Rúng Động: Trung Quốc giờ chẳng khác gì Triều Tiên, công khai thông đồng cướp tiền gửi...

Dân mạng chỉ trích Trung Quốc giờ chẳng khác gì Triều Tiên, công khai cấp tiền của người gửi. Đoạn ghi âm bị dò dỉ tố cáo lãnh đạo ngân hàng chỉ đạo cấp dưới chiếm dụng tiền gửi của khách hàng, khiến dư luận dậy sóng. Mời các bạn cùng Ánh Hồng và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Ngày 24 tháng 6, một đoạn video gây chấn động trên mạng đã được lan truyền. Trong video, một người được cho là lãnh đạo của một ngân hàng tại Trung Quốc hướng dẫn cấp dưới cách chiếm dụng tiền gửi của khách hàng. Trong cuộc gọi, người này chỉ đạo xem thử trong quý này khách hàng nào gửi tiền nhiều nhất cho chúng ta, sau đó kiểm tra xem họ có quan hệ gì xã hội, hay bối cảnh gì không. Ở đầu dưới bên kia, cấp dưới dường như nhắc đến một khách hàng. Người phụ trách lập tức đáp, từ kinh doanh nhỏ à, vậy chính là người đó. Rúi chuyển thẳng tiền trong khai khoản của anh ta ra, bên mình đang cần dùng gấp. Khi nói đến cách xử lý, nếu khách hàng đến ngân hàng rút tiền, người này tiếp tục hướng dẫn. Khi anh ta đến rút tiền thì cứ tìm đại một người đứng ra nhận trách nhiệm, bảo đó là hành vi cá nhân. Nếu anh ta kiện thì cứ để theo quy trình, làm vài thủ tục cho có, qua lại cũng phải 3 đến 5 tháng. Đến lúc đó việc của mình cũng xong rồi, tiền cũng quay về rồi. Nếu gặp người có thái độ cứng sắn thì trả trước cho họ một nửa, phần còn lại cứ nói là phải xin phê duyệt, kéo dài 2-3 năm. Nếu gặp người dễ nói chuyện thì chuyển trả 80%, không trả lái, còn 20% thì nói là bên mình phải điều chuyển. Xem thử anh ta chọn cách nào, cùng lắm thì kiện thôi, chúng ta đâu phải không có bộ phận pháp lý. Dường như cấp dưới ở đầu dây bên kia tỏ ra lo lắng, người phụ trách tiếp tục nói với giọng đầy thách thức. Một người không có quan hệ xã hội, không có bối cảnh thì cậu sợ gì? Nếu anh ta cầm dao liều mạng thì báo cảnh sát ngay, nhớ nhé. Nếu anh ta nói lý thì mình chơi kiểu lưu manh với anh ta, nếu anh ta chơi kiểu lưu manh thì mình báo cảnh sát. Nếu anh ta muốn dùng pháp luật thì mình có cả một đội lực sư, chẳng có gì phải sợ, nói tránh ra là mình bắt nạt anh ta đấy. Nếu blogger đang tải đoạn video sau có bình luận, những người như thế này, những nhân viên ngân hàng kiểu này hay những thủ đoạn như vậy chắc chắn không phải là số ít, loại người như thế còn rất nhiều. Một tài khoản trên nền tảng X khi chia sẻ lại đoạn video trên đã bình luận, đây chính là dịch vụ của các ngân hàng dưới sự quản lý của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Trong mắt họ, số tiền mồ hôi nước mắt của những người gửi tiết kiệm chỉ là một quỹ vốn có thể tùy ý điều chuyển và chiếm dụng. Khi xảy ra sự cố thì đổ cho hành vi cá nhân, rồi kéo dài thời gian, chối bỏ trách nhiệm, hù dọa và lừa gạt, và cả một chuỗi thủ đoạn được sử dụng rất thành tạo. Tiền tiết kiệm mà người dân vất vả kiếm được chỉ trong trước mắt đã trở thành công cụ xoay vòng vốn nội bộ của ngân hàng. Tiền gửi của bạn chưa bao giờ thực sự an toàn, mà chỉ là những con số họ có thể lấy đi bất cứ lúc nào. Hãy tỉnh táo, gửi tiền vào ngân hàng của Đảng Cộng sản Trung Quốc chẳng khác nào giao chứng cho ác. Phần bình luận bên dưới bài đăng cũng xuất hiện nhiều ý kiến bức xúc. Thật quá đáng sợ, ngân hàng ở Trung Quốc chẳng khác nào một tổ chức lừa đảo. Trung Quốc đã hoàn toàn trở nên giống Triều Tiên, đến mức ngân hàng cũng công khai cướp tiền của người gửi. Trung Quốc dưới sự thống trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc không phải là một xã hội thượng tôn pháp luận, đây chính là bức tranh chân thực nhất về cái đất nước này. Dưới sự thống trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, những vụ việc ngân hàng bị cho là không đảm bảo quyền lợi của người dân, người gửi đã nhiều lần thu hút sự chú ý của sư luận. Ngày 30 tháng 4 năm nay, theo thông tin từ trang HongKong01, tỉnh Cát Lâm đã xảy ra một vụ việc liên quan đến tiền gửi ngân hàng. Hai khách hàng đã gửi tổng cộng 18 triệu nhân dân tệ vào ngân hàng nông thôn, nhưng sau đó số tiền được cho là đã biến mất một cách bất thường. Kết quả điều tra cho thấy, một nữ nhân viên hộ triệu của ngân hàng bị nghi đã lợi dụng chức vụ để giả mạo chữ ký của khách hàng nhằm báo mất thẻ và làm lại thẻ mới, sau đó chuyển số tiền này sang đầu tư trên thị trường chứng khoán. Nhiều người gửi tiền cho biết sau khi trực tiếp đến chi nhánh để thực hiện các giao dịch tiền gửi có giá trị lớn, khoản tiền của họ đã bị một lãnh đạo chi nhánh Nam Ninh tên là Lương Kiến Hồng lợi dụng quyền hạn để bí mật chuyển đi. Tòa án sơ thẩm xác định ông Lương Kiến Hồng đã thực hiện hành vi trộm cắp đối với tiền của khách hàng, đồng thời phán quyết rằng ngân hàng không phải chịu trách nhiệm bồi thường cho những người gửi tiền. Có người trong ngành chỉ ra, trước đây khi xảy ra các vụ việc ngân hàng bị cáo buộc chiếm dụng tiền gửi của khách hàng, các hành vi này thường được thực hiện một cách kín đáo. Mỗi khi vụ việc bị phanh phui, chính quyền ngoài việc tăng cường kiểm soát tình hình còn phải giải quyết một phần khiếu nại, đồng thời thực hiện các viện pháp nhằm chấn an dư luận. Hệ thống tài chính Trung Quốc đang ngày càng mang đặc điểm tương tự mô hình của Triều Tiên, theo Tân Hoa Giã, cơ quan truyền thông của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Ngày 1-6-2026, Thủ tướng Quốc vụ Viện Trung Quốc Lý Cường đã ký xác lệnh của Quốc vụ Viện công bố quy định của Quốc vụ Viện về đầu tư giá nước ngoài có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Điểm thu hút nhiều sự chú ý là so với các văn bản cụng loạn trước đây, phạm vi điều chỉnh của quy định được mở rộng sang các lĩnh vực như là đầu tư, công nghệ và dữ liệu. Đồng thời đây cũng là lần đầu tiên hoạt động đầu tư trực tiếp giá nước ngoài của cá nhân tại Trung Quốc được đưa vào phạm vi quản lý. Theo giải thích của Đại diện Bộ Tư pháp, UBND Cải cách và Phát triển Quốc gia và Bộ Thương mại, đầu tư giá nước ngoài là việc nhà đầu tư, thông qua hình thức góp tài sản, góp vốn, cung cấp tài chính, bảo lãnh hoặc các phương thức khác trực tiếp hoặc gián tiếp, giành được quyền sở hữu, quyền kiểm soát, quyền quản lý, điều hành hoặc các quyền lợi liên quan khác đối với doanh nghiệp, tài sản tại các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác. Đối tượng được xác định là nhà đầu tư bao gồm doanh nghiệp, các tổ chức khác và cá nhân cư trú tại Trung Quốc. Việc quản lý các hoạt động đầu tư của nhà đầu tư vào Hồng Kông và Macau cũng được thực hiện theo các quy định tương tự. Theo so sánh của các phóng viên, giữa các quy định về đầu tư giá nước ngoài được ban hành từ lệnh số 11 của Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia với quy định mới có, hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm nay, những điểm khác biệt chủ yếu bao gồm. Thứ nhất, trước đây các quy định này đều được ban hành ở cấp bộ, ngành, trong khi đó văn bản lần này được coi là một văn bản ở cấp cao hơn, mang tính chỉ đạo từ cấp trung ương. Thứ hai, các quy định trước đây chỉ áp dụng đối với doanh nghiệp trong nước, tuy nhiên, điệu 2 của văn bản mới quy định rõ, đối tượng áp dụng bao gồm cả doanh nghiệp, các tổ chức khác và cả cá nhân cư trú tại Trung Quốc. Thứ ba, trước đây hoạt động đầu tư trực tiếp giá nước ngoài của cá nhân trong nước Trung Quốc được quy định là không thuộc phạm vi điều chỉnh. Trong khi đó, điệu 33 của văn bản mới nêu rõ cơ quan quản lý có thẩm quyền do Quốc vụ Viện, Ủy quyền sẽ ban hành riêng các quy định cụ thể về việc quản lý hoạt động đầu tư giá nước ngoài của cá nhân. Thứ tư, trong các văn bản trước đây không có điều khoản riêng với các biện pháp đáp trả trừng phạt từ nước ngoài, Tuy nhiên, tại điệu 24 và điệu 25 của văn bản lần này đã chính thức quy định cơ chế đáp trả chế tài đối với người nước ngoài. Theo đó, cơ quan chức năng được phép áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với các tổ chức và cá nhân nước ngoài, bao gồm cấm thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu với Trung Quốc, cấm đầu tư vào Trung Quốc, cấm nhập cảnh, hủy hoặc thu hồi tư cách cư trú cùng các biện pháp hạn chế khác. Thứ năm, so với các văn bản trước đây, quy định mới cũng nêu rõ hơn về hình thức xử phạt. Theo đó, mức phạt có thể từ 0,5 đến 1% giá trị khoản đầu tư. Đối với cá nhân, mức phạt được quy định từ 50.000 đến 100.000 nhân dân tệ. Đồng thời, thời gian ban hành văn bản lần này cũng được cho là diễn ra nhanh một cách bất thường. Thủ tướng Lý Cường ký ban hành vào ngày 5 tháng 5, văn bản được công bố vào ngày 1 tháng 6 và chính thức có hiệu lực vào 1 tháng 7, tức chỉ có 2 tháng để chuyển tiếp. Trong khi đó, các văn bản quy phạm tương tự trước đây thường có thời gian chuyển tiếp từ 3 đến 6 tháng. Văn bản này cũng làm dấy lên nhiều cuộc thảo luận trên mạng xã hội. Có các dân mạng cho rằng việc ban hành quy định mới đã phát đi một tín hiệu rất mạnh. Không gian để cá nhân thực hiện đa dạng hóa tài sản trên phạm vi toàn cầu và chuyển dịch tài sản xuyên biên giới trong tương lai sẽ bị thu hẹp đáng kể. Các kênh đưa vốn ra nước ngoài sẽ bị giám sát và kiểm soát chặt chẽ hơn. Cái giá phải trả cho các hành vi bị coi là vi phạm, không chỉ dừng lại ở các hình thức xử phạt kinh tế, mà còn có thể liên quan đến việc bị hạn chế quyền tự do cá nhân. Họ cho rằng tài sản và số phận của mỗi cá nhân đang ngày càng bị chói chặt với khuôn khổ kinh tế trong nước. Trước khi quy định này được ban hành, Chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc đã phát động một cuộc đàn áp toàn diện đối với các nền tảng ở nước ngoài, hỗ trợ nhà đầu tư trong nước giao dịch cổ phiếu quốc tế. Ngày 22 tháng 5, Ủy ban Điều tiết chứng khoán Trung Quốc CSRC thông báo áp dụng biện pháp xử lý đối với ba công ty môi giới chứng khoán xuyên biên giới là Futu, Longbridge và Tiger Brokers, với lý do các công ty này bị cho là đã cung cấp dịch vụ chứng khoán tại Trung Quốc khi chưa được cấp phép. Theo bài viết, khách hàng tại Trung Quốc hiện chiếm khoảng 13% hoạt động kinh doanh của Futu và chiếm khoảng 10% của Tiger Brokers. Hoạt động kinh doanh này trong tương lai có thể trở về con số 0. Ngoài ra, các hãng truyền thông quốc tế như Reuters cũng chú ý đến một số nội dung trong quy định mới về đầu tư giá nước ngoài của Trung Quốc. Theo quy định này, nhà đầu tư khi thực hiện hoạt động đầu tư giá nước ngoài không được xuất khẩu hoặc sử dụng các loại hàng hóa, công nghệ, dịch vụ và dữ liệu liên quan thuộc danh mục cấm xuất khẩu của Trung Quốc, đồng thời cũng không được xuất khẩu hoặc sử dụng các loại hàng hóa, công nghệ, dịch vụ và dữ liệu thuộc diện hạn chế xuất khẩu nếu chưa được cấp phép. Đối với các hoạt động đầu tư giá nước ngoài bị cho là ảnh hưởng hoặc có khả năng ảnh hưởng đến an ninh cũng như việc chuyển nhượng hoặc xử lý các tài sản, quyền lợi liên quan cần phải trải qua quy trình thẩm tra an ninh. Các tổ chức và cá nhân có liên quan, có nghĩa vụ hợp tác, hỗ trợ và không được từ chối hoặc cản trở quá trình này. Vào tháng 4 năm nay, Tập đoàn Công nghệ Mỹ Meta, công ty mẹ của Facebook, từng có kế hoạch mua lại công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo AI Manus, nhưng thương vụ được cho là đã bị Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc NDRC yêu cầu dừng lại. Trước đó vào tháng 3, hai nhà sáng lập mang quốc tịch Trung Quốc là Manus và Tiêu Hoàng và Quý Giật Siêu được cho là đã được Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc yêu cầu tham dự một cuộc họp. Sau cuộc họp, họ bị yêu cầu không được rời khỏi Trung Quốc. Thông tin này đã thu hút sự quan tâm của giới kinh doanh và công nghệ quốc tế. Một số nhà quan sát nhận định rằng trong những năm gần đây, Trung Quốc liên tục xếp chặt việc lưu chuyển vốn cá nhân qua biên giới. Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, mọi khoản tiền của cá nhân liên quan đến các giao dịch vốn xuyên biên giới, bất kể giá trị lớn hay nhỏ, mục đích sử dụng là gì, đều phải trải qua quá trình, quy trình xét duyệt và khai báo nghiêm ngặt hơn. Giới quan sát bên ngoài cho rằng, điều này không chỉ phản ánh việc tăng cường quản lý trong lĩnh vực tài chính mà còn được xem là dấu hiệu cho thấy áp lực tài chính của chính quyền Trung Quốc tiếp tục gia tăng, đồng thời phạm vi quản lý được mở rộng từ doanh nghiệp sang cả người dân. Trong quá khứ, mỗi công dân Trung Quốc đều có hạn mức mua ngoại tệ cá nhân lên tới 50.000 USD mỗi năm, dù sử dụng cho mục đích du lịch, du học, khám chữa bệnh hay các nhu cầu hợp pháp khác. Việc chuyển tiền ra nước ngoài nhìn chung vẫn diễn ra khá thuận lợi. Tuy nhiên hiện nay, một khi dòng tiền có ý định chảy ra nước ngoài, các thủ tục xét duyệt, khai báo và giám sát đều đã được xiết chặt đáng kể, khiến mức độ tự do trong việc sử dụng nguồn vốn của cá nhân tiếp tục bị thu hẹp. Điều này đồng nghĩa với việc chế độ kiểm soát ngoại hồi vốn đã rất nghiêm ngặt của Trung Quốc nay lại được nâng lên một mức mới, khiến không gian để dòng vốn tư nhân đầu tư ra nước ngoài tiếp tục bị co hẹp. Tuy vậy, biện pháp này không thể giải quyết những vấn đề cốt lói mà nền kinh tế Trung Quốc đang phải đối mặt. Đa suy giảm kinh tế, sức tiêu dùng yếu, thị trống bất động sản trí trệ và khó khăn về tài chính của chính quyền địa phương vốn cần được xử lý thông qua các cải cách theo cơ chế thị trường, mở rộng sức sống của khu vực kinh tế, tư nhân và tạo ra các động lực tăng trưởng mới. Thế nhưng trong những năm gần đây, chính quyền lại chủ yếu dựa vào các biện pháp quản lý hành chính để ứng phó với các vấn đề kinh tế. Kết quả là không những không khôi phục được niềm tin của thị trường mà còn tiếp tục làm suy giảm ý chí tiêu dùng và đầu tư của người dân. Đáng chú ý hơn cả là những khó khăn về tài chính công được phản ánh đằng sau chính sách này. Trước đây khi nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng với tốc độ cao, nguồn thu ngân sách của chính phủ chủ yếu dựa vào đầu tư mới, nguồn thu từ đất đai và sự gia tăng nguồn thu thuế nhờ mở rộng quy mô nền kinh tế cũng chính cái gọi là phần tăng trưởng gia tăng. Thế nhưng hiện nay thị trường bất động sản tiếp tục suy giảm, nợ của chính quyền địa phương ở mức rất cao, lợi nhuận của doanh nghiệp đi xuống khiến nguồn thu ngân sách mới ngày càng thu hẹp. Mô hình trước đây vốn dựa vào tăng trưởng kinh tế để bù đắp các khoản thiếu hụt ngân sách giờ đây đã trở nên khó có thể duy trì. Khi không còn khả năng tạo ra của cái mới, chính phủ bắt đầu chuyển sự chú ý sang khối tài sản đã tồn tại, cũng chính là tài sản hiện nhũ. Việc tăng cường kiểm soát các giao dịch vốn và hạn chế dòng tiền chảy ra nước ngoài về bản chất là nhằm giữ lại càng nhiều tài sản của người dân trong nước càng tốt, tránh tình trạng nguồn vốn tiếp tục thất thoát ra bên ngoài. Đồng thời, nếu trong quá trình chuyển tiền xuyên biên giới, mỗi khi cá nhân mắc sai sót về thủ tục hoặc kê khai, họ cũng sẽ bị xác định là vi phạm quy định, từ đó có thể phải đối mặt với các cuộc điều tra, xử phạt, thậm chí bị đóng băng tài sản. Điều này cũng tạo thêm cho chính quyền địa phương một nguồn thu ngoài thuế bên cạnh nguồn thu ngân sách truyền thống. Thực tế, xu hướng này đã manh nha từ nhiều năm trước. Trong vài năm gần đây, không ít doanh nhân thuộc khu vực kinh tế tư nhân đã trở thành đối tượng của cái gọi là đánh bắt xa bờ. Một số cơ quan công an và tư pháp địa phương tiến hành điều tra vượt ra ngoài địa bàn quản lý của mình, thông qua các biện pháp như phong tỏa tài khoản ngân hàng, gây biên tài sản và tạm giam kéo dài để điều tra doanh nghiệp. Nhiều vụ việc cuối cùng đã kết thúc bằng những khoản tiền phá rất lớn hoặc việc xử lý tịch thu tài sản. Trong bối cảnh ngân sách địa phương ngày càng eo hẹp, hình thức thực thi pháp luật này dần bị xem như một phương thức để gia tăng nguồn thu tài chính. Đến nay, khi không gian nhắm vào doanh nghiệp ngày càng thu hẹp, phạm vi kiểm soát cũng bắt đầu được mở rộng, từ giới doanh nhân lan sang cả người dân bình thường. Có thể nói, trước đây, chiếc lưới này chủ yếu được răng để bao phủ những doanh nghiệp sở hữu khối tài sản trị giá hàng tỷ, thậm chí hàng chục tỷ nhân dân tệ. Nhưng hiện nay, mắt lưới ngày càng được thu nhỏ, đến mức các giao dịch tài chính của người dân bình thường cũng đã bắt đầu nằm trong phạm vi giám sát. Nếu như trước kia, mục tiêu chủ yếu là tài sản của doanh nghiệp, thì giờ đây phạm vi quản lý đang từng bước mở rộng sang cả tài sản cá nhân. Các nhà phân tích cho rằng, sự thay đổi này cho thấy chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc ngày càng khó có thể dựa vào tăng trưởng kinh tế để giải quyết những khó khăn về tài chính công. Thay vào đó, họ đang ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào việc tăng cường các biện pháp kiểm soát hành chính nhằm tái phân bổ và quản lý đối với tài sản hiện có trong xã hội. Khi áp lực ngân sách tiếp tục gia tăng, nhiều khả năng những chính sách tương tự sẽ không dừng lại trong tương lai mà còn được mở rộng sang các lĩnh vực như tài chính, thuế và nhiều hoạt động kinh tế khác. Đối với người dân bình thường, điều này đồng nghĩa với việc không gian để tự do dịch chuyển tài sản cá nhân sẽ tiếp tục bị thu hẹp, trong khi các kênh bảo toàn và gia tăng giá trị tài sản cũng sẽ ngày càng ít đi. Từ việc nhắm vào doanh nghiệp, thông qua các chiến dịch được gọi là đánh bắt xa bờ, phạm vi kiểm soát đang dần mở rộng sang việc giám sát toàn diện đối với người dân bình thường, thậm chí có xu hướng bao phủ trên diện rộng. Có lẽ đây mới chính là sự thay đổi đáng chú ý nhất đang sau chính sách của lần này. Theo đánh giá này, chính sách trên cũng gửi đi một thông điệp tới cộng đồng quốc tế rằng thị trường vốn liếng của Trung Quốc trên thực tế chưa bao giờ thực sự được mở cửa hoàn toàn. Sau chuyến nam tuần của lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Đặng Tiểu Bình vào năm 1992, thị trường chứng khoán Trung Quốc chính thức hình thành và đi vào hoạt động. Sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới VFTO vào năm 2001, chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc nhiều lần tuyên bố sẽ mở cửa lĩnh vực tài chính. Đến năm 2016, khi đồng nhân dân tệ được đưa vào rổ tiền tệ quyền rút vốn đặc biệt SDR của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, truyền thông chính thức ca ngợi đây là một cột mốc lịch sử trong tiến trình quốc tế hóa đồng nhân dân tệ. Tuy nhiên, giữa những tuyên bố đó và thực tế vẫn luôn tồn tại một khoảng cách rất lớn. Chính các tiêu chí công nhận của Quỹ Tiền tệ Quốc tế cũng phản ánh rõ nghịch lý này. Trong khuôn khổ quyền rút vốn đặc biệt, đồng nhân dân tệ được xếp vào nhóm đồng tiền có thể được sử dụng tự do. Tuy nhiên, tiêu chí này chủ yếu dựa trên quy mô sử dụng đồng tiền đó trong thanh toán tương mại quốc tế, chứ không phải trên khả năng tự do chuyển đổi của tài khoản vốn. Vì vậy, đồng nhân dân tệ đã trở thành một trường hợp gần như chưa từng có trong lịch sử. Một đồng tiền dự trữ quốc tế nhưng lại không được tự do chuyển đổi hoàn toàn. Chính nghịch lý này đã phản ánh rõ nhất mâu thuẫn trong quá trình mở cửa thị trường vốn của Trung Quốc. Thực tế, điều mà chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc gọi là mở cửa chủ yếu là tạo điều kiện để dòng vốn nước ngoài đi vào trong nước. Trong khi đó, đối với các lĩnh vực then chốt như tài chính và dòng vốn, chính quyền vẫn duy trì sự kiểm soát rất toàn diện và chặt chẽ. Muốn hiểu bản chất thật sự của đóng kín ẩn sau dấu hiệu mở cửa, trước hết cần nhận diện những ổ khóa mang tính thể chế đang kiểm soát thị trường tài chính Trung Quốc, hay nói cách khác là 5 cánh cổng kiểm soát mang tính hệ thống. Cánh cổng thứ nhất, đồng nhân dân tệ không được tự do truyền đổi. Người dân Trung Quốc mỗi năm chỉ được mua tối đa 50.000 USD ngoại tệ. Nếu vượt hạn mức này, họ phải xin phê duyệt từ Cục Quản lý Ngoại hối Quốc gia. Đối với doanh nghiệp, mọi dòng vốn ra vào xuyên biên giới cũng đều chịu sự giám sát chặt chẽ. Bước tường lửa này không đơn thuần là một biện pháp an toàn mang tính kỹ thuật, mà là một thiết kế mang tính thể chế. Nó khiến việc tự do lưu chuyển dòng vốn gần như không thể thực hiện ngay từ góc độ pháp lý. Ngay cả cơ chế tỷ giá cũng tương tự. Yếu tố quyết định giá trị của đồng nhân dân tệ không hoàn toàn là thị trường, mà chủ yếu là Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc, PPOC. Cánh cổng thứ hai, nhà đầu tư nước ngoài muốn tham gia thị trường chứng khoán hạng A, A-Share, phải vượt qua nhiều tầng phê duyệt. Cơ chế nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đủ điều kiện, QFII, được thiết lập từ năm 2002, mặc dù đến năm 2019, Trung Quốc đã chính thức bãi bỏ hạn ngạch đầu tư theo cơ chế này, nhưng việc đưa vốn vào và rút vốn ra vẫn phải trải qua quy trình phê duyệt, trong khi quyền tiếp cận thị trường vẫn bị giang buộc bởi các danh sách cho phép của cơ quan quản lý. Kết quả là, tính đến tháng 5 năm 2026, các nhà đầu tư nước ngoài chỉ nắm giữ khoảng 4.000 tỷ nhân dân tệ, giá trị cổ phiếu lưu hành trên thị trường A-Share, tương đương khoảng 3,5% tổng giá trị thị trường. Trong cùng thời điểm, nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ khoảng 30% thị trường chứng khoán Mỹ. Sự tranh lệnh này là thức đo rõ ràng nhất cho mức độ khép kín của hệ thống. Cánh cổng thứ ba, các cơ quan tài chính nước ngoài hầu như không có chỗ đứng tại Trung Quốc. Năm 2019, Bắc Kinh tuyên bố sẽ mở cửa hoàn toàn lĩnh vực tài chính cho vốn đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn khác. Tính đến năm 2026, các tổ chức nước ngoài mới chỉ thành lập được 41 ngân hàng có tư cách pháp nhân tại Trung Quốc, với tổng tài sản chưa đến 1%, trong tổng quy mô khoảng 480.000 tỷ nhân dân tệ của toàn hệ thống ngân hàng Trung Quốc, tương đương quy mô của một ngân hàng thương mại đô thị hàng đầu trong nước. Đến tháng 5 năm 2026, Citigroup được kỳ vọng sẽ được cấp phép trở thành công ty chứng khoán 100% vốn nước ngoài thứ bảy tại Trung Quốc. Tuy nhiên, quan sát bên ngoài cho rằng, đây không phải là dấu hiệu mở cửa theo cơ chế thị trường, mà chủ yếu là một dạng động thái mang tính ngoại giao của Bắc Kinh nhằm giảm bớt căng thẳng với Washington trong bối cảnh cuộc chiến thương mại giữa hai nước. Cánh cổng thứ tư, nhà đầu tư nước ngoài không thể huy động vốn bằng cách niêm yết thị trường chứng khoán A-Share. Tính đến tháng 5 năm 2026, trên thị trường chứng khoán A-Share của Trung Quốc, không có bất kỳ doanh nghiệp nào đăng ký ở nước ngoài được niêm yết trực tiếp thông qua phát hành công khai lần đầu IPO bởi khuôn khổ pháp lý hiện hành hoàn toàn không cho phép mô hình này. Ngược lại, các doanh nghiệp Trung Quốc muốn niêm yết ở nước ngoài cũng phải được Ủy ban chứng khoán Trung Quốc phê duyệt và hoàn tất thủ tục đăng ký trước. Một thị trường mà ngay cả việc ra khỏi cửa cũng cần có con dấu chấp thuận của chính phủ thì làm sao có thể được coi là một thị trường mở. Cánh cổng thứ năm, đường xuất lui của nhà đầu tư nước ngoài vô cùng khó khăn. Khi một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài muốn chuyển một khoản tiền lớn ra khỏi Trung Quốc, họ phải nộp cho Cục Quản lý Ngoại hối Quốc gia hàng loạt hối sơ như đã hoàn thành nghĩa vụ thuế, báo cáo kiểm toán, nghị quyết của hội đồng quản trị, cùng nhiều tài liệu khác. Quá trình xét duyệt này có thể kéo dài nhiều năm. Bên cạnh đó, nếu muốn giải thể doanh nghiệp, nhà đầu tư còn phải hoàn tất toàn bộ quy trình thanh lý liên quan đến thuế, hải quan và bảo hiểm xã hội trước khi có thể hoàn tất thủ tục thủy đăng ký kinh doanh. Toàn bộ quá trình này thứng mất từ 6 tháng đến 2 năm. Do nhiều cơ quan như Bộ Thương mại, Cơ quan Thuế, Hải quan và Cơ quan Quản lý Ngoại hối cùng tham gia quản lý, nhưng thiếu sự phối hợp thông suất, doanh nghiệp thường rơi vào tình trạng phải liên tục bổ sung hồ sơ và chờ đợi qua nhiều vòng thủ tục. Để ngăn chặn làn sóng doanh nghiệp nước ngoài rút khỏi Trung Quốc, chính quyền thậm chí còn hạn chế việc các công ty này nhận thêm nguồn vốn hoạt động từ công ty mẹ ở nước ngoài, khiến không ít doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ phá sản. Nếu như trước đây, việc kiểm soát dòng vốn trong nước của chính quyền Trung Quốc vẫn còn để lại một số khai hở, thì hàng loạt động thái trong năm 2026 được cho là đánh dấu việc những khai hở đó đang bị khép lại một cách có hệ thống. Chiến dịch xiếp chặt hoạt động của các công ty chứng khoán vào tháng 5, liên quan đến khối tài sản trị giá khoảng 250 tỷ đô la Hồng Kông tại Hồng Kông, về bản chất được cho là nhằm cắt đứt con đường phổ biến nhất để người dân Trung Quốc đi vòng qua Hồng Kông nhằm tham gia thị trường vốn toàn cầu. Bên cạnh đó, Quy định của Quốc vụ Viện về Đầu tư giá nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, được xem là bổ sung thêm một lớp kiểm soát khác đối với dòng vốn đầu tư chảy giá nước ngoài. Trong bối cảnh hiện nay, dù là doanh nghiệp hay cá nhân, vốn trong nước hay vốn nước ngoài, việc rơi khỏi thị trường Trung Quốc đều đang trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Trong khi đó, việc tiếp tục ở lại cũng bị cho là tiềm ẩn ngày càng nhiều rủi ro. Đảng Cộng sản Trung Quốc đã bỏ qua một thực tế lịch sử. Trước đây chính nhờ mở cửa nền kinh tế, hội nhập vào thị trường thế giới dưới sự hỗ trợ của Mỹ và cộng đồng quốc tế mà Trung Quốc đạt được giai đoạn tăng trưởng kinh tế vượt bậc. Tuy nhiên, hiện nay, để cạnh tranh với các nền kinh tế khác, chính quyền đang tìm cách xiết chặt việc dịch chuyển các nguồn lực kinh tế có lợi cho nước ngoài, cả ở chiều dòng vốn đi ra, lẫn dòng vốn đi vào. Việc này không chỉ hạn chế sự kết nối với nền kinh tế toàn cầu mà còn thu hẹp chính không gian sinh tồn của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong tương lai. Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên 2 nền tảng Youtube và Kanching World. Anh Hồng và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!