[Gây Sốc] THÓI QUEN Số MỘT MÀ NGƯỜI SỐNG THỌ Đến 100 TUỔI Hoàn Toàn KHÔNG LÀM, Bất NgỜ KHÓ TIN
119 Lượt xem video·25 thg 6, 2026
[Gây Sốc] THÓI QUEN Số MỘT MÀ NGƯỜI SỐNG THỌ Đến 100 TUỔI Hoàn Toàn KHÔNG LÀM, Bất NgỜ KHÓ TIN
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIVideo này cảnh báo người cao tuổi (đặc biệt là trên 70 tuổi) về những sai lầm trong vận động. Tác giả nhấn mạnh rằng việc tập luyện quá sức hoặc sai phương pháp có thể gây tổn thương khớp và cột sống do khả năng phục hồi suy giảm. Thay vì chạy theo cường độ, người già cần lắng nghe cơ thể và tập luyện nhẹ nhàng để duy trì sức khỏe bền vững và sự độc lập trong sinh hoạt.
Liệu có phải chính một bài tập mà hàng triệu người cao tuổi vẫn tin tưởng thực hiện
mỗi ngày lại đang âm thầm bào mòn đầu gối, cột sống và rút ngắn những năm tháng khỏe mạnh của tuổi già?
Thưa quý vị, khi bước vào chặng đường sau cùng của cuộc đời,
điều quý giá nhất không còn là tiền bạc, điều vị hay những thành tựu đã đạt được,
mà chính là khả năng tự mình đứng dậy mỗi sáng,
tự bước đi trên đôi chân của mình và tận hưởng cuộc sống một cách độc lập, tự chủ.
Đó cũng là mong muốn rất đối giản dị,
nhưng vô cùng thiêng liêng của hầu hết những người đã đi qua tuổi 60, 70 hay thậm chí 80.
Chính vì vậy mà rất nhiều quý vị luôn cố gắng duy trì việc vận động mỗi ngày.
Dù trời nắng hay trời mưa, nhiều người vẫn thức dậy từ rất sớm để đi bộ,
tập thể dục hoặc tham gia các hoạt động rèn luyện thân thể với niềm tin rằng mình đang đầu tư cho sức khỏe.
Đó là một tinh thần rất đáng trân trọng.
Tuy nhiên, điều mà không phải ai cũng biết là vận động đúng mới thực sự mang lại lợi ích,
còn vận động sai đôi khi lại tạo ra những tổn thương âm thầm tích tụ qua nhiều năm tháng.
Trong suốt quá trình nghiên cứu và đồng hành cùng sức khỏe người cao tuổi,
tôi nhận thấy một thực tế đáng suy ngẫm.
Không ít người rất chăm chỉ tập luyện, nhưng sức khỏe sơn khớp vẫn ngày càng suy giảm.
Họ đi bộ, điều đạn mỗi ngày nhưng đầu gối vẫn đau.
Họ vận động thường xuyên nhưng lưng vẫn nhức mỏi.
Họ dành rất nhiều thời gian cho việc rèn luyện nhưng khả năng giữ thăng bằng,
sức mạnh cơ bắp và độ linh hoạt lại giảm dần theo thời gian.
Điều này khiến nhiều người băn khoăn.
Tại sao mình đã cố gắng rất nhiều mà kết quả lại không như mong đợi?
Liệu vấn đề nằm ở tuổi tác hay còn một nguyên nhân sâu xa nào khác?
Khoa học hiện đại đã chỉ ra rằng khi cơ thể bước sang tuổi già,
hệ cơ sơn khớp không còn hoạt động giống như thời thanh niên,
suôn khớp bắt đầu mỏng hơn, mật độ sơn giảm dần,
các khối cơ cũng mất đi một phần sức mạnh tự nhiên.
Vì vậy, có những hình thức vận động tưởng như vô hại
nhưng lại tạo áp lực quá mức lên các cấu trúc đang dần lão hóa này.
Điều đáng nói hơn là nhiều hoạt động nằm trong số đó lại vô cùng phổ biến.
Chúng được truyền ta nhau như những phương pháp rèn luyện lý tưởng
được nhiều người thực hiện mỗi ngày mà không hề nhận ra những rủi ro tiềm ẩn phía sau.
Chính vì quá quen thuộc nên rất ít người đặt câu hỏi liệu chúng
có thực sự phù hợp với cơ thể sau tuổi 60 hay không?
Trong nội dung hôm nay, tôi sẽ cùng quý vị phân tích 5 hình thức vận động
mà rất nhiều chuyên gia lão khoa khuyến nghị người cao tuổi cần xem xét lại.
Đây không phải là những lời cảnh báo
nhằm khiến quý vị lo lắng hay từ bỏ việc tập luyện.
Ngược lại, mục đích là giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ thể mình
để lựa chọn cách vận động thông minh, an toàn và hiệu quả hơn.
Đặc biệt, hình thức vận động đứng ở vị trí đầu tiên trong danh sách hôm nay
có thể sẽ khiến rất nhiều người bất ngờ
bởi đây là hoạt động mà phần lớn chúng ta từng được khuyên
nên thực hiện thường xuyên để tăng cường sức khỏe.
Thế nhưng, với người đã bước qua tuổi 60 hoặc đang có dấu hiệu thoái hóa khớp,
những tác động âm thầm của nó đôi khi lớn hơn những gì chúng ta tưởng tượng.
Sự khác biệt giữa một người vẫn đi lại nhanh nhẹn ở tuổi 90
và một người phải phụ thuộc vào người thân ở tuổi 75
không chỉ nằm ở việc họ có tập thể dục hay không.
Điều quan trọng hơn là họ lựa chọn hình thức vận động nào,
tập luyện ra sao và có hiểu đúng về nhu cầu của cơ thể mình hay không.
Tôi từng gặp rất nhiều người cao tuổi mang theo nỗi thất vọng khi đến thăm khám.
Họ nói rằng mình chưa từng lời vận động, ngày nào cũng tập luyện đều đặn.
Có người đi bộ nhiều cây số mỗi sáng,
có người tham gia các câu lạc bộ thể dục trong nhiều năm liên tiếp,
nhưng rồi những cơn đau đầu, gối ngày càng tăng lên,
vùng thắt lưng ngày càng cứng hơn,
việc leo cầu thang trở nên khó khăn hơn trước.
Điều khiến họ bất ngờ là nguyên nhân đôi khi không nằm ở việc tập quá ít,
mà lại nằm ở việc tập chưa phù hợp với thể trạng tuổi già.
Một số động tác tạo áp lực lạp đi lạp lại lên khớp vối,
cột sống hoặc hệ tim mạch trong thời gian dài
có thể khiến cơ thể hao mòn nhanh hơn thay vì khỏe mạnh hơn.
Vì vậy, nếu quý vị thực sự mong muốn giữ được khả năng tự đi lại,
tự chăm sóc bản thân và duy trì sự độc lập trong nhiều năm tới,
xin hãy dành thời gian theo dõi trọn vẹn video này.
Những điều được chia sẻ không chỉ giúp quý vị tránh được các sai lầm phổ biến,
mà còn giúp lựa chọn được những phương pháp vận động phù hợp hơn
với cơ thể ở giai đoạn hiện tại.
Ở phần cuối chương trình, tôi cũng sẽ chia sẻ những nguyên tắc vận động
được nhiều người sống khỏe và duy trì khả năng đi lại tốt
ở tuổi 90 đến 100 áp dụng trong cuộc sống hàng ngày.
Đó đều là những nguyên tắc đơn giản, dễ thực hiện,
nhưng mang lại giá trị rất lớn đối với sức khỏe xương khớp,
cơ bắp và khả năng giữ thăng bằng.
Nếu quý vị thấy chủ đề này hữu ích, hãy để lại bình luận cho tôi biết.
Năm nay quý vị bao nhiêu tuổi?
Và hiện tại quý vị thường tập luyện theo hình thức nào mỗi ngày?
Những chia sẻ của quý vị sẽ là nguồn động lực quý giá
để nhiều người cùng thế hệ học hỏi lẫn nhau
trên hành trình giữ gìn sức khỏe tuổi già.
Bây giờ, chúng ta hãy cùng bắt đầu với hình thức vận động đầu tiên,
cũng là sai lầm phổ biến nhất mà rất nhiều người đang thực hiện
mỗi ngày mà không hề nhận ra những ảnh hưởng lâu dài của nó
đối với đôi chân và cuộc sống của mình.
Phần 1. Lý do y học khiến các bài tập thời trẻ
trở thành độc dược ở tuổi 70.
Trước khi chúng ta cùng nhau đi sâu và phân tích danh sách xếp hạng của ngày hôm nay,
có một nguyên lý y học cốt lõi dưới góc độ khoa học
mà tôi vô cùng mong muốn quý vị phải thấu hiểu
một cách thật thấu đáo. Đó chính là lý do tại sao
những bài tập vận động, những động tác thể dục
hoàn toàn bình thường và bổ ích thời trẻ tuổi
này lại có thể biến thành một thứ độc dược tàn nhẫn
đối với cơ thể ở độ tuổi sau 70 nếu không hiểu rõ bản chất sinh học
của điều này. Cho dù quý vị có cố gắng thay đổi
từ bài tập này sang bài tập khác, cơ thể vẫn sẽ
tiếp tục lập lại những tổn thương tương tự dưới
một hình thức khác mà thôi. Lý do thực ra vô cùng đơn giản
và chân phương dưới góc nhìn của tạo hóa, đó là
vì lượng nước dự trữ bên trong cơ thể và khả năng tự phục hồi
của tế bào. Con người sẽ thay đổi một cách cực kỳ mạnh mẽ
sau khi bước qua cột mốc tuổi 70. Quý vị
hãy thử nhớ lại, làn da của những đứa trẻ sơ sinh
hoặc con cháu của chúng ta lúc mới trao đời,
cơ thể chúng luôn căng mọng, mềm mại vì
chan đầy dòng nước mát lành của sự sống. Khi con người
mới sinh ra, lượng nước chiếm tới khoảng 80%
trọng lượng của toàn bộ cơ thể. Thế nhưng khi chúng ta
bước sang độ tuổi xế chiều sau 70, tỷ lệ này
sẽ bị sụt giảm nghiêm trọng xuống chỉ còn sấp xỉ 50%.
Điều này mang một chiếc lý nhân sinh và sinh học
sâu sắc rằng, cơ thể của chúng ta đang phải trải qua
một quá trình khô héo dần từng chút một, giống như
một cái cây cổ thụ đang mất dần dòng nhựa sống theo thời gian.
Từ hệ thống các khối cơ bắp, các sợi gân kheo,
các thành mạch máu, cho đến các địa điểm nằm giữa
các đốt sống, tất cả đều đang bị thiếu nước và
trở nên sơ cứng, giòn xốp và dễ bị tổn thương hơn
bao giờ hết. Đây chính là thực trạng thực sự đang
diễn ra bên trong cơ thể quý vị mỗi khi vận động.
Lý luận và phương pháp tập luyện của thời trẻ tuổi buôn dĩ
luôn dựa trên nguyên lý tạo áp lực mạnh mẽ để phá vỡ
các sợi cớ cũ, sau đó thông qua quá trình cơ thể tự sửa
chữa, tổng hợp chất dinh dưỡng để giúp khối cơ bắp
mới trở nên to khỏe và mạnh mẽ hơn. Nguyên lý này
chỉ có thể hoạt động hiệu quả khi cơ thể của chúng ta có đầy
đủ lượng nước nội bào cùng năng lực phục hồi tế bào
mạnh mẽ của tuổi thanh xuân. Tuy nhiên, đối với cơ thể
của một người đã qua tuổi 70 khi chức năng tự sửa
chữa của tạng phủ đã suy giảm. Nếu quý vị tiếp tục
áp dụng các bài tập nặng để phá vỡ các cấu trúc mô
như vậy, thì quá trình phục hồi của cơ thể sẽ
hoàn toàn bất lực, không thể đuổi kịp tốc độ tàn phá.
Các tổn thương vi mô không được chữa lành kịp thời
sẽ tích tụ lại thành các ổ viêm nhiễm liên tục, từ đó
sinh ra các cơn đau mãn tính, làm sơ cứng các khớp
khiến cơ thể ngày càng khó chuyển động và cuối cùng
là dẫn đến nguy cơ phải nằm địa dường. Chính vì thế,
kẻ thù lớn nhất đối với việc vận động dưỡng sinh từ sau
tuổi 7 mới hoàn toàn không phải là tình trạng lười biếng hay
không chịu vận động, mà nó lại nằm ở tình trạng vận động quá sức
và vận động sai phương pháp. Có câu nói rằng
cơ bắp sẽ không bao giờ phản bội bạn. Nhưng dưới góc độ y học
nếu quý vị áp dụng sai phương pháp và ép uổng cơ thể quá mức
hệ cơ xương khớp sẽ sẵn sàng phản bội quý vị
một cách vô cùng dễ dàng. Cái giá phải trả
cho sai lầm đó sẽ vượt xa những cơn đau đầu gối
hay đau lưng thông thường hằng ngày. Nó có thể biến thành
những hệ lụy đau lòng không thể cứu vãn như việc
mất đi hoàn toàn khả năng đi lại tự do hoặc thậm chí
là làm gia tăng huyết áp đột ngột khiến trái tim ngừng đập.
Sau đây, để giúp quý vị có cái nhìn đúng đắn
và tự điều chỉnh lại nếp sống của mình, tôi sẽ
lần lượt công bố danh sách 5 hình thức vận động nguy hiểm
mà nhiều người lớn tuổi hiện nay vẫn nghĩ là tốt
nhưng thực chất lại đang rút ngắn tuổi thọ của bản thân.
Kính mong quý vị hãy vừa lắng nghe bằng sự thông thái, vừa đối chiếu
lại một cách nghiêm túc với các hoạt động trong cuộc sống hằng ngày của mình nhé.
Phần 2, 5 thói quen mà những người
sống thọ đến 100 tuổi hoàn toàn không làm.
Vị trí thứ 5, cố chịu đau để đi bộ 10.000 bước mỗi ngày.
Khi nhắc đến vị trí thứ 5 trong danh sách này,
tôi hiểu rằng rất nhiều quý vị sẽ cảm thấy bất ngờ
bởi suốt nhiều năm qua, đi bộ luôn được xem là
một trong những phương pháp vận động đơn giản, an toàn và được khuyến khích
rộng rãi nhất. Thực tế, đi bộ đúng cách quả
thật là món quà tuyệt vời dành cho tim mạch,
hệ tuần hoàn và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên,
điều đáng nói không nằm ở việc đi bộ,
mà nằm ở việc nhiều người đã biến một phương pháp dưỡng
sinh thành một cuộc chạy đua thành tích với những con số vô trì.
Trong nhiều năm gần đây, mục tiêu 10.000 bước mỗi ngày
được lan truyền mạnh mẽ đến mức không ít người xem đó là tiêu chuẩn
bắt buộc để đánh giá sức khỏe. Nhiều quý vị thức dậy
mỗi sáng không còn hỏi cơ thể hôm nay cảm thấy thế nào,
mà lại nhìn vào chiếc đồng hồ đếm bước chân xem mình còn thiếu bao nhiêu bước.
Từ góc độ y học lão khoa, đây là một sự thay đổi
rất đáng suy ngẫm bởi cơ thể con người không phải là một
cố máy được lập trình bằng con số. Điều khiến tôi lo lắng nhất
là hình ảnh nhiều quý vị vẫn tiếp tục đi khi đầu gối đã đau,
khi thắt lưng đã nhức, khi bàn chân đã mỏi rã rời.
Có người nghĩ rằng chỉ cần cố thêm một chút nữa
là sẽ khỏe hơn. Có người sợ nghỉ ngơi sẽ
khiến cơ thể yếu đi. Nhưng thực tế, cơn đau
không phải là kẻ thù, mà là ngôn ngữ mà cơ thể đang dùng
để trò chuyện với chúng ta. Sau tuổi 70,
lớp suôn khớp ở đầu gối đã trải qua hàng chục
năm làm nhiệm vụ nâng đỡ toàn bộ trọng lượng cơ thể.
Lượng dịch khớp giảm dần, khả năng đàn hồi suy yếu
và tốc độ phục hồi không còn như thời thanh xuân.
Mỗi bước chân đặt xuống mặt đất đều tạo ra một lực tác động
đáng kể lên đầu gối, cột sống và cổ chân.
Khi hành động ấy được lập lại hàng ngàn lần trong trạng thái đau đớn,
tổn thương sẽ tích luy âm thầm từng ngày. Tôi thường
ví đầu gối tuổi già giống như một bản lề đã phục vụ
trung thành suốt nhiều thập kỷ. Nếu được bảo dưỡng hợp lý,
nó vẫn có thể hoạt động bền bỉ rất lâu.
Nhưng nếu mỗi ngày đều bị ép mở đóng quá mức,
bất chấp tiếng kêu răng rắc cảnh báo, thì đến một lúc nào đó
sự hư hỏng sẽ xuất hiện và rất khó phục hồi.
Một sai lầm khác là nhiều người tin rằng càng đi nhiều càng tốt.
Đây là cách suy nghĩ xuất phát từ tuổi trẻ,
khi cơ thể còn dư thừa khả năng sửa chữa tổn thương,
nhưng tuổi già hoạt động theo nguyên lý hoàn toàn khác. Mục tiêu
không còn là đạt thành tích cao hơn hôm qua,
mà là duy trì sự ổn định lâu dài trong nhiều năm tới.
Các nghiên cứu hiện đại về người cao tuổi cho thấy rằng,
đối với phần lớn những người trên 70 tuổi, khoảng từ 5.000
đến 7.000 bước mỗi ngày đã đủ mang lại phần lớn lợi ích
cho tiềm mạch, tuần hoan máu và tuổi thọ.
Sau ngưỡng đó, lợi ích tăng thêm không đáng kể, trong khi
nguy cơ mài mòn khớp, đau cơ và mệt mỏi lại tăng lên rõ rệt.
Điều thú vị là nguồn gốc của con số
10.000 bước vốn không phải xuất phát từ một tiêu chuẩn
y học nghiêm ngặt như nhiều người vẫn tưởng.
Nó được phổ biến rộng rãi từ nhiều thập niên trước trong các chiến dịch
quảng bá thiết bị đến bước chân. Theo thời gian,
con số ấy được lặp đi lặp lại nhiều đến mức trở thành một niềm tin phổ biến.
Nhưng cơ thể, con người không vận hành theo khẩu hiệu quảng cáo.
Cơ thể vận hành theo sinh học, theo tuổi tác
và theo những giới hạn rất riêng của từng cá nhân.
Tôi luôn nhắc các bệnh nhân lớn tuổi của mình rằng,
đừng để chiếc đồng hồ thông minh hiểu cơ thể
quý vị hơn chính quý vị. Không một ứng dụng nào
có thể cảm nhận được độ cứng của đầu gối vào buổi sáng.
Không một thiết bị điện tử nào hiểu được cơn đau âm mỉ trong thắt lưng
hay sự mệt mỏi đang tích tụ bên trong cơ thể.
Kể từ ngày mai, thay vì chăm chăm nhìn vào số bước,
quý vị hãy thử lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn. Nếu hôm đó,
đầu gối linh hoạt, hơi thở nhẹ nhàng và tinh thần phân chấn.
Quý vị có thể thong thả đi bộ lâu hơn một chút,
nếu cơ thể báo hiệu mệt mỏi, đau nhức hoặc mất sức.
Hãy cho phép bản thân nghỉ ngơi mà không cảm thấy tội lỗi.
Trong triết lý dưỡng sinh phương, đồng có một
quan điểm rất sâu sắc. Nghỉ ngơi đúng lúc cũng là
một hình thức rèn luyện. Người biết dừng lại khi cần thiết
không phải là người yếu đuối, mà là người hiểu rõ quy luật của cơ thể.
Đôi khi, một ngày nghỉ hợp lý lại giúp đôi chân khỏe
mạnh hơn nhiều ngày, cố gắng quá sức.
Tập động tắt squat sâu theo cảm tính và tự phát.
Động tác ngồi sổm, hay còn được biết đến với tên gọi
squat từ lâu, đã được xem là một trong những bài tập
kinh điển giúp tăng cường sức mạnh cho vùng đùi, hông và chân.
Trong giới thể thao, nó thậm chí được gọi là
vua của các bài tập chân. Điều đó hoàn toàn
không sai. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ rất nhiều bài tập
được thiết kế cho cơ thể tuổi trẻ, lại đang bị áp dụng
nguyên vẹn cho cơ thể tuổi 70. Ngày nay,
chỉ cần mở điện thoại là quý vị có thể thấy vô số video
hướng dẫn tập squat. Nhiều người nhìn thấy người trẻ tập được
thì nghĩ rằng mình cũng có thể làm tương tự.
Nhưng điều mà màn hình điện thoại không cho quý vị thấy là
hệ khớp của một người 25 tuổi khác rất xa hệ khớp
của một người 75 tuổi. Hai sai lầm phổ biến nhất
mà tôi thường gặp là việc hạ người xuống quá sâu
và để đầu gối lao mạnh về phía trước vượt qua
khả năng kiểm soát của cơ thể. Khi đó, gần như toàn bộ
áp lực cơ học sẽ dồn thẳng vào khớp gối,
nơi vốn đã chịu nhiều hormone nhất sau hàng chục năm vận động.
Quý vị hãy hình dung lớp sụn trên bên trong đầu gối
giống như một tấm đệm giảm chấn.
Khi còn trẻ, tấm đệm ấy dày, mềm và dầu nước
nên có thể hấp thu lực rất tốt. Nhưng sau tuổi 70,
cấu trúc đó dần mỏng đi, khô hơn và kém đàn hồi hơn.
Việc liên tục ngồi sồm sâu chẳng khác nào ép
một tấm đệm cũ ký, phải gánh chịu áp lực vượt qua
khả năng của nó. Trong quá trình thăm khám, tôi từng gặp
rất nhiều trường hợp người lớn tuổi xuất hiện tình trạng
rách sụn chêm sau thời gian dài tự tập squat sâu tại nhà.
Điều đáng tiếc là đa số họ đều bắt đầu với
mong muốn cải thiện sức khỏe. Họ không ngờ rằng
bài tập tưởng như đơn giản ấy lại trở thành nguyên nhân
dẫn đến đau khớp kéo dài. Một sự thật mà quý vị cần ghi nhớ
là sụn chêm không giống da hay cờ bắp.
Khi bị tổn thương, khả năng tự phục hồi của nó rất hạn chế
vì lượng máu nuôi dưỡng vùng này rất ít. Chính vì vậy,
một tổn thương nhỏ nếu kéo dài có thể dẫn đến
đau mạng tính, hạn chế vận động và trong nhiều trường hợp
phải can thiệp phẫu thuật, không chỉ đầu gối chịu áp lực.
Nhiều người còn có thói quen nín thở
và gồng cứng toàn thân khi đứng lên từ tư thế squat.
Hành động tưởng chừng vô hại này lại khiến áp lực trong lồng ngực
tăng vọt, kéo theo huyết áp tăng mạnh. Đối với người
có bệnh lý tim mạch hoặc tăng huyết áp, đây là yếu tố
nguy cơ rất đáng lưu ý. Tôi thường nói với các bệnh nhân rằng
bài tập tốt nhất không phải là bài tập khó nhất.
Bài tập tốt nhất là bài tập mà cơ thể có thể duy trì lâu dài
mà không gây tổn thương. Nếu muốn tăng cường sức mạnh cơ đùi,
quý vị chỉ cần đứng phía sau một chiếc ghế chắc chắn,
hai tay vị nhẹ để giữ thăng bằng rồi khụy gối
ở biên độ vừa phải. Trong y học phục hồi chức năng, hình thức này
thường được gọi là squat nong. Chỉ cần hạ người xuống khoảng
45 độ rồi đứng lên chậm rãi là các nhóm cơ đùi
đã được kích hoạt hiệu quả. Quan trọng hơn, khớp gối
được bảo vệ tốt hơn rất nhiều so với việc cố ngồi sát
xuống đất. Điều tôi mong quý vị thay đổi không chỉ là
kỹ thuật tập luyện mà còn là cách suy nghĩ. Chúng ta đã
quen với quan niệm rằng phải đau mới có hiệu quả,
phải mệt mới đáng công tập luyện. Nhưng với tuổi già,
chiếc ly ấy cần được điều chỉnh. Sức khỏe không được xây dựng
bằng sự hành hạ cơ thể mà được xây dựng bằng sự thấu hiểu
cơ thể. Nếu thấy lời chia sẻ này hữu ích, quý vị hãy
bình luận số 2 bên dưới. Đó là cách đơn giản để tôi biết
rằng quý vị vẫn đang quan tâm và đồng hành trên
hành trình sống khỏe, sống có chất lượng từng ngày, vị trí
thứ 3, leo núi hoặc đi dã ngoại
ở những địa hình có dốc xuống. Khi nhắc đến vị trí thứ 3 này,
tôi hiểu rằng nhiều quý vị sẽ có cảm giác bất ngờ,
thậm chí phản ứng rằng leo núi hay đi dã ngoại
vốn là một trong những hình thức vận động được xem là
chuẩn vàng cho sức khỏe người lớn tuổi. Thực tế,
dưới góc nhìn y học sự phòng, tôi cũng hoàn toàn đồng ý rằng
việc hòa mình vào thiên nhiên, hít thở không khí trong lành
và vận động giữa không gian xanh mang lại lợi ích rất lớn cho
tim mạch, tinh thần và khả năng điều hòa cảm xúc.
Nhưng trong y học lão khoa, chúng ta luôn phải nhìn vào
điểm gãy nguy cơ và ở đây điểm nguy hiểm không nằm
lúc leo lên mà nằm lúc quý vị đi xuống dốc.
Từ kinh nghiệm lâm sàng, tôi phải nhấn mạnh rằng phần lớn
các chấn thương nghiêm trọng trong leo núi không xảy ra ở đoạn
đi lên mà lại tập trung ở giai đoạn xuống núi.
Khi cơ thể đã tiêu hào năng lượng, hệ cơ bắp rơi vào trạng thái
mệt mỏi, phản xạ thần kinh chậm lại, thì việc kiểm soát
bước chân trên địa hình dốc trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Dưới góc độ cơ sinh học, khi đi xuống dốc, nhóm cơ đùi trước
và cảng chân phải hoạt động như một hệ thống phanh sinh học
vừa kéo rãn, vừa co kiểm soát liên tục để giữ
cơ thể không lao về phía trước. Đây chính là dạng
vận động co lệch tâm kéo dài, vốn gây áp lực rất lớn
Điều nguy hiểm hơn mà tôi muốn quý vị đặc biệt ghi nhớ
là nguy cơ trượt ngã trên bề mặt dốc.
Trong y học chấn thương, gái cổ xương đùi hoặc gái vùng hông
ở người cao tuổi được xem là một biến cố có thể thay đổi
hoàn toàn cuộc đời, dù y học hiện đại có thể thay
khớp háng và phục hồi chức năng. Nhưng thực tế
lâm sàng cho thấy không phải ai cũng quay lại được
khả năng đi lại độc lập như trước. Tôi từng chứng kiến
nhiều trường hợp chỉ một cú ngã nhẹ trên bậc đá trơn
cũng đủ khiến một người vốn khỏe mạnh phải bước vào
hành trình nằm viện kéo dài. Và đó là điều mà
không ai trong chúng ta mong muốn. Tôi cũng muốn nói rõ với
những quý vị nghĩ rằng mình không leo núi thì không cần
quan tâm. Nguy cơ này hoàn toàn tương tự khi quý vị đi
xuống cầu thang đá ở chùa, bậc tam cấp cao
hoặc những đoạn dốc nhỏ quanh khu dân cử. Đặc biệt
trong điều kiện thời tiết ẩm hoặc trời mưa, độ
chân trượt tăng lên đáng kể. Với góc nhìn thực hành
tôi thường khuyên rằng quý vị có thể đi bộ nhẹ nhàng
khi lên dốc để rèn tim phổi. Nhưng khi xuống dốc nên cân nhắc
sử dụng phương tiện hỗ trợ hoặc giảm tải tối đa
áp lực lên khớp gối. Nếu bắt buộc phải đi bộ
hãy sử dụng gậy chống chuyên dụng, đi chậm dãi, bước ngắn
và giữ trọng tâm ổn định. Đồng thời đừng ngân ngại
dừng lại nghỉ khi cơ thể có dấu hiệu mệt. Vị trí
thứ 2 tập các bài tập rèn luyện sức mạnh cơ bắp
trong trạng thái nín thở. Hiện nay tôi quan sát thấy
ngày càng nhiều quý vị tham gia các phòng tập gym hoặc
câu lộng bộ thể hình. Đây là một tín hiệu rất đáng mừng
bởi nó cho thấy nhận thức về rèn luyện sức mạnh cơ bắp
ở tuổi cao đã được nâng lên rõ rệt. Những khẩu hiệu
như cơ bắp không phản bội bạn hay giữ cơ bắp
quan trọng hơn tích lưỡi tiền bạc thực sự có giá trị
truyền cảm hứng. Tuy nhiên dưới góc độ y khoa tôi buộc
phải lưu ý rằng cách thực hiện mới là yếu tố quyết định an toàn
đặc biệt là thói quen nín thở khi gắng sức.
Tôi muốn kể lại một trường hợp mà tôi từng tiếp nhận
trong quá trình tư vấn. Bác An một người đàn ông
ngoài 70 tuổi vốn rất kỳ luật và chăm chỉ
tập luyện. Bác tin rằng muốn giữ cơ thể khỏe mạnh
thì phải tập tạ nặng giống người trẻ nên mỗi tuần đều
đến phòng gym 3 buổi. Trong một buổi tập vào mùa lạnh
khi đang cố đẩy máy tập nặng trong trạng thái nín thở
Bác bất ngờ xuất hiện cơn đau dữ dội vùng sau đầu
rồi ngã gục ngay tại chỗ. May mắn là được cấp cứu
kịp thời. Nhưng đây không phải trường hợp hiếm trong y văn
vì tai biến mạch máu não hoặc biến cố tim mạch
trong lúc gắng sức ở người cao tuổi vẫn luôn là
nguy cơ có thật. Dưới góc nhìn sinh lý học
hiện tượng này liên quan đến cơ chế gọi là hiệu ứng Vansanva
Khi quý vị nín thở và gồng mạnh áp lực
trong lòng ngực tăng đột ngột làm giảm dòng máu trở
về tim. Sau đó, khi thả lỏng, máu dồn
về nhanh gây giao động huyết áp mạnh, có thể lên tới mức rất
cao, thậm chí tiệm cận 200-300mm
thủy ngân. Trong một số tình huống cực đoàn, với người lớn
tuổi, hệ mạch máu đã giảm đàn hồi. Tình trạng này
giống như một hệ thống ống dẫn đã cố bị áp lực đột ngột
Nguy cơ nứt vỡ là hoàn toàn có thật. Tôi thường dùng một hình ảnh
rất dễ hiểu để quý vị hình dung. Mạch máu
của người cao tuổi giống như một ống nước đã qua nhiều năm sử dụng
Vì vậy, việc tập luyện không nằm ở nặng hay nhẹ
mà nằm ở đúng cách hay sai cách. Với tuổi sau 70
quý vị hoàn toàn không cần đến tạ nặng
chỉ cần chai nước nhỏ, dây kháng lực nhẹ hoặc
chính trọng lượng cơ thể cũng đủ để duy trì sức mạnh cơ bản
Nguyên tắc quan trọng nhất mà tôi muốn quý vị ghi nhớ
là tuyệt đối không được nín thở khi vận động. Mỗi khi
dùng lực, hãy tập thói quen thở ra chậm rãi bằng miệng
giữ nhịp thở đều và ổn định. Đây là một điều chỉnh nhỏ
nhưng mang ý nghĩa bảo vệ rất lớn đối với hệ tim mạch và não bộ
Trong thực hành lâm sàng, tôi luôn nói với bệnh nhân rằng
hơi thở đúng chính là chiếc van an toàn của cơ thể
Nếu thấy lời chia sẻ này hữu ích, quý vị hãy
bình luận số 4 bên dưới. Đó là cách đơn giản
để tôi biết rằng quý vị vẫn đang quan tâm và đồng hành
trên hành trình sống khỏe, sống có chất lượng từng ngày
Vị trí thứ nhất, thực hiện bài tập thể dục buổi sáng
ngay sau khi vừa thức dậy. Và bây giờ, chúng ta sẽ đi
đến vị trí đứng đầu trong danh sách những thói quen vận động tiềm ẩn
nhiều rủi ro nhất đối với người sau 70 tuổi. Điều đặc biệt
là đây lại chính là thói quen được rất nhiều người xem
như một biểu tượng của lối sống khỏe mạnh
Một việc làm gần như không cần phải bàn cãi về lợi ích
đó chính là việc bước ra ngoài tập thể dục ngay lập tức
sau khi vừa mở mắt thức dậy. Tôi hiểu rằng khi nghe đến điều này
không ít quý vị sẽ cảm thấy bất ngờ. Suốt nhiều năm qua
hình ảnh những người cao tuổi tập thể dục vào sáng sớm
đã trở nên quen thuộc ở công viên, sân đình
quảng trường hay các khu dân cư. Nhiều người tin rằng
càng dậy sớm, càng vận động sớm thì càng tốt
cho sức khỏe. Tuy nhiên, trong y học lão khoa hiện đại
điều quan trọng không chỉ là tập gì mà còn là
tập vào thời điểm nào. Điều tôi muốn cảnh báo
không phải bản thân việc tập thể dục buổi sáng. Vận động vẫn luôn
là một trong những liều thuốc tự nhiên quý giá nhất đối với cơ thể
Vấn đề nằm ở việc cơ thể tuổi già chưa thực sự
sẵn sàng cho những chuyển động mạnh ngay sau khi vừa trải qua
một đêm dài nghỉ ngơi. Nếu quan sát ký dưới gốc độ sinh học
quý vị sẽ thấy rằng cơ thể lúc mới thức dậy khác
rất xa cơ thể vào giữa buổi sáng hoặc đầu giờ chiều.
Sau nhiều giờ ngủ liên tục, lượng nước trong cơ thể đã ha hụt
đáng kể thông qua hơi thở và quá trình trao đổi chất
dòng máu trở nên đậm đặc hơn, tốc độ lưu thông cũng chậm hơn
so với thời điểm sau khi đã ăn uống và vận động nhẹ
Đó là lý do vì sao các chuyên gia tiêm mạch từ lâu
đã nhận thấy rằng khoảng thời gian từ lúc dạng sáng đến đầu buổi sáng
là thời điểm xuất hiện nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim
và đột quỵ não hơn trong ngày. Đây không phải là sự trùng hợp
ngẫu nhiên mà phản ánh đúng những biến đổi sinh học diễn ra
trong cơ thể con người. Tôi thường ví cơ thể sau một đêm ngủ
giống như một cỗ máy vừa khởi động lại. Nếu một chiếc xe
đã nằm yên nhiều giờ trong thời tiết lạnh giá
người lái xe khôn ngoan sẽ để động cơ chạy ổn định một lúc
trước khi tăng tốc. Nhưng nhiều người trong chúng ta lại đối xử
với cơ thể theo cách hoàn toàn ngược lại. Vừa bước xuống giường
là lập tức đi bộ nhanh, tập xoay người mạnh
hoặc thực hiện những động tác cường độ cao. Đối với người trẻ
cơ thể có khả năng thích nghỉ rất nhanh
nhưng với người sau 70 tuổi hệ mạch máu
hệ cơ và hệ khớp đã thay đổi rất nhiều.
Các mạch máu kém đàn hồi hơn, các đĩa đệm mất nước hơn
các dây chẳng cũng cứng hơn. Chính vì vậy những chuyển động
đột ngột vào thời điểm cơ thể chưa được làm nóng
có thể trở thành yếu tố khởi phát cho nhiều biến cố sức khỏe.
Một khía cạnh khác ít người để ý là nhiệt độ môi trường
buổi sáng sớm. Vào những ngày lạnh hoặc những thời điểm
giao mùa, sự trình lệch nhiệt độ giữa trong nhà
và ngoài trời có thể khá lớn. Khi cơ thể đang ở trạng thái
thư giãn sau giấc ngủ mà đột ngột tiếp xúc với không khí lạnh
các mạch máu có xu hướng co lại. Điều này
làm tăng thêm áp lực liên hệ tim mạch vốn đã nhạy cảm
ở tuổi già. Dưới góc nhìn chiếc lý dưỡng sinh
cơ thể con người khi vừa thức dậy giống như mặt hồ
vừa trải qua một đêm tĩnh lặng. Nếu khuấy động
quá mạnh ngay lập tức sự cân bằng tự nhiên sẽ
bị phá vỡ. Người xưa thường nói rằng dưỡng sinh
là thuận theo nhịp điệu của cơ thể chứ không phải ép cơ thể
chạy theo ý muốn của chúng ta. Không chỉ thời điểm tập luyện
bản thân các động tác được thực hiện vào buổi sáng
cũng là điều đáng suy ngẫm. Nhiều người có thói quen vừa ra sân
đã bắt đầu nhảy bật, xoay cổ mạnh, xoay eo
liên tục hoặc gập người sâu với tốc độ nhanh.
Những động tác này có thể tạo cảm giác sảng khoái tức thời
nhưng lại đặt áp lực lớn lên các cấu trúc đã lão hóa
theo thời gian. Hãy nhớ rằng sau tuổi 70
các đĩa đệm cuộc sống đã mất đi một phần đáng kể lượng
nước tự nhiên. Điều đó khiến khả năng hấp thu lực và
chống va đập không còn như trước. Khi quý vị thực hiện các động tác
xoay vặn mạnh hoặc gập sâu đột ngột, các đĩa đệm
và dây chàng phải chịu một lực kéo căng vượt qua khả năng thích nghi
của chúng. Tôi từng gặp trường hợp của bác Hòa, một người
phụ nữ ngoài 70 tuổi rất chăm chỉ tập luyện.
Suốt nhiều năm, bác duy trì thói quen dậy sớm
và tập thể dục trước nhà. Bác luôn tin rằng
việc vận động càng sớm càng giúp cơ thể trẻ lâu.
Một buổi sáng mùa lạnh, ngay sau khi thức dậy,
bác ra sân thực hiện các động tác gập người sâu như thường lệ.
Khi cuối xuống bằng lực quán tính, bác bất ngờ
cảm thấy một cơn đau nhói dữ dội ở vùng thắt lừng.
Cơn đau mạnh đến mức bác phải ngồi xuống ngay lập tức và mất
nhiều tuần sau đó mới có thể đi lại bình thường. Điều đáng tiếc
là những tình huống như vậy không hề hiếm gặp.
Nguyên nhân không phải do vận động là xấu mà vì cơ thể
chưa được chuẩn bị đầy đủ cho cường độ vận động đó.
Từ kinh nghiệm lâm sàng cũng như các dữ liệu nghiên cứu hiện đại,
tôi thường khuyên người lớn tuổi nên dành những phút đầu tiên
sau khi thức dậy để uống nước. Vận động nhẹ nhàng trong nhà,
đi lại chậm dãi và cho cơ thể thời gian khởi động tự nhiên.
Chỉ riêng việc bổ sung nước cũng đã giúp cải thiện
đáng kể trạng thái lưu thông máu sau một đêm dài.
Nếu có điều kiện, khoảng thời gian sau 9 giờ hoặc
10 giờ sáng thường là thời điểm cơ thể ổn định hơn.
Lúc đó quý vị đã ăn sáng, đã bổ sung nước đầy đủ
và nhiệt độ môi trường cũng dễ chịu hơn.
Các cơ, khớp và hệ tuần hoàn đều ở trạng thái
sẵn sàng hơn cho vận động. Trong trường hợp quý vị vẫn muốn
duy trì việc tập cùng bạn bè vào sáng sớm.
Hãy chủ động điều chỉnh cách tập. Thay vì nhảy bật liên tục,
hãy đi bộ chậm. Thay vì gặp người sâu, hãy thực hiện
các động tác kéo rãn nhẹ nhàng. Thay vì xoay cổ mạnh,
hãy chuyển sang các chuyển động mềm mại với biên độ nhỏ.
Điều quan trọng nhất là đừng bao giờ để tâm lý mọi người đều làm được.
Nên mình cũng phải làm được dẫn dắt hành động của mình.
Cơ thể mỗi người là một lịch sử riêng biệt,
mang theo những tổn thương, bệnh nền và đặc điểm sinh học khác nhau.
Điều phù hợp với người khác chưa chắc đã phù hợp với quý vị.
Vì vậy, nếu phải chọn một lời khuyên quan trọng nhất
trong toàn bộ danh sách hôm nay, tôi sẽ nói rằng,
đừng vội vang bắt cơ thể làm việc ngay khi vừa thức dậy.
Hãy cho trái tim thêm thời gian, cho mạch máu thêm sự ổn định,
cho cơ bắp thêm vài phút để thức giấc cùng quý vị.
Đó không phải là sự chậm chạp, mà chính là sự tôn trọng quy luật
sinh học của tuổi già, và là một trong những bí quyết quan trọng
Và nếu quý vị cảm thấy nôi dung này đáng để áp dụng,
xin mời để lại bình luận số 6 bên dưới video.
Đó không chỉ là tín hiệu cho tôi biết quý vị đang lắng nghe,
mà còn là lời hứa nhỏ về chính sức khỏe của mình.
Phần 3. 3 thói quen điều hòa cơ thể an toàn
theo tiêu chuẩn y học quốc tế. Sau khi cùng nhau phân tích
những hình thức vận động tiềm ẩn rủi ro đối với người cao tuổi,
tôi hiểu rằng không ít quý vị có thể cảm thấy băn khoăn.
Nhiều người thường hỏi rằng, nếu đi bộ quá sức không tốt,
leo dốc không phù hợp, tập nạm cũng nguy hiểm,
vậy rốt cuộc tuổi già nên vận động như thế nào mới đúng?
Đây là một câu hỏi rất đáng suy ngẫm. Thực ra,
khi bước qua tuổi 70, mục tiêu vận động không còn giống
như thời thanh niên. Khi còn trẻ, chúng ta thường hướng
đến việc tăng cơ bắp, nâng cao thành tích thể lực
hoặc vượt qua giới hạn bản thân. Nhưng ở tuổi này,
điều cơ thể cần nhất không phải là chinh phục, mà là bảo dưỡng.
Điều quan trọng không phải là cơ bắp to hơn bao nhiêu,
mà là trái tim đập ổn định hơn, khớp xương linh hoạt hơn,
giấc ngủ sâu hơn và tinh thần an yên hơn.
Tôi thường nói với nhiều người rằng, tuổi già giống như
giai đoạn chăm sóc một khu vườn cổ thụ. Chúng ta không còn cố ép
cây lớn thật nhanh nữa, mà tập trung giữ cho dễ khỏe,
thân vững và cành lá được nuôi dưỡng đều đặn.
Dưỡng sinh hiện đại cũng mang tinh thần tương tự. Vì vậy,
sau đây là 3 thói quen điều hòa cơ thể rất an toàn,
đơn giản và phù hợp với những nguyên tắc được nhiều chuyên gia
lão khoa trên thế giới khuyên khích. Thói quen thứ nhất là
dung chân nhẹ nhàng khi ngồi nghỉ ngơi. Nghe qua có vẻ đơn giản
đến mức nhiều người không tin đây lại là một bài tập có giá trị.
Thế nhưng dưới góc nhìn sinh lý học, đây là một
trong những phương pháp hỗ trợ tuần hoàn máu rất hiệu quả
cho người cao tuổi, đặc biệt là những quý vị đang gặp
khó khăn trong việc đi bộ đường dài hoặc thường xuyên
đau đầu gối. Quý vị chỉ cần ngồi thoải mái trên ghế,
có tựa lưng, giữ cơ thể thư giãn và bắt đầu nhấc nhẹ
phần gót chân lên xuống một cách nhịp nhàng. Mũi chân
vẫn giữ tiếp xúc với mặt đất, chuyển động rất nhỏ này
lại tạo ra hiệu quả lớn đối với hệ tuần hoàn.
Trong y học, vùng bắp chân thường được gọi là trái tim thứ 2
của cơ thể. Mỗi khi các cơ ở cẳng chân có bóp,
chúng giúp đẩy máu tính mạch từ chân quay trở lại tim.
Khi tuổi càng cao, khả năng bơm máu tự nhiên này
càng suy giảm. Đó là lý do nhiều người thường xuyên bị
phù chân, nặng chân hoặc cảm giác căng tức
ở cổ chân vào cuối ngày. Việc dùng chân nhẹ nhàng
giúp kích hoạt hệ thống bơm máu tự nhiên, đó mà không
tạo áp lực lên đầu gối. Nó giống như việc mở lại
những con kênh nhỏ để dòng nước lưu thông thuận lợi hơn.
Điều đáng quý là bài tập này gần như không gây đau đớn
và phù hợp với cả những người có khả năng vận động hạn chế.
Ngoài lợi ích tuần hoàn máu, chuyển động nhẹ nhàng này
còn hỗ trợ quá trình nuôi dưỡng xuân khớp.
Một điều ít người biết là xuân khớp không được nuôi bằng hệ thống
mạch máu trực tiếp như các cơ quan khác. Nó hấp thụ
dưỡng chất thông qua dịch khớp. Mỗi chuyển động nhẹ nhàng
giống như một lần bơm dưỡng chất vào lớp sụn đang dần lão hóa.
Quý vị có thể thực hiện động tác này trong lúc xem chương trình
truyền hình, đọc sách hoặc trò chuyện cùng người thân.
Chỉ cần vài phút mỗi ngày nhưng nếu duy trì đều đặn trong
nhiều tháng, cơ thể sẽ cảm nhận được sự khác biệt rõ rệt.
Thói quen thứ hai là hít thở sâu bằng cơ hoảnh.
Nhiều người khi nghe đến vận động thường chỉ nghĩ đến tay chân.
Nhưng thực tế có một hệ cơ hoạt động liên tục từ khi
chúng ta chào đời cho đến khi kết thúc cuộc sống.
Đó chính là hệ cơ hô hấp. Nếu biết cách vận dụng đúng,
hơi thở có thể trở thành một phương thuốc vô giá. Cơ hoành
là khối cơ lớn nằm giữa lồng ngực và ổ bụng.
Khi quý vị hít sâu, cơ hoành hạ xuống và tạo ra một
chuyển động giống như chiếc piston. Chuyển động này giúp các
cơ quan nội tạng được xoa bóp nhẹ nhàng, đồng thời hỗ trợ
quá trình tuần hoàn máu và tiêu hóa. Trong nhiều năm làm việc
với người cao tuổi, tôi nhận thấy một thực tế rằng
rất nhiều người chỉ hít thở nông bằng phần ngực trên.
Điều đó khiến lượng oxy đưa vào cơ thể giảm đi đáng kể.
Não bộ, tim mạch và các cơ quan khác vì thế cũng
hoạt động kém hiệu quả hơn. Điều kỳ diệu của hơi thở sâu
không chỉ nằm ở oxy. Khi quý vị kéo dài nhịp thở ra,
hệ thần kinh phó giao cảm sẽ được kích hoạt.
Đây là hệ thống chịu trách nhiệm cho trạng thái thư giãn,
nghỉ ngơi và phục hồi. Nó giống như chiếc fanh giúp
cơ thể giảm tốc sau những căng thẳng kéo dài.
Tôi thường hướng dẫn quý vị thực hiện theo nhịp đơn giản.
Hít vào bằng mũi trong khoảng 4 giây để bụng phình nhẹ.
Sau đó thở ra từ từ bằng miệng trong khoảng 8 giây để bụng xẹp xuống.
Điều quan trọng không phải là cố hít thật nhiều,
mà là giữ nhịp thở êm ái, nhẹ nhàng và đều đặn.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc duy trì bài tập hít thở sâu
đều đặn có thể góp phần hỗ trợ ổn định huyết áp,
cải thiện chất lượng giấc ngủ và làm giảm cảm giác lo âu.
Đặc biệt với người lớn tuổi thường xuyên mất ngủ
hoặc dễ hồi hộp. Đây là một công cụ rất hữu ích
mà không cần bất kỳ loại thuốc nào. Tôi vẫn thường nhắc rằng
khi tâm trí hỗn loạn, hãy quay về với hơi thở.
Khi cơ thể mệt mỏi, hãy quay về với hơi thở.
Một hơi thở sâu và bình tĩnh đôi khi mang lại giá trị lớn hơn nhiều
so với những nỗ lực vận động quá sức.
Thói quen thứ 3 là vừa đi bộ vừa trò chuyện vui vẻ.
Trong suy nghĩ của nhiều người, đi bộ chỉ là hoạt động
vận động đôi chân, nhưng dưới góc nhìn toàn diện.
Một cuộc đi bộ thực sự tốt phải nuôi dưỡng được cả cơ thể
lẫn tâm hồn. Có một nguyên tắc rất nổi tiếng trong uy học vận động
gọi là kiểm tra khả năng trò chuyện. Nếu trong lúc đi bộ,
quý vị vẫn có thể trò chuyện tự nhiên mà không bị hụt hơi
hoặc đứt quãng câu nói. Điều đó cho thấy
cường độ vận động đang nằm trong vùng an toàn cho tim mạch.
Ngược lại, nếu vừa đi vừa thở dốc, không thể nói
thành câu hoàn chỉnh, đó là dấu hiệu cơ thể đang phải gắng sức quá mức.
Đáng tiếc là nhiều người vẫn lầm tưởng rằng
càng mệt mới càng hiệu quả. Thực tế, đối với tuổi già,
điều đó hoàn toàn không đúng. Tôi đặc biệt khuyến khích
quý vị đi bộ cùng bạn bè, người thân hoặc hàng xóm.
Khi vừa đi vừa trò chuyện, não bộ được kích thích
hoạt động, cảm xúc tích cực được duy trì và tinh thần
trở nên thư thái hơn rất nhiều. Nhiều nghiên cứu về lão khoa
cho thấy tình trạng cô đơn kéo dài có thể
làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và trầm cảm
ở tuổi già. Trong khi đó, những cuộc trò chuyện đơn giản
hàng ngày lại có tác dụng như một liều thuốc tự nhiên đối với não bộ.
Tiếng cười, những câu chuyện đời thường và
cảm giác được kết nối với người khác giúp cơ thể tiết ra
các chất dẫn truyền thần kinh tích cực.
Chúng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống theo cách mà không
loại thuốc nào có thể thay thế hoàn toàn. Điều đáng quý nhất
là cả ba thói quen này đều không đòi hỏi thiết bị
đắt tiền, không yêu cầu thể lực vượt trội
và cũng không tạo ra cảm giác đau đớn. Chúng phù hợp với
chiếc lý dưỡng sinh hiện đại rằng vận động để nuôi
dưỡng cơ thể chứ không phải hành hạ cơ thể. Vì vậy,
thay vì cố gắng tập luyện như một vận động viên,
quý vị hãy học cách chăm sóc cơ thể như chăm sóc một người bạn
đồng hành lâu năm. Khi biết điều hòa thay vì ép buộc,
biết lắng nghe thay vì cưỡng ép, cơ thể sẽ đáp lại bằng
sự dẻo dài, nhẹ nhàng và bình an trong những năm tháng
tuổi già. Và nếu quý vị vẫn đang theo dõi đến đây,
tôi muốn mời quý vị để lại con số 8 trong phần bình luận.
Đó sẽ là cách để tôi biết quý vị đã nhận được các kiến thức
hay và thấy nó hữu ích. Trước khi khép lại buổi chia sẻ
hôm nay, tôi muốn gửi đến quý vị lời cảm ơn chân thành nhất.
Giữa cuộc sống bộn bề, giữa những lo toan thường nhật
và những thay đổi không ngừng của tuổi tác, việc quý vị
dành thời gian ngồi lại để lắng nghe, suy ngẫm và
quan tâm đến sức khỏe của mình đã là một điều vô cùng đáng quý.
Đó không chỉ là sự quan tâm đối với bản thân,
mà còn là tình yêu thương dành cho gia đình,
cho con cháu và cho những năm tháng tương lai phía trước.
Sau khi nghe những phân tích vừa rồi, có thể một số
quý vị cảm thấy chạnh lòng khi nhận ra rằng có những thói quen
vận động mình đã duy trì suốt nhiều năm hóa ra lại chưa
thật sự phù hợp. Có người sẽ nghĩ rằng giá như mình biết
điều này sớm hơn. Có người lại tự trách vì đã cố gắng quá
sức để rồi đầu gối đau hơn, lưng yếu hơn
hoặc sức khỏe giảm sút nhanh hơn mong muốn.
Nhưng tôi tha thiết mong quý vị đừng mang tâm trạng ấy trong lòng.
Không ai đáng bị trách cả. Quý vị không hề làm sai.
Trái lại, những gì quý vị đã làm xuất phát
từ mong muốn sống khỏe, sống có ích và không trở thành
gánh nặng cho người thân. Đó là một động cơ vô cùng cao đẹp.
Điều khác biệt duy nhất là cơ thể của tuổi 70
không còn vận hành theo quy luật của tuổi 40 hay
tuổi 50 nữa. Điều từng đúng trong quá khứ chưa chắc
còn đúng ở hiện tại. Khoa học ngày càng phát triển,
y học ngày càng hiểu rõ hơn về quá trình lão hóa
và nhiệm vụ của chúng ta không phải là tiếc núi quá khứ
mà là điều chỉnh hành trình từ hôm nay trở đi.
Thế hệ của quý vị là thế hệ đã trải qua rất nhiều thử thách.
Có người lớn lên trong thời kỳ khó khăn của đất nước.
Có người từng lao động từ sáng đến tối chỉ để lo
cho bữa cơm gia đình. Quý vị được giáo dục rằng phải chăm chỉ,
phải chịu khó, phải vượt qua đau đớn mới có thành quả.
Chính tinh thần ấy đã tạo nên những con người kiên cường,
đã xây dựng nên gia đình và nuôi dưỡng nên các thế hệ tiếp theo.
Tôi luôn dành sự kính trọng đặc biệt đối với những giá trị đó.
Nhưng cũng chính vì quen với sự chịu đựng
mà nhiều người lớn tuổi ngày nay vô tình xem nhẹ
những tín hiệu cảnh báo của cơ thể.
Đầu gối đau vẫn cố đi tiếp, lưng nhất vẫn cố tập thềm,
tim đập nhanh, vẫn nghĩ rằng phải dáng thêm một chút nữa mới tốt.
Tuy nhiên, tuổi già không còn là giai đoạn để chứng minh
Tuổi già là giai đoạn để học cách lắng nghe cơ thể.
Nếu tuổi trẻ dạy chúng ta cách tiến lên thì tuổi già dạy chúng ta cách cân bằng.
Nếu tuổi trẻ đề cao ý chí vượt giới hạn
thì tuổi già đề cao sự khôn ngoan trong việc biết điểm dừng.
Theo quan điểm của tôi, người mạnh mẽ nhất ở tuổi 70
không phải là người nâng được vật nặng nhất hay đi được xa nhất.
Người mạnh mẽ nhất là người đủ sáng suốt
để nhận ra giới hạn của cơ thể mình và đủ dũng cảm
để tôn trọng giới hạn đó.
Đã có những năm tháng đôi chân phải đi qua biết bao con đường gập gành.
Đã có những ngày đôi bàn tay làm việc đến chai sạn.
Đã có những đêm mất ngủ vì con cái, vì gia đình, vì cuộc sống.
Bây giờ là lúc quý vị xứng đáng nhận lại sự chăm sóc ấy
từ chính bản thân mình.
Hãy đối xử với đầu gối của mình như một người bạn đã đồng hành suốt nhiều thập kỷ.
Hãy trân trọng cuộc sống đã nâng đỡ cơ thể suốt một đời người.
Hãy biết ơn trái tim vẫn âm thầm đập từng nhịp
dù đã trải qua biết bao biến cố của cuộc đời.
Một trong những món quà quý giá nhất mà tuổi già có thể giữ được
không phải là tiền bạc hay vật chất
mà là khả năng tự bước đi bằng chính đôi chân của mình.
Khi quý vị còn có thể tự đứng lên, tự đi lại, tự chăm sóc bản thân.
Quý vị đang giữ trong tay một tài sản vô giá
mà không gì có thể thay thế.
Y học hiện đại ngày nay cũng ngày càng khẳng định rằng
tuổi thọ không chỉ được đo bằng số năm sống
mà còn được đo bằng số năm sống độc lập, chủ động và có chất lượng.
Một người sống đến 90 tuổi nhưng vẫn tự đi lại,
tự sinh hoạt và giữ được tinh thần bình mẫn
thường có chất lượng cuộc sống cao hơn rất nhiều so với người sống lâu
nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào người khác.
Vì vậy, xin quý vị hãy nhớ rằng mục tiêu của việc vận động
không phải là đánh bại tuổi tác, không ai có thể chiến thắng thời gian.
Mục tiêu thật sự là sống hòa hợp với thời gian,
thích nghi với những thay đổi tự nhiên của cơ thể
và kéo dài những năm tháng khỏe mạnh nhất có thể.
Tôi luôn tin rằng hành trình dưỡng sinh không phải là một cuộc chiến,
đó là một nghệ thuật sống.
Một nghệ thuật biết tiến khi cần tiến, biết nghỉ khi cần nghỉ,
biết vận động khi cơ thể sẵn sàng và biết thư giãn
khi cơ thể cần được phục hồi.
Trong những năm tới, điều quan trọng nhất không phải là quý vị tập được
bao nhiêu bài tập mới mà là quý vị duy trì được bao nhiêu niềm vui trong cuộc sống.
Một nụ cười mỗi ngày, một giấc ngủ ngon,
một cuộc trò chuyện với bạn bè,
một buổi đi bộ nhẹ nhàng cùng người thân đôi khi mang lại giá trị lớn hơn
rất nhiều so với những chương trình tập luyện khắc nghiệt.
Tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng quý vị, tiếp tục chia sẻ
những kiến thức sức khỏe dựa trên khoa học nhưng vẫn gần gũi
với thực tế đời sống của người cao tuổi Việt Nam.
Mong rằng mỗi buổi trò chuyện sẽ giúp quý vị hiểu cơ thể mình hơn một chút,
yêu thương bản thân mình hơn một chút và sống an nhiên hơn một chút.
Kính chúc quý vị luôn giữ được tinh thần lạc quan,
trái tim khỏe mạnh, đôi chân vững vàng,
một giấc ngủ bình yên mỗi đêm và những tiếng cười ấm áp bên gia đình.
Con cháu, trước khi kết thúc, tôi muốn gửi đến quý vị một câu hỏi
để chúng ta cùng suy ngẫm.
Sau khi lắng nghe toàn bộ những chia sẻ hôm nay,
trong năm thói quen vận động chưa phù hợp mà chúng ta vừa phân tích,
quý vị nhận thấy bản thân hoặc người thân đang gặp phải thói quen nào nhiều nhất
và điều thay đổi đầu tiên mà quý vị quyết định thực hiện
ngay từ ngày mai để bảo vệ đôi chân, trái tim
và tuổi thọ của mình sẽ là điều gì?
