Giáo Dục Hạnh Phúc (47): Thượng Thiện Nhược Thủy - Câu Chuyện Về Yến Tử (Kỳ 2) | Nét Đẹp Truyền Thống

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K Người theo dõi
1.9K Lượt xem video·4 thg 5, 2026
Chào mừng quý khán giả đến với kênh Nét đẹp truyền thống.
Chương trình radio phát sóng hàng tuần hôm nay.
Chúng tôi xin gửi đến quý vị bài giáo dục hạnh phúc 47 kỳ 2.
Thượng thiện nhược thủy, câu chuyện về tiến tử.
Đăng trên chánhkiến.org
Văn hóa Trung Quốc vô cùng sâu sắc.
Người Trung Quốc kỳ thực cũng vô cùng vĩ đại.
Những vị thánh hiện này đã tạo ra một tiêu chuẩn.
Một tấm ngương cho chúng ta.
Hiện nay bạn có cần phải rơi đầu để duy hậu chân lý chăng?
Mọi người chúng ta chẳng qua chỉ cần thiện lương đối đại với con trẻ.
Có thể thiện ý đối đại với phụ huynh hơn.
Mọi người có làm được chăng?
Đối chiếu với thánh hiện.
Có phải chúng ta đã dễ dàng hơn rất nhiều?
Vì họ đã tạo dựng cho chúng ta một tiêu chuẩn rất cao.
Một tham chiếu rất cao.
Ngày nay bạn cũng không cần phải rơi đầu.
Một chút việc nhỏ này có tính là gì?
Thánh hiện ngày xưa thì để viết đúng một chữ.
Mà đến cả việc bị rơi đầu còn không sợ.
Nên lịch sử Trung Quốc mới khiến người ta tin tưởng.
Cảnh giới sinh mệnh của thánh hiện thời cổ đại là cực kỳ cao.
Thời đại nhà Đường còn có người chuyên ghi chép các việc hàng ngày của Hoàng đế.
Đường Thái Tông nói, ta có thể xem không?
Sẽ không chỉnh sửa chút gì, chỉ xem thôi.
Nhưng như thế cũng không được.
Ai cũng không thể xem.
Chỉ khi Hoàng đế qua đời rồi mới được công khai.
Cả Hoàng đế cũng không được xem.
Tất cả từng ngôn hành, cử chỉ của Hoàng đế đều được ghi chép lại.
Vì sao thế?
Là vì để lưu lại cho lịch sử.
Như thế khi ông ấy đang làm việc gì, đều cần phải cân nhắc, ta làm gì cũng sẽ đều ghi lại vào lịch sử.
Thật ra, mỗi người chúng ta ngày nay, bạn cũng đang được ghi chép vào trong sách sử.
Chỉ có điều, lịch sử ấy của bạn sẽ được ghi lại trong trái tim con trẻ, ghi lại trong trái tim phụ huynh.
Vậy nên, chúng tôi hy vọng, mỗi người chúng ta trong những lựa chọn quan trọng trong cuộc đời về đạo đức,
đều để lại cho mình một lịch sử không vết nhơ, tốt đẹp hơn.
Yến Anh còn có cách khuyên tang vô cùng linh hoạt, không phải là kiểu khuyên tang cứng nhất.
Một lần nọ, khi quân vương không giữ đức hạnh, ôm ấp mỹ nhân,
ngày ngày uống rượu, không còn lên chiều nữa, uống rượu liên tục 7 ngày 7 đêm,
không ai biết phải làm thế nào.
Có một vị đại phu thấy lo lắng, liền khuyên tang, nói
Ngài mà còn uống rượu nữa, làm lỡ chuyện quốc gia đại sự, thì Ngài hãy chém đầu tôi đi.
Lời này đã khiến cho quân vương rất tức giận, thật sự muốn giết ông ta.
Khi này Yến Anh bước đến, quân vương hỏi
Khanh xem, cả này thật đáng hận biết bao, có nên giết hắn hay không?
Yến Anh nói, đáng giết, hôm nay thắng bà gặp phải một hôn quân như trụ vương,
thì sớm đã bị giết mất rồi.
Câu này vừa nghe là nghĩ đến trụ vương ngay,
chẳng phải trụ vương là kẻ đã bị mất nước rồi sao?
Thế nên Yến Anh cũng đã dùng một phương pháp khác để khuyên tang.
Ông lại nói, quân vương nói rất đúng, đáng giết,
nhưng nếu không giết ông ấy thì Ngài là minh quân.
Nhà vua đã uống rượu suốt bảy ngày bảy đêm,
nhưng Yến Tử không hề nói thẳng, ông ấy là hôn quân.
Tự ông ấy chẳng phải đã phản tỉnh rồi sao?
Sau đó quân vương đã lên triều.
Đức hạnh của nhà vua vào thời Xuân Thu không thể so sánh với đầu thời Thương Chu.
Đức hạnh của vua thời này đã rất tệ rồi.
Một lần nọ, vị tiểu thiếp mà nhà vua cực kỳ yêu mến qua đời.
Ông ấy đã canh chừng bên cạnh thi thể không rời suốt ba ngày ba đêm,
cũng không lên triều, không thiết ăn uống, không ai có thể khuyên được ông.
Nhưng Yến Tử đến và nói với vua,
thần đã mời được một phương sĩ, cách người xưa gọi những người cầu tiên học đạo,
biết thuộc cãi tử hồi sinh có thể làm cho nàng ấy sống lại.
Nhưng trước tiên, ngài hãy tắm gội rồi ăn cơm đã.
Nhà vua nghe thế liền đi ăn cơm.
Yến Tử căn bản không hề tiền phương sĩ nào cả.
Ông lệnh cho người hầu, lập tức đưa thi thể đi trôn.
Khi nhà vua quay lại, thấy người đã nhập thổ rồi,
tức giận đến cắn răng miếng lợi, chất vấn Yến Tử.
Ngươi lừa ta, ngươi có còn là thần tử nữa chăng?
Ông đã lừa gạt nhà vua, đây chính là tội khi quân.
Yến Tử đáp lại một câu có tình, có lý, răng ngập chính khí,
chính là quân chính thần tồng, vị chi thuận.
Vua chính, thần tử nghe theo, đây là thuận.
Nếu nhà vua thực sự chính, quân thần sẽ nghe theo ông ta, đây mới là thuận.
Quân tích thần tồng, vị chi nghịch.
Vua làm sai, thần tử nghe theo, đây là nghịch.
Ngài đã làm sai, mà tôi còn thuận theo Ngài, đây mới là không đúng.
Chuyện khó như thế, Yến Tử đã giải quyết xong, thần trí tuệ.
Tôi hy vọng mọi người hãy ghi nhớ hai câu này của ông ấy.
Đây là chữ trung, chân chính.
Một lần khác, khi nhà vua hỏi, chỗ chúng ta đây thứ gì là đắt nhất?
Yến Tử lập tức nói, chỗ chúng ta đây bán chân giả là đắt nhất.
Vì sao nói bán chân giả là đắt nhất?
Chính là nói đến hình phạt chặt chân.
Người ta không mua giày nữa, đều đi mua chân giả.
Đây có ý là gì?
Là nói hình phạt này quá nặng.
Nhà vua nghe xong, liền hiểu ra, đã giảm nhẹ hình phạt này.
Yến Tử đã dùng một cách thức đầy trí tuệ để nhà vua hiểu ra chân tứ, thay đổi chính xác.
Còn có lần Tề Vương muốn xây dựng một tòa lâu đài cao để bản thân hưởng thụ, lệnh cho người dân đến xây dựng.
Mùa đông nơi này khá lạnh, ông ta lại không cho dân chúng về nhà.
Khi mọi người ngồi uống rượu cùng nhau, Tiến Anh đã nhảy múa cho mọi người xem.
Vừa nhảy múa, vừa ca hát, ông đã hát thế nào?
Ông hát rằng, trời lạnh thế này, chúng ta lại không thể về nhà.
Ông đã hát bài hát như thế, vừa khóc, vừa hát, vừa nhảy múa.
Nhà vua nhìn thấy, liền cho dừng công trình ấy lại.
Lại một lần nọ gặp thiên tai, cũng lại vào đúng lúc tu sữa lâu đài.
Gặp thiên tai thì lẽ ra nên đi cứu tế dân chúng, nên lấy nương thực cứu trợ người dân.
Nhưng nhà vua kêu kiệt, ông Tiến không muốn cứu trợ.
Việc xây lâu đài kia cũng cần tiền, nhưng ông tiếc tiền.
Tiến Anh đã tăng tiền công cho mọi người cao hơn một chút,
còn để họ làm việc chậm hơn, ví như nói có thể xúc đất ở gần đó.
Nhưng ông lại bảo mọi người đi xa hơn 5 dặm để xúc đất.
Đây chẳng phải sẽ làm lãng phí sao.
Đài này xây rất chậm.
Khi đài xây dựng xong, cũng là lúc họa hại của bách tính đã qua đi.
Tiến tử đã dùng thiện lương để giúp đỡ dân chúng,
dùng trí tuệ để làm nhà vua hài lòng.
Lại một lần khác, cũng là câu chuyện về việc xây dựng lâu đài.
Gia đình của những người xây dựng có rất nhiều công việc đồng án, làm không sể.
Mọi người ai cũng lo lắng.
Liền tìm đến Yến Anh, nhờ ông nói giúp mấy câu.
Yến Anh đã tìm đến nhà vua, đề nghị dừng xây dựng.
Nhà vua nghe xong, ra lệnh tạm dừng.
Yến Anh lại đi trước, đến công trường trước một bước.
Ông lấy ra một chiếc giày.
Ai không làm việc đàng hoàng thì sẽ cảnh báo người ấy.
Ngươi xem, nhà vua muốn ngươi làm việc, mà ngươi lại không làm cho tốt.
Ông ấy vờ như dùng chiếc giày ấy để hù dọa người ta.
Một lúc sau, sứ thần truyền chỉ lệnh của nhà vua đến, tuyên bố dừng thi công.
Mọi người vô cùng mừng rỡ.
Ai cũng mắng Yến Anh, ca tụng nhà vua nhìn đức.
Đây chính là Yến Anh, không mua đồ hư vinh, không tranh giành công lao.
Khổng tử từng tán thưởng Yến Tử.
Nói rằng ông có thể nhường cho quân vương đức hạnh và danh tiếng.
Còn tự mình chịu nhận ô danh sự hiểu lầm.
Thật ra chính là ông thay người ta nói lời tốt đẹp,
nhưng ông không muốn người ta cảm kích mình.
Nói lời tốt về mình, ông đã nhường lại những vinh dự đó cho nhà vua.
Khổng tử nói khi ông ấy ở cùng với nhà vua
thì sẽ phê bình nhà vua, chỉ ra những khuyết điểm, yếu sót của vua.
Nhưng một khi ông không còn bên cạnh vua nữa,
khi ở bên ngoài thì ông ấy sẽ ca tụng nhà vua nhân nghĩa, nhân đức.
Yến Tử chính là con người như thế, thuận đạo, hợp đạo,
luôn nhường lại những điều tốt cho người khác.
Một người đầy trí tuệ như Yến Tử, một thánh hiện như thế,
cũng là tài phú quý giá của dân tộc Trung Hoa.
Yến Tử có thể sống đến 95 tuổi, lần lượt trải qua 3 đời quân vương.
Sống thọ đến vậy đã vì đất nước tạo dựng công lao,
tạo phúc cho dân, vận dụng mọi cách thức khuyến thiện.
Hơn nữa, đều có thể đạt được hiệu quả vô cùng tốt.
Chúng tôi hy vọng mọi người có thể kiên trì với chân lý,
kiên trì với thiện lương, kiên trì sự cho đi ấy.
Nhưng phương pháp được dùng đến có thể là môn hình vạn trạng,
linh hoạt phong phú, đây mới là chân thiện, đại thiện,
đây mới là thượng thiện nhược thủy.
Cuối cùng, tôi xin tặng cho mọi người một cặp câu đối.
Đại trí như ngu, cầu chân hướng thiện,
mỹ hảo vô hạn, thượng thiện nhược thủy,
rùng đạo quý đức, hạnh phúc cử trường.
Bài này chỉ dãn đến đây, cảm ơn mọi người,
Bài Giáo dục Hạnh Phúc 47 kỳ 2 đến đây là hết.
Cảm ơn quý vị đã lắng nghe chương trình của Nét Đẹp Truyền Thống.
Xin chào và hẹn gặp lại quý vị trong chương trình lần sau.
