Khổ Tận Cam Lai: Chuyện Người Đổi Được Mệnh (Phần 1) - Chuyện đêm khuya

Ngẫm Radio - Văn Hoá
19 Người theo dõi
133 Lượt xem video·4 thg 5, 2026
Có thơ rằng:
Từ xưa, ai hiểu nổi ý Trời,
Đã ban hình hài, sao lại buộc số mệnh?
Bát tự theo ta từ trong bụng mẹ,
Như bia đồng, sắt tạc, chẳng thể đổi thay.
Biển dâu, ruộng lúa xoay vần dễ đổi,
Giàu sang, hèn kém, hưng suy khó rời.
Anh hùng bao hoạn nạn khóc than,
Kêu trời gọi đất, trời vẫn lạnh lùng không đổi.
Bài thơ này chỉ nói một chữ “mệnh”. Sự sang hèn, thông đạt hay bế tắc, vinh hay suy, thọ hay yểu của con người - tất thảy đều định trong bát tự.
Tám chữ ấy được định sẵn ngay từ khoảnh khắc chưa sinh, như chính ‘Ông Trời’ đã cầm bút ghi xuống.
Đội Bác Tử Vỗ Tận Cam Lai
Tác giả Vân Chi Vũ
Có thơ rằng từ xưa ai hiểu nổi ý trời
Đã ban hình hài sao lại buộc số mệnh
Bác Tử theo ta từ trong bụng mẹ
Như bia đồng sắc tạc chẳng thể đổi thay
Biển dâu rượu lúa xoay vần dễ đổi
Giàu sang hèn kém phương suy khó rời
Anh hùng bao hoạn nạn khóc than
Kêu trời gọi đất trời vẫn lạnh lùng không đổi
Bài thơ này chỉ nói một chữ mệnh
Sự sang hèn, thông đạc hay bấy tắc
Vinh hay suy, thọ hay ỉu của con người
Tất thải đều định trong bác tử
Tám chữ ấy được định sẵn ngay từ khoảnh khắc chưa sinh
Như chính ông trời đã cầm bút ghi xuống
Đừng nói là đổi đi không được
Dù muốn thêm một nét hay bớt một vạch cũng không thể
Bởi thế mới có câu
Sống chết do mệnh, phú quý tại thiên
Như câu chuyện sau đây
Xin mời quý vị cùng lắng nghe
Thổ trước có một ông lão
Cả đời tinh thông thuộc số mệnh
Chỉ có một người con trai
Vẫn chưa có cháu nói giỏi
Sao con dâu mang thai đến lúc lâm bồn
Ông lão ôm quyển sách mệnh
Ngồi ngay trước cửa buồn sinh chờ đợi
Trong phòng, sản phụ đau dữ lắm
Bà đỡ nói
Chỉ trong đúng khoảnh khắc này thôi
Ông lão liền đối chiếu giờ khắc và can chi 5 tháng ngày
Cả kinh kêu lên
Giờ này phạm quan sát
Sinh ra cũng chẳng nuôi được
Con dâu, con đừng vội
Ráng nén thêm một khắc nữa
Sang giờ kế thì là mệnh trường Phúc, trường Thọ
Sản phụ nghe thấy hốt hoảng
Vịnh chân mà cố nén
Nào ngờ đầu đứa bé đã ló ra khỏi sản môn
Bị khí nghẹn mà chết trong bụng
Khi đến giờ trường Phúc, trường Thọ mà sinh ra
Đứa trẻ đã không qua khỏi
Sao được vị thần cai quản việc chuyển sinh
An bài tới một gia đình khác
Dù phải nhờ mượn bụng người khác mới chào đời
Bác tự vẫn ứng nghiệm đúng như quan sát
Vẫn mệnh, vẫn là khó nuôi
Xem ra bác tự của con người
Quả thật do trời ghi định
Tuyệt đối chẳng thể sửa đổi
Thế nhưng nay xuất hiện một trường hợp
Bác tự có thể thay đổi
Quý vị có tin không?
Số mệnh vốn bất biến
Liệu lần này có là ngoại lệ?
Thổ đầu bị bác tự khắc chế
Thật là nghèo đến đáy mà vẫn không thoát nghèo
Về sao đổi được bác tự
Tự nhiên vẫn mở như nước triều dân
Việc này đúng là lý thì không thể có
Nhưng đời lại thực sự có
Xin kể ra mời bạn lắng nghe
Đời thành hóa
Ở Ti Lý Hình thuộc Phủ Đinh Châu, Phúc Kiến
Có một tên gác ngục họ tưởng tên Trí Thành
Vốn xuất thân từ một gia đình giàu có
Ông Tổ ngày trước rượu nói bác ngát
Kho đụng đầy ấp
Quả là một đại phú hào
Đến đời cha
Vẫn mệnh tuy giảm bớt phần nào
Nhưng vẫn còn như con lạc đà gầy
Đã lớn nhưng vẫn giữ hình dạng
Khi cha mất
Trí Thành mới lên ba
Hai người anh mê cờ bạc
Ông Bướm chưa đầy 10 năm đã phá sạch gia sản
Đến lúc Trí Thành trưởng thành
Thì nhà cửa chẳng còn chỗ cấm dùi
Một hôm Trí Thành nói với hai anh
Gia sản to như thế đều nằm trong tay hai anh
Tiểu đệ thì chưa từng ăn được một bát cơm cha
Cũng không mặc được một tấm áo mẹ để lại
Này những gì tiêu hết không lấy lại được
Vậy còn thứ gì chưa bán hết
Thì cũng nên để lại cho đệ
Cời như chút di vật của cha mẹ
Hai anh đáp
Ngươi sợ chịu thiệt
Thì sao không sinh sớm hơn
Để bọn anh tiêu vào phong nguyệt hết rồi
Giờ sinh sao để muộn còn đòi phúc phẩm
Nhà cửa đã sạch
Chỉ còn chức đầu mục nha dịch ở Ti Lý Hình
Lâu nay cho người ta thuê
Giờ giao cho ngươi
Muốn tự làm hay cho người khác thuê cũng tùy
Trí Thành nghỉ bụng
Ta nghe nói trong nhà môn tiền bạc ra vào rộng rãi
Chi bằng tự mình đám đương
May mắn kiếm được ít vốn
Thì có thể cưới vợ mua nhà
Khỏi phải sống dưới họng hai anh chị dâu mà nhịn nhục
Lại nghe người ta nói
Ở chốn nhà môn
Cơ hội để tu tâm tích đất vốn rất nhiều
Gặp việc thuận tiện
Thì chỉ cần âm thầm niệm vài câu kinh Phật
Không cần nói ra
Thấy ai khó khăn
Thì lạng lẽ bố thí vài đồng
Không cần phô trương
Nửa là để tích âm đức
Nửa là để nuôi dưỡng chính thân tâm mình
Há chẳng phải đều tốt đẹp đấm sao
Thế là chàng đến nhà môn
Nhận lại xuất nô dịch
Bài tiệc mời trưởng mục
Chọn ngày lành
Rồi đứng vào hàng ngủ dưới mái nhà công đường
Bắt đầu chờ việc mà phục vụ
Một hôm tại công đường
Qua ngồi trên án xét xử
Lá thăm đầu tiên được rút ra
Trúng vào tên người hỏi lưu
Phải thi hành hình phạt đánh trượng
Lưu vốn là người hiền lành nhân hậu
Làm sao có thể nở tay đánh người khác
Trí Thành miễn cưỡng cầm lấy bảng tre
Nghiến răng chịu đựng
Đánh xuống từng trượng tên tội nhân
Cảm giác chẳng khác nào
Đang đánh chính thân mình
Tội nhân kêu ai vô
Thì chính Trí Thành cũng kêu ai vô theo
Đánh đến 5 trượng
Nước mắt chảy rồng
Trong lòng còn thầm nghĩ
Là đánh vẫn quá nặng
Sợ tổn âm đức
Nào ngờ Quang Phủ nổi giận
Cho rằng hắn đã nhận tiền từ trước
Để cố ý đánh nhẹ
Nên mới ra tay nhẹ nhàng như vậy
Quang lập tức ném thẻ xuống
Phán rằng tội nhân chỉ chịu 5 trượng
Còn lưu bị phạt 10 trượng
Từ đó về sau
Mỗi lần đến lượt Trí Thành
Thi hành hình trượng
Hắn không dám đánh quá nhẹ
Cũng chẳng dám đánh quá nặng
Chỉ đánh vào phần thịt
Tránh gân cốp
Chỉ đánh vào mông trên
Không đánh gần đầu gói
Dần dần người ta đều gọi hắn là
Thuộc hạ biết thương hình phạt
Một thời gian làm lính sai trong nhà môn
Ai nấy đều lo đúc lót
Để kiếm chỗ tốt
Còn Trí Thành
Phần vì nghèo chẳng có vốn liếng
Phần vì tính an phận
Nên cứ để mọi việc thuận theo tự nhiên
Nào ngờ cái việc không tốn tiền
Để được nhận ấy
Chẳng những không có chút lợi lọc nào
Mà còn tự rước họa vào thân
Không chỉ mất tiền
Mà còn phải chịu đòn phạt
Suốt một năm làm sai dịch
Tiền công không giữ nổi nửa đồng
Còn đòn rôi thì lãnh đến cả ngàn
Muốn sang lại công việc cho kẻ khác
Nhưng người ta thấy hắn đã khổ sở
Mà vẫn chẳng biết đường tìm chỗ lợi
Liền qua sang chèn ép
Kẻ thì đòi hạ giá thuê
Kẻ lại bắt hắn bù thêm chi phí
Hết đường xoay sở
Hắn đành cắn răng tự mình gánh lấy
Trong đám đồng nghiệp
Kẻ thì diễu cực
Người lại chân thành khuyên nhũ
Người chế diễu nói
Không phải người chèo thuyền
Thì đừng đụng vào cây xào tre
Tiền trong nhà môn dễ kiếm thấy sao
Muốn bước vào cửa quan
Trước tiên phải uống một bát nước rửa lòng
Rửa sạch lương tâm
Lại phải đốt một tờ giấy cáo trời
Cáo biệt thiên lý
Rồi mới ăn được bát cơm này
Hãy có chuyện gì là anh lại muốn
Thương tình kẻ khốn khó
Mà hai chữ thương người nơi đây
Vốn cũng là cách gọi khác của cái bao gia
Người ta thì được sạch sẽ
Còn anh thì phải chịu bẩn thiểu
Nghe chửi bới, xỉ nhục
Nếu anh có tấm lòng rộng đến mức
Chấp nhận làm cái bao gia cho thiên hạ
Thì cứ việc mà thương người
Còn không
Thì xin hãy thôi dùng hai chữ ấy đi
Trí Thành nghe vậy chỉ im lặng, không đáp
Người khuyên nhũ thì nói
Chẳng chịu bỏ chút vốn nhỏ
Thì làm sao có vốn lớn mà thu về
Anh cũng nên liều chút vốn
Mua một tấm phiếu để ra ngoài chạy việc
Tự nhiên sẽ có chút đường kiếm chát
Suốt ngày chỉ nắm tay không mà chờ việc
Thì có việc tốt nào mà tới lượt anh
Trí Thành nói
Tôi hiểu cả chứ
Nhưng bọn sai dịch bỏ tiền ra mua chỗ làm
Thì đã phải thu hòi vốn
Lại còn phải kiếm lời
Bắt được phạm nhân là lập tức tìm cách vòi vĩnh
Nếu dọ ép mà lấy được tiền thì còn đỡ
Lỡ ép không xong
Hoặc chẳng mai ép chết người
Hay bị người ta cáo lên quang trên
Thì bề ngoài là bị tra sát tội công khai
Còn bên trong thì tổn âm đức
Đến lúc đó có muốn hối cũng không kịp
Người Quyên Bảo nói
Anh đúng là quá cổ hủ
Người trong nhà môn đều bỏ vốn lấy lời
Nếu muốn đòi 10 phần, 20 phần
Thì mới dễ xảy chuyện
Còn nếu anh chịu thuận khí
Chỉ đòi gấp 1, 2 lần thôi
Thì chẳng khác gì làm ăn nửa bán nửa biếu
Phạm nhân còn phải tạ ơn anh nữa là
Có việc gì bất chắc xảy ra được
Trí Thành ngẫm nghỉ một lúc
Rồi trầm ngâm thang
Cũng có lý
Nhưng hình đường khác với nhà môn phủ huyện
Ở đây không có phiếu rẻ
Hãy động tới là 10 lạng trở lên
Nay tôi ăn còn chẳng đủ
Biết lấy đâu ra vốn
Người Quyên lại nói
Sao anh không rủ vài người bạn góp hỏi
Lấy một nửa nộp cho phòng khoa
Họ tự nhiên sẽ chịu phát phiếu
Phần còn lại
Đợi khi tiền sai dịch vào tay
Rồi hãy trả nợ cũng chưa muộn
Trí Thành nghe xong
Như người mới tỉnh cơn say
Như kẻ trong mộng vừa bừng tỉnh
Hôm sau liền mở tiệc mời hội
Lấy được tiền hội
Rồi đi vò hỏi mua phiếu
Nghe tin tuần án vừa phê xuống
Một bụ người chết đuối
Kẻ phạm tội là Lâm Giám Sinh
Người giàu nhất vùng Đinh Châu
Bình thường hay tiêu tiền phóng túng
Vì thế
Người muốn tranh phiếu rất nhiều
Trí Thành nghĩ
Ta nghe người đời nói
Ai ra tay trước
Thì chiếm thế thượng phong
Liền đi mời người có quyền thông hành
Đưa trước 10 lạng
Viết một tờ phiếu nửa nợ nửa trả
Hôm sau Chiếu chỉ ra
Anh ta nhận lệnh bài đi bắt người
Rồi tìm thêm một người phụ theo cùng
Không ngờ Lâm Giám Sinh
Đã biết trước chuyện bị điều tra
Hắn có người quen làm quan ở Hà Nam
Nên đã sớm tới Hà Phủ
Xin thư cầu cứu
Bản thân không có ở nhà
Chỉ có cha hắn ra tiếp
Cha hắn tóc bạc trắng
Là bậc lão niên từng dự hỏi hương ẩm
Vinh dự dành cho người có đức hạnh trong làng
Con thì phóng khoáng tiêu tiền
Nhưng ông cụ lại rất keo kiệt
Ông ta chỉ phong cho Trí Thành 2 lạng
Coi như tiền giảm nhẹ
Rồi xin anh ta trở về trình quan rằng
Không bắt được
Trí Thành thấy ông cụ là bậc đức hạnh
Không tiện đổi sắc mặt mà vòi vĩnh
Hơn nữa
Trên phiếu chưa ghi tên bị cáo
Cũng không tiện dẫn ông cụ vào công đường đối chất
Đành phải kéo dài vài ngày
Chờ khi người con hào phóng trở về
Món tiền béo này vẫn còn đó
Không sợ ai cướp mất
Nào ngờ quan tra khảo lại là kẻ lòng tha vô độ
Từ lâu đã biết
Lâm Giám Sinh là đại phú
Vừa trông thấy tờ trạng
Liền xem như một thửa rượu màu mỡ
Sao chịu để nó trôi đi
Hôm sau ngồi công đường liền hỏi
Lâm Giám Sinh đã bắt về chưa?
Trí Thành đáp
Trước khi tiểu nhân tới
Hắn đã sang Hà Nam
Xin lão gia rộng thời hạn
Chờ hắn về sẽ giải trình
Quan tra khảo lên cơn đại nộ
Cho rằng Trí Thành ăn tiền thả phạm nhân
Bèn chọn loại hình hạn nặng
Trí Thành sau trận đòn
Toàn thân đau đớn như xương cốt vỡ vụng
Hắn phải nhờ người khác khiêng về nhà
Vừa đặt xuống đất
Hắn đã lê từng chút một tới bàn thờ
Quỳ sụp trước thần minh
Giọng rung rảy khấn nguyện
Còn không dám mơ tới món tiền béo bở nữa
Chỉ cầu mong sớm được giải thoát
Khỏi tai ương này
Nhưng Lâm Giám Sinh vẫn không chịu về
Đến kỳ đối tra lần thứ ba
Thịt mông Trí Thành đã thói rửa
Chịu không nổi đòn tim
Bèn quỳ sụp dập đầu thưa
Tiểu nhân số mệnh hỏng hiu
Việc đáng lẽ không nặng
Lại thành tai họa lớn
Kính xin lão gia đổi cử một người
Có vận khí hanh thông đi truy bắt
Mai đầu Lâm Giám Sinh còn có ngày trở về
Hoàng Trên nghe xong
Lập tức đổi người trực nhật ngay tại công đường
Những lời Trí Thành buộc miệng nói ra
Ban đầu chỉ là lời oán tháng
Cốt mong tìm đường rút thân
Nào ngờ lại hóa thành lời ứng nghiệm
Quả nhiên vừa đổi người ngày trước
Sang ngày hôm sau
Lâm Giám Sinh đã trở về
Kẻ nhận phiếu mới chẳng tốn một đồng
Không chịu chút nhập nhằn
Lại ung dung thu được một món tiền lớn
Chỉ trong vài ngày
Toàn bộ vụ án đã khép lại
Riêng Trí Thành thì vốn liếng tiêu tan
Chỉ môi được võn vẹn hai lạng tám tiền
Gọi là tiền khoan giảm
Chẳng đủ mua thuốc
Chữa những vết thương vì roi vọt
Lại còn gánh thêm nỡ nần
Từ đó về sau
Hắn không dám bén mạng đến việc mua phiếu nữa
Đầm lao thì lỗ
Giữ phần cũng chẳng khá hơn
Muốn kiếm tiền thì không có đường
Mà tránh tiền cũng chẳng yên
Hơn hai mươi năm lăn lộn chốm nhà môn
Hắn tận mắt
Thấy không ít kẻ tai trắng
Mà gây dựng nên cơ nghiệp
Còn bản thân thì áo không đủ che thân
Cơm chẳng đủ no bụng
Trong ngoài nhà môn
Ai cũng gọi hắn bằng một biệt hiệu
Gã suối quẩy
Đám nhà dịch giữ cổng
Mỗi sáng hỡi chạm mặt hắn
Là thế nào cũng buông mấy tiếng
Đại cát đại lợi
Để trừ xui
Lâu ngày
Ngay cả quan lớn trong phủ
Cũng nghe đến cái tên ấy
Ban đầu
Vị quan tiềm nhiệm
Chỉ cấm Trí Thành vào công đường
Vào các ngày mùng 1 và ngày rằm
Còn ngày thường
Vẫn cho theo ban trực
Về sau
Phủ đổi sang một vị tiến sĩ trẻ
Người Dương Châu
Vốn rất chuộng hình thức
Trong đám nhà dịch
Ai mụ áo chỉnh tề
Dán vẻ sạch sẽ
Thì được ông ta để mắt ưu ái
Còn kẻ nào áo quần rách rưới
Bộ dạng nhết nhát
Nhẹ thì mắn, nặng thì đánh
Cổ ngữ có câu
Sở vương thích vòng eo nhỏ
Trong cung điều chết đói
Ý nói
Người trên ham chuộng điều gì
Thì kẻ dưới
Đua nhau làm theo điều ấy
Bởi vì Quang mới
Có sở thích như vậy
Nên chỉ trong thời gian ngắn
Từ trên xuống dưới nhà môn
Đều đua nhau ăn mặc lụa là gắm vóc
Cài hoa nhài trên tóc
Giấu hương ăn tức
Trong tay áo
Mong lọt vào mắt xanh của Quang
Mà được ban chúc ân huệ
Riêng Trí Thành thì trong tay
Không một đồng
Muốn mời mọc ai cũng chẳng bùi đến
Quang mới nhậm chức
Đã hai tháng
Vậy mà chưa từng sai phái hắn lấy một lần
Thỉnh thoảng chạm mặt
Quang cũng không thèm gọi tên
Chỉ quát lạnh lùng
Tên nô tài chưa được giáo hóa
Trí Thành làm lụm quần quật
Mà chẳng được trọng dụng
Trong lòng khổ sở vô cùng
Bỗng một hôm
Quang gõ hai tiếng mở
Triệu tập
Đám nhà dịch đều kéo đến chờ lệnh
Thấy Quang còn chưa ra công đường
Mọi người bèng ngồi bợt xuống đất
Tán gỗ cho qua giờ
Trí Thành tự biết
Mình không hợp thời
Lặng lẽ lủi ra phía sau tấm bình phong
Ngồi một mình nép bóng
Trong đám
Có người nói
Dạo này mới tới một thầy bói
Gọi là Hoa Dương Sơn Nhân
Đoán cực kỳ chuẩn
Nói đâu chúng đó
Người khác tiếp lời
Thật vậy
Hôm trước ta đến xem
Ông ấy bảo ngày mai sao dịch mã nhập cung
Không sao quả nhiên
Được sai đi tỉnh thành đưa lễ
Lại một người nói
Ta hôm nọ cũng đi xem
Ông ấy bảo ngày mai
Sao ân tin nhập mệnh
Quả nhiên hôm sau được thưởng cho một tờ bài tốt
Mọi người xôn xao bàn tán
Vậy thì mai chúng ta cùng đi xem thử
Có kẻ đã đi xem rồi
Liền nói
Nhưng cửa tiệm đông nghịch
Chen chẳng lọt
Phải chờ nửa ngày mới tới lượt
Trí Thành nghe vậy
Trong lòng thầm nghĩ
Nếu đúng như thế
Ông ta hẳn là một vị thần sống
Ta lợn đợn nửa đời
Chẳng biết có ngày nào
Đổi vận hay không
Vốn cũng muốn đi xem thử
Nhưng theo hầu quang phủ
Lấy đâu ra nửa ngày nhàn rỗi để đứng chờ
Đang còn phân vân
Chợt ba tiếng mỏ quang lên
Quang phủ xuất đường
Đúng lúc ấy
Một ông từ bọc viện
Vội vã đến nợp trạng
Kêu khóc rằng vợ mình bị người cùng viện
Đánh trọng thương
Tính mạng chỉ còn trong khoảnh khắc
Cuối sinh quang trơn ra tay cứu gấp
Hoàng tra khảo ban đầu
Định bác đơn
Nhưng vừa nhìn thấy Trí Thành đứng dưới bậc thềm
Liền nở nụ cười
Gọi cái thằng nô tài chưa được giáo hóa
Ta bấy lâu không dùng đến ngươi
Nào ngờ hôm nay
Lại gặp đúng một cặp nguyên cáo
Bị cáo cũng chưa được giáo hóa
Đúng là nghìn năm khó gặp
Vậy giao cho ngươi đi bắt người
Cảm ơn các bạn đã đồng hành cùng chúng tôi
Câu chuyện còn nhiều điều bất ngờ đang chờ
Xin mời các bạn tiếp tục đón nghe trong tập sau
Chúc quý vị một buổi tối an lành
Và tràn đầy niềm vui
Chào tạm biệt
