Bí Ẩn Nhân Tố Ukraine Trong Cuộc Chiến Uỷ Nhiệm Chống Nga Ở Châu Phi || Bàn Cờ Quân Sự

Kyiv loay hoay ngăn một thảm họa quy mô lớn khổng lồ Hoàng Hải xin kính chào quý vị. Chưa bao giờ tình hình biển đen lại nóng như ngày hôm nay. Hàng loạt các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng của Nga và Ukraine nhằm vào nhau làm đình chệ hoạt động xuất khẩu lương thực tại các hải cảng. Tổng thống Zelenskyy dự kiến sẽ công bố một kế hoạch tác chiến mới nhằm buộc Nga phải chấm dứt xung đột. Vậy thì không rõ kế hoạch này là gì khi mà các kế hoạch chiến tranh trước đây của Kyiv hết lần này đến lần khác thất bại. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu các chủ đề này ngay sau đây. Tại sao Ukraine liên tục tấn công Novorossiysk? Cảng Novorossiysk đã phải hứng chịu một trong những cuộc tấn công dữ dội nhất vào đêm ngày 12 tháng 8 khi mà Ukraine phát động một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào Khuban, Novorossiysk, Anapa, Gelendzhik và quận Terimok. Nhưng mà đòn ráng mạnh nhất rơi vào thành phố Novorossiysk, đây không phải là một sự việc đơn lẻ mà là sự tiếp nối các nỗ lực có hệ thống của chính quyền Kyiv nhằm tấn công trung tâm giao thông, kinh tế và hải quân quan trọng nhất của Nga, đồng thời gây thiệt hại tối đa cho hạ tầng dân sự. Mặc dù phía Ukraine nhấn mạnh là đã tấn công một căn cứ hải quân ở thành phố Novorossiysk thuộc vùng Krasnokrai của Nga, gây hư hại ở các mức độ khác nhau cho bốn tàu chiến Nga. Nhưng tuyên bố này chưa được phía Nga xác minh, cũng như phía Kyiv chưa công bố bất kỳ hình ảnh nào. Thực tế thì cuộc tấn công nhằm vào thành phố cảng Novorossiysk đã gây thiệt hại nặng nề cho các nhà ga xuất khẩu ngũ cốc tại đây, vốn cũng là căn cứ hải quân của Nga trên Biển Đen. Vụ tấn công có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung lương thực toàn cầu, đặc biệt là ở Châu Phi. Việc ngừng hoạt động là do hai trong số các kho chứa ngũ cốc lớn nhất của Nga tại cảng Novorossiysk phía nam đã tạm ngừng hoạt động do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào đêm qua. Nga là nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, và phần lớn lượng xuất khẩu đó được vận chuyển qua các cảng Biển Đen như Novorossiysk. Nhóm vận động hành lang ngũ cốc chính của Nga đã cảnh báo vào hồi tháng trước rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine có thể làm gián đoạn xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen trong tương lai gần, đẩy giá lên cao và gây ra nặng đói ở Châu Phi và Trung Đông. Novorossiysk cũng là nơi đặt cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ quan trọng. Vậy thì phải rằng Tổng thống Zelensky và lực lượng Ukraine đã phớt lờ những lời cảnh báo và yêu cầu của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance. Theo tờ Financial Times, lời kêu gọi của ông Vance xuất phát từ những lo ngại của chính quyền Trump rằng các cuộc tấn công của Ukraine đang tạo ra sự bất ổn nguy hiểm trên thị trường nhiên liệu toàn cầu. Đồng thời, cũng có những lo ngại rằng các cuộc tấn công vào các tàu vận chuyển dầu thô của Kazakhstan đến chạm cuối là liên doanh đường ống Caspian tại cảng Novorossiysk sẽ gây thiệt hại cho các công ty Mỹ. Vì vậy, sẽ là rất thú vị nếu như chúng ta chờ đợi xem liệu sau vụ tấn công mới nhất này của Ukraine Mỹ có gia tăng thêm áp lực lên Kiev hay không, hay là họ sẽ im lặng để cho Kiev mặc sức đánh phá hại cả Nga. Cuộc tấn công này cũng cho thấy Kiev đang tìm cách phá hoại sự ổn định dân sự và kinh tế của Nga. Họ còn nhắm tới cả các đường ống dẫn nước chính ở đây, khiến cho chính quyền phải tạm ngừng cung cấp nước cho thành phố. Thêm nữa, Nga là một trong những nước xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất thế giới, đặc biệt giữ vị trí số 1 về xuất khẩu lúa mì. Nước này cung cấp hàng chục triệu tấn ngũ cốc mỗi năm tới hàng trăm quốc gia trên toàn cầu, đóng vai trò cốt lõi trong việc đảm bảo nguồn cung lương thực thế giới. Cuộc tấn công của Kiev vào kho ngũ cốc ở cảng Novorossiysk hẳn nhiên sẽ đẩy ra lúa mì thế giới tăng mạnh hơn nữa. Có quan điểm cho rằng, việc Ukraine tấn công Novorossiysk một phần là để gỡ gạc lại việc bị phong tỏa trên Biển Đen. Một loạt các cuộc tấn công có chủ đích và cực kỳ hiệu quả của quân đội Nga nhằm vào các cơ sở hạ tầng cảng trọng yếu và các tàu chở hàng rời nước ngoài vận chuyển vật tư quân sự cho lực lượng Ukraine đã mang đến hiệu quả tức thì. Đến cuối tháng 7, hơn 90% các công ty vận tải biển quốc tế đơn giản là sợ hãi, không dám đưa tàu của họ vào vùng biển nguy hiểm, làm tê liệt hiệu quả tất cả các cảng Biển Đen của Ukraine. Đối với Kiev, đây là một thảm họa với quy mô khổng lồ. Và Biển Đen không chỉ là nguồn thu xuất khẩu chính của Kiev, mà nó còn là tuyến đường quan trọng để phương Tây vận chuyển đạn dược và thiết bị quân sự. Kết quả là Kiev phải đối mặt với 3 vấn đề nan giải. Thương mại nông nghiệp trị giá hàng tỷ đô la hoàn toàn đình chệ, hậu cần quân sự cho việc cung cấp vũ khí sụp đổ, và nỗ lực khẩn cấp tái triển khai các hệ thống phòng không để bảo vệ bờ biển, làm lộ ra điểm yếu các khu vực khác của mặt trận. Chưa hết, còn có thông tin là Ukraine đang cực kỳ lo ngại khi họ nhận được dữ liệu về việc người Nga tăng cường sản xuất tên lửa. Dự báo là động thái này sẽ khiến cho mùa đông ở Ukraine trở nên đen tối hơn nữa. Nhà bình luận chính trị người Ukraine Andriy Zolotarev cho biết đây là dấu hiệu chắc chắn của một cuộc tấn công quy mô lớn sắp xảy ra nhằm vào các cơ sở điện lực của Ukraine. Theo vị chuyên gia Ukraine này, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã chuyển trọng tâm từ tên lửa Kim-12 và Kh-32 sang các tên lửa Zikong và Iskander hiệu quả hơn. Những tên lửa này thể hiện độ chính xác cao khi xuyên thủng được hệ thống phòng không của đối phương. Ngay sau cuộc tấn công của Ukraine và Novorossiysk, bản thân Ukraine đã phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Nga lần thứ hai chỉ trong vòng 24 giờ. Làn sóng tấn công thứ hai này nhằm vào Kiev, Odessa và Zaporozhye bắt đầu vào sáng ngày 12 tháng 8. Hậu quả là quân đội Nga đã phá hủy các tàu, thuyền và cơ sở hạ tầng Càm Biển, kho nhiên liệu ở Odessa. Đối diện với một mùa đông đen tối sắp tới, Ukraine tiếp tục leo thang. Vậy thì họ đang toan tính điều gì đây? Vào hồi tháng 6, trước khi bắt đầu chiến dịch 40 ngày buộc Nga phải cầu hòa, ông Zelensky và các nhà lãnh đạo châu Âu đã gửi đi thông điệp tới Nga bằng giọng điệu chế diễu theo kiểu muốn buộc Nga chấm dứt chiến tranh, sẽ đòi hỏi mức tổn thất đủ lớn để điện Kremlin phải thay đổi tính toán dựa trên lợi ích và chi phí, để rồi sau đó phải chủ động đàm phán. Điều đáng tiếc là với Ukraine, sau 40 ngày, nền kinh tế Nga không hề sụp đổ, mà theo báo cáo của Nga thì nền kinh tế nước này lại còn vượt qua được giai đoạn suy thoái đầu năm và quay trở lại tăng trưởng 1,3% trong quý II năm 2026, sau khi đã giảm 0,2% trong quý I. Tập Bloomberg đã đưa ra một bức tranh tương tự, nhấn mạnh nền kinh tế Nga có khả năng đã tăng trưởng trong quý II sau lần suy giảm đầu tiên trong 3 năm, bất chấp các cuộc tấn công dữ dội của Ukraine Và điều kiện thứ 2 cũng không xảy ra nốt, Tổng thống Putin không đưa ra bất kỳ một nhượng bộ nào, cũng như không thay đổi các yêu cầu cốt lõi. Và điều thú vị là chính Tổng thống Zelensky, chứ không phải là ông Putin, lại bắt đầu kêu gọi đàm phán chấm dứt sự leo thang mà ông ta đã khởi xướng. Dĩ nhiên là phía Nga tiếp tục từ chối, và khi phải đối mặt với một mùa đông đen tối sắp ập tới, chính quyền Zelensky lại tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch leo thang. Hôm qua vào ngày 12 tháng 8, Tổng thống Zelensky phát biểu tại diễn đàn thanh niên Ukraine thường niên. Ông ấy tuyên bố rằng, Ukraine và các đối tác phương Tây đã lên kế hoạch chung nhằm buộc Nga phải chấm dứt xung đột. Ông ấy cho biết, chiến lược này dựa trên việc gây sức ép với Nga và mọi bước đi cần thiết đều được tính toán cẩn thận. Tuy nhiên thì ông ấy không tiết lộ thêm chi tiết. Tổng thống Zelensky nhấn mạnh đến sự cần thiết của việc quân đội Ukraine phải giữ vững phòng tuyến và tiếp tục các cuộc tập kích nhằm vào lãnh thổ Nga. Trong lãnh thổ Nga thì là như vậy. Còn Ukraine dường như đang tiến hành chiến dịch leo thang tiếp theo ở bên ngoài lãnh thổ Nga. Các nhà điều tra Đức đang xem xét hai giả thiết chính liên quan đến vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào máy bay AN-124 Ruslan của Ukraine tại sân bay Leznik. Và một trong số giả thiết đó, đó là sự can thiệp của chính Ukraine. The Digest đã đưa tin về vấn đề này. Dẫn nguồn tin cho biết rằng, giả thiết đầu tiên thủ phạm có thể là chính Ukraine đang được xem xét. Bởi vì nước này rất am hiểu về máy bay không người lái và có thể quan tâm đến một vụ tấn công giả. Tức là một cuộc tấn công được thiết kế để trông giống như là do Nga gây ra, nhằm khuyến khích dư luận Đức tham gia tích cực hơn nữa vào cuộc chiến chống lại Nga. Nhưng mà ngoài nổ đang âm ỉ ở Châu Phi mới là điều đáng nói. Đặc biệt là vụ ám sát vừa diễn ra tại Libya. Còn nhớ vào hồi giữa tháng 7, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Georgi Borisenko đã cáo buộc rằng Ukraine đang sử dụng Châu Phi như là mặt trận thứ hai chống lại Nga. Vào tháng 9 năm ngoái, ông này cũng cáo buộc Ukraine phải chịu trách nhiệm về chủ nghĩa khủng bố trên khắp Châu Phi. Theo ông, các binh sĩ điều khiển máy bay không người lái của Ukraine đã hỗ trợ các nhóm vũ trang được chỉ định là khủng bố ở Mali, Libya và Sudan. Thực tế thì Nga đã tăng cường quan hệ với các quốc gia Châu Phi, đặc biệt kể từ khi xung đột Ukraine nổ ra. Công ty quân sự tươi nhân Wagner được cho là đã tăng cường các hoạt động an ninh dân chủ, đề cập đến một loạt các chiến thuật và chiến lược chống chiến tranh lại để bảo vệ mô hình dân chủ của một số quốc gia khỏi các mối đe dọa từ bên ngoài, đặc biệt là từ ảnh hưởng của Pháp. Cộng hòa Trung Phi là nơi thử nghiệm chính sách này của Nga, sau đó được áp dụng sang Mali, nửa phía đông của Libya và Sudan. Những khu vực này được cho là đã chuyển hướng từ việc ủng hộ phe nổi dậy sang hỗ trợ chính phủ. Mali là một trong những đồng minh hàng đầu của Nga trên lục địa. Tầm quan trọng của Mali nằm ở chỗ. Trong khi đó thì Libya lại mang lại cho Nga một chỗ đứng ở phía nam địa Trung Hải. Còn Sudan mang lại điều tương tự ở biển đỏ. Hiện tại thì vị thế của Nga ở cả ba khu vực này đều đang bị đe dọa bởi việc cuộc khủng hoảng Mali gần đây, cuộc nội chiến Libya và Sudan. Trong đó có vai trò của Ukraine đứng sau hỗ trợ phe nổi dậy. Chắc chắn, thách thức do Ukraine tạo ra được phương Tây hậu thuẫn đối với lợi ích của Nga ở châu Phi mà nói là rất nghiêm trọng. Nhưng mà nó chưa đến mức nguy kịch. Chính phủ Mali vẫn tồn tại. Tướng quân Khalifa Haftar ở Libya vẫn chính thức là đối tác thân thiết của Nga. Tuy nhiên thì không thể loại trừ khả năng của khủng hoảng Mali tiếp tục leo thang trong khi các đối tác thân cận của Nga ở miền đông Libya và Sudan trên lý thuyết có thể chuyển hướng sang phương Tây gây bất lợi cho Nga. Tóm lại, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Borisenko không hề phóng đại khi nhận định rằng Ukraine đã mở ra một mặt trận thứ hai chống lại Nga ở châu Phi. Trên thực tế thì điều này đang trở thành sự thật với những bất ổn nghiêm trọng vừa xảy ra ở miền đông Libya. Libya trao đảo vì vụ ám sát và vụ tấn công cơ sở dầu mỏ. Tuần này, Libya lại chìm vào hỗn loạn sau khi một vụ đánh bom xe khiến cho Farweez al-Masuri, người đứng đầu cơ quan tình báo quân sự miền đông thiệt mạng ở Benghazi. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào nhà máy lọc dầu lớn nhất nước này và thống đốc Ngân hàng Trung ương từ chức. Ông Masuri, người đứng đầu tình báo quân sự của lực lượng kiểm soát miền đông Libya đang rời khỏi một nhà thờ Hồi giáo vào tối ngày 10 tháng 8 thì một thiết bị nổ gắn trên xe của ông ấy đã phát nổ khiến ông thiệt mạng. Khaled Haftar là con trai của thống chế Khalifa Haftar, chỉ huy quân đội quốc gia Libya, người đang kiểm soát miền đông Libya cho biết. Chính quyền đã mở cuộc điều tra, đồng thời nói thêm rằng các dấu hiệu cho thấy đây là một chiến thuật khủng bố đáng khinh bị. Xin lưu ý là Nga đã duy trì hợp tác quân sự và chiến lược sâu rộng với thống chế Khalifa Haftar và quân đội quốc gia Libya kiểm soát miền đông và miền nam Libya. Quan hệ đối tác này cung cấp cho Moscow các trung tâm hậu cần và căn cứ không quân quan trọng dọc địa Trung Hải và vùng Sahel. Mặc dù chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công, nhưng các nhà phân tích chính trị nhận định rằng đây là lời nhắc nhở an ninh ở miền đông Libya vẫn còn mong manh bất chấp sự thống trị của LNA Vụ ám sát này cũng thách thức những nỗ lực của gia đình Haftar trong việc thể hiện miền đông Libya là một khu vực ổn định sau nhiều năm xung đột. Quân đội quốc gia Libya LNA tuyên bố là họ sẽ không ngừng chống khủng bố và sẽ tiếp tục cuộc đấu tranh vì sự ổn định và an ninh của đất nước cũng như vì sự thống nhất của các thể chế nước này. Vụ ám sát xảy ra khi các đội cứu hộ đang nỗ lực để dập tắt một đám cháy lớn tại nhà máy lọc dầu Zawiya, phía tây của Tripoli sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào tối thứ hai. Đây là cuộc tấn công thứ ba nhằm vào cơ sở này trong vòng 2 ngày. Zawiya là nhà máy lọc dầu lớn nhất của đất nước hoạt động ở phía đông Libya và nó có thể xử lý được 120.000 thùng dầu mỗi ngày. Tập đoàn dầu khí quốc gia Libya cho biết một máy bay không người lái đã tấn công trực tiếp vào một bể chứa khoảng 4,5 triệu lít nhân liệu. Vụ cháy này sau đó đã khiến cho bể chứa bị sập và công ty cảnh báo rằng các cuộc tấn công tiếp theo có thể buộc họ phải tạm ngừng hoạt động. Tình hình lại càng thêm căng thẳng sau khi có thêm thông tin. Thống đốc ngân hàng trung ương Libya là Nazi Issa được cho là sẽ tử chức. Nói tóm lại, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ Zawiya, vụ ám sát bằng bom xe ở Benghazi và việc một trong những quan chức cấp cao của Libya tử chức trong vòng 24 giờ qua cho thấy tình hình chính trị và an ninh ở Libya có thể xấu đi nhanh chóng. Libya hiện tại đang trong một cuộc nội chiến bị chia rẽ bởi chính phủ được phương Tây công nhận ở Tripoli và chính quyền miền Đông được hạ tà hậu thuẫn thân Nga. Thưa quý vị, các thông tin liên quan đến châu Phi vừa rồi cũng đã kết thúc chương trình ngày hôm nay của chúng tôi. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại!