sang trọng là xe hợp. Xe ngựa kéo thì mấy cha nội vui tính gọi là ô tô hí. Còn xe đạp gọi là xe điếc. Nói tới Sài Gòn xưa mà không nói tới dân chơi là thiếu sót lớn lắm mà nghe. Mấy công tử hồi đó hãy rảnh rỗi hay gọi là quẩn đó là bày đủ trò ăn chơi nhảy múa. Quẩn khác với rảnh ở chỗ. Quẩn nó có ý là rảnh rang theo kiểu không có việc gì làm, thư thả lắm. Bữa nay tui quẩn. Đi đâu hông mày? Câu rũ rê dứt khoát hơn cả cái tin nhắn thời hiện đại. Cuối tuần mấy ổng hay rũ nhau đi cấp. Ê! Bữa nay đi cấp hông mày? Đi cấp ở này là đi dũng tàu, tắm biển. Dũng tàu hồi xưa người Pháp gọi là cáp sanh giác. Dân mình gọi tắt thành cấp. Chứ hổng phải đi cấp cứu đâu nghe. Cái con đường từ Sài Gòn xuống Dũng tàu hồi đó còn vắng vẻ. Mấy ổng chạy xe hơi mà cứ như đi phượt vậy. Tự do phơi phới. Tối đến thì súng xinh quần áo mới. Bộ đồ mấy cống thì gọi là đồ gia va. Rồi dắt nhau đi bum. Bum ở đây là ban. Là khiêu vũ đó. Vô vũ trường dưới ánh đèn màu. Mấy chàng trai bắt đầu trổ tài đi chim gái tức là đi tán tỉnh. Còn nếu nhát gan hơn chỉ dám đứng ngó thôi thì gọi là đi nghề hay là rửa mắt. Để chuẩn bị cho một đêm đi bum mấy chàng phải đi hớt tóc. Mà tiếng lóng gọi là đi húi cua. Húi cua nghe kỳ cổp hỏng. Nhân dân trong nghề nghe là hiểu liền. Tóc tai gọn gàng rồi thì phải sức dầu bóng láng cống. Cái loại dầu bilantin đó trết lên đầu láng mượt. Kiến đầu vô là té gãy chân liền. Cái màn sức dầu chảy chút đó gọi là đi úi đầu. Mà cái đầu bóng mượt đó được coi là lịch lãm nhất thời đó ngang. Tóc vừa bóng vừa thơm nhìn vô là biết dân chơi thứ thiệt hay còn gọi là hết xảy. Thứ thiệt tới mức bà con hay khen trời ơi ông hết xảy thiệt. Tức là hết chê vô được, hết ý luôn. Ngược lại với mấy tay sành điệu thì có mấy người chậm chạp quê mùa dân chơi gọi mỉa mai là mù lịch. Bây giờ qua chuyện dân nghệ sĩ báo chí ngang. Hồi đó báo chí hoạt động sôi nổi lắm. Người ta gọi tờ báo là nhật trình. Trong làng cải lương hay còn gọi là làng hiêm ảo có những từ chuyên môn mà người ngoài nghe không hiểu đâu. Ví dụ như kép chầu. Kép chầu là mấy anh diễn viên dự bị tuy cũng tài sắc nhưng chưa có vai tối nào cũng xách gia ly đầu diễn tới ngồi chầu rìa ở quán cà phê bên hong rạp chỉ chờ kép chính bị đau bụng hay trễ xe là nhảy vô thế vai liền Cái nghề này chua chát lắm phải thuộc tuồn dữ lắm mới làm được. Diễn viên nữ đóng vai bi thương khóc lóc sướt mướt gọi là đào thương Còn mấy ông đóng vai ác hung dữ trởn mắt phòng mang thì gọi là kép cự Còn mấy ông nhà báo tối ngày ngồi quán cà phê đã sang tin gọi ly cà phê đen không đường không sữa thì kêu là cà phê la ghi Viết báo thì cũng có Tin dịch, tin đồn nhảm gọi là tin phá Có loại tin tung ra để thăm dò dư luận thì gọi sang trọng là tin balong hay là bong bóng thăm dò Mấy tờ báo chuyên đăng chuyện dứt gân mòi móc đời tư thì bị gọi là báo lắc cãi Tới giờ mình cũng xài từ này hoài luôn Mấy ông nhà báo làm biến lấy tin chỗ này đắp chỗ kia xào nấu lại thì kêu là xào bài Còn bài dài quá cắt bớt đi cho dừa khung thì gọi là lược bài Viết mấy chuyện tình cảm ướt ác rẻ tiền để câu khách thì gọi là tiểu thuyết ba su Khoảng thập niên 60 đến 70 chuyện trưởng Kim Dung làm mưa gió ở Sài Gòn Người người độc trưởng nhà nhà xem trưởng Thành ra ngôn ngữ kiếm hiệp nó tràn ra ngoài đường phố luôn Ai mà nói chuyện dòng do hổng vô trọng tâm Người ta la, thôi cha nội đừng có dòng vô tâm quốc nữa Ai nói chuyện quan đường xạo sự Tính tình nóng nảy như lửa thì bị ráng trách danh là trương phi Mấy tai đạo đức giả miệng năm mô bụng bồ dâu găm thì đích thị là nhạc bức quận Còn mấy ông lăng nhăn đa tình thấy cô nào cũng thương thì bị gọi là đoàn chính thuần Đúng là dân chương dẫn vào người hả bà con Rồi tới thời Mỹ vô tiếng lóng lại pha thêm chút tiếng Anh bồi Mỹ đứa nhỏ đánh giày bán báo Thấy lính Mỹ thì chạy theo Mấy ông lăng nhăn đa tình thấy cô nào cũng thương Đúng là dân chương dẫn vào người hả bà con Rồi tới thời Mỹ vô tiếng lóng lại pha thêm chút tiếng Anh bồi Mấy ông lăng nhăn đa tình thấy cô nào cũng thương Đúng là dân chương dẫn vào người hả bà con Rồi tới thời Mỹ vô Thấy lính Mỹ thì chạy theo Mỹ đứa nhỏ đánh giày bán báo Rồi tới thời Mỹ vô tiếng lăng nhăn đa tình Có một từ này tôi thấy ngộ nè Hồi đó có vụ xị căng đăng Tình ái của một ông nhạc sĩ nổi tiếng Với cô ca sĩ nọ Ở khu nhà bè Tờ báo đăng rầm rộ Hai người rủ nhau đi ăn chè ở nhà bè Ngồi trong cái tròi lá hẻo lánh Rồi bị người nhà bắt quả tan Tin đăng ra Sài Gòn sung sao mấy tháng liền Từ đó dân Sài Gòn Hãy nói tới chuyện ngoại tình Hẹn hò tương tướp Thì nói lóng là đi ăn chè Nghe tưởng hảo ngọt Ai dèm là hảo ngọt khác Cái tài của dân Sài Gòn là vậy đó Một sự kiện nhỏ Mà đẻ ra tiếng lóng sống dài tới mấy chục năm Đặc biệt có cái từ sắc mây Nghe thơ mộng ha Nhưng nghĩa nó là xui xẻo Là bất lực Là không làm gì được Hồi đó có bài hát chế lời Sắc mây mà buồn Buồn chi bớ em tâm Còn ai mà cứ nói đi nói lại Một chuyện cụ rít Người nghe chán quá thì thang Xưa rồi Diễm ơi Đó bà con ơi Tôi kể sơ sơ nãy giờ nói chung còn nhiều lắm Mà không thể kể hết được Vì tiếng lóng Sài Gòn nó phong phú và đa dạng lắm Nói cả ngày cũng không hết Cái mà tôi chia sẻ hôm nay Chỉ là một góc nhỏ Trong cái kho tàn ngôn ngữ dân gian Của đất Sài Gòn gia đình này thôi Tiếng lóng Sài Gòn xưa Nó không phải là cái gì tầm thường Nó là cái hồn của một thành phố sóng động Hào sản, phóng khoáng Không câu nệ hình thức Người Sài Gòn mình gặp gì cũng chế Cũng biến tấu, cũng đặt tên mới cho nó Cái tính cách đó vui vẻ, hài hước Không ngại mới thẳng Nó in hết vào từng tiếng lóng Nghe hết xảy là nghe hết ý Tiếng lóng nó như một tấm gương bà con à Xoay do đó là thấy cả một thời đại Thấy những con người sống trên mảnh đất này Đã vui, đã buồn, đã yêu Đã ghét, đã chịu đựng như thế nào Thời gian trôi qua Có từ mất đi theo mấy thế hệ cũ Có từ mới nảy sinh theo guồn quay cuộc sống Nhưng nhắc lại mấy từ cũ đó Tự nhiên thấy lòng mình nó ruông rưng Như gặp lại cố nhân Như ngửi được mùi khói bếp nhà ngoại Hồi còn nhỏ vậy đó Như nghe lại bài bọng cổ mà má hay hát chiều chiều vậy đó Cảm ơn bà con, cô bác Anh chị em đã kiên nhẫn Gọi nghe đến giờ phút này ngang Nếu ai còn nhớ thêm từ lóng nào hay ho Độc đáo nữa Đặc biệt là mấy từ lóng của vùng miền Của xóm làng, của nghề nghiệp riêng Hãy để lại bình luận để mọi người cùng biết ngang Hoặc bà con có những câu chuyện hay Những ký ức muốn sẻ chia Để cùng nhau giành giữ Hãy gửi ngay về địa chỉ email Kẻchuyenaconggio.org Rất mong sẽ nhận được những câu chuyện Thú vị từ bà con Cuối cùng chúc bà con một ngày vui vẻ Bình an Hẹn gặp lại trong tập tiếp theo Thân ái chào bà con