CÁCH TỐT NHẤT để chữa lành cơn đau mãn tính và chấn thương mà KHÔNG cần dùng thuốc

Có bao giờ quý vị đã đi khám đủ nơi, chụp MRI, xét nhiễm máu, siêu âm, uống đủ loại thuốc, vậy mà cơn đau vẫn còn đó, lưng vẫn đau, đầu vẫn nhứt, vai gáy vẫn căng cứng, bụng vẫn quặng? Và bác sĩ bảo không thấy gì bất thường cả. Quý vị bước ra khỏi phòng khám, trong lòng vừa nhẹ nhởm thì không có bệnh nặng, nhưng đồng thời lại hoang mang. Không có bệnh mà sao vẫn đau? Hay tệ hơn nữa, có người sẽ hỏi quý vị, hay là bạn nghĩ nhiều quá đấy, và quý vị cảm thấy mình không được lắng nghe. Thưa quý vị, hôm nay tôi muốn nói với quý vị một điều, cơn đau của quý vị là thật, hoàn toàn có thật, nhưng nguyên nhân thực sự của nó rất có thể không nằm ở chỗ quý vị nghĩ. Trong hơn 20 năm ngồi trong phòng khám, tôi đã gặp rất nhiều quý vị. Người thì đau lưng mãng tính, đau đã 3 năm, 5 năm, thậm chí 10 năm. Người thì đau đầu kinh niên, cứ đến chiều là thấy bút sau đầu. Người thì ruột gan lúc nào cũng khó chịu, đầy bụng, tiêu chảy, táo bón, sen kẽ nhau. Người thì đau khắp mình mãi, không biết đặt tên là bệnh gì. Và điểm chung của tất cả những người đó là gì? Họ đã đi khám rất nhiều nơi, họ đã làm rất nhiều xét nghiệm, và kết quả không giải thích được tại sao họ vẫn đau. Tôi nhớ một cô bệnh nhân, khoảng 62 tuổi. Cô ấy một mình sống trong căn nhà nhỏ ở ngoài ô, con cái đều đi làm ở thành phố xa. Cô uống hàng chục viên thuốc mỗi ngày, thuốc giảm đau, thuốc ngủ, thuốc giả dày, thuốc thần kinh. Vậy mà tôi nhìn vào mắt cô, vẫn thấy đó là đôi mắt của người đang chịu đựng. Hôm đó tôi nhận ra, tôi chưa thực sự giúp được cô ấy. Không phải vì thiếu thuốc, mà vì tôi chưa hiểu đúng vấn đề thực sự của cô ấy là gì. Và đó là lý do hôm nay tôi ngồi đây để nói với quý vị. Trước hết, hãy để tôi giải thích đau mãng tính là gì. Đau được chia làm hai loại. Loại thứ nhất gọi là đau cắp tính. Đây là loại đau bình thường và cần thiết. Ví dụ, quý vị vắt ngã, chẹo chân. Cơn đau xuất hiện ngay lập tức. Nó báo cho quý vị biết, có vấn đề ở đây rồi, hãy dừng lại, hãy cẩn thận. Loại đau này rất hữu ích. Nó bảo vệ quý vị và thường sau vài ngày, vài tuần là khỏi. Loại thứ hai gọi là đau mãng tính. Đây là những cơn đau kéo dài hơn 3 tháng, 6 tháng, 1 năm, thậm chí nhiều năm. Và điều đặc biệt là, phần lớn những người bị đau mãng tính, khi làm xét nghiệm, chụp chiếu, bác sĩ không tìm thấy tổn thương thực sự nào đang gây ra cơn đau đó. Vậy thì đau từ đâu ra? Đây là điều mà y học trong vài thập niên gần đây mới bắt đầu hiểu rõ hơn. Và câu trả lời nằm bên trong bộ não của chúng ta. Đây là điều nhiều người chưa biết. Cơn đau không phải do vùng bị tổn thương tạo ra. Cơn đau do não bộ tạo ra. Tôi sẽ giải thích bằng ví dụ đơn giản. Khi quý vị chạm tay vào bếp lửa, có một tính hiệu điện truyền từ tay lên dọc theo dây thần kinh, đến tủy sóng, rồi lên não. Và chính não bộ mới là nơi quyết định có nên tạo ra cơn đau hay không. Nghe có vẻ lạ phải không? Nhưng đây là bằng chứng khoa học rõ ràng. Các nhà khoa học đã ghi lại nhiều trường hợp, người bị thương nặng trên chiến trường. Nhưng trong lúc đó họ không cảm thấy đau chút nào. Tại sao? Vì lúc đó não bộ ưu tiên một mục tiêu khác, sống sót, thoát ra. Não bộ đã quyết định, bây giờ chưa phải lúc đau, hãy chạy đi đã. Hay một ví dụ gần gũi hơn, quý vị có bao giờ bị trầy xước nhẹ ở tay, nhưng mãi làm việc không để ý, một lúc sau nhìn xuống mới thấy có vết xước và máu, mà lúc đó mới thấy đau. Đó chính là bằng chứng, não bộ của quý vị đã không kích hoạt tín hiệu đau ngay lập tức, vì lúc đó quý vị đang tập trung vào việc khác. Bây giờ hãy nghĩ sâu hơn một chút. Các nhà thần kinh học đã chứng minh rằng, cảm xúc và căng thẳng kích hoạt chính xác những vùng não giống như khi cơ thể bị tổn thương vật lý. Nói cách khác, đau vì chấn thương thể xác và đau vì tổn thương cảm xúc xảy ra ở cùng một nơi trong não, theo cùng một cơ chế. Đây không phải là triết lý, đây là thần kinh học hiện đại được xác nhận qua hàng trăm nghiên cứu với công nghệ chụp não chức năng FMRI. Quý vị có bao giờ nghe ai đó nói, khi mất người thân tôi đau ở trong ngực lắm? Đó không phải là nói bóng gió. Nhiên cứu từ trường đại học Michigan, Hoa Kỳ đã chụp não của những người vừa trải qua chia tay người thân yêu và so sánh với người đang bị đốt bằng nhiệt độ. Kết quả, cùng một vùng não được kích hoạt, nỗi đau cảm xúc và đau thể xác không khác nhau trên bảng độ não. Điều này có nghĩa là gì? Có nghĩa là khi quý vị nói tôi đau lắm sau một biến cố trong cuộc sống, cơn đau đó là thật, hoàn toàn thật về mặt sinh học. Và ngược lại, khi quý vị bị đau lưng, đau đầu, đau bụng chéo dài, mà không tìm thấy nguyên nhân thể chất rõ ràng, thì rất có thể nguyên nhân nằm ở những gì quý vị đang phải mang nặng bên trong. Stress, lo lắng, buồn phiền chưa được nói ra, áp lực đã tích tụ từ rất lâu và não bộ của quý vị đang cố nói với quý vị điều gì đó qua ngôn ngữ duy nhất mà nó có thể dùng, đó là cơn đau. Bây giờ tôi sẽ nói đến những tên bệnh cụ thể. Tôi tin rằng khi nghe những cái tên này, nhiều quý vị sẽ nhận ra Thứ nhất là đau đầu mãn tính, đau nửa đầu, migraine, đau đầu căng thẳng. Chỉ riêng ở Hoa Kỳ đã có khoảng 25 triệu người bị đau đầu mãn tính. Và nghiên cứu cho thấy hơn 95% những người này không có bất kỳ tổn thương não hay cấu trúc nào gây ra cơn đau đó. Thứ hai là đau cổ và đau lưng mãn tính. Đây có lẽ là vấn đề phổ biến nhất đặc biệt với người trung niên và người lớn tuổi. Thứ ba là hội chứng ruột kích thích. Quý vị có thể biết đến tên gọi này đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy, sen lẫn, tao bón mà làm đủ mọi xét nghiệm tiêu hóa điều bình thường. Thứ tư là fibromyalgia đau khắp người, mỗi mệt truyền miên, ngủ không ngon nhất. Rất nhiều phụ nữ trung niên Việt Nam đang chịu đựng loại đau này mà không biết tên gọi của nó. Thứ năm là đau khớp thái dương hàm. Hàm đau, khó há miệng tiếng kêu lụt cụt ở khớp hàm. Thứ sáu là đau ngực mãn tính. Không phải do tim mạch, không phải do phổi nhưng cơn đau vẫn rất thật và rất khó chịu. Thứ bảy là mệt mỏi mãn tính. Không phải vì thiếu ngủ mà là kiệt sức từ bên trong ngủ đủ giấc vẫn thấy mệt khi thức dậy. Thứ tám là lo âu và trầm cảm kéo dài. Đây cũng là một dạng đau đau tinh thần nhưng cũng rất thật. Và nếu quý vị để ý tất cả những bệnh này đều là những bệnh mà y học hiện đại đang điều trị chưa thật sự hiệu quả. Chúng ta quản lý triệu chứng nhưng chúng ta chưa thật sự đến được nguồn gốc. Tôi muốn nói đến một điều rất quan trọng và tôi nói điều này với tư cách là một bác sĩ. Kết quả MRI không phải lúc nào cũng là nguyên nhân gây đau. Để tôi đưa ra số liệu cụ thể. Nếu chúng ta chụp MRI cuộc sống cho 100 người hoàn toàn khỏe mạnh không hề có đau lưng ở nhóm 30 tuổi 40% trong số họ sẽ có hình ảnh thoái hóa địa điểm 30% có hình ảnh địa điểm phòng Ở nhóm 50 tuổi 80% có thoái hóa địa điểm 60% có địa điểm phòng 30% có địa điểm thoát vị Và tất cả những người này không có đau, không hề đau một chút nào. Nguồn số liệu này được công bố trên tạp chí American Journal of Neuroradiology và được xác nhận qua nhiều nghiên cứu khác nhau. Vậy thì điều gì xảy ra khi bác sĩ nhìn vào kết quả MRI của quý vị rồi nói đây là nguyên nhân gây đau lưng của ông bà đấy địa điểm phòng rồi? Điều đó có thể không chính xác. Thoái hóa địa điểm ở tuổi trung niên và cao tuổi giống như tóc bạc và da nhăn đó là quá trình lão hóa bình thường Việc đổ lỗi cơn đau mảng tính cho những hình ảnh đó giống như nói rằng tóc bạc của ông bà là nguyên nhân gây đau đầu Điều đó vừa không chính xác về mặt khoa học vừa có thể gây hại cho quý vị Tại sao lại gây hại? Bởi vì khi quý vị được bảo rằng cuộc sống của ông bà có vấn đề rồi quý vị sẽ bắt đầu sợ sợ cuối xuống, sợ nặng tay sợ ngồi lâu sợ bất kỳ động tác nào có thể làm tổn thương cuộc sống và chính sự sợ hãi đó mới là thứ làm cho cơn đau ngày càng tệ hơn Tôi sẽ giải thích cơ chế này ngay bây giờ não bộ của chúng ta hoạt động theo cơ chế dự đoán não liên tục quan sát mọi thứ xảy ra xung quanh và bên trong cơ thể và đưa ra dự đoán dựa trên kinh nghiệm và ký ức trong quá khứ Nếu trong quá khứ mỗi lần quý vị cúi xuống nhặt đồ là lại đau lưng não bộ sẽ học điều đó và lần sau chỉ cần quý vị chuẩn bị cúi xuống não đã bật sẵn tín hiệu đau rồi như một cái bẫy tự kích hoạt và khi cơn đau xuất hiện quý vị sẽ càng sợ hơn càng chú ý hơn đến cơn đau càng lo lắng hơn và sự lo lắng đó lại làm cho não bộ khoét đại tín hiệu đau đây gọi là vòng xoáy đau và sợ hãi đau gây ra sợ sợ gây ra đau nhiều hơn đau nhiều hơn lại gây ra sợ nhiều hơn và cứ thế tiếp tục các nhà thần kinh học gọi hiện tượng này là sự nhạy cảm hóa trung ương tức là hệ thống thần kinh trung ương bao gồm não và tủy sóng trở nên ngày càng nhạy cảm hơn với những tín hiệu đau ngưỡng đau thấp xuống những kích thích bình thường bắt đầu được cảm nhận là đau và điều này giải thích tại sao người bị đau mãn tính lâu năm đôi khi cảm thấy đau ngay cả khi chạm nhẹ vào da đau vì thay đổi thời tiết đau vì tiếng ồn đau vì mệt mỏi tinh thần đây không phải là giả vờ đây là não bộ đang phản ứng thực sự nhưng cũng chính vì vậy khi chúng ta hiểu cơ chế này chúng ta mới có hướng để can thiệp đúng chỗ bây giờ tôi muốn kể cho quý vị nghe 3 câu chuyện đây là những câu chuyện y học thực sự đã được ghi lại và nghiên cứu câu chuyện thứ nhất một người thợ say ở Anh Quốc nhảy xuống từ dàn giáo vô tình đạp trúng một cái đinh đang cắm ngược trên tấm ván cái đinh xuyên qua đế giày anh ta nhìn thấy đầu đinh nhô ra phía trên mũi giày anh ta bắt đầu la hét bị đau dữ dội người ta đưa anh vào bệnh viện tiêm thuốc giảm đau mạnh vào tỉnh mặt rồi tháo giày ra và phát hiện ra cái đinh đâm ngay vào khe giữa 2 ngón chân không chạm vào da thịt không có vết thương nào cả nhưng cơn đau của anh ta là hoàn toàn thật não anh ta đã nhìn thấy đinh xuyên qua giày và tự tạo ra cơn đau dựa trên dự đoán rằng chắc chắn chân đang bị thủng rồi đây là bằng chứng cực kỳ rõ ràng rằng não bộ có thể tạo ra đau dữ dội mà không cần có tổn thương thật sự câu chuyện thứ 2 ngược lại hoàn toàn một người thợ hồ khác bắn súng đinh vào tay mình cái đinh xuyên sâu vào lòng bàn tay anh ta không đau không một chút lúc đó anh ta một mình ở công trường não anh ta đã tính toán ngay lập tức nhiệm vụ ưu tiên lúc này không phải là đau mà là lái xe đến bệnh viện càng nhanh càng tốt và não bộ đã không kích hoạt tín hiệu đau để anh ta có thể làm điều cần làm câu chuyện thứ 3 câu chuyện này làm tôi suy nghĩ nhiều nhất một người lính từng chiến đấu ở chiến trường nhiều năm sau chiến tranh ông trở về cuộc sống bình thường vết thương trên người đã lành hoàn toàn không còn đau rồi một ngày ông đang đi bộ trên phố một chiếc trực thăng bay ngang qua đầu và tạo ra tiếng động lớn ngay lập tức đúng vùng đã bị thương ngày xưa trên chiến trường ông cảm thấy đau trở lại giống y hệt cơn đau 20 năm trước vết thương đã lành từ lâu không có tổn thương nào cả nhưng tiếng trực thăng đã kích hoạt lại mạch thần kinh cũ não đã nhớ lại và tái tạo lại cơn đau ba câu chuyện này nói lên một điều bộ não của chúng ta cực kỳ mạnh mẽ nó có thể tạo ra đau khi không có thương tích nó có thể nhăn đau khi có thương tích nó có thể tái hiện lại đau từ 20 năm trước và hiểu điều này là bước đầu tiên để bắt đầu chữa lành bây giờ tôi muốn nói chuyện gần hơn gần với cuộc sống của quý vị hơn tôi là người Việt Nam tôi làm việc với người Việt Nam mỗi ngày và tôi thấy rất rõ những áp lực đặc trưng mà người trung niên và cao tuổi Việt Nam đang gánh chịu hãy thử điểm lại một vài tình huống tình huống thứ nhất cô chú nghỉ hưu cả cuộc đời làm việc không ngừng đột nhiên không còn việc để làm không còn đồng nghiệp không còn lịch hợp không còn cảm giác có ích nhiều người sau khi nghỉ hưu bắt đầu thấy đau nhiều hơn đau lưng, đau khớp đau đầu, mệt mỏi không rõ nguyên nhân y học gọi đây là hội chứng nghỉ hưu một phần là vì cơ thể ít vận động hơn nhưng phần quan trọng không kém là vì bộ não mất đi mục tiêu mất đi cảm giác có ý nghĩa và điều đó tạo ra một dạng stress tinh thần sâu bên trong mà não bộ thể hiện ra tình huống thứ hai cha mẹ sống một mình con cái đi làm ở thành phố thậm chí đi làm ở nước ngoài cha mẹ ở quê hoặc ở nhà một mình điện thoại thì có đấy nhưng cuộc trò chuyện thì ngắn vì con bận nghiên cứu về cô đơn của trường đại học Chicago cho thấy cô đơn mạng tính làm tăng nguy cơ viêm nhiễm trong cơ thể làm suy yếu hệ miễn dịch và khuếch đại cảm giác đau người cô đơn đau nhiều hơn không phải vì họ yếu đuối hơn mà vì não bộ của họ đang trong trạng thái báo động liên tục giống như một ngôi nhà với hệ thống báo cháy luôn luôn kêu dù không có lửa tình huống thứ ba chăm cháu thay con nhiều cô bác trong độ tuổi 60-70 trở thành người chăm sóc chính cho đàn cháu để con cái yên tâm đi làm về mặt thể chất cúi xuống bế cháu đứng lên bế cháu đứng lên thật ra không quá sức nhưng về mặt tinh thần có một điều ít ai nói ra đó là cảm giác chưa bao giờ được nghỉ ngơi thật sự chưa bao giờ được sống cho mình và trong lòng đôi khi có một nỗi buồn nhỏ thôi một câu hỏi nhỏ thôi nhưng không dám nói thành lời bao giờ đến được mình được nghỉ những cảm xúc không được nói ra đó dần dần tích tụ và não bộ tìm cách thể hiện chúng qua những cơn đau thể xác tình huống thứ tư mất người thân đây là điều tôi muốn nói kỹ hơn nhiều người sau khi mất cha mẹ mất vợ chồng mất anh chị em bắt đầu thấy sức khỏe suy giảm nhanh đau nhiều hơn bệnh nhiều hơn người ta hay gọi đây là chết vì đau buồn nhưng y học giải thích rõ hơn khi chúng ta mất đi người thân yêu cơ thể trải qua một phản ứng stress cực kỳ mạnh hormone cortison tăng vọt hệ miễn dịch suy yếu và hệ thần kinh rơi vào trạng thái siêu nhạy cảm những cơn đau xuất hiện sau đó không phải là ngẫu nhiên chúng là dấu hiệu cho thấy bên trong đang có một vết thương một vết thương chưa được chữa lành tình huống thứ 5 áp lực tài chính và gia đình người trung niên Việt Nam thường đứng ở vị trí khó nhất phía trên còn cha mẹ cần chăm sóc phía dưới còn con cái cần hỗ trợ mà bản thân thì đang ở giai đoạn sức khỏe bắt đầu giảm súc áp lực từ cả hai phía không ai nhìn thấy, không ai hỏi thăm và người đứng giữa cứ gánh thôi cứ gánh thôi cho đến khi cơ thể kêu tôi muốn quý vị biết đây không phải là triết lý hay tâm linh đây là khoa học năm 2022 tạp chí y học hàng đầu thế giới JAMA Psychiatry đã công bố một nghiên cứu lớn được gọi là nghiên cứu Border Back Pain Study thực hiện tại Hoa Kỳ trong nghiên cứu này các nhà khoa học tuyển chọn bệnh nhân đau lưng mãng tính thời gian đau trung bình là 10 năm họ được chia thành hai nhóm một nhóm điều trị thông thường một nhóm được áp dụng một phương pháp gọi là liệu pháp tái xử lý đau và kết quả sau một tháng điều trị nhóm áp dụng liệu pháp tái xử lý đau có 75% bệnh nhân hoàn toàn không còn đau hoặc gần như không còn đau 75% sau 10 năm chịu đựng chỉ sau một tháng đây là con số chưa từng thấy trong nghiên cứu về đau mãng tính và liệu pháp đó là gì không phải thuốc, không phải phẫu thuật không phải tim mà là thay đổi cách não bộ diễn giải cân đau để giải thích đơn giản liệu pháp tái xử lý đau là phương pháp giúp bộ não ngừng coi những tính hiệu cơ thể gửi lên là tính hiệu nguy hiểm nhớ lại nguyên tắc mà tôi đã nói não bộ kích hoạt đau khi nó nghĩ rằng có nguy hiểm vì vậy nếu chúng ta có thể thuyết phục não rằng không có nguy hiểm tính hiệu đau sẽ giảm xuống hoặc biến mất nhưng làm thế nào để thuyết phục não bước đầu tiên là hiểu hiểu rằng cân đau của mình là do mạch thần kinh không phải do tổn thương cấu trúc hiểu rằng cơ thể mình không bị hỏng khi quý vị thực sự tin vào điều đó não bộ bắt đầu nhận được thông điệp khác thay vì thông điệp nguy hiểm là thông điệp an toàn bước thứ 2 là thay đổi ngôn ngữ nội tâm tức là cách quý vị nói chuyện với chính mình khi sắp là một việc mà trước đây thường gây đau thay vì nghĩ chắc lại đau rồi mình không làm được đâu hãy thử nói với chính mình mình ổn mình đang an toàn cơ thể mình khỏe mạnh nghe có vẻ đơn giản nhưng các nghiên cứu dùng máy chụp não FMRI đã chứng minh khi chúng ta nói những câu tích cực với chính mình bộ não thực sự thay đổi hoạt động các vùng xử lý lo âu và đau trở nên ít hoạt động hơn não bộ có tính thần kinh linh hoạt tiếng anh gọi là neuroplasticity dễ là nó có thể thay đổi và tái tổ chức theo thời gian bước thứ 3 là tiếp cận cơn đau khi cơn đau xuất hiện thay vì nghĩ lại đau rồi kinh khủng quá bao giờ mới hết hãy thử quan sát cơn đau đang ở đâu nó đang lan ra hay thu lại nó thay đổi như thế nào khi quý vị quan sát cơn đau với thái độ tò mò thay vì sợ hãi quý vị đang gửi cho não một tín hiệu hoàn toàn khác tín hiệu đó nói rằng tôi ổn, tôi không bị đe dọa và não sẽ dần dần giảm bớt cường độ đau tôi muốn chia sẻ với quý vị một câu chuyện cá nhân nhiều năm trước khi tôi còn đang học và làm việc với cường độ rất cao tôi bắt đầu bị đau lưng lúc đầu tôi nghĩ đó là chuyện bình thường ngồi nhiều quá, đứng nhiều quá nhưng rồi nó kéo dài và ảnh hưởng đến nhiều thứ trong cuộc sống tôi đã đi khám, chụp MRI kết quả có hình ảnh đĩa đệm không bình thường và tôi bắt đầu sợ sợ cúi xuống, sợ mang nặng sợ ngồi lâu càng sợ càng đau rồi một thời gian dài sau đó tôi mới dần hiểu ra những giai đoạn đau nhiều nhất trong cuộc đời tôi không phải là giai đoạn tôi làm việc nặng nhất mà là giai đoạn tôi chịu áp lực tinh thần nặng nề nhất khi gia đình có biến cố khi tôi lo lắng cho người thân bệnh nặng khi tôi phải gánh nhiều thứ một lúc ngược lại những lúc đi du lịch được nghỉ ngơi, được vui vẻ lưng tôi gần như không đau dù tôi đi bộ cả ngày dù tôi ngủ trên giường khách sạn không được tốt cùng một cục sóng cùng một đĩa đệm nhưng cân đau lại hoàn toàn khác nhau tùy vào trạng thái tinh thần của tôi và khi tôi nhận ra điều đó tôi bắt đầu tiếp cận cân đau theo cách khác bây giờ tôi muốn giúp quý vị nhận biết liệu cân đau của mình có thể liên quan đến mạch thần kinh và cảm xúc hay không có một số dấu hiệu giúp phân biệt dấu hiệu thứ nhất cân đau thay đổi tùy theo tình huống nếu đau hơn khi căng thẳng và đỡ hơn khi đi nghỉ khi vui vẻ khi thư giãn đây là dấu hiệu quan trọng nếu là tổn thương cấu trúc thực sự cân đau sẽ không thay đổi nhiều theo trạng thái tâm lý dấu hiệu thứ hai cân đau di chuyển hoặc thay đổi vị trí hôm nay đau lưng trái ngày mai đau lưng phải rồi lại đau vai rồi lại đau đầu cân đau từ tổn thương cấu trúc thường cố định ở một vị trí cụ thể cân đau do mạch thần kinh thường linh động hơn dấu hiệu thứ ba đau xuất hiện hoặc tăng lên sau một sự kiện căng thẳng mất việc làm tranh cãi trong gia đình biến cố sức khỏe của người thân hoặc thậm chí những điều tưởng như nhỏ nhoi như một câu nói không hay của ai đó dấu hiệu thứ tư đau kèm theo lo âu khó ngủ hoặc mệt mỏi tinh thần kéo dài rất nhiều người bị đau mảng tính đồng thời cũng đang chịu đựng một mức độ lo âu hoặc trầm cảm không phải đau gây ra lo âu mà cả hai có chung một muôn gốc dấu hiệu thứ năm đã làm nhiều xét niệm nhưng không tìm ra nguyên nhân rõ ràng hoặc kết quả không giải thích được tại sao cân đau lại nghiêm trọng đến mức đó Nếu quý vị nhận ra mình có nhiều dấu hiệu trong số này tôi muốn nói với quý vị một câu Điều đó không có nghĩa là quý vị không bị đau Điều đó không có nghĩa là quý vị yếu đuối Điều đó không có nghĩa là quý vị cần gặp bác sĩ tâm lý vì quý vị bị điên Điều đó có nghĩa là quý vị đang cần một hướng tiếp cận khác một hướng nhìn vào cả thể chất lẫn tinh thần một hướng nghe câu chuyện của quý vị và tìm hiểu điều gì đang thực sự xảy ra Tôi muốn nói thật với quý vị Hệ thống y tế hiện tại của chúng ta được xây dựng tốt để chẩn đoán và điều trị bệnh cấp tính nhiễm trùng, chấn thương ung thư nhồi máu cơ tim chúng ta làm rất tốt những điều đó Nhưng với đau mảng tính với những rối loạn mà chúng ta đã liệt kê hệ thống y tế hiện tại còn nhiều hạn chế Không phải vì bác sĩ không giỏi mà vì chúng tôi được đào tạo theo mô hình bệnh tật sinh học tức là luôn tìm kiếm nguyên nhân thể chất Khi không tìm thấy chúng tôi thường không biết làm gì tiếp theo và bệnh nhân cảm thấy không được lắng nghe không được giải thích đúng cách thậm chí đôi khi bị cho Tôi hiểu điều đó vì tôi đã từng là người không biết phải làm gì khi bệnh nhân ngồi trước mặt tôi với hàng năm trời đau đớn mà tất cả kết quả xét nghiệm đều bình thường Nhưng điều tôi học được qua nhiều năm và qua những nghiên cứu mà tôi liên tục cập nhật là đôi khi điều quan trọng nhất một bác sĩ có thể làm không phải là kê đơn thuốc mà là ngồi xuống nhìn vào mắt bệnh nhân và nói tôi tin rằng ông bà đang đau và chúng ta sẽ cùng tìm hiểu tại sao Người bạn của tôi là một bác sĩ phẫu thuật cuộc sống Khi tôi hỏi ông đối với bệnh nhân đau mảng tính điều quan trọng nhất ông làm là gì ông trả lời không trần trừ lắng nghe họ và cho họ thấy rằng tôi tin vào cơn đau của họ Ông nói thêm Phẫu thuật rất tốt cho những trường hợp có tổn thương cấu trúc rõ ràng nhưng cho đau mảng tính thì không Điều họ cần là ai đó thực sự lắng nghe họ Tôi muốn kết thúc phần này bằng những gợi ý thực tế không phải là phép màu không phải là lời hứa chữa khỏi mà là những thói quen và có thể giúp cải thiện chất lượng cuộc sống Thứ nhất tìm hiểu và hiểu đúng về cơn đau của mình Chỉ riêng việc hiểu rằng cơn đau có thể đến từ mạch thần kinh không phải từ tổn thương cấu trúc đã có thể giúp giảm bớt sợ hãi và giảm sợ hãi có nghĩa là giảm cơn đau Điều này nghe như đơn giản nhưng không hề đơn giản Nó đòi hỏi quý vị phải thực sự thay đổi niềm tin từ cuộc sống của mình hỏng rồi sang cuộc sống của mình bình thường và não đang phản ứng thái quá Thứ hai vận động nhẹ nhàng mỗi ngày Nhiều người đau mảng tính tránh vận động vì sợ làm đau hơn nhưng nghiên cứu cho thấy điều ngược lại Vận động nhẹ nhàng và thường xuyên đặc biệt là đi bộ bơi lội, yoga nhẹ giúp não bộ học lại rằng vận động là an toàn không cần phải vận động mạnh bắt động từ từ từ 5 phút rồi 10 phút Quan trọng nhất là duy trì điều đặn và khi vận động hãy thử vận động với thái độ nhẹ nhàng và tích cực không phải với thái độ sợ hãi Thứ ba chú ý đến cảm xúc chưa được nói ra hãy hỏi bản thân trong cuộc sống hiện tại của mình có điều gì mình chưa nói được không có cảm xúc nào mình đang cố kìm nén không có áp lực nào mình đang gắn một mình không không cần phải trả lời ngay chỉ cần bắt đầu chú ý Thứ tư viết nhật ký cảm xúc đây là một phương pháp được nghiên cứu khoa học hỗ trợ nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc viết ra những cảm xúc và suy nghĩ có thể giúp giảm căng thẳng tâm lý và từ đó hỗ trợ cải thiện triệu chứng đau mỗi ngày hãy dành 15 phút viết ra bất cứ điều gì đang có trong tâm trí không cần phải hay không cần phải đúng ngữ pháp chỉ cần viết thật Thứ năm thực hành thở sâu và thư giãn đây không phải là tâm linh đây là sinh lý học khi chúng ta thở sâu và chậm chúng ta kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm tức là hệ thống làm dịu cơ thể khuyết áp giảm, nhịp tim chậm lại và não bộ nhận được tín hiệu mình đang an toàn chỉ cần thực hành 5 phút mỗi ngày hít vào 4 giây giữ hơi 2 giây thở ra 6 giây lặp lại 5 lần nghiên cứu cho thấy việc thực hành điều đẳng như vậy có thể giúp cải thiện đáng kể mức độ căng thẳng mạng tính Thứ sáu, kết nối xã hội đây có lẽ là điều bị coi nhẹ nhất nhưng lại quan trọng nhất kết nối với người khác chia sẻ với người mình tin tưởng tham gia vào cộng đồng không nhất thiết phải là những bụi chia sẻ lớn đôi khi chỉ là một buổi sáng ngồi uống trà với người bạn thân một cuộc điện thoại với con cái một buổi tập thể dục với nhóm trong khu phố các nhà nghiên cứu tại trường đại học Brigham Young đã phân tích dữ liệu từ hơn 3 triệu người và kết luận rằng sự cô đơn xã hội làm tăng nguy cơ tử vong sớm lên 30% kết nối không phải là xa xỉ kết nối là nhu cầu sức khỏe cơ bản tôi biết nhiều quý vị đang dùng thuốc giảm đau và tôi không có ý nói quý vị nên dừng thuốc ngay lập tức thuốc giảm đau có vai trò của nó khi đau đớn quá mức khi cần thiết để duy trì cuộc sống hằng ngày thuốc có thể giúp quý vị tạm thời giảm bớt chánh nặng và có thể hơi lực để bắt đầu những thay đổi khác nhưng có một điều quan trọng tôi muốn nói thuốc giảm đau không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ nếu nguyên nhân thực sự là mặt thần kinh đang phản ứng thái quá là cảm xúc tức tụ chưa được giải phóng là vòng xoáy đau và sợ hãi thì thuốc giảm đau chỉ làm dịu triệu chứng tạm thời không phải là con đường dẫn đến hồi phục lâu dài và trong nhiều trường hợp khi người bệnh bắt đầu hiểu đúng về cơn đau của mình bắt đầu thực hành những thay đổi tôi đã đề cập họ thấy mình cần ít thuốc hơn theo thời gian nếu quý vị đang dùng thuốc hãy trao đổi với bác sĩ của mình để cùng tìm hướng đi phù hợp không nên tự ý dừng thuốc đột nột tôi muốn nói rõ điều này không phải mọi cơn đau đều là đau mãn tính do mặt thần kinh có những trường hợp cơn đau là dấu hiệu cảnh báo quan trọng và cần được thăm khám y tế ngay lập tức cụ thể là đau lưng kèm theo sốt hoặc kèm mất kiểm soát đại tiểu tiện đau đầu dữ dội đột ngột như bị xét đánh vào đầu đau ngực kèm khó thở hoặc vả mồ hôi lạnh đau bụng dữ dội kèm theo nôn mửa và cứng bụng bất kỳ cơn đau nào khởi phát đột ngột và nghiêm trọng đặc biệt nếu quý vị chưa từng bị đau như vậy trước đây Đau kèm theo sốt cân không rõ nguyên nhân Những dấu hiệu này cần được bác sĩ thăm khám ngay không nên chờ đợi Điều tôi nói trong video hôm nay áp dụng cho những trường hợp đau mãng tính kéo dài từ nhiều tháng đến nhiều năm đã được loại trừ các nguyên nhân nguy hiểm nhưng vẫn chưa tìm được hướng điều trị hiệu quả Trước khi tôi kết thúc tôi muốn đặt cho quý vị một câu hỏi Hãy nghĩ về cơn đau của mình hoặc cơn đau của người thân Nếu hỏi thẳng khoảng thời gian nào trong cuộc sống cơn đau đó bắt đầu hoặc trở nên tệ hơn Lúc đó trong cuộc sống đang có điều gì áp lực công việc biến cố gia đình mất mát, cô đơn hay một giai đoạn quý vị đang gánh rất nhiều thứ một mình Không cần phải trả lời ngay không cần phải chia sẻ với ai cả chỉ cần ngồi yên lặng một chút và để bản thân nhớ lại Bởi vì đôi khi câu trả lời cho cơn đau của mình không nằm ở bản kết quả xét nghiệm mà nằm trong câu chuyện của chính mình Tôi muốn nói với quý vị điều này Cơn đau không phải là kẻ thù của quý vị Cơn đau là một người bảo vệ Nó xuất hiện khi não bộ cảm thấy có điều gì đó cần chú ý, có điều gì đó cần thay đổi, có điều gì đó chưa được giải quyết Hãy tưởng tượng bộ não như một người bạn rất lo lắng Người bạn đó cứ gõ cửa nhà quý vị mãi, không phải vì muốn làm phiền mà vì nghĩ rằng quý vị cần biết điều gì đó quan trọng Khi chúng ta hiểu điều đó thay vì đấu tranh với cơn đau thay vì sợ hãi nó thay vì tức giận vì nó còn đó chúng ta có thể ngồi xuống và lắng nghe cơn đau này đang cố nói với mình điều gì Và đôi khi chỉ riêng việc lắng nghe đó đã là bước đầu tiên của sự chữa lành Tôi muốn chia sẻ thêm một nghiên cứu thú vị Các nhà nghiên cứu đã theo dõi những bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật cuộc sống và họ đánh giá các bệnh nhân này theo nhiều tiêu chí bao gồm cả than điểm đánh giá các biến cố căng thẳng trong thời thơ ấu Kết quả rất ấn tượng Những bệnh nhân không có biến cố căng thẳng nghiêm trọng trong thời thơ ấu có 85% cơ hội phẫu thuật thành công Những bệnh nhân có 1-2 biến cố căng thẳng tỷ lệ thành công giảm xuống còn 75% Những bệnh nhân có 3 biến cố trở lên tỷ lệ thành công chỉ còn 15% Cùng một loại phẫu thuật Cùng một trình độ bác sĩ Nhưng kết quả khác nhau hoàn toàn Điều này không có nghĩa là phẫu thuật không hiệu quả Điều này có nghĩa là khi chúng ta điều trị đau mảng tính chúng ta cần nhìn vào toàn bộ con người không chỉ nhìn vào phim chụp Có một điều thú vị mà các nhà nghiên cứu đã phát hiện Tỷ lệ đau mảng tính khác nhau đáng kể giữa các nền văn hóa và xã hội khác nhau Ở những xã hội nơi mọi người có ít cơ hội nói về cảm xúc Nơi mà người đàn ông được dạy phải mạnh mẽ và không được than thở Nơi mà người phụ nữ được mong đợi gánh vác tất cả mà không kêu ca Ở những nơi đó tỷ lệ đau mảng tính thường cao hơn vì cảm xúc vẫn cần lối thoát Khi không được thoát ra qua lời nói nó thoát ra qua cơ thể Điều này không có nghĩa là người Việt Nam chúng ta yếu đuối Điều này có nghĩa là chúng ta đang gánh rất nhiều trong im lặng Và im lặng đó đôi khi nặng nề hơn bất kỳ thứ gì Văn hóa Việt Nam có rất nhiều điều đẹp Sự chịu đựng Sự hy sinh Sự quan tâm đến gia đình Nhưng đôi khi những đức tính đó cần được cân bằng với khả năng nói ra khi mình cần giúp đỡ Đặt ranh giới khi cần thiết và chăm sóc bản thân không phải vì ích kỷ mà vì khi mình khỏe mình mới có thể chăm sóc Tôi biết nhiều quý vị có thể đang tự hỏi Thế còn thiền? Còn yoga? Còn những phương pháp thư giãn khác? Câu trả lời là Những phương pháp này có thể hỗ trợ tốt Nhưng quan trọng là quý vị sử dụng chúng đúng cách Thiền tránh niệm về mặt khoa học được chứng minh là có thể giúp giảm mức độ cortisol tức là hormone stress và cải thiện khả năng điều hòa cảm xúc Nhưng khi người bị đo mạng tính ngồi thiền và cảm nhận cân đau mà vẫn nghĩ đó là dấu hiệu nguy hiểm thì thiền có thể không hiệu quả Thậm chí đôi khi làm tăng lo lắng Vì vậy thiền hiệu quả nhất khi đi kèm với việc hiểu đúng về bản chất của cân đau Khi quý vị ngồi thiền và cảm thấy đau thay vì nghĩ Ôi đau quá chắc bệnh nặng lên rồi Hãy thử nghĩ À đây là não đang gửi tín hiệu mình quan sát nó mình không cần phải làm gì mình ổn đó là sự khác biệt Yoga và vận động nhẹ nhàng cũng tương tự Khi quý vị vận động với thái độ tò mò và nhẹ nhàng thay vì với thái độ sợ hãi não bộ bắt đầu học lại rằng vận động là an toàn và điều đó rất có giá trị Viết nhập ký cảm xúc là một công cụ hỗ trợ thực sự có cơ sở khoa học Tiến sĩ James Tennebaker tại trường Đại học Texas, Hoa Kỳ đã nghiên cứu trong nhiều thập kỷ về tác động của việc viết biểu đạc cảm xúc Kết quả cho thấy những người viết về những trải nghiệm khó khăn trong cuộc sống có sức đề kháng tốt hơn ít đi khám bác sĩ hơn và báo cáo ít triệu chứng đau hơn Đây không phải là chữa bệnh Đây là hỗ trợ cho quá trình hồi phục Nếu quý vị đang xem video này không phải vì mình bị đau mà vì lo lắng cho người thân đang bị đau mảng tính Tôi muốn nói với quý vị điều này Điều quý vị có thể làm cho họ không phải là tìm thêm bác sĩ không phải là thêm thuốc không phải là thêm thiết bị y tế mặc dù những điều đó đôi khi cần thiết Điều quan trọng nhất quý vị có thể làm là lắng nghe không phải lắng nghe để phân tích không phải lắng nghe để đưa ra giải pháp mà lắng nghe để hiểu hỏi họ gần đây anh chị cảm thấy thế nào không chỉ về sức khỏe mà là về cuộc sống nói chung và thực sự lắng nghe câu trả lời không cắt ngang không phán xét không vội kết luận đôi khi cân đau của người thân bắt đầu giảm bớt chỉ vì lần đầu tiên họ cảm thấy được thực sự lắng nghe Thưa quý vị hôm nay chúng ta đã nói về nhiều điều chúng ta đã nói về đau mảng tính là loại đau kéo dài nhiều tháng nhiều năm mà không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng từ tổn thương thể chất chúng ta đã nói về bộ não là cơ quan thực sự tạo ra cân đau và bộ não có thể tạo ra đau thực sự không phải từ tổn thương cơ thể mà từ stress, cảm xúc và những ký ức không được giải quyết chúng ta đã nói về những bệnh quen thuộc đau đầu mảng tính, đau lưng, rụt kích thích fibromyalgia và nhiều hơn nữa mà phần lớn có liên quan đến cơ chế não bộ này chúng ta đã nói về sự thật của kết quả MRI rằng hình ảnh bất thường không nhất thiết là nguyên nhân gây đau chúng ta đã nói về vòng xoáy đau và sợ hãi và cách vòng xoáy đó có thể được phá vỡ chúng ta đã nói về những tình huống đặc trưng của người Việt trung niên và cao tuổi nghỉ hưu, cô đơn, chăm cháu mất người thân, áp lực gia đình những áp lực thật sự những cảm xúc thật sự mà khi tích tụ quá lâu cơ thể sẽ lên tiếng mà chúng ta đã nói về những điều có thể hỗ trợ hiểu đúng về cân đau vận động nhẹ nhàng, chú ý đến cảm xúc thở sâu và thư giãn kết nối với người khác và đặc biệt là thay đổi cách nói chuyện với chính mình tôi muốn kết thúc với điều này trong nhiều năm làm bác sĩ điều tôi học được không chỉ từ sách vở mà còn từ những bệnh nhân của mình là con người chúng ta có khả năng hồi phục đáng kinh ngạc không phải vì chúng ta mạnh mẽ đến mức không bao giờ bị tổn thương mà vì chúng ta có thể học cách lắng nghe bản thân học cách thay đổi học cách chữa lành từ bên trong não bộ của quý vị không phải là kẻ thù nó đang cố bảo vệ quý vị theo cách tốt nhất mà nó biết và khi quý vị bắt đầu hiểu nó tin tưởng nó và giao tiếp với nó theo cách khác điều kỳ diệu có thể xảy ra không phải qua đêm không phải trong một tuần nhưng từng chút một, từng ngày một thưa quý vị hãy nhớ lại cô bệnh nhân tôi kể lúc đầu người phụ nữ 62 tuổi sống một mình uống hàng chục viên thuốc vẫn đau tôi không thể quay lại gặp cô ấy để nói những điều tôi biết hôm nay nhưng tôi có thể nói với quý vị nếu quý vị đang là người đó hoặc đang yêu thương ai đó như vậy hãy biết rằng vẫn còn hy vọng vẫn còn những hướng đi chưa được thử và cơn đau dù đã kéo dài bao nhiêu năm không nhất thiết phải là hành trình của cả đời còn lại hãy bắt đầu bằng cách đặt câu hỏi khác không chỉ hỏi làm thế nào để hết đau mà hỏi cơn đau này đang cố nói với mình điều gì và hãy dành thời gian để lắng nghe câu trả lời nếu video này hữu ích cho quý vị hãy chia sẻ cho người thân và bạn bè đặc biệt là những ai đang chịu đựng đau mãn tính mà chưa tìm được lối ra đừng quên bấm đăng ký kênh để không bỏ lỡ những video tiếp theo nơi tôi tiếp tục đồng hành cùng quý vị trên hành trình chăm sóc sức khỏe, thể chất và tinh thần theo góc nhìn y học theo cách gần gũi và dễ hiểu nhất tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm hẹn gặp lại quý vị trong video kế tiếp và cho đến lúc đó hãy chăm sóc bản thân không chỉ cơ thể mà cả trái tim