Khi Đời Không Còn Mái Che: Bản Lĩnh Là Đi Trong Mưa Mà Không Lạc Lối

Khi đời không còn mái che, bạn lĩnh là đi trong mưa mà không lạc hướng. Thưa quý vị và các bạn, tôi muốn mời bạn quay về vào một đêm nào đó trong đời mình. Trời đổ mưa, không phải cơn mưa rào mùa hạ, tạnh nhanh như một cơn dận vặt. Đây là một loại mưa dai dẳng, nặng hạt. Thứ mưa mà bạn biết chắc là nó sẽ còn kéo dài rất lâu nữa. Bạn đứng ở giữa một quãng đường vắng. Phía sau, chỗ chú vừa rồi đã bỏ lại quá xa để quay lại. Phía trước thì bạn không nhìn thấy gì ngoài màn nước và bóng tối. Và bạn hiểu một điều rất rõ ràng. Rõ đến mức đau đớn, phía trước cũng chưa chắc có mái hiến nào. Bạn có thể chưa từng đứng dưới cơn mưa đó theo nghĩa đen. Nhưng tôi tin bạn đã từng đứng đó theo nghĩa của đời sống. Cái đêm mà bạn ngồi trong xe ở tầng hầm trung cư, tắt máy và không muốn bước lên nhà. Cái buổi sáng bạn mở điện thoại ra, thấy một con số trong tài khoản mà bạn đã đêm đi đêm lại vài lần. Cái tuần lễ bạn ngồi ngoài hành lang bệnh viện, nghe tiếng dép lê của y tá qua lại và không dám nghĩ tới tuần sau. Cái năm mà mọi cánh cửa bạn gõ đều lịch sự đóng lại. Và bạn bắt đầu ngờ rằng vấn đề không nằm ở cánh cửa nào cả. Mà nằm ở chính bạn. Đó là đêm mưa lớn. Đó là lúc đời không còn mái che. Và câu hỏi mà tôi muốn cùng bạn ngồi xuống chìm nghiệm hôm nay là Một câu hỏi rất đơn giản. Trong cơn mưa ấy bạn nên làm gì? Bởi vì cái mà đa số chúng ta làm, thực ra không phải là đi. Mà là chúng ta chạy. Chúng ta chạy sang trái 50 mét, thấy không có gì. Lại chạy sang phải 80 mét, thấy cũng không có gì. Rồi hoảng lên, chạy ngược lại chỗ cũ. Chúng ta đổi việc, đổi mối quan hệ. Đổi thành phố, đổi cả cách sống. Không phải vì đã nhìn thấy một con đường tốt hơn. Mà chỉ vì không chịu nổi cảm giác đứng yên mà ướt. Người xưa đã đặt cho trạng thái và tình huống này một cái tên. Và họ gọi đó là khốn. Trong 64 quẻ của kinh dịch, Có một quẻ mà tôi nghĩ chỉ cần nhìn vào hình tượng thôi là chúng ta đã thấy nghẹn ngào. Đó chính là quẻ khốn. Hình tượng của nó được ghi lại trong lời tượng từ Bằng một câu ngắn đến mức lạnh người như thế này. Trạch vô thủy, khốn, quân tử, dĩ, trí mệnh, tọại trí. Ở vé đầu, 3 chữ trạch vô thủy. Có nghĩa là đầm, không có nước. Chúng ta hãy dừng lại một chút ở hình ảnh này. Vì nó tinh vi hơn vẻ ngoài nó rất nhiều. Cổ nhân không nói, sa mạc không có nước. Sa mạc vốn không có nước. Đó là bản chất của nó. Chẳng có gì để bàn cãi và để buồn cả. Người xưa nói là cái đầm không có nước. Đầm là nơi sinh ra để chứa nước. Nó được tạo hình, được đào sâu, được viền quanh, được đắp bờ bé đập. Toàn bộ cấu trúc của nó tồn tại vì một mục đích duy nhất là giữ nước. Vậy mà nó lại cạn. Và đó chính xác là cảm giác của một người, đàn khốn. Bạn không phải là người vô dụng. Bạn có năng lực. Bạn có ý chí. Bạn có một cái khuôn hình rất rõ ràng về con người mà bạn đã được tạo ra để trở thành. Chỉ là ngay lúc này, cái khuôn ấy trống rỗng. Bạn vẫn là người cha ấy. Người mẹ ấy. Người chuyên gia ấy. Người bạn đời ấy. Nhưng cái phần nội dung làm nên những vai trò đó thì đã rút đi đâu mất rồi. Bạn nhìn vào chính mình và thấy một cái đầm cạn. Cái đau của người khốn không nằm ở chỗ họ nghèo, họ bệnh hay họ cô đơn. Cái đau nằm ở khoảng cách giữa hình dạng mà họ vốn có và cái ruột rỗng mà họ đang mang. Và bây giờ chúng ta hãy nhìn sang một quẻ anh em của nó. Đó chính là quẻ khảm. Quẻ của nước, của hố sâu, của hiểm trỏ. Trong kinh dịch, khảm không chỉ là nước mà nó còn là hố, là vũng, là trũng, là chỗ hõm. Và điều đáng sợ nhất ở quẻ này là nó gồm hai lớp hố trồng lên nhau. Cổ nhân gọi là tập khảm. Hố nối tiếp hố. Nghĩa là gì? Nghĩa là người xưa đã thẳng thắn thừa nhận một sự thật mà văn hóa hiện đại rất ghét thừa nhận. Đó là khó khăn thường không đến một lần. Giống như kiểu họa vô đơn trí. Nó đến theo lớp. Bạn vừa bò ra khỏi cái hố này thì nó hụt chân xuống cái hố kia. Li hôn xong thì mất việc. Mất việc xong thì cha mẹ đổ bệnh. Cha mẹ vừa đỡ thì đỡ con nghỉ học. Đó không phải là bạn xui. Mà đó là cấu trúc của quẻ khảm. Và tôi nghĩ rằng chính ở chỗ này mà kinh dịch tử tế hơn rất nhiều lời động viên kiểu dạng xeo hép mà bạn nhận được trong đời. Bởi vì phần lớn từ những lời an nổi đều bắt đầu bằng một sự nói dối nhẹ nhàng. Rồi sẽ ổn thôi. Cố lên. Sắp ra rồi. Trời không tuyệt đường ai bao giờ. Những câu ấy rất tử tế. Thế nhưng chúng đặt vào tay bạn một chiếc đồng hồ đếm ngược không có thật. Và khi cơn mưa không đạnh đúng lúc bạn đã đếm thì bạn sụp đỏ lần thứ hai. Lần này thì sẽ nặng hơn rất nhiều. Vì bạn mất luôn cả niềm tin vào lời an nổi. Tuy nhiên kinh dịch lại không làm như thế. Kinh dịch nói thẳng rằng đầm đã cạn và hố thì có hai tầng. Nhưng nếu chỉ có vậy thì đó là một cuốn sách tuyệt vọng. Cái làm nên chiều sâu của quẻ khốn nằm ở vết thứ hai của lời tượng. Cái vế mà rất ít người để ý. Đó là câu. Quân tử dĩ trí mạnh tọại trí. Nghĩa là người quân tử dốc cả tính mạnh ra để chọn cái trí hướng của mình. Chúng ta hãy ngắm lại câu ấy trong bối cảnh của nó. Người xưa không nói là khi khốn thì hãy làm cách thoát ra. Không nói là khi khốn thì hãy nhờ người khác cứu. Không nói khi khốn thì hãy cầu xin. Người xưa nói một điều lạ lùng hơn nhiều. Đó là khi hoàn cảnh đã lây đi mọi thứ của anh thì cái duy nhất còn lại để anh dốc ra chính là bản thân anh. Và cái duy nhất đáng dốc ra vì nó đó là cái trí của anh. Nói một cách khác là khi mọi thứ bên ngoài đã cạn thứ duy nhất bạn còn quyên quyết định là bạn sẽ giữ đi hướng nào. Không phải giữ tốc độ. Cũng không phải giữ thành tích. Mà chỉ giữ đó là trí hướng. Đây là chỗ mà tôi muốn bạn dừng lại lâu nhất ở trong bài chia sẻ hôm nay. Bởi vì nó chạm tới cái nhầm lẫn lớn nhất của con người hiện đại khi gặp nghịch cảnh. Chúng ta được dạy rằng gặp khó thì phải hành động, phải xoay xỏ, phải làm gì đó đi. Và cái áp lực phải làm gì đó ấy trong một đêm mưa không có mái hiên biến thành thứ nguy hiểm nhất bởi vì nó khiến bạn chạy tán loạn. Như đã nói, bạn chạy sang trái 50 mét bạn lại chạy sang phải 80 mét và bạn vẫn ướt y như cũ. Chỉ khác là bây giờ bạn đã bị kiệt sức và bạn lạc đường. Bạn đã tiêu hết phần năng lượng lẽ ra dành cho quãng đường thật sự phải đi. Có một người từng được hỏi rằng nhân sinh quan của ông là gì? Ông trả lời bằng đúng cảnh tượng mà chúng ta đang nói tới là giữa một đêm mưa sối xả ông biết rõ đi tiếp cũng chưa chắc có đình nghỉ chân cũng chưa chắc có chỗ nào che được mưa. Nhưng trong cơn mưa thì ông còn làm được gì khác? Chạy sang trái 50 mét rồi lại chạy sang phải 80 mét ư? Không. Ông không làm điều đó. Ông chỉ đi theo hướng vốn dĩ đã phải đi thuận theo con đường dưới chân và đi chậm. Đi không nổi nữa thì dừng lại một chút bởi vì đang nào thì mưa cũng đâu có tạnh. Lần đầu nghe câu ấy tôi tưởng đó là một câu buông xuôi nhưng sau này mới hiểu rằng đó là một trong những câu can đảm nhất được nói về đời mình. Bởi vì đây là chỗ mà mọi thứ được lật ngược lại hết. Chúng ta vẫn tin rằng bản lĩnh là thoát khỏi cơn mưa rằng người mạnh mẽ là người tìm được mái hiên nhanh nhất người trở lại bình thường sớm nhất người ít bị ướt nhất. Cả một nền văn hóa thành tựu đang dạy chúng ta như vậy là hãy vượt qua hãy chiến thắng nghịch cảnh hãy biến khủng hoảng thành cơ hội trong vòng 90 ngày, 100 ngày. Nhưng đây mới là sự thật và nó khác hẳn đó là bản lĩnh không phải là ra khỏi cơn mưa bản lĩnh là đi được trong mưa mà không đánh mất chí hướng của mình. Cơn mưa chưa bao giờ là kẻ thù thật sự kẻ thù thực sự là toàn bộ năng lượng mà bạn đốt cho việc tìm một mái hiên không tồn tại là hàng nghìn giờ bạn nằm thao thức tính toán với những kịch bản sẽ không xảy ra là những cuộc gọi lúc 2, 3 giờ sáng cho người không giúp được gì mình là những quyết định bốc đồng bạn ký trong lúc chỉ muốn cảm giác mình đang làm gì đó Người ta không kiệt sức vì nghịch cảnh người ta kiệt sức vì sự kháng cự nghịch cảnh sai cách Và bạn có để ý không Câu đằng nào mưa cũng chẳng tạnh nghe thì bí quan nhưng nó lại là thứ giải phóng bạn Trừng nào bạn còn tin rằng mưa sắp tạnh bạn còn phải căng ra trò mỗi phút trôi qua là một phút thất vọng bạn không sống bằng số thứ tự và mắt dán lên bảng điện tử nhưng khoảnh khắc bạn thôi mặc cả với cơn mưa cái khoảnh khắc mà bạn chấp nhận rằng nó có nhịp điệu riêng của nó trụ kì riêng của nó và cái nhịp ấy không hỏi ý bạn thì một điều rất lạ xảy ra là bạn được trả lại đôi chân bạn bắt đầu đi được không phải vì trời đã thương bạn hơn mà vì bạn đã ngừng hỏi trời phải thương bạn trước khi bạn chịu bước đi Và lời quẻ khốn nói là quân tử dĩ trí mạnh tỏa chí như thế này nghĩa là không phải dốc hết suất mạng ra để chống lại cơn mưa mà là khi đã không còn gì để mặc cả với trời đất nữa thì hãy dốc cái phần còn lại của mình vào việc giữ đúng chi hướng và có một điều nữa cũng nghịch lý không kém trong quẻ khốn có một tầng ý mà tôi nghĩ chỉ những người đã từng thực sự chạm lấy vực mới thấm được là khi một người đã cùng đường việc khôn ngoan nhất họ có thể làm thường không phải là hành động để nhớ lại lần gần nhất bạn ra một quyết định lớn trong tình trạng kiệt quệ và mất ngủ nó có tốt hay không cơ thể con người cũng như mặt đất có nhịp thăng ráng của nó có mùa khí bốc lên có mùa khí lắng xuống người khốn chính là người mà toàn bộ khí lực đã bị hút cạn một chỗ và trong trạng thay đó mọi phán đoán đều sai lệch cái bạn tưởng là quyết đoán thực ra chỉ là phản xạ hoảng loạn của một hệ thần kinh đã bị quá tải đã đi múc nước ở đâu xa xôi về đổ vào đầm việc cần làm là để yên cho mạch ngầm tự ngấm tự dâng lại mà điều đó thì nó lại cần thời gian và thời gian ấy trông giống hệt như lời biếng như bỏ cuộc như vô dụng nhưng nó không phải vậy nó là cách trời đất tái nạp sinh cơ cho một cái đầm vậy thì cụ thể đêm nay khi bạn tắt video bài chia sẻ này đi bạn sống với điều đó như thế nào tôi không muốn đưa cho bạn những gì bạn phải làm bởi vì người đang khốn không cần thêm một danh sách nào nữa họ đã có quá nhiều rồi điều tôi muốn để lại cho bạn là 3 khoảng lặng như sau khoảng lặng thứ nhất là thôi tính giờ hãy thử chỉ trong hôm nay thôi không hỏi câu bao giờ thì hết không đếm ngược không đặt hạn trót cho nỗi khổ của mình bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy một phần rất lớn sự mệt mỏi của bạn không đến từ hoàn cảnh một cái mốc mà bạn tự dựng lên tiếp đến là khoảng lặng thứ 2 là làm việc chắc chắn không sai đây là một điều rất quan trọng bạn cực kỳ phải ghi nhớ đó là khi bạn không biết đi đâu thì đừng đi đâu cả hãy làm những việc mà dù kết cục có thế nào cũng không thể sai như ngủ sớm hơn nửa tiếng ăn một bữa cơm tử tế đi bộ 2-30 phút kể cả là dọn một góc bản những việc ấy trông thì vô nghĩa đến mức bạn thấy nhục nhã khi làm chúng giữa lúc đời đang sụp nhưng chúng chính là cách bạn giữ cho cái đầm còn nguyên hình dạng trong lúc chờ nước về một người giữ được thân thể và nếp sinh hoạt của mình qua mùa khốn thì khi mùa xoay chuyển sẽ đứng dậy nhanh hơn người đã tàn tạ vì chống cự và cuối cùng là khoảng lặng thứ 3 và đây là điều khó nhất đó là cho phép mình nói khó thật chúng ta được huấn luyện để không nói câu đó với ý chí của mình chúng ta được huấn luyện là nói cũng ổn cũng bình thường rồi qua ấy mà nhưng có một sức mạnh rất lạ ở người dám nhìn thẳng vào hoàn cảnh của mình và gọi đúng tên nó không thêm y kịch cũng không giảm nhẹ chỉ là khó thật rồi ngồi yên đó người nói được câu ấy là người đã thôi diễn và khi một người đã thôi diễn thì phần năng lượng vốn dùng chứ không phải đang chết đuối trong mưa đó là hai chuyện hoàn toàn khác nhau dù cảm giác ướt thì giống hết còn đường dưới chân bạn vẫn còn đó nó không sáng nó không đẹp nó không dẫn tới đâu mà bạn nhìn thấy được nhưng nó có thật và nó là của bạn và nếu tối nay bạn chỉ đi được 30 mét rồi phải dừng lại thỏ thì 30 mét ấy vẫn tính trong quẻ khốn không có phần thưởng cho tốc độ đúng hướng khi trời hửng nắng kinh dịch để lại câu nói đầm đã cạn nước người quân tử dốc cả tính mệnh để chọn cái trí hướng của mình và chúng ta nên hiểu nó theo nghĩa là nghịch cảnh không lấy đi của bạn tất cả nó chỉ lấy đi những thứ vốn không thuộc về bạn như điều kiện thời vận sự thuận lợi và cả ảo tưởng rằng bạn kiểm soát được đời mình cái nó không lấy được và không bao giờ lấy được đó chính là hướng đi mà bạn chọn giữ là trí hướng của bạn vẫn còn vẹn nguyên cơn mưa không hỏi ý bạn khi nó đến nó cũng sẽ không hỏi ý bạn khi nó đi việc duy nhất thuộc về bạn từ đầu đến cuối là bạn đi về phía nào trong lúc nó còn rơi và có lẽ cái gọi là bản lĩnh của một đời người rốt cuộc không phải là chưa từng ướt mà là đã ướt súng rồi vẫn không bị lạc lối vậy nên trước khi bạn rơi khỏi bài chia sẻ này tôi muốn để lại cho bạn một câu hỏi và mong bạn đừng trả lời vội hãy mang nó theo vài ngày đó là câu trong tất cả những việc bạn đang cuốn cuồng làm lúc này có bao nhiêu việc thật sự đưa bạn về phía trước và có bao nhiêu việc chỉ là chạy sang trái 50m rồi lại chạy sang phải 80m nếu bạn thấy được câu trả lời dù chỉ mơ mơ thì tối nay hãy làm đúng một việc nhỏ là đi ngủ sớm hơn 30 phút không phải để chạy trốn mà để cái đầm trong bạn có thêm nửa tiếng yên tĩnh mà tích lại nước và nếu bạn cũng từng có một đêm mưa như thế trong đời tôi rất mong được nghe hãy để lại vài dòng bên dưới không cần dài, không cần hay đôi khi biết rằng có người khác cũng đang lội trong cùng một cơn mưa ở một con đường khác đã đủ để đôi chân mình nhẹ đi một chút và nếu bạn muốn cùng tôi đi hết mùa khốn này tháng này, năm này và cuộc đời này thì hãy like, share video và đăng ký kênh để không bỏ lỡ còn bây giờ tôi xin dừng lại ở đây mưa vẫn rơi đường vẫn tối nhưng bạn vẫn còn đôi chân và bạn vẫn còn biết mình muốn đi về đâu thế là đủ cho đêm nay rồi xin trân trọng cảm ơn quý vị và các bạn đã dành ra thời gian quý báo của mình để lắng nghe bài chia sẻ này một lần nữa xin kính chúc quý vị và các bạn cùng gia đình luôn luôn được hạnh phúc, thành công và bình an trong cuộc sống xin trân trọng, kính chào và hẹn gặp lại