NẠP GIÁN-ĐẾ PHẠM

NẠP GIÁN-ĐẾ PHẠM

forever
forever
17 Lượt xem video·29 thg 8, 2026

Bậc vương giả ở ngôi cao nhìn xa, có thể bị ngăn trở mà không rõ, e rằng có lỗi mà không được nghe, sợ có khuyết (thiếu sót) mà không có ai bù đắp, nên mới “thiết đào thụ mộc” (thiết đặt trống can gián và treo bảng gỗ nhận lời hiến kế hay chê trách), mong được mưu kế can gián, khiêm tốn nghiêng tai đợi lời trung chính. Lời nói mà đúng, dù là của kẻ tôi tớ hay người tiều phu cũng không
thể bỏ qua; lời nói mà sai, dù là của vương hầu khanh tướng cũng không thể dung nạp. Nếu ý nghĩa đáng xem xét thì không trách kỹ năng biện bác; nếu đạo lý dùng được thì không trách văn chương.
Đến như việc “Chiết hạm” (gãy lan can) hay “Hoài sơ” (hỏng hạt ngọc trên mũ), vua đem treo lên để làm điều răn đe lỗi mình; hoặc như việc “Dẫn cư” (kéo vạt áo) cản vua hay “Khước tọa” (kéo lùi chỗ ngồi), vua biểu hiện nhận ra cái sai của bản thân. Cho nên mới nói người trung thì dốc hết lòng thành, kẻ trí thì dâng hết mưu sách, bề tôi không giấu giếm tình hình với bề trên, quân vương có thể thấu suốt hết lòng kẻ dưới. Hôn quân thì không như vậy, gặp người can ngăn thì lấy uy thế mà khước từ, có người khuyên bảo thì gán tội để dồn người ta vào đường cùng. Đại thần vì tiếc lộc mà không can gián nữa, tiểu thần vì sợ bị giết mà không nói nữa. Vua được thỏa mãn tâm bạo ngược, đến mức hoang dâm cực độ, bị che mắt lấp tai mà không tự biết, cứ ngỡ đức của mình vượt Tam Hoàng, tài của mình qua Ngũ Đế, cuối cùng thân chết nước mất, chẳng đáng buồn sao! Đó chính là ác báo của việc vua từ chối lời can gián vậy.