Vì Sao Ukraine Thua Cuộc Khi Chiến Tranh Bùng Nổ Tại Iran

Giang sáng ngày 28 tháng 2 năm 2026, cái thế giới bưng tỉnh khi thùng thuốc súng Trung Đông chính thức phát nổ. Những tuần sau đó, tuần báo lửa không dừng lại ở biên giới của các nước thảm chiến mà còn ảnh hưởng tới nhiều bên thứ ba. Từ giới chủ cơ sở du lịch tại vùng vịnh, các hãng hàng không cho đến những người dân hàng ngày vẫn phải trợt vật bổ từng lít xăng để đi làm kiếm sống. Và ở vị trí hàng đầu trong danh sách những nạn nhân bất đắc dĩ đó không khó để tìm thấy cái tên Ukraine à. Trong lúc tên lửa đàn đạo sẽ tọc bầu trời Trung Đông, một cái bản chứa chưa hiện ra. Khi Ukraine à, quốc gia đang ngày càng phải gồng mình chống lại những đòn tấn công từ quân đội Nga, lại bất ngờ đưa ra lời đề nghị hỗ trợ an ninh cho những thế lực khủng mạnh nhất thế giới. Ngày 10 tháng 3 năm 2026, Tổng thống Volodymyr Zelensky chính thức xác nhận việc điều động các chuyên gia chống máy bay không nghề lái thiện chiến nhất của mình tới vùng vịnh. Về mặt hình thức, bước đi này mang đầy tính thiện chí. Kiev hiện sẽ ước thứ Mỹ quốc gia nào trên thế giới có được. Đó là kinh nghiệm thực tế trong việc đối đầu với các dòng UAV tự sát do Iran sản xuất. Trong xung đột với Nga, lực lượng phòng không và tác chiến điện tử của họ đã dành hàng năm trời chỉ để giải mã và tìm cách tiêu diệt loại vũ khí này. Vì thế sự hiện diện của các chuyên gia tới từ Đông Âu được hy vọng sẽ giúp bảo vệ sự bình yên trong vùng vịnh, nơi đang trở thành bia đỡ đạn cho những cuộc tập kích của Iran. Đồng thời, Ukraine cũng muốn chia tay ra với các quốc gia Ả Rập, qua đó tìm kiếm thêm sự ủng hộ từ những nền kinh tế giàu có, nhưng lại quá dễ tổn thương nếu hạ tầng năng lượng bị gián đoạn. Sự tự tin của Kiev còn được thể hiện rõ qua tuyên bố của ông Zelensky. Nếu thiếu đi kinh nghiệm của chúng tôi, khu vực vùng vịnh, toàn bộ Trung Đông cùng như các đối tác tại châu Âu và Mỹ sẽ rất khó khăn trong việc xây dựng một hệ thống phòng thủ vững chắc. Nhưng đằng sau cái mắt hỗ trợ kỹ thuật là một kế hoạch thực dụng hơn rất nhiều. Tổng thống Zelensky đã công khai đề xuất kịch bản đổi trác đầy táo bạo. Ukraine sẽ cung cấp các hệ thống đánh trạng UAV chuyên dụng và năng lực vận hành. Nhưng đổi lại, họ muốn nhận được những thứ quý giá khơn vàng đối với Kiev lúc này. Vũ khí hàng nặng nhằm đối phó với Nga, cùng một lượng tiên mặt khổng lồ để cứu bát nền kinh tế đang kiệt quệ. Người đứng đầu chính phủ Ukraine không ngần ngại khẳng định hãy nói về những vũ khí mà chúng tôi đang thiếu, tên lửa PAC-3, nếu họ đưa cho chúng tôi. Chúng tôi sẽ trao cho họ các thiết bị đánh trạng hiệu quả hơn chống lại drone Iran. Không dừng lại ở đạn dược cho tổ hợp Patriot, ông Zelensky campaign tỏ tham vọng ký kết thỏa thuận trị giá từ 35 đến 50 tỷ đô để duy trì sự hiện diện lâu dài của các đội thợ săn UAV tại Trung Đông. Nhìn từ bên ngoài, đây là nỗ lực nhằm xoay chuyển vị thế của Kiev từ kẻ nhận viện trợ thành đối tác chính lược. Một bên cung cấp giải pháp cho cuộc khủng hoảng mới. Tuy nhiên, nếu đi sâu vào bản chất của hành động này, chúng ta sẽ thấy sự ám ảnh bao trùm lên chính phủ của ông Zelensky. Đó là nỗi sợ bị lãng quên. Trong suốt 4 năm qua, Ukraine luôn là tâm điểm của mọi hội nghị thượng đỉnh, là ưu tiên hàng đầu trong các gói ngân sách của Washington DC và Brussels. Nhưng sự xuất hiện của một cuộc chiến trực diện giữa Mỹ, Israel và Iran đã thay đổi tất cả. Khi các tàu sân bay phải điều hướng về Vịnh Ba Từ, còn những hệ thống Patriot được lệnh ưu tiên bảo vệ theo Avit hay Riyadh, thì Ukraine chỉ còn là mặt trận thư yếu. Việc gửi chuyên gia chống UAV tới Trung Đông vì thế chính là cách mà Kiev lấy lại sự chú ý của phương Tây, qua đó duy trì sự ủng hộ trong cuộc chiến với Nga. Thế nhưng thực tế lại không như những gì quốc gia đầu ngầu kỳ vọng. Đáp lại lời đề nghị đầy tâm huyết của Zelensky là thế độ lạnh lùng từ Nhà Trắng. Mỹ đã thẳng thừng khước từ sự giúp đỡ của Ukraine trong cuộc xung đột Trung Đông. Trong cuộc phỏng vấn với ông Fox News phát sóng ngày 13 tháng 3, ông Donald Trump đã không ngần ngại khẳng định Không, chúng tôi không cần sự giúp đỡ của Ukraine trong việc phòng thủ UAV. Chúng tôi hiểu biết về UAV hơn bất kỳ ai. Thực tế, chúng tôi có những mẫu UAV tốt nhất thế giới. Phát biểu lạnh lùng của Trump không khác gì gáo nước lạnh rội thẳng vào nỗ lực của Kiev. Việc bị khước từ đề nghị giúp đỡ không chỉ mang ý nghĩa thất bại ngoại giao, mà còn là tín hiệu cho thấy chính quyền của Tổng thống Zelensky đã mất đi vị thế ưu tiên hàng đầu. Giờ đây, Ukraine đã không còn là tiền đồn duy nhất bảo vệ giá trị phương Tây. Họ chỉ là một trong nhiều rắc rối mà Washington DC phải xử lý. Và nếu mọi việc không tiến triển, Kiev có lẽ sẽ trở thành biên thua cuộc thảm hại trong cuộc chiến đang diễn ra tại Trung Đông. Quay trở lại thời điểm xung đột Nga-Ukraine mới bùng phát, lời hứa sẽ kề vai sát cánh cùng với những cam kết đồng hành cho đến chừng nào còn cần thiết từ các đồng minh phương Tây. Từng là điểm tựa tinh thần duy nhất giúp Kiev đứng vững. Nhưng khi tiếng nổ từ tiết lệ đạn đạo Iran được truyền tới phòng tình huống tại Nhà Trắng, thì lên nói nhanh chóng trở thành gió bay. Năng lực chiến đấu của Ukraine vốn phụ thuộc hoàn toàn vào mạch máu hỗ trợ từ Mỹ và phương Tây, vì thế cũng đang đứng trước nguy cờ vỡ vụn. Trong suốt hơn 4 năm dòng giá, bên cạnh nhiều tỷ đô tiền viện trợ, hàng trăm xe tăng chiến đấu chủ lực và hàng chục tiêm kích thay đổi cuộc chơi F-16, thì những hệ thống phòng không như NASAVS và Patriot đã trở thành thân hậu mệnh của chính quyền Kiev cho các đoàn tập kích đường 0A từ Moscow. Thế nhưng khi cuộc chiến Iran nổ ra, dòng chảy của vũ khí viện trợ đã đột ngột đổi hướng. Washington DC buộc phải thiết lập lại ưu tiên. Bảo vệ Israel, các căn cứ quân sự Mỹ cùng đồng minh chiến lược tại vùng vị mới là nhiệm vụ cấp bách. Vậy là Ukraina lặng lẽ bị đẩy ra dìa, trở thành kẻ đứng ngoài hành lang nhìn các siêu cường trời bài chính trị. Sự phân biệt đối xử này được thể hiện rõ nhất qua hành động của Lầu Nam Góc khi rút các tổ Patriot từ Hàn Quốc. Một trong những đối tác an ninh quan trọng nhất thế giới của Washington DC để chi viện cấp tốc cho Trung Đông. Đây là điều mà Mỹ chưa bao giờ làm vì Ukraina, bất chấp những lời thình cầu cần thiết nhất từ chính quyền Kiev suốt nhiều năm qua. Các con số càng sát thêm muối vào nỗi đau của Kiev. Ngày 5 tháng 3 năm 2026, Tổng thống Volodymyr Zelensky đào đớn thử nhận. Chỉ trong vòng 3 ngày giao tranh tại Trung Đông, hơn 800 tên lửa Patriot đã được sử dụng. Con số này còn lớn hơn toàn bộ số lượng tên lửa Patriot mà Ukraina từng nhận được trong suốt cả cuộc xâm lược quy mô lớn của Nga. Không chỉ là con số thông kê, đó còn như bàn án tử hình đối với lưới lửa phòng không của đất nước Đông Âu. Trong khi Ukraina phải chất triêu từng quả đạn, thì tại Trung Đông, cương độ đánh trạng cao đến mức nguồn sạch lượng dự trữ mà phường Tây phải mất nhiều năm mới tinh lũy được. Theo một quan chức NATO dấu tên, trong những tháng tới, Washington DC có thể ưu tiên nhu cầu an ninh của chính họ. Có đó khiến khả năng phòng thủ của Ukraina sẽ bị ảnh hưởng. Không chỉ gặp vấn đề với ưu tiên chiến lược bị dịch chuyển của Hoa Kỳ, Kiev còn đối mặt trở ngại về độ hiếm của tên lửa Patriot. Đây không phải là mặt hàng có sẵn trên kệ siêu thị để có thể mua bất cứ lúc nào. Quá trình sản xuất một quả tên lửa PAC-3 kéo dài nhiều tháng, với hàng ngàn linh kiện phức tạp và yêu cầu kỹ thuật khác khe. Dù vào tháng 1 năm 2026, tập đoàn Lockheed Martin, giới áp lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đã đồng ý tăng mạnh sản lượng lên 2.000 quả mỗi năm. Nhưng đó vẫn chỉ là lời hứa của tương lai, bởi các nhà máy sẽ cần thêm vài năm để thực sự mở rộng năng lực sản xuất và ổn định chuỗi cung ứng. Trong khoảng trống thời gian đó, bầu trời Ukraina trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Nà, với sự nhơi bén của mình, chắc chắn sẽ tận dụng thời điểm lá trắng phương Tây bị phân tán để tăng cường đòn tập kích bằng tên lửa và drone vào các đối thị Ukraina. Điều này không chỉ có nguy cơ biến mọi nỗ lực kháng cự của Kiev thành bọc biển, mà còn trực tiếp mang tới cho Moscow một vị thầy áp đảo trên bàn đàm phán. Trong khi Mỹ mải mê với trạng lưới Trung Đông, mạng hy vọng của chính quyền Zelensky giờ đặt cả vào các đồng minh châu Âu. Nhưng đáng buồn thay, chính EU cũng đang rơi vào cơn bão của riêng mình. Xung đột tại Iran đầy giá năng lượng tăng phì mã, gây áp lực trực tiếp lên túi tiền người dân lục địa giả. Khi kinh tế trong nước có vấn đề, những tranh cãi về ngân sách quốc phòng càng trở nên gai gắt. Các chính phủ tại Paris, Berlin hay London bắt đầu phải đối mặt với câu hỏi khó khăn tự cử tri rằng tại sao phải tiếp tục đổ tiền vào Ukraina khi giá xăng và điện đang bóp nghẹt cuộc sống của chúng ta. Đấy là trước kể đến việc các quốc gia châu Âu giờ đây cũng bắt đầu phải thủ thế về mạng quốc phòng nhằm đề phong kịch bản, xung đột lan rộng và cuốn họ vào vòng trò chiến tranh. Hết quả là Ukraina đang bị đẩy xuống thứ tư ưu tiên thấp nhất trong danh sách việc cần làm của các siêu cử. Đứng bên lề xung đột tại Trung Đông, Kiev đang ở bên bờ vực nguy hiểm nhất kể từ đầu cuộc chiến với Nga khi cả khí tài lẫn sự quan tâm của đồng minh đều đang cạn dần theo diễn biến ngày một leo thang tại vùng vịnh. Tệ hơn cho Ukraina trong khi Kiev đang phải đánh vật với sự ghẻ lạnh của đồng minh khi đối thủ trước diện của họ, người Nga lại đang lạng lẽ thu hoạch những lợi thế khổng lồ từ cơn điện trấn tại Trung Đông. Xung đột Mỹ-Iran đã ngay lập tức đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào cơn hỗn loạn chưa từng thấy. Với việc rủi ro khi di chuyển qua eo biển Hermos khuyết mạch vận chuyển dầu khí quan trọng nhất thế giới bị đẩy lên mức báo động đỏ. Gió vàng đen đã phản ứng như chiếc lọ xo bị nén chặt. Đây chính là món quà từ trên trời rơi xuống cho điện Kremlin. Nga là một trong những nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới và ngân sách chiến tranh của họ tỷ lệ thuận với từng đô la tăng lên trên mỗi thùng dầu. Khi Bộ Tài chính Nga lập ngân sách cho năm 2020 họ thân trọng ra định giá của loại khoáng sản chiến lương này chỉ rơi vào khoảng 59 đô trên thùng. Thế nhưng, chiến dịch cơn cuồng nộ của Mỹ tại Iran đã đẩy giá dầu bật nóc, trạm ngưỡng 120 đô la. Theo số liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch ước tính chỉ trong vòng 2 tuần giao tranh ngắn ngủi tại Trung Đông Nga đã bỏ túi gần 7 tỷ đô doanh thu từ dầu khí. Khoan tiên khổng lồ này ngay lập tức được đổ thẳng vào dây chuyển sản xuất xe tăng, tên lửa và trả lương cho binh sĩ tại mặt trận Ukraine. Trong khi đó, Kiev không nhận được bất cứ su nào từ cơn số giá này. Ngược lại, họ còn phải đối mặt với chi phí hậu cần và vận hành quân đội đắt đỏ hơn bao giờ hết. Chưa dừng lại ở kinh tế, không hoàn tại Iran đã vô tình trao cho Nga một quân bài mặc cả quyền lực trên trường quốc tế. Khi nguồn cung năng lượng từ Trung Đông bị đe dọa, hàng loạt quốc gia từng tuyên bố quay lưng với Moscow, nay lại rơi vào thế tiến thoái lưỡng nặng. Các lệnh trừng phạt bỗng trở nên lòng lẻo khi nhu cầu sinh tồn của nền kinh tế được đặt lên trên hết. Nguyên chứng rõ nhất là Ấn Độ, quốc gia từng chịu áp lực từ Mỹ để cắt giảm mua năng lượng từ điện Kremlin. Thế nhưng, chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 3-2026, New Delhi đã gây sốc khi thùng mua tới 30 triệu thùng dầu từ Moscow. Cần khát năng lượng đến mức các tàu trừ hàng của Nga đang trên hành trình đến Trung Quốc cũng được lệnh quay đầu giữa biển để ưu tiên cập cảng đất nước Nam Á. Chính phủ của Tổng thống Putin giờ đây không còn là kẻ bị cô lập. Họ trở thành cứu cánh cho những nền kinh tế đang bên bờ vực tê liệt vì thiếu hụt năng lượng. Chờ chưa thay, Liên minh châu Âu, những người vốn đứng bên kia chiến tuyến với Moscow trong xung đột tại Ukraine à, giờ đây cũng phải quay sang cầu viện điện Kremlin để bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung dầu khí. Chỉ mấy hơn 2 năm trước, Brussels còn tự tin tuyên bố về lộ trình cắt đứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào năng lượng tới từ Nga thông qua việc đặt tuyệt toàn bộ vào nguồn cung thay thế từ các quốc gia vùng nguyện. Thế nhưng, cuộc chiến tại Iran đã biến kế hoạch đó thành một cơn ác mộng. Khi Erdoğan bị đe dọa, niềm hy vọng người nguồn cung ổn định từ Trung Đông bỗng chốc tàn thành mấy khói. Liên minh châu Âu, thay vì tiếp tục thực hiện các lệnh cấm vận mới, giờ đây đang phải âm thầm nới lỏng các quy định để cho phép tiêu thụ dầu mỏ và khí đốt từ Moscow. Và không có gì mềm ai hơn việc các quốc gia đang viện trợ quân sự cho Ukraine à để chống Nga, lại đồng thời phải gián tiếp bơm tiền và ngân sách chiến tranh của Điện Kremlin thông qua việc mua năng lượng với giá cắt cột. Moscow hiểu rất rõ điều này. Họ không cần phải dùng điện văn khoa khí đốt như năm 2022. Chính cuộc chiến tại Iran đã làm thành nhiệm vụ đó. Người Nga giờ đây nằm giữ vị thế của người cầm lái trong bóng tối. Khi thế giới càng cần dầu để thay thế nguồn cung từ Trung Đông, Moscow càng có quyền áp đặt các điều kiện chính trị lên châu Âu. Cuối cùng, người Nga cũng không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi sự đi xuống của Tehran. Một số nhà phân tích phương Tây từng lạc quan cho rằng nếu Iran, đồng minh thân cận của Moscow bị tấn công, số máy quân sự của Điện Kremlin tại Ukraine sẽ suy yếu. Nhưng thực tế lại chứng minh điều ngừng lại. Đúng là trong giai đoạn đầu, Nga phụ thuộc vào các dòng UAV Shahed nhập khẩu từ Tehran. Tuy nhiên, bằng việc chuyển giao công nghệ và xây dựng các nhà máy quy mô lớn tại vùng Al-Abu Ghra, quân đội của Tổng thống Putin đã tự sản xuất được các phiên bản Shahed cho riêng mình với tên gọi Ghran-2. Vì vậy, việc các cơ sở sản xuất tại Iran bị Mỹ hay Israel không kích không còn làm giảm đáng kể khả năng tấn công của Nga. Moscow đã kịp thời nội địa hóa loại vũ khí chiến lược của quốc gia đồng minh trước khi cơn bão đổ bộ vào Trung Động. Giờ đây, Nga có thể thả nhiên người nhìn Iran thu hút toàn bộ hỏa lực và sự chú ý của Mỹ, trong khi bản thân vẫn duy trì cường độ bàn phá không đổi vào các đô thị của Ukraine. Nhìn một cách tổng thể, tính đến thời điểm hiện tại của xung đột Trung Đông, Nga đang mạnh lên về tài chính, hồn hình về khí tải và nắm giữ thế thượng phong trong các cuộc mặc cả năng lượng. Ukraine trong khi đó bị két lại trong một cuộc chiến tiêu hao mà đối thủ của họ đang dầu lên sau mỗi ngày chung đồng bốc lược. Đó chính là định nghĩa của bất chiến tự nhiên thành. Người Nga đang thắng mà không cần phải thực hiện bất kỳ cuộc tấn công lớn nào mới. Có thể nói, cuộc chiến tại Trung Đông chính là cú bẻ lái định mệnh làm đảo lộn mọi tính toán của Kiev. Họ vẫn đang gồng mình trên chiến trường, nhưng sự chú ý của thế giới thì không còn ở đó nữa. Ukraine lúc này giống như một nạn nhân mắc kẹt giữa dòng xoáy. Một bên là sự hỗ trợ ngày càng xe giặt từ phương Tây, còn bên kia hứa nước Nga đang ung dung trong thế ngường đoắc lợi. Nếu tình hình cứ rậm chân như hiện tại, Kiev không chỉ hụt hơi, mà còn có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trên bàn cờ lớn. Và khi điều đó xảy ra, cái giá phải trả sẽ không dừng lại ở lãnh thổ hay kinh tế, mà có thể là chính sự tồn vong của quốc gia này.