ĐỪNG ĐỢI ĐẾN KHI PHẢI TIÊM INSULIN: 5 Bước Ngăn Tiền Tiểu Đường Tiến Thành Tiểu Đường

Quý vị vừa đi khám tổng quát, bác sĩ nhìn vào tờ kết quả xét nghiệm, rồi nói một câu ngắn gọn đường huyết hơi cao, theo dõi thêm nhé và quý vị ra về nhẹ nhõm vì không có đơn thuốc nào được kê. Tôi cần nói thẳng với quý vị ngay lúc này, đó là khoảnh khắc nguy hiểm nhất. Không phải vì bác sĩ sai mà vì cơ thể quý vị đang gửi đi tín hiệu cấp cứu và không ai giải thích điều đó đủ rõ ràng. Hôm nay tôi sẽ nói điều mà một cuộc khám 15 phút không thể nói hết. Và nếu quý vị đang ở độ tuổi 45 trở lên, tôi cần quý vị xem video này cho đến phút cuối cùng. Theo số liệu từ Liên đoàn Đái Tháu Đường Quốc tế và nhiều nghiên cứu lớn tại châu Á, cứ 3 người trưởng thành trên 45 tuổi thì có khoảng 1 người đang có đường huyết cao hơn mức bình thường. Và phần lớn trong số họ hoàn toàn không biết. Không phải vì họ chưa đi xét nghiệm, mà vì không ai giải thích con số đó có nghĩa gì. Tiền tiểu đường không gây đau, không gây ngứa, không gây sốt, không có trữ chứng rõ ràng để cô bác nhận ra. Nó di chuyển qua cơ thể như một vết thấm nước trong tường nhà. Khi quý vị thấy vết ố trên trần, phía sau bức tường đó đã hỏng từ lâu rồi. Và điều tôi muốn nói thẳng ngay từ đầu video này là tiền tiểu đường không phải là giai đoạn chuẩn bị cho bệnh tiểu đường. Nó là bệnh rồi. Chỉ là chưa có tên gọi chính thức trên đơn thuốc. Bây giờ tôi muốn nói về xét nghiệm. Không phải để cô bác tự chẩn đoán, mà để cô bác biết mình đang đứng ở đâu. Xét nghiệm đường huyết lúc đói là xét nghiệm phổ biến nhất. Cô bác nhịn ăn ít nhất 8 tiếng. Thường là buổi sáng, chưa ăn gì. Rồi lấy máu. Kết quả trả về theo đơn vị milimol trên lít hoặc miligam trên đề xi lít tùy từng phòng xét nghiệm. Tôi sẽ nói theo đơn vị milimol trên lít vì đây là đơn vị phổ biến ở Việt Nam. Dưới 5,6 milimol trên lít là bình thường. Từ 5,6 đến 6,9 milimol trên lít là vùng cảnh báo. Tức là tiền tiểu đường. Từ 7,0 milimol trên lít trở lên được chẩn đoán là tiểu đường loại 2. Nhưng xét nghiệm này chỉ là ảnh chụp một khoảnh khắc. Nó có thể bị ảnh hưởng bởi bữa ăn hôm qua, bởi giấc ngủ đêm qua, bởi căng thẳng trong người. Có một xét nghiệm quan trọng hơn nhiều mà rất nhiều bệnh nhân của tôi chưa từng nghe tên. Đó là chỉ số HbA1c. Tên đầy đủ là hemoglobin glycated. Nhưng cô bác không cần nhớ tên khó đó. Chỉ cần nhớ đây là xét nghiệm phản ánh mức đường huyết trung bình trong suốt 3 tháng vừa qua. Cơ chế hoạt động rất thú vị. Glucose trong máu có xu hướng bám dính vào protein bên trong tế bào hồng cầu. Tế bào hồng cầu sống khoảng 3 tháng. Nên khi xét nghiệm này đo tỷ lệ hồng cầu bị glucose bám vào. Nó cho thấy đường huyết trung bình của cô bác trong cả một quý vừa qua. Quý vị không thể gian lận bài kiểm tra này. Không nhịn ăn trước vài ngày mà che được. Nó hiện ra sự thật. Dưới 5,7% là bình thường. Từ 5,7 đến 6,4% là tiền tiểu đường. Từ 6,5% trở lên là tiểu đường. Nếu trong 6 tháng gần đây cô bác chưa làm cả 2 xét nghiệm này, tôi đề nghị quý vị dừng video này lại. Đặt lịch xét nghiệm ngay hôm nay, không phải tuần sau. Hôm nay. Tôi là bác sĩ và tôi sẽ không bao che cho hệ thống y tế khi nó không phục vụ tốt cho quý vị. Một buổi khám trung bình ở phòng khám đa khoa chỉ kéo dài 10 đến 15 phút. Trong 15 phút đó, bác sĩ phải hỏi bệnh sử, khám lâm sàng, đọc kết quả, ghi chép vào hồ sơ, kê đơn nếu cần và trả lời câu hỏi. Để giải thích đầy đủ ý nghĩa của một chỉ số đường huyết hơi cao, bác sĩ cần ít nhất 20 đến 30 phút nói chuyện thật sự. Thời gian đó không tồn tại trong hệ thống hiện tại. Đây không phải lỗi của bác sĩ. Đây là cấu trúc của một hệ thống được thiết kế để điều trị bệnh, không phải ngăn ngừa bệnh. Kết quả là gì? Bệnh nhân ra về, nhẹ nhởm vì không có đơn thuốc. 3 năm trôi qua, rồi 5 năm, rồi quý vị quay lại với đường huyết lúc đói là 9 mmol trên lít. Với chận đoán tiểu đường loại 2, với toa thuốc metformin phải uống mỗi ngày cho đến cuối đời. Điều đó hoàn toàn có thể phòng ngừa được, không phải về mặt lý thuyết mà về mặt khoa học thực tế. Có một nghiên cứu lớn ở Mỹ tên là Chương trình Phòng Ngừa Đái Tháo Đường tiếng Anh là Diabetes Prevention Program. Nhiên cứu này theo dõi hơn 3.000 người có tiền tiểu đường được chia thành các nhóm khác nhau. Một nhóm dùng thuốc metformin, một nhóm thay đổi lối sóng, một nhóm không làm gì. Kết quả làm chính các nhà nghiên cứu ngạc nhiên. Nhóm thay đổi lối sóng giảm nguy cơ tiến triển thành tiểu đường thực sự xuống 58%. Nhóm người trên 60 tuổi thì con số đó lên đến 71%. Thuốc metformin chỉ đạt 31%, nghĩa là thay đổi lối sóng hiệu quả hơn gấp đôi so với thuốc tốt nhất hiện có. Không có loại thuốc nào trên thị trường đạt được kết quả đó với mức độ an toàn như vậy. Tiền tiểu đường không phải là trước khi bệnh bắt đầu. Đó là giai đoạn bệnh đang chạy bên trong cơ thể. Và đây là giai đoạn duy nhất mà cơ thể vẫn còn khả năng cải thiện thực sự. Đây là cánh cửa sổ. Nó đang mở, nhưng không mở mãi mãi. Hiểu lầm thứ 2. Nhà tôi có gem. Mẹ tôi bị tiểu đường. Tôi cũng sẽ bị thôi. Yếu tố di truyền là thật. Tôi không phủ nhận điều đó. Có tiền sử gia đình bị tiểu đường loại 2 thực sự làm tăng nguy cơ của quý vị. Nhưng trong y học có sự khác biệt rất lớn giữa nguy cơ và số phận. Có một câu tôi hay dùng với bệnh nhân. Gem tạo ra điều kiện, lối sóng, quyết định kết quả. Tôi từng có hai bệnh nhân là chị em ruột cùng một người mẹ bị tiểu đường. Người chị ngồi văn phòng cả ngày, bữa trưa thường là cơm trắng với canh, tối hay ăn mì tôm. Đường huyết lúc đói của cô ấy là 6,5 mmL. Người em làm nghề nội trợ, đi chợ mỗi ngày, ăn nhiều rau, buổi chiều thường đi bộ ra công viên gần nhà với hàng sớm. Đường huyết lúc đói chỉ là 4,9 mmL, hoàn toàn bình thường. Cùng một bộ gen, hai kết quả khác nhau hoàn toàn. Hiểu lầm thứ ba, tôi không ăn đường, tôi không cho đường vào trà hay cà phê. Đây là hiểu lầm tôi gặp nhiều nhất ở bệnh nhân Việt Nam và tôi hiểu tại sao lại có sự hiểu lầm này. Nhưng cô bác ơi, với tụy của quý vị, cơm trắng là đường, bánh mì trắng là đường, bún là đường, phở với sợi phở là đường, cháo trắng là đường, khoai lang luộc là đường, ngô bắp là đường. Những thực phẩm này được gọi là tinh bột lơn giản hoặc tinh bột tiêu hóa nhanh. Khi vào cơ thể, chúng bị phân giải thành glucose trong máu rất nhanh, gây ra đột biến đường huyết đúng như uống nước đường vậy. Khi tôi nói về kiểm soát lượng tinh bột, tôi không chỉ nói về chiếc hũ đường trên bàn ăn. Tôi đang nói về toàn bộ đĩa cơm trắng, tô bún riêu, miếng bánh mì ớp la sáng, chén cháo trắng khuya. Hũ đường trên bàn chỉ là 3% vấn đề. 97% còn lại nằm trong những thứ quý vị ăn hàng ngày và không để ý. Tôi rất tôn trọng mật ong. Mật ong có khoáng chất, có chất chống oxy hóa, có enzyme. Đây đều là sự thật. Nhưng từ góc độ ảnh hưởng đến đường huyết, mật ong chứa khoảng 75-80% là glucose và fructose là đường đơn. Tụi của quý vị không đọc nhãn sản phẩm. Nó không quan tâm đường này đến từ mật ong hay từ gối đường pha trà. Nó chỉ nhận được glucose và nó phải bơm insulin ra. Một muỗng nhỏ mật ong trong tắc trà buổi sáng không phải thảm họa. Nhưng uống mật ong nguyên chất 3 muỗng mỗi ngày với lý do đây là đường lành mạnh. Đó là sự tự lừa dối mà tụi quý vị sẽ trả giá dần dần. Điều này làm tôi lo ngại nhất vì nó tước đi động lực hành động của cô bác đúng vào lúc cần thiết nhất. Đúng là kháng insulin có xu hướng tăng theo tuổi tác, cơ bắp giảm, học môn thay đổi, người ta vận động ít hơn. Đây đều là sự thật. Nhưng điều đó không có nghĩa là đường huyết cao là bình thường. Nó có nghĩa là cô bác cần chú ý hơn, không phải từ bỏ. Ngưỡng dẫn đoán bình thường là dưới 5,6 mmHg. Không thay đổi theo ngày sinh nhật của quý vị. Không thay đổi ở tuổi 50. Không thay đổi ở tuổi 65. Không thay đổi ở tuổi 75. Nếu quý vị 62 tuổi và đường huyết lúc đó là 6,3 mmHg đó không phải là tuổi già. Đó là tiền tiểu đường và nó cần được chú ý. Hiểu lầm thứ 6 Bác sĩ không kê thuốc thì không cần làm gì. Trong suy nghĩ của nhiều người, điều trị đồng nghĩa với uống thuốc. Không có đơn thuốc nghĩa là không có vấn đề. Tôi phải nói thẳng, điều trị cho tiền tiểu đường là thay đổi lối sóng, không phải thuốc. Và như tôi đã nói, thay đổi lối sóng hiệu quả hơn gấp đôi so với thuốc tốt nhất hiện có theo nghiên cứu lớn nhất thế giới về vấn đề này. Lý do bác sĩ không nói nhiều về điều này không phải vì nó không hiệu quả mà vì nó không thể viết vào đơn thuốc và không thể giải thích đủ trong 15 phút khám bệnh. Tôi sẽ giải thích bằng ngôn ngữ đời thường, không dùng từ chuyên môn. Mỗi tế bào trong cơ thể cần năng lượng để hoạt động. Năng lượng đó đến từ glucose, tức là đường trong máu. Nhưng glucose không thể tự bước vào tế bào. Cửa bị khóa, nó cần chìa khóa. Chìa khóa đó là insulin, một hormone do tụi sản xuất. Tụi nằm phía sau giả dày. Công việc của insulin là đi tìm glucose trong máu và mở cửa tế bào để glucose vào bên trong. Khi hệ thống hoạt động tốt, glucose vào máu, insulin mở cửa, glucose đi vào tế bào, đường huyết trở lại bình thường. Vấn đề bắt đầu khi quý vị ăn quá nhiều tưng bột tiêu hóa nhanh trong nhiều năm. Mỗi bữa cơm trắng, mỗi tô phở, mỗi ổ bánh mì, đường ồ ạt đổ vào máu. Tụi phải bơm insulin liên tục, ngày qua ngày, năm qua năm. Dần dần, các tế bào bắt đầu nhàm với insulin, như một chiếc khóa bị mở quá nhiều lần đến mòn ổ khóa. Insulin đến, gõ cửa, nhưng cửa không mở ra dễ dàng nữa. Tụi không bỏ cuộc, nó sản xuất nhiều insulin hơn, nhiều hơn nữa để bù đắp. Trong một thời gian điều này vẫn còn hoạt động, nhưng tụi đang làm việc kiệt sức. Cuối cùng, các tế bào trong tụi chuyên sản xuất insulin bắt đầu chết dần và những tế bào đó không tái sinh được. Khi đủ số lượng tế bào chết, insulin sản xuất ra không còn đủ để đáp ứng nhu cầu nữa. Đường huyết bắt đầu leo thang, giai đoạn tiền tiểu đường. Đây là lúc tụi của quý vị đang kiệt sức nhưng vẫn còn sống, vẫn còn cơ hội. Nếu quý vị giảm gánh nặng đặt lên nó, nó có thể hồi phục. Không hoàn toàn như hồi 20 tuổi, nhưng đủ để kéo đường huyết về mức bình thường. Đây là cơ hội duy nhất. Đừng để nó qua đi. Tôi sẽ không cho quý vị 20 lời khuyên vì nếu tôi làm vậy, quý vị sẽ không làm được cái nào cả. 5 bước, không hơn. Và bằng chứng khoa học cho thấy chỉ cần làm được 3 trong số 5 bước này, quý vị sẽ thấy kết quả trong xét nghiệm sau 6 đến 8 tuần. Bước 1, xây dựng lại đĩa ăn. Tôi không dùng từ ăn kiên vì ăn kiên có nghĩa là chịu đựng tạm thời rồi bỏ cuộc. Tôi đang nói về việc thay đổi tỷ lệ thức ăn trên đĩa mỗi ngày. Hình dung đĩa cơm của quý vị bình thường trông như thế nào? Phần lớn là cơm, rồi một chút thịt hoặc cá, một ít rau hoặc không có rau. Đó là cách ăn rất phổ biến. Tôi chỉ xin quý vị một điều, thay đổi tỷ lệ. Không cần bỏ món gì yêu thích, chia đĩa ăn thành 4 phần trong đầu. Hai phần là rau, không chứa tinh bột. Đây là loại rau không làm đường huyết tăng đột ngột như cải xanh, bông cải, mứt, bí đao, dưa leo, cà chua, đậu que, rau muống, rau cải thịa, súp lơ, bắp cải, cà tím, celery. Một phần là đạm, thịt già luộc, cá nướng, trứng, đậu hủ, thịt heo nạt, tôm, cua. Đạm tiêu hóa chậm và không làm đường huyết tăng nhiều. Một phần còn lại mới là cơm hoặc bún hoặc khoai. Chỉ một phần tư đĩa. Và nếu chọn được, hãy chọn gạo lứt hoặc khoai lang nguyên miếng luộc thay vì cơm trắng vì chúng phân giải chậm hơn, glucose vào máu từ từ hơn, tụi có thời gian phản ứng. Cô bác hay ăn canh thì sao? Vẫn ăn được, chỉ cần thay đổi tỷ lệ trong nồi. Nhiều rau hơn, ít khoai và bún hơn, nhiều bắp cải, mướp, đậu hà lan, ít miếng hoặc nuôi. Tôi có một bệnh nhân, bác gái 61 tuổi, nội trợ cả đời. Không thể tưởng tượng bữa cơm không có chén cơm đầy. Chúng tôi không yêu cầu bác ấy bỏ cơm. Chúng tôi chỉ thêm vào một đĩa rau luộc lớn trước bữa cơm và giảm chén cơm xuống nửa chén. Tám tuần sau, đường huyết lúc đói Bác ấy nói với tôi, tôi vẫn ăn cơm, chỉ là khác đi một chút thôi. Hôm nay, nhìn vào bữa ăn của quý vị, nếu rau chưa chiếm một nửa đĩa, thêm một phần rau vào, chỉ một bữa hôm nay, tuần sau sẽ thành thói quen. Đây là phần sinh lý học mà tôi thích giải thích nhất vì nó đơn giản đến mức ngạc nhiên và hầu như không ai làm vì không ai biết tại sao nó hoạt động. Sau bữa ăn, đường huyết tự nhiên tăng lên. Đó là sinh lý bình thường. Câu hỏi là điều gì xảy ra tiếp theo? Nếu quý vị ngồi xuống sofa hoặc nằm nghỉ ngay sau ăn, glucose lưu thông trong máu và chờ insulin đẩy nó vào tế bào, tụi phải làm việc hết công suất, đỉnh đường huyết cao và kéo dài. Nếu thay vào đó, quý vị đứng dậy và đi bộ nhẹ 15 phút. Một điều đáng kinh ngạc xảy ra, tế bào cơ đang hoạt động có khả năng hấp thu glucose trực tiếp từ máu mà không cần insulin. Khi cơ bắp co rút, chúng kích hoạt một loại protein vận chuyển đặc biệt, mở kênh trong màn tế bào và kéo glucose thẳng vào bên trong, bỏ qua hoàn toàn cơ chế chìa khóa ổ khóa. Tụi được nghỉ ngơi, đỉnh đường huyết sau bữa ăn giảm từ 20-30%, theo các nghiên cứu lâm sàng đã được công bố. Quý vị không cần giày thể thao, không cần phòng gym, không cần thiết bị gì. Quý vị đứng dậy khỏi bàn ăn và đi bộ, quanh sân, quanh hành lan, ra ngõ rồi vào, ra công viên nhỏ gần nhà, 15 phút, đi chậm cũng được. Đầu gói đau thì đi chậm hơn, dùng gậy thì dùng gậy. Yêu cầu duy nhất là đứng dậy và di chuyển trong vòng 30 phút sau khi ăn. Tôi có bệnh nhân 70 tuổi, đầu gói thoái hóa, đi lại khó khăn. Bà ấy tìm ra cách của riêng mình. Sau bữa trưa, bà đi thu dọn nhà, lau bàn, cất bát đĩa, gắp quần áo. Bà bảo tôi, bác sĩ ơi, đường huyết của tôi xuống mà nhà tôi cũng sạch hơn. Ngày mai, sau bữa trưa, đặt đồng hồ 15 phút và đứng dậy đi bộ, dù là đi đâu. Nếu điều này trở thành thói quen, quý vị sẽ thấy sự khác biệt trong kết quả xét nghiệm sau 4 đến 8 tuần. Đây là bệnh nhân ngạc nhiên nhất khi nghe. Dất ngủ liên quan gì đến đường huyết? Câu trả lời là rất nhiều và được ghi nhận rõ ràng trong y văn. Khi quý vị ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm hoặc ngủ không sâu, không đủ dất, cơ thể tăng tiết cortison. Đây là hormôn căng thẳng do tuyến thượng thận sản xuất. Một trong những tác dụng của cortison là làm tăng đường huyết. Cơ thể hiểu thiếu ngủ là tín hiệu nguy hiểm và nó chuẩn bị cho quý vị chiến đấu hoặc chạy trốn bằng cách đẩy gluco vào máu. Nhưng quý vị không chạy trốn khỏi đâu cả. Quý vị đang nằm trên giường. Gluco cứ thế tăng lên mà không đi vào đâu. Các nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa uy tín cho thấy những người thường xuyên ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có nguy cơ phát triển tiểu đường loại 2 cao hơn khoảng 40 đến 50% so với người ngủ đủ 7 đến 8 tiếng. Độc lập với chế độ ăn và mức độ vận động chỉ riêng giấc ngủ gần như tăng đôi nguy cơ. Còn một lớp nữa. Thiếu ngủ làm rối loạn hormone kiểm soát cảm giác đói. Hormone leptin báo hiệu no giảm xuống. Hormone ghrelin kích thích đói tăng lên. Kết quả. Quý vị không nghỉ ngơi đủ và quý vị đói. Không phải đói rau, đói tinh bột, đói bánh mì, đói gì ngọt, đói gì nhanh. Đúng những thứ làm đường huyết tăng vọt. Đây là vòng tròn. Ngủ kém tạo ra thèm tinh bột. Tinh bột làm đường huyết tăng. Đường huyết không ổn định ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ. Vòng lập tự nuôi chính mình. Phá vỡ vòng này bắt đầu bằng sự nhất quán. Ngủ và thức dậy cùng 1 giờ mỗi ngày kể cả cuối tuần. Không dùng điện thoại hoặc xem tivi trong 60 phút trước khi ngủ. Ánh sáng xanh từ màn hình ức chế melatonin là hormôn điều phối giấc ngủ. Không uống cà phê hay trà đặc sau 2 giờ chiều. Nếu quý vị ngấy to hoặc người thân phản ánh quý vị thỉnh thoảng ngưng thở khi ngủ, hãy đến bác sĩ kiểm tra ngay. Ngưng thở khi ngủ là 1 trong những yếu tố nguy cơ mạnh nhất và hay bị bỏ qua nhất trong tiền tiểu đường. Tuần này, thử 1 thay đổi nhỏ. Đi ngủ sớm hơn 30 phút để điện thoại ra khỏi phòng ngủ hoặc không xem màn hình trước khi ngủ 60 phút. Đơn giản, nhàm chán, cực kỳ hiệu quả. Sau 15 năm làm việc với bệnh nhân, tôi nhận ra điều phân biệt người cải thiện được tình trạng với người không cải thiện được. Không phải là tiền, không phải là phòng gym, mà là sự chú ý. Tiền tiểu đường không nói to, nhưng nó không im hoàn toàn. Có những tín hiệu mà quý vị có thể nhận ra. Mệt mỏi bất thường sau bữa ăn. Ăn trưa xong, 30 phút sau mắt diếu lại, đầu óc không tập trung, muốn nằm xuống. Đây có thể là dấu hiệu đường huyết tăng vọt rồi hạ nhanh sau bữa ăn. Khát nước bất thường, đặc biệt về đêm. Khi đường huyết cao kéo dài, thận cố lập glucosa dư ra theo nước tiểu. Cơ thể kéo nước từ các mô để thực hiện việc đó. Tín hiệu là khát. Đi tiểu đêm nhiều lần, 2-3 lần mỗi đêm, không phải do uống nhiều nước. Hãy chú ý điều này. Vết thương lâu lằn, một vết trầy nhỏ mà 2 tuần vẫn chưa kéo da non. Đường huyết cao làm suy giảm chức năng miễn dịch và làm chậm quá trình tái tạo mô. Tê bì, kiến bò ở đầu ngón tay hoặc bàn chân, đặc biệt về đêm. Đây có thể là dấu hiệu sớm của tổn thương thần kinh do đường huyết cao kéo dài. Càng phát hiện sớm thì càng hỗ trợ được nhiều. Không có dấu hiệu nào trong số này xác nhận tiền tiểu đường một mình. Nhưng nếu quý vị nhận ra 2 hoặc 3 dấu hiệu trong người mình, đó là lý do để đi xác nghiệm ngay, không đợi đến lần tái khám định kỳ. Công cụ thực tế nhất quý vị có thể thêm vào bước này là máy đo đường huyết tại nhà. Thiết bị nhỏ, mua được tại các hiệu thuốc mà không cần đơn. Que thử mua thêm theo nhu cầu. Thao tác đo chỉ mất 30 giây. Đo 2 lần mỗi tuần. Buổi sáng trước khi ăn gì? Ghi lại con số. Sau 4 đến 6 tuần quý vị sẽ có dữ liệu của chính mình. Và điều thú vị là điều gì sẽ xảy ra? Quý vị bắt đầu nhìn thấy kết nối. Sáng sau bữa tối ăn cơm trắng với canh. Đường huyết 6,2. Sáng sau bữa tối ăn cá hấp với rau luộc. Đường huyết 5,1. Sáng sau ngủ muộn xem điện thoại Sáng sau ngủ đủ giấc. Đường huyết 5,3. Đây không còn là bác sĩ nói quý vị phải ăn gì. Đây là cơ thể của chính quý vị nói chuyện với quý vị bằng con số. Và khi quý vị hiểu cơ chế, quý vị tự chọn. Không phải vì được bảo, mà vì quý vị thấy. Bước 5. Lọi bỏ đường lỏng Đây là bước cho kết quả nhanh nhất Hãy tính thử. Cuối ngày, quý vị có thể đã nạp vào 80-100 gram đường chỉ từ đồ uống mà không ăn một chiếc kẹo nào. 5 bước trên là nền tảng. Nhưng tôi cần quý vị biết ranh giới của việc tự thay đổi lối sống. Nếu đường huyết lúc đói của quý vị vẫn ở trên 6,5 mmL sau 3-4 tháng thực hiện nghiêm túc những bước trên đó là tín hiệu cần hỗ trợ y tế. Không có gì xấu hổ. Đây là công cụ bổ sung khi cơ thể cần thêm trợ giúp. Nếu chỉ số HPA1C của quý vị từ 6,2% trở lên, tôi đề nghị gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết. Không chỉ đơn thuần là bác sĩ đa khoa, mà là chuyên khoa nội tiết và chuyển hóa để được theo dõi và có kế hoạch cá nhân hóa. Nếu quý vị đang sụp cân không rõ nguyên nhân, không thay đổi ăn uống, không tập thêm mà cân vẫn giảm 2-3 kg mỗi tháng, đến gặp bác sĩ ngay tuần này. Nếu quý vị có đồng thời 3 triệu chứng này, khát nước nhiều bất thường, đi tiểu đêm liên tục và mệt mỏi nặng nề suốt ngày, đừng chờ lịch hẹn định kỳ, gọi điện hoặc đến phòng khám trong ngày hôm đó. Nếu quý vị có cảm giác tê bì bàn chân hoặc ngón tay về đêm kéo dài nhiều tuần, kiểm tra đường huyết càng sớm càng tốt. Tôi muốn kể về một bệnh nhân mà tôi vẫn nhớ đến tận bây giờ. Bác Nam, 58 tuổi, kỹ sư xây dựng, đã nghỉ hưu sớm. Vợ bác ép đến phòng khám vì bác cứ từ chối trong suốt 3 năm. Nói khỏe lắm, không có gì đâu. Kết quả lần đầu, đường huyết lúc đói HbA1c 6,3%, huyết áp cao, cân nặng 92kg với chiều cao 1m68. Bác ngồi trước mặt tôi với hai tay khoanh trước nực, ánh mắt nhìn sang chỗ khác. Tôi nhận ra ngay thái độ đó. Tôi không giảng đạo, tôi chỉ nói một câu. Bác cho tôi 6 tháng. Không phải 6 tháng ăn kiên khổ sở, chỉ 6 tháng thay đổi từng bước nhỏ. Nếu không thấy kết quả, bác có quyền nói tôi sai. Ông ấy nhìn vợ, rồi nhìn lại tôi. Được, 6 tháng. Tháng đầu tiên, chúng tôi chỉ thay đổi thức uống. Bác đang uống cà phê đá sữa có đường mỗi sáng, trà đá ngọt ở công trình và thỉnh thoảng nước ngọt khi ngồi với bạn bè. Khoảng 45 gram đường mỗi ngày chỉ từ nước uống. Chúng tôi thay tất cả bằng trà không đường và nước lọc, không thay đổi gì khác. Một tháng sau, bác quay lại, xuống 2 kg. Bác không tin. Bác sĩ ơi, tôi có làm gì đâu. Đúng vậy bác ơi, bác đã lọi ra 45 gram đường mỗi ngày khỏi máu của bác. 2 kg đó là bằng chứng. Tháng thứ 2, chúng tôi thêm đi bộ 15 phút sau bữa tối. Ban đầu bác đi một mình, sau đó bà vợ đi cùng. Tuần thứ 3, hàng xóm thấy và hỏi xin đi theo. Đến cuối tháng, có 5 người đi bộ tối cùng nhau. Tháng thứ 3, chúng tôi điều chỉnh đĩa ăn. Bà vợ bắt đầu nấu thêm nhiều rau hơn. Một nồi canh bắp cải và đậu hủ lớn nấu trước, ăn cả ngày. Phần cơm tự nhiên giảm xuống vì nồi canh rau đã chiếm phần bụng rồi. Không cần ý chí, thiết kế bữa ăn đã làm thay. Tháng thứ 4, bác tự đề xuất đi ngủ sớm hơn. Bác nói, tôi hay nằm coi Youtube đến 12 giờ đêm, ngủ 5 tiếng thôi. Sáng dậy chẳng muốn làm gì. Bác thử ngủ trước 11 giờ và để điện thoại ra ngoài phòng ngủ. Sau 2 tuần, bác ngủ 7 tiếng và buổi sáng dậy cảm giác khác hẳn. Tháng thứ 5, bác mua máy đo đường huyết tại nhà, bắt đầu ghi chép. Bác gửi cho tôi tin nhắn. Bác sĩ ơi, tôi thấy rồi. Hôm qua ăn cơm trắng xong đi đo, sáng nay là 6,1. Hôm nay ăn gạo lứt với cá và rau, xong đi bộ 15 phút, sáng nay đo còn 5,2. Từ đó, bác tự quyết định bằng con số của mình. Kết quả xét nghiệm, đường huyết lúc đói HbA1c 5,5% bình thường huyết áp ổn định hơn, cân nặng 80 kg, giảm 12 kg trong 6 tháng. Bác ngồi cầm tờ kết quả nhìn một lúc rồi nói Khó nhất không phải bỏ đường, không phải đi bộ. Khó nhất là tin rằng một người bình thường như tôi có thể tự làm được điều này. Nếu quý vị đã từng trải qua giai đoạn tiền tiểu đường và đã cải thiện được, hãy chia sẻ câu chuyện của mình. Người đang ngồi đọc bình luận lúc này và đang hoài nghi liệu điều này có thực sự khả thi với mình không? Câu chuyện của quý vị chính là câu trả lời họ cần. Tôi là bác sĩ Nguyễn Minh Tâm và tôi sẽ gặp lại cô bác ở video tiếp theo.