Những Người Có Hậu Vận Tốt Đẹp Hầu Hết Là… - Cổ Triết Tinh Hoa

Thưa quý vị, người xưa có một câu nói khiến ai nghe qua cũng phải giật mình ngẫm lại. Đánh giá một đời người, chớ vội nhìn lúc trẻ, hãy đợi xem hậu vận. Bởi vì tuổi trẻ huy hoàng chưa chắc về già an ổn. Thời trẻ tiền hô hậu ủng, chưa chắc lúc bắt đầu có người kề bên. Nửa đời trước thắng thế chưa phải là thắng. Ai giữ được phúc đến nửa đời sau, người ấy mới thật sự là người thắng cuộc. Quý vị cứ nhìn quanh mình mà xem. Có những người thời trẻ lận đận, vất vả trăm bề. Vậy mà càng về già cuộc sống càng êm ấm. Con cháu hiếu thuận, thân thể khỏe mạnh. Tâm hồn thanh thản, đi đến đâu cũng được người kính trọng. Ngược lại, có những người thời trẻ phong quang là thế. Tiền bạc rủng rỉnh, bạn bè vây quanh. Thế mà về già lại cô quạnh, bệnh tật. Còn cái lạnh nhạt, trong lòng lúc nào cũng bất an, phiền muộn. Cùng một kiếp người, sao hậu vận lại khác nhau một trời một vực như vậy? Là do số trời định sẵn hay do chính con người tự reo tự gặt? Cổ nhân trả lời dứt khoát, tướng do tâm sinh, phúc do mình tạo. Hậu vận của một người không rơi từ trên trời xuống. Nó là tổng kết sổ sách của cả một đời. Là hoa trái của những hạt giống mà người ấy đã gieo suốt mấy chục năm. Qua từng lời nói, từng việc làm, từng cách đối đải với người với đời. Trời không cho không ai cái gì. Và trời cũng không lấy quan của ai cái gì. Nhìn cách một người sống hôm nay, có thể đoán được cảnh già của người ấy mai sau. Tám chín phần không sai. Trong video hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm câu trả lời cho một câu hỏi hệ trọng bậc nhất đời người. Những người có hậu vận tốt đẹp, họ mang trong mình những đặc điểm gì? Qua hàng ngàn năm quan sàn sát và chiêm nghiệm, cổ nhân đã đúc kết ra sáu dấu hiệu. Ai mang trong mình sáu dấu hiệu này, dù xuất thân nghèo khó, dù nửa đời trước gian chuân, thì nửa đời sau át được hưởng phúc. Ai đánh mất sáu điều này, dù đang ở đỉnh cao danh vọng, tiền của chất núi, cũng khó tránh cảnh về già trắng tay, thân bại danh liệt. Dấu hiệu thứ nhất nằm ở cái miệng. Dấu hiệu thứ hai nằm ở cách tiêu phúc. Dấu hiệu thứ ba nằm ở lòng nhân. Dấu hiệu thứ tư nằm ở chỗ biết rừng. Dấu hiệu thứ năm nằm ở cửa nhà. Còn dấu hiệu thứ sáu, dấu hiệu quan trọng nhất, quyết định trực tiếp 10 năm, 20 năm cuối đời của một con người, thì tôi xin giữ lại đến phần cuối video. Chỉ xin bật mí trước một điều. Trong lịch sử có một nhân vật hội tụ chọn vẹn dấu hiệu thứ sáu này, và ông đã sống đến hơn 80 tuổi, giàu sang tột bậc mà không ai ganh ghét. Quyền cao trức trọng mà vua không nghi ngờ, con cháu đầy nhà, chết được cả thiên hạ thương tiếc. Người đời sau gọi cuộc đời ông là ngũ phúc lâm môn, 5 phút cùng vào một cửa. Chuyện xưa này hiếm có ai sánh được. Ông là ai? Và bí quyết của ông là gì? Xin quý vị kiên nhẫn đi cùng tôi đến cuối hành trình. Với mỗi dấu hiệu, tôi sẽ kể quý vị nghe những câu chuyện có thật được chép trong sử sách. Có người nhờ giữ được mà hậu vận rực rỡ, có kẻ vì đánh mất mà cuối đời thê thảm. Chuyện của người xưa, nhưng soi vào là thấy chuyện của người nay, thấy chuyện của chính mình, của con cháu mình. Và, quan trọng hơn cả, sau mỗi câu chuyện, chúng ta sẽ cùng rút ra những việc cụ thể có thể bắt đầu làm ngay từ hôm nay, bởi vì gieo phúc không bao giờ là quá muộn. Cổ nhân nói, trồng cây tốt nhất là 20 năm trước, tốt nhì là ngay bây giờ. Nếu quý vị là người tin rằng phúc đức do mình vun trồng, xin hãy nhấn nút đăng ký kênh và bấm chuông thông báo, để mỗi tuần chúng ta lại cùng nhau ôn cổ chi tân bên ấm trả. Còn bây giờ, xin mời quý vị ngồi thật thoải mái và cùng tôi bước vào dấu hiệu thứ nhất. Dấu hiệu thứ nhất, giữ được cái miệng, tích được khẩu đức. Cổ nhân dạy, bệnh từ miệng vào, họa từ miệng ra. Trong tất cả các cách tổn phúc của một đời người, nhanh nhất, dễ nhất và âm thầm nhất chính là quả cái miệng. Một lời nói cay nghiệt có thể phá tam tình nghĩa gây dựng 10 năm. Một câu chê bài sau lưng có thể biến bạn thành thủ. Một lời khoe khoang đắc ý có thể gieo mầm tai họa mà mình không hề hay biết. Người ta cứ tưởng lời nói gió bay, nhưng thực ra lời nói không bay đi đâu cả. Nó rơi vào lòng người nghe, nằm im ở đó, và đến một ngày nào đó, nó quay trở lại tìm đúng, người đã nói ra nó. Lời lành quay lại thành quý nhân, lời ác quay lại thành oan già. Quý vị có để ý không? Những người về già được con cháu quây quần, được láng giềng quý mến, được người dưng kính trọng, hầu hết đều là những người cả đời ăn nói có đức. Họ không nhất thiết phải khéo mồm, khéo miệng, nhưng lời họ nói ra ấm áp, tử tế, biết nghĩ cho người nghe. Còn những người về già cô độc, con cháu ngại về thăm, hàng xóm gặp thì tránh, phần nhiều là những người trẻ thì nói năng sắc lẹm như dao, già thì cay nghiệt chê bài đủ điều. Không phải con cháu bất hiếu, không phải người đời bạc bẽo. Là cái miệng đã đuổi người ta đi từng người, từng người một, suốt mấy chục năm, mà chủ nhân của nó không nhận ra. Về chuyện tu cái miệng, trong lịch sử có một tấm gương đặc biệt đáng ngẫm, bởi vì đó là một người từng thất bại thảm hại vì cái miệng, rồi tỉnh ngộ sửa mình, và nhờ vậy mà đổi được cả hậu vận. Người ấy là Tăng Quốc Phiên, danh thần bậc nhất đời thanh. Ít ai biết rằng, thời trẻ Tăng Quốc Phiên không phải người điềm đạm như hậu thế ca ngợi. Ông từng là một vị quan trẻ nóng nảy, tự phụ, ăn nói thẳng đến mức làm tổn thương người khác. Trong nhật ký của chính mình, ông Thành thật ghi lại những lần cãi vã với bạn bè chỉ vì tranh hơn thua một câu nói, những lần chế dễu người khác cho sướng miệng, những lần bàn luận chuyện thị phi của người vắng mặt. Có lần, chỉ vì mấy lời khắc bạc, ông cãi nhau to với một người bạn thân, hai bên nói những lời nặng nề đến mức tình bạn gần như đổ vỡ. Làm quan ở kinh thành, cái miệng thẳng và kiêu của ông đắc tội với không biết bao nhiêu đồng liêu. Đến nỗi có giai đoạn ông bị cô lập, làm việc gì cũng có người ngáng trở, dân sớ nào cũng có kẻ dẻm pha. Con đường hoạn lộ của một người tài hoa tột bậc, suýt nữa bị chính cái miệng của mình trôn vùi. Điều làm nên tăng quốc phiên không phải là ông chưa từng sai, mà là ông dám nhìn thẳng vào cái sai của mình. Sau những vấp ngã ấy, ông ngồi lại, viết vào nhật ký ba chữ mà ông tự dăn mình suốt phần đời còn lại, giới đa ngôn, nghĩa là cai bớt nói nhiều. Ông tự đặt ra kỷ luật, mỗi ngày trước khi ngủ đều xét lại xem hôm nay mình có nói lời nào thừa không, lời nào tổn thương ai không, lời nào khoe mẽ không. Nói sai với ai, ông ghi lại, tìm cách sửa. Từ một người tranh hơn thua từng câu, ông tập im lặng nghe người khác nói hết. Từ một người thích bình phẩm, ông tập ba lần cân nhắc trước khi mở miệng. Người đương thời kể rằng, tăng quốc phiên về sau nói năng chậm rãi, thận trọng đến mức gần như vụn về. Nhưng chính cái vụn về ấy lại khiến ai gặp ông cũng thấy được tôn trọng, được lắng nghe. Và hậu vận của ông thay đổi theo cái miệng của ông. Những đồng liêu từng ghét ông dần quay lại hợp tác. Nhân tài bốn phương nghe tiếng ông trọng người mà kéo về dưới chướng. Ông làm đến chức quan gần như cao nhất mà một người Hán có thể làm dưới chiều thanh, cầm quân lớn, nắm quyển to, ở vào cái vị trí mà xưa nay ai ngồi cũng bị nghi kỵ, bị hãm hại. Vậy mà ông giữ được trọn vẹn công danh đến cuối đời, con cháu nhiều đời sau vẫn hưng thịnh. Người đời sau tổng kết, một nửa thành công của tăng quốc phiên đến từ tài năng, còn nửa kia đến từ những điều ông đã kiêng được. Mà điều kiêng đứng đầu chính là kiêng cái miệng. Thưa quý vị, từ tấm gương ấy, cổ nhân để lại cho chúng ta mấy điều gian về khẩu đức. Tôi xin gói lại thành bốn cái đừng, để quý vị dễ nhớ dễ dùng. Cái đừng thứ nhất, đừng nói lời cay nghiệt, dù là với người thân nhất. Nhiều người có một cái bệnh lạ lùng. Với người ngoài thì lịch sự nhã nhặn. Về nhà lại trút hết lời sắc nhọn lên vợ, lên chồng, lên con cái, lên cha mẹ già. Họ tự bào chữa rằng người nhà cả nói vậy chứ có ác ý gì đâu. Nhưng thưa quý vị, dao cứa vào tay người thân cũng chảy máu như cứa vào tay người dưng. Lời cay nghiệt với người ngoài, người ta tránh mình là xong. Lời cay nghiệt với người nhà, nó động lại trong bữa cơm, trong giấc ngủ, trong ký ức của con trẻ. Và nó âm thầm rút cạn cái ấm của một mái nhà. Người già rồi mà con cháu ngại về, nhiều khi chỉ vì về là phải nghe những lời trì triết. Muốn hậu vận ấm, trước hết lời nói trong nhà phải ấm. Cái đừng thứ hai, đừng bàn chuyện thị phi, đừng nói xấu sau lưng. Cổ nhân dạy, tĩnh tọa thường tư kỷ quá, nhàn đàm mạc luận nhân phi. Ngồi yên thường xét lỗi mình, chuyện phiếm chớ bàn lỗi người. Nói xấu sau lưng có ba cái hại. Một là lời nói xấu sớm muộn cũng đến tai người bị nói, không cánh mà bay, và mình có thêm một kẻ oán. Hai là người ngồi nghe mình nói xấu kẻ khác, trong bụng sẽ nghĩ, người này nói xấu người kia với mình, ắt cũng nói xấu mình với người kia. Thế là mất luôn lòng tin của người trước mặt. Ba là cái tâm quen soi mói lỗi người, thì ngay càng hẹp, càng tối, tự mình đầu độc mình. Được ba câu chuyện phiếm, mất cả một đời thanh thản, lỗ vốn đến thế, mà bao nhiêu người vẫn hàm. Cái đừng thứ ba, đừng khoe khoang đắc ý. Lúc mình hơn người, là lúc cái miệng dễ gây họa nhất. Khoe của cải, người nghèo hơn sinh tuổi, kẻ xấu bụng sinh tham. Khoe con cái, người hiếm muộn nghe mà chạnh lòng. Khoe thành công, kẻ thất bại nghe mà xinh ghét. Cái sự khoe không thêm cho mình được một đồng nào, nhưng gieo quanh mình toàn hạt giống đố kỵ. Cổ nhân bảo, mộc tú vu lâm phong tất tồi chi, cây vượt hẳn rừng, gió ắt cuột gãy. Người khôn có phúc, thì giấu bớt phúc đi mà hưởng. Như người có của biết cất trong nhà, chứ không mang ra phơi giữa chợ. Cái đừng thứ tư, đừng nói lời tuyệt tình, đừng nói lời chặn hết đường lui. Giận nhau đến mấy, cũng đừng buông những câu như tử này cạch mặt. Như coi như tôi không có đứa con này, như anh đi đâu thì đi khuất mắt tôi. Lời nói tuyệt tình như bát nước hát đi, sau này muốn hốt lại không được nữa. Bao nhiêu gia đình cha con, mấy chục năm không nhìn mặt nhau, anh em ruột thịt coi nhau như người dưng, truy về gốc nhiều khi chỉ bắt đầu từ một câu nói trong cơn nóng giận. Người có khẩu đức là người ngay trong lúc giận nhất vẫn giữ lại cho người kia, và cho chính mình một cánh cửa để ngày sau còn bước qua. Quý vị thân mến, tu cái miệng không tốn một đồng nào, không cần học vấn cao siêu, chỉ cần mỗi ngày nhớ một điều, trước khi nói, hãy tự hỏi lời này nói ra thì ấm ai, đau ai. Nói được lời ấm thì nói, thấy lời làm đau người thì nuốt xuống, nuốt một lời cay, tích một phần phúc. Cả đời nuốt được nghìn lời cay, hậu vận tự nhiên dày nghìn phần phúc. Miệng là cửa của họa phúc, giữ miệng chính là giữ vận mệnh. Nhưng thưa quý vị, giữ được cái miệng mới chỉ là giữ cho phúc không chảy ra ngoài qua đường lời nói. Còn một đường tổn phúc khác, kín đáo hơn, ngọt ngào hơn, mà người đời mắc phải đông không kể xiết, nhất là những người đang lúc ăn nên làm ra. Đó là tự tay mình tiêu cho cạn kiệt cái phúc của chính mình, trong sung sướng, trong tiếng cười, mà không hề hay biết. Chưa có một câu cảnh tỉnh lạnh gáy về chuyện này, và có một đại phú hào từng giàu đến mức lấy nến thay củi đun bếp, cuối cùng chết thảm chỉ vì không hiểu bốn chữ ấy. Bốn chữ gì? Xin mời quý vị cùng tôi bước sang dấu hiệu thứ hai. Dấu hiệu thứ hai. Biết tiếc phúc, không hưởng tận phúc của đời mình. Bốn chữ mà tôi nhắc đến ban nãy chính là phúc bất tận hưởng. Phúc không được hưởng cho tận. Cổ nhân ví phúc của một đời người như nước trong một cái ao. Ao nào cũng có hạn. Người biết tiếc phúc thì dùng nước tàn tiện lại chăm chỉ khơi nguồn, nên ao đầy mãi đến cuối đời, còn dư truyền lại cho con cháu. Kẻ không biết tiếc phúc thì gặp thời được nước liền tháo ra sối xả, ăn cho sướng, tiêu cho đã, hưởng cho hết, đến nửa đời sau ao cạn trơ đáy, muốn một gáo nước cũng không còn. Cho nên người xưa nhìn cách một người hưởng phúc lúc đang thịnh là đoán được cảnh người ấy lúc suy. Hưởng phúc mà điềm đạm, trừng mực, người này còn thịnh lâu. Hưởng phúc mà phô trương phung phí, vắt kiệt, người này cái suy đã đứng chờ sẵn ở cửa. Trong sự sách, có một con người được xem như lời cảnh tỉnh sống về chuyện hưởng tận phúc. Đó là Thạch Sùng thời Tây Tấn, người mà cho đến ngày nay dân gian ta còn nhắc tên mỗi khi nói về sự giàu có tột đỉnh. Thạch Sùng giàu đến mức nào? Sử chép rằng nhà ông ta trải gấm vóc làm màn dài mấy chục dặm đường. Bếp nhà ông ta đốt nến sáp thay cho củi. Nhà xí trong phủ đẹp như cung điện có hàng chục thị nữ áo quần lộn lấy đứng hầu, khách đến tưởng nhầm là phòng ngủ. Nhưng cái đáng sợ ở Thạch Sùng không phải là giàu mà là cách ông ta hưởng và khoe cái giàu ấy. Ông ta có thú vui đem của cải ra thi đấu với một quý tộc khác là Vương Khải, cậu của vua. Vương Khải lấy mạch nhà rửa nồi, Thạch Sùng liền lấy nến sáp đun bếp. Vương Khải làm màn lụa tím dài 40 dặm, Thạch Sùng làm màn gấm dài 50 dặm. Vua thương cậu ban cho Vương Khải một cây san hô cao hơn 2 thước, quý hiếm bậc nhất trong đời. Vương Khải đắc ý mang ra khoe, Thạch Sùng cầm gậy sắt đập tan cây san hô ngay trước mặt chủ nhân. Vương Khải tiếc của, gào lên tức tối thì Thạch Sùng cười nhạt, sai người nhà khiêng ra 6-7 cây san hô của mình. Cây nào cũng cao 3-4 thước, ánh sáng rực rỡ trói mắt rồi bảo ông thích cây nào cứ lấy mà đền. Cả kinh thành nghiêng mình trước độ giàu của Thạch Sùng. Nhưng thưa quý vị, những người có mắt nhìn thời ấy đã lắc đầu. Bởi vì cuộc cải phơi ra đến thế, kiêu căng đến thế, hưởng đến tận cùng như thế, thì lòng tham và lòng ghét của thiên hạ cũng đã chất quanh nhà ông ta cao như núi. Quả nhiên, thời thế vừa đổi, người chống lưng vừa mất, tai họa ập xuống ngay. Kẻ quyền thần nhòm ngó ra sản và người thiếp đẹp của Thạch Sùng, vu cho ông ta tội phản loạn. Quan quân đến bắt, Thạch Sùng bấy giờ mới cay đắng nói một câu Bọn ngươi chẳng qua tham gia tài của ta. Người áp giải đáp lại một câu như dao chém đá, biết của cải hại thân, sao không sớm đem phân tán đi. Thạch Sùng không trả lời được. Cả nhà ông ta, già trẻ lớn bé, đều bị giết. Núi vàng núi bạc, màn gấm 50 dặm, sàn hồ chất đống, cuối cùng đổi lấy pháp trường. Đời sau mỗi lần nhắc chuyện xa hoa khoe của, đều lấy bốn chữ giàu như Thạch Sùng ra Đối lại với Thạch Sùng, cũng trong sử sách, có một người hiểu thấu đạo tiếc phúc và cách ông truyền cái đạo ấy cho con đã trở thành bài học cho muôn đời. Đó là Tư Mã Quang, tể tướng đời tống, người soạn bộ sử tư trị thông dám lừng danh. Tư Mã Quang làm quan đến chức tể tướng, danh vọng tột đỉnh, bổng lộc không thiếu. Nhưng cả đời ông ăn chỉ đủ no, mặc chỉ đủ ấm, nhà cửa giản dị đến mức mùa hè, nóng quá phải đào một gian hầm dưới đất mà ngồi đọc sách. Người đời có kẻ cười ông gạn, nhưng ông không hề gạn, ông chỉ nhìn xa hơn người thường. Thấy con trai là Tư Mã Khang có ý thích trưng diện, đùa theo thói xa hoa của con em nhà quyển quý, ông không quát mắng, mà ngồi viết cho con một bài văn dạy về đức kiệm. Trong đó có những câu mà tôi mong quý vị nghe thật chậm. Ông viết, do kiệm nhập xa dị, do xa nhập kiệm nan. Từ tàn tiện bước sang xa hoa thì dễ, từ xa hoa quay về tàn tiện thì khó vô cùng. Ông giảng cho con, người ta khi quen ăn ngon mặc đẹp rồi, cái miệng cái thân nó không chịu quay lại cảnh đạm bạc nữa, mà bồng lọc thì có thời, thói quen hưởng thụ thì ở lại mãi. Đến khi lọc hết mà thói còn, người ta sẽ làm gì? Nhẹ thì lún vào nợ nần, nặng thì làm liều làm bậy để nuôi cái thói quen sang trọng và thân bại danh liệt bắt đầu từ đó. Cho nên ông dặn con, giữ nếp kiệm không phải vì tiếc tiền, mà là giữ cho cái tâm khỏi bị dục vọng sai khiến, giữ cho con đường lui của cả đời người lúc nào cũng rộng. Tư mã khang nghe lời cha, cả đời thanh liêm giản dị, cũng làm quan lớn, cũng được người đời kính trọng, cha con hai đời đều hậu vận vẹn toàn. Một nhà tiếc phúc, phúc còn mãi. Một nhà tận hưởng, phúc tan theo. Việc sùng và tư mã quang hai con đường ấy, đến hôm nay vẫn đang mở ra trước mặt mỗi chúng ta. Có thể có giáo quý vị sẽ nghĩ, tôi nào có giàu như thạch sùng mà lo hưởng tận phúc? Xin thưa, tiếc phúc không phải chuyện của riêng người giàu. Phúc không chỉ là tiền. Sức khỏe là phúc. Tình thân là phúc. Bát cơm là phúc. Cái danh tiếng tử tế là phúc. Và tất cả những thứ phúc ấy đều có thể bị hưởng tận, tiêu hoang, y như tiền bạc. Người trẻ cậy sức khỏe mà thức thâu đêm, rượu chè vô độ, ăn uống bừa bãi, ấy là đang hưởng tận cái phúc thân thể. Đến tuổi 50-60, ao cạn, bệnh tật, kéo về đòi nợ một lượt. Người cậy tình thân mà mặc sức cao gắt, mặc sức đòi hỏi, mặc sức thất hứa với người nhà, nghĩ rằng người nhà thì kiểu gì chẳng bỏ qua, ấy là đang hưởng tận cái phúc tình cảm. Đến lúc về già mới thấy lòng người thân cũng là cái ao, múc mãi không bồi, thì cũng có ngày chơi đáy. Người có chút tiếng tâm, chút quyền chức, mà tận dụng vơ vét, việc gì cũng lạm, chỗ nào cũng tren, ấy là đang hưởng tận cái phúc danh phận, cái ghế chưa rời mà điều tiếng đã đầy, về hưu rồi ra đường cuối mặt. Cho nên cổ nhân mới dạy con cháu một chữ tưởng như cũ kỹ, mà thực ra là bùa hộ mệnh của hậu vận, chữ tích, tích cốc phòng cơ, tích y phòng hàn, chứa thóc phòng đói, chứa áo phòng z, ăn 7 phần no, chừa 3 phần lại, sung sướng hưởng 7 phần, chừa 3 phần lại, lọc đến tay tiêu 7 phần, 3 phần chừa lại ấy chính là của để dành cho hậu vận, là mái hiên cho mình chú lúc cuối đời trở gió. Người biết chừa lại, trời cũng chừa lại cho người ấy một đường. Còn hưởng cho kỳ hết, vét cho tận đáy, thì đừng trách sao nửa đời sau trời không còn gì để cho mình nữa. Nói đến đây, tôi muốn dừng lại một chút ở chuyện tiếc phúc trong chính mái nhà của chúng ta, bởi vì có một dạng tiêu phúc mà nhiều bậc cha mẹ đang làm mỗi ngày với tất cả tình thương, đó là hưởng phúc thay con và tiêu phúc dùm con. Thương con, cái gì ngon nhất gắp cho con, việc gì nặng nhất dành về mình, con vòi gì được nấy, con sai thì bênh, lớn lên xin việc chạy dùm, cưới vợ lo dùm, mua nhà sắm dùm để cháu nuôi dùm. Cha mẹ cứ nghĩ thế là cho con phúc, nhưng cổ nhân nhìn khác hẳn. Đứa trẻ chưa từng nếm vị mệt của đồng tiền, chưa từng chịu cái giá của lỗi lầm, chưa từng tự tay gây dựng thứ gì, thì cái ao phúc của riêng nó không có lấy một mạch nguồn, nó chỉ biết múc từ ao của cha mẹ. Mà ao cha mẹ thì có hạn, múc mãi cũng đến ngày cạn, khi ấy cha mẹ đã già, con thì đã quen tay múc mà không quen tay đào giếng. Bao nhiêu gia đình cha mẹ cả đời cần kiệm mà hậu vận vẫn trật vật, chính là vì của cải đội nón ra đi theo lối ấy. Cho nên thương con đúng cách, theo lời người xưa, là dạy con biết quý bát cơm hơn là dâng cho con mầm cổ, là để con tự bước và tự ngã trong những chuyện nhỏ khi mình còn đứng bên cạnh, hơn là cõng con qua mọi đoạn đường để rồi một ngày mình khụ xuống, còn không biết đi. Giữ lại cho con cái nếp cần kiệm và khả năng tự lập, ấy mới là để lại cho con cái ao có nguồn và cũng là giữ lại cho tuổi già của chính mình một khoản phúc không bị rút ruột. Lại còn một dạng tiếc phúc nữa mà tôi xin nhắc riêng những quý vị đã qua tuổi 50, ấy là tiếc phúc sức khỏe theo kiểu ngược lại, nghĩa là có phúc mà không dám hưởng đúng chỗ. Có những ông bà cả đời mà vẫn tiếc từng đồng với chính thân thể mình, đau không dám đi khám sớm, thuốc men trần trừ, ăn uống kham khổ quá mức, cái áo ấm không dám mua, để rồi bệnh nhỏ nuôi thành bệnh lớn, số tiền tiết kiệm cả đời cuối cùng dồn hết vào một đợt nằm viện, mà thân thể thì không lấy lại được nữa. Thưa quý vị, tiếc phúc là không hoang phí, chứ tuyệt không phải là hà khắc với bản thân. Cần kiệm với dục vọng, nhưng rộng rãi với sức khỏe. Bớt một bữa tiệc phô trương thì nên, chứ bớt một lần khám bệnh thì đắt nhất trần đời. Đồng tiền chi cho thân thể khỏe mạnh, cho giấc ngủ yên cho bữa ăn đủ chất lúc tuổi già, không phải là tiêu phúc, mà chính là giữ cây gốc để còn hưởng được mọi phúc khác. Người biết tiếc phúc thật sự là người biết chỗ nào cần khóa chặt, chỗ nào cần mở tay, khóa nhầm chỗ và mở nhầm chỗ, đều hao hậu vận như nhau. Vậy là chúng ta đã có hai dấu hiệu. Giữ miệng để phúc không chảy ra ngoài, tiếc phúc để phúc không bị tiêu hoang. Nhưng thưa quý vị, giữ và tiếc mới chỉ là phòng thủ. Ao nước dù giữ kỹ đến đâu, không có nguồn chảy vào thì cũng chỉ là ao tù. Muốn hậu vận thật sự dày, phải biết khơi nguồn, phải biết làm cho phúc sinh sôi. Và cách khơi nguồn phúc mạnh nhất mà cổ nhân tìm ra nằm gọn trong dấu hiệu thứ ba. Để nói về dấu hiệu này, tôi sẽ kể quý vị nghe chuyện một cậu bé mồ côi cha từ năm 2 tuổi, nghèo đến mức mỗi ngày chỉ nấu một nồi cháo để nguội cắt thành bốn miếng ăn dần. Vậy mà về sau làm đến tể tướng và dòng họ của ông Hưng Thịnh suốt 800 năm. Một kỷ lục mà hầu như không dòng họ quan lại nào trong lịch sử sánh nổi. 800 năm ấy bắt đầu từ đâu? Thưa quý vị, bắt đầu từ một quyết định mà cả nhà ông đều phản đối. Dấu hiệu thứ ba. Lòng nhân hậu âm thầm tích đức giúp người. Cậu bé nghèo cắt cháo nguội ăn dần ấy tên là Phạm Trọng Yêm người đời tống. Cha mất từ khi ông mới lên hai mẹ nghèo phải mang con đi bước nữa. Thời đi học ông nghèo đến mức ở nhờ trong chùa. Mỗi tối nấu một nồi cháo loãng sáng ra cháo nguội đông lại. Ông lấy dao cắt làm bốn miếng sáng ăn hai miếng chiều ăn hai miếng với vài cọng dưa muối. Dòng dã như thế suốt mấy năm trời đèn sách. Có người bạn học con nhà quan thương tỉnh mang cho ông mâm cơm ngon. Mấy hôm sau quay lại Phạm Trọng Yêm tạ lỗi mà rằng không phải tôi phụ lòng anh chỉ là tôi ăn cháo đã quen nay ăn ngon một bữa sợ ngày mai nuốt cháo không trôi nữa. Quý vị nghe xem một người trẻ tuổi mà đã hiểu đạo giữ mình đến thế hiểu rằng nếm cái sướng sớm quá sẽ mềm lỏng thì con người ấy át làm nên. Quả nhiên Phạm Trọng Yêm đỗ đạt làm quan rồi từng bước lên đến chức tể tướng văn võ song toàn ra biên ải cầm quân thì quân Tây hạ khiếp sợ về triều đình làm tướng Chính ông là người viết ra câu văn được xem là thiên cổ danh cú tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc lo trước cái lo của thiên hạ vui sau cái vui của thiên hạ 14 chữ ấy không phải văn chương làm đẹp nó là đúng con người ông sống chết với nó cả một đời Nhưng câu chuyện tôi muốn kể kỹ hôm nay là chuyện ông làm khi đã giàu sang Bấy giờ Phạm Trọng Yêm bổng lộc đã hậu theo lẽ thường người ta sẽ làm gì mua đất tốt để dưỡng già Con cháu trong nhà cũng khuyên ông như vậy Có thầy phong thủy còn tìm được cho ông một mảnh đất ở Tô Châu bảo rằng đất này vượng khí đế vương ai làm nhà ở đây con cháu đời đời phát khoa giáp công hầu khanh tướng không rứt cả nhà mừng dỡ rụt ông mua ngay Phạm Trọng Yêm mua thật Nhưng rồi ông làm một việc khiến tất cả trưng hựng Ông không xây nhà cho con cháu mình Ông đem mảnh đất vượng khí bậc nhất ấy Nhà ta phát một họ đâu bằng thiên hạ phát muôn nhà Chưa dừng ở đó Ông dốc gần như toàn bộ bổng lọc tích cóp cả đời mua một nghìn mẫu ruộng tốt ở quê nhà Tô Châu Nhưng một lần nữa không phải cho con cháu Ông lập ra cái mà lịch sử gọi là nghĩa trang ruộng nghĩa của dòng họ giao người quản lý lấy hoa lợi hàng năm tru cấp cho tất cả người nghèo khó trong họ ai đói được phát gạo ai dét được phát áo con gái nghèo lấy chồng được cấp tiền cưới người già mất được lo tiền tăng Con trai ông có người thắc mắc cha làm quan lớn mà nhà mình vẫn thanh bạch sao cha đem hết của cải lo cho người ngoài Phạm Trọng im đáp ta để lại cho các con vàng bạc chưa chắc các con giữ nổi ba đời ta để lại cho các con phúc đức và cái nếp biết thương người cái ấy mới theo các con và cháu chắt các con mãi mãi Và thưa quý vị lời ấy đã ứng nghiệm một cách khiến hậu thế phải sửng sốt Bốn người con trai của Phạm Trọng im đều thành đạt có người làm đến tể tướng mà tất cả đều nổi tiếng nhân hậu tiếp tục mở rộng ruộng nghĩa giúp người Rồi đời cháu đời chắc cứ thế nói theo Cái nghĩa trang họ Phạm ấy được con cháu duy trì bồi đắp qua các triều đại qua binh lửa qua bể dâu tồn tại suốt 800 năm đến tận thời cận đại vẫn còn Trong khi bao nhiêu dòng họ quyền quý khác cha làm quan tham Đời trước vơ vét thì đời sau tan nát Hưng thịnh chẳng qua nổi ba đời thì họ Phạm ở Tô Châu 800 năm nhân tài không giứt Phúc Lộc không tàn Câu chuyện họ Phạm dạy chúng ta điều gì về hậu vận Nó dạy rằng Cái phúc lớn nhất một người có thể tích cho tuổi già và cho con cháu không nằm trong kết sắt mà nằm trong lòng người và trong luật nhân quả của trời đất Cổ nhân gọi thứ phúc ấy là âm đức Cái đức là một cách âm thầm không phô trương không cầu báo đáp trời biết đất biết mình biết Thế là đủ Kinh dịch viết một câu mà tôi mong quý vị thuộc nằm lòng tích thiện chi ra tất hữu dư khánh Nhà nào tích chứa điều thiện ắt có niềm vui còn dư lại về sau Chữ dư ấy hay lắm Nghĩa là phúc mình gieo mình hưởng chưa hết còn dư ra chảy sang đời con đời cháu Hậu vốt đẹp Xét thông cỏ thuật cùng chính là sống bằng phần lãi của những điều thiện mình đã gửi vào ngân hàng trời đất suốt nửa đời trước Có người sẽ hỏi tôi không giàu như Phạm Trọng Yêm lấy đâu ngàn mẫu ruộng mà làm phúc Xin thưa Cổ nhân đã trả lời câu này từ lâu rồi Làm phúc không đợi giàu cứu người không đợi dư Nhà Phật dạy có những cách bố thí không tốn một su Mắt nhìn người hiền hòa ấy là bố thí Mặt mũi tươi vui Gia tay đỡ người một việc nặng Nhưng người một bước chân ấy là bố thí Người bán ra ngoài chợ thêm cho bà cụ nghèo một nắm hành Người chạy xe dừng lại dắt em nhỏ qua đường Người hàng xóm nấu bát cháo mang sang cho ông cụ ốm một mình Thưa quý vị Những việc ấy trong sổ sách của trời đất không hề nhỏ hơn nghìn mẫu ruộng nghĩa Bởi vì trời không đo phúc bằng số tiền Trời đo phúc bằng tấm lòng Của ít lòng nhiều phúc vẫn cứ đầy Và xin quý vị để ý một điều rất công bằng của tạo hóa Người hay giúp người về già hiếm khi cô đồng Không phải vì họ tính toán mà vì mấy chục năm gieo ân nghĩa khắp nơi Quanh họ tự nhiên hình thành một tấm lưới của lòng biết ơn Ôm đau có người thăm hỏi Hoạn nạn có người chia tay Con cháu họ đi đâu Còn người cả đời chỉ biết vuôn vén cho riêng mình Không hại ai Nhưng cũng chẳng giúp ai Thì về già dẫu không ai ghét cũng chẳng ai thân Xin quý vị hãy tạm ngưng dòng suy nghĩ một nhịp Và thử nhớ về một người già có hậu vận đẹp nhất mà quý vị từng biết trong đời thật Có thể là ông bà mình một người thầy cũ một cụ hàng xóm Hãy nhớ lại xem người ấy ăn nói ra sao tiêu pha thế nào đối đãi với người khốn khó ra sao Tôi tin rằng khi hình dung lại quý vị sẽ thấy người ấy hiện lên với gần đủ những dấu hiệu chúng ta vừa nói lời nói có đức sống có trừng mực và một tấm lòng hay thương người Cổ nhân không bịa ra sáu dấu hiệu này Họ chỉ quan sát hàng vạn đời người rồi chép lại cái mẫu số chung Và mẫu số ấy vẫn đang đúng ngay quanh chúng ta ngay lúc này Nếu trong đầu quý vị vừa hiện lên một gương mặt như thế xin hãy viết tên hoặc đôi dòng về người ấy xuống phần bình luận như một nén hương lòng tưởng nhớ và chi ân Đồng thời cũng để những người xem khác được tin thêm rằng Phúc Đức là chuyện có thật Sở được Thấy được Học được Còn bây giờ ta tiếp tục cuộc hành trình Ao Phúc đã có nguồn chảy vào Nhưng thưa quý vị Đến đây lại nảy ra một cái ải mà rất nhiều người tài giỏi Thậm chí cả những người nhân hậu vẫn ngã gục không qua nổi Ấy là khi công danh đã thành tiền tài đã đủ người ta không biết đường dừng lại Phúc đang đầy mà cứ đứng mãi trên đỉnh gió Thì chính cái đỉnh cao ấy trở thành nơi nguy hiểm nhất Về chuyện này lịch sử để lại một bài học nghiệt ngã bậc nhất Chuyện hai người bạn cùng phò một vị vua nếm mật nằm gai cùng lập nền đại nghiệp phục quốc lưỡng lẫy Rồi một người ra đi đúng lúc Trở thành thương nhân giàu nhất thiên hạ sống vui đến già Một người ở lại thêm một quãng nhận về một thanh kiếm vua ban kèm một câu nói lạnh hơn băng tuyết Cùng tài cùng công cùng thời mà hậu vận một trời một vực Khác nhau chỉ ở một chữ Chữ gì mời quý vị cùng tôi sang dấu hiệu thứ tư Dấu hiệu thứ tư Biết đủ biết dừng biết lui đúng lúc Chữ mà tôi nói ban nãy chính là chữ dừng Lão tử dạy Chi túc bất nhục chi chỉ bất đãi Biết đủ thì không nhục Biết dừng thì không nguy Lại dạy công thành thân thoái thiên chi đạo Việc thành thì lui thân đó là đạo của trời Quý vị nhìn trời đất mà xem Mặt trời lên đến đỉnh thì bắt đầu xế Trăng tròn đến độ viên mãn thì bắt đầu khuyết Nước đầy thì tràn Trái chín không hái thì rụng Vạn vật trong trời đất hết đến chỗ cực thịnh là bắt đầu chuyển sang suy Con người nằm trong trời đất sao thoát được luật ấy Cho nên người trí tuệ không đợi suy mới lui Họ chủ động lui ngay khi đang thịnh Nhường cái đỉnh treo leo cho gió bão Còn mình xuống lưng trừng núi mà an hưởng cảnh xuân Kẻ mê mụi thì ngược lại Đứng trên đỉnh rồi vẫn muốn kiễng chân thêm chút nữa Để rồi cơn gió đổi chiều đầu tiên quét qua là rơi thẳng xuống vực Bây giờ xin kể quý vị nghe Tấn Bì Hùng kịch nổi tiếng ấy Chuyện Phạm Lãi và Văn Chủng thời Xuân Thu Thùa ấy nước Việt bị nước ngô đánh cho đại bại Cầu Tiễn phải sang ngô làm con tin chịu đủ điều tủi nhục nếm mật nằm gai Chính Phạm Lãi theo hầu vua trong những năm cay đắng nhất chính Văn Chủng ở nhà gồng gánh giữ nước nuôi dân 20 năm trời hai người một lòng phò tá bầy mưu tính kế giúp Cầu Tiễn từ thân tù nhân vươn dậy cuối cùng diệt được nước ngô rửa sạch quốc nhục xưng bá trư hầu Công của hai người nói không hoa là công dựng lại Và đúng vào lúc khải hoàn lúc đáng lẽ bắt đầu được hưởng vinh hoa sau 20 năm khổ tận Phạm Lãi là một việc không ai ngờ tới Ông xin tử quan Cầu Tiễn giữ lại hứa chia cho nửa nước Ông vẫn một mực xin đi Trước khi rời đất Việt Ông viết cho người bạn đồng cam cộng khổ Văn Chủng một bức thư Trong thư có những lời mà về sau trở thành thiên cổ danh ngôn Chim khôn hết thì cung tốt bị cất só Thỏ khôn chết thì chó săn bị nấu Vua Việt là người cổ dài miệng nhọn chỉ có thể chung hoạn nạn không thể chung phú quý Ông sao còn chưa đi Văn Chủng đọc thư nửa tin nửa ngờ 20 năm vào sinh ra tử công lao như núi lẽ nào vua nỡ phụ Vả lại vinh hoa vừa mới bắt đầu quyền cao lộc hậu vừa mới nếm bỏ đi sao đành Ông trần trừ rồi ở lại chỉ cáo bệnh bớt vào chiều Nhưng đã muộn lòng vua đã đổi Kẻ dèm pha thừa cơ tâu rằng Văn Chủng mưu phản Một ngày kia cầu tiện đến thăm để lại cho Văn Chủng một thanh kiếm kè một câu nói lạnh thấu sương Tiên sinh dạy quả nhân 7 kế đánh ngô quả nhân mới dùng có 3 mà đã diệt được ngô Còn 4 kế nữa nằm ở chỗ tiên sinh xin tiên sinh mang xuống giúp tiên vương dưới suối vàng dùng thử Văn Chủng nhìn thanh kiếm hiểu ra tất cả ngửa mặt than rằng hối không nghe lời thiếu bá rồi ôm kiếm tự vẫn Một đời trung nghĩa Còn Phạm Lãi thì sao? Ông đưa ra quyến xuống thuyền rời đất Việt đổi tên họ đến đất đào làm ăn buôn bán Với có mắt nhìn thời thế từng giúp phục dựng một quốc gia ông buôn đâu chúng đấy chẳng mấy chốc trở thành phú thương giàu nhất thiên hạ Người đời gọi là đào tru công tôn làm ông tổ của giới thương nhân Mà giàu rồi ông vẫn giữ đúng cái đạo biết rừng xử chép ông 3 lần gây dựng nền gia sản cự vạn rồi 3 lần đem chia hết cho người nghèo và bạn bè thân thích xong lại trắng tay làm lại từ đầu Thiên hạ kính ông như thần Ông sống thọ con cháu nối nghiệp hậu vận viên mãn không tỉ vết Cùng một xuất phát một người biết lùi thành đào tru công lưu danh muôn thuở một người tham ở lại thành hồn oan dưới lưỡi kiếm Danh giới giữa 2 số phận mỏng như một quyết định Thưa quý vị nghe chuyện vua chúa công thần có người sẽ nghĩ chuyện ấy xa vời với đời mình Không xa đâu Thưa quý vị Cái ải biết rừng này đời người thường phải qua nó không chỉ một lần và nó hiện ra dưới muôn hình vạn trạng Nó hiện ra trong chuyện tiền bạc làm ăn Bao nhiêu người buôn bán cả đời tích cóp được cơ nghiệp vững vàng Đến tuổi đáng nghỉ ngơi rồi lại nghe lời rủ dê lao vào một canh bạc lớn cuối cùng Muốn nhân đôi nhân 3 tài sản dồn hết vốn liếng thậm chí cầm cố nhà cửa để rồi một cơn sóng thị trường cuốn sạch thành quả 30 năm Hỏi họ thiếu tiền không? Không thiếu Họ thiếu chữ rừng Cổ nhân bảo Người chết vì tiền Chim chết vì mồi Còn chim xa bẫy không phải vì đói Mà vì thấy mồi ngon còn muốn ăn thêm một miếng nữa Miếng mồi cuối cùng bao giờ cũng là miếng nằm trong bẫy Nó hiện ra trong chuyện quyển chức, danh phận Có người làm việc cả đời có uy tín Đến lúc nên nhường chỗ cho lớp trẻ thì cố bám lấy cái ghế cái danh sợ buông ra thì mình không còn là gì nữa Càng bám người dưới càng ngán người ngoài càng chê cái uy tín cả đời gây dựng cứ thế mòn đi trong những năm cố nán lại Trong khi người biết lùi đúng lúc chủ động trao lại việc vui vẻ đứng sau nâng đỡ lớp sau thì tiếng thơm còn mãi đi đến đâu cũng được người đón người mời Cùng là rời khỏi sân khấu kẻ bị kéo xuống và người tự bước xuống trong tiếng vỗ tay hậu vận khác nhau vời vợi Nó hiện ra cả trong những chuyện nhỏ hàng ngày Thắng thế trong cuộc tranh cãi biết rừng ở chỗ vừa đủ không rồn người ta đến đường cùng Được lợi trong một vụ mua bán biết rừng ở mức phải trăng không vắt kiệt đối tác đến giọt cuối cùng Con cái đã trưởng thành biết rừng việc can thiệp sắp đặt đời chúng lùi về làm chỗ dựa thay vì làm người cầm lái Mỗi cái rừng đúng lúc ấy đều là một lần giữ phúc Mỗi cái tham thêm một chút đều là một lần giao hậu vận của mình cho mai rủi Người xưa có một hình ảnh rất hay để dạy con cháu về đạo này gọi là chén khi khí chiếc chén nghiêng đặt trong miễu thờ Chén ấy có đặc tính lạ rỗng thì nghiêng đổ nước vừa phải thì đứng thẳng mà đổ đầy quá thì tự lật úp sạch trơn Khổng tử nhìn chén ấy mà than Ôi! Có vật gì đầy mà không đổ đâu Xin quý vị nhớ lấy hình ảnh chiếc chén ấy Đời người cũng như giót nước vào chén giót đến lưng trừng thì vững tham giót cho tràn thì mất cả chén lẫn nước Biết đủ chính là nghệ thuật giữ cho chén đời mình mãi mãi đứng thẳng Đến đây bốn dấu hiệu đã hiện rõ giữ miệng tiếc phúc tích đức biết rừng Bốn điều ấy đều là chuyện tu dưỡng của riêng một người Nhưng thưa quý vị con người ta về già không sống một mình Hậu vận của một người muốn nói gì thì nói gắn chặt với một nơi trốn ấy là mái nhà và với những con người dưới mái nhà ấy Nhà yên thì già mới ấm Nhà loạn thì có bạc vàng đầy dương cũng là địa ngục Cho nên dấu hiệu thứ 5 của người có hậu vận tốt đẹp nằm ngay ở cửa nhà họ Về điều này Sử sách chép một chuyện lạ lùng Một gia đình chín đời cùng chung sống dưới một mái nhà Đồng đến gần ngàn miệng ăn mà trên thuận dưới hòa Đến mức hoàng đế phải đích thân tìm đến tận nơi hỏi bí quyết Và ông cụ chủ nhà đã trả lời nhà vua không phải bằng lời nói mà bằng một tờ giấy Trên đó viết đi viết lại chỉ một chữ viết đúng một trăm lần Dấu hiệu thứ 5 Gia đạo hòa thuận giữ được cây ấm của một mái nhà Chữ được viết một trăm lần trên tờ giấy ấy là chữ nhẫn Chuyện xảy ra vào đời đường Ở đất Vận Châu có một gia đình họ trương nổi tiếng khắp thiên hạ Vì một điều xưa nay hiếm Chín đời cùng chung sống dưới một mái nhà không phân gia không tách bếp Quý vị thử hình dung xem Việc cha con cháu chát râu rẻ cô gì chúa tính ra gần ngàn con người ăn chung một nồi ở chung một mái Nhà đông đến thế Chuyện va chạm lẽ ra phải xảy ra từng giờ Mẹ chồng nàng râu chị em râu với nhau anh em ruột chia công chia cua Cháu chát tị nạnh nhau từng miếng ăn manh áo chỉ một môi lửa nhỏ cũng đủ thiêu tan hỏa khí Vậy mà nhà họ trương chín đời trên kính dưới nhường chưa từng xảy ra kiện tụng chưa từng ấm ý tiếng cãi vã già đến ngoài ngõ Người đứng đầu gia đình bấy giờ là cụ trương công nghệ tiếng lành đồn xa đến tận tai vua đường Cao Tông Nhà vua nửa tin nửa ngờ nhân chuyến đi qua Vận Châu đích thân ghé vào nhà họ trương hỏi cụ trương công nghệ Khắp thiên hạ nhà nào đông người là nhà ấy lắm chuyện Cớ sao nhà người chín đời chung sống mà vẫn thuận hòa có thuật gì hay chăng cụ trương công nghệ không thưa thốt dài dòng cụ xin giấy bút rồi trước mặt nhà vua run run ngồi viết vua nhìn theo ngọn bút thấy cụ viết một chữ nhẫn rồi lại một chữ nhẫn nữa lại một chữ nhẫn nữa cụ cứ thế viết viết mãi cho đến khi trên giấy có đúng một trăm chữ nhẫn mới dâng lên vua tương truyền đường cao tông cầm tờ giấy ấy mà rơi nước mắt ban lụa quý cho nhà họ trương và câu chuyện trăm chữ nhẫn từ đó lưu truyền thiên cổ người đời gọi là bách nhẫn đường vì sao một chữ nhẫn viết trăm lần lại khiến hoàng đế rơi lệ bởi vì đằng sau mỗi chữ nhẫn ấy là một câu chuyện không cần kể mà ai từng sống trong một gia đình đều tự hiểu là người anh nhịn người em một câu nói hỗn lúc nóng giận là nàng dâu không nhịn mẹ chồng một lời trách quan là người chú nhường đứa cháu phần hơn trong mùa đói kém là người vợ nuốt một cơn tuổi thân vào lòng để bữa cơm chiều không nguội lạnh trăm chữ nhẫn là trăm ngàn lần những con người trong mái nhà ấy chọn tình thân thay vì chọn phần thắng chọn nhịn một câu thay vì hơn một câu cái giá của một mái nhà ấm êm hóa ra không đắt mà cũng đắt vô cùng nó được trả bằng chữ nhẫn của từng người ngày này qua ngày khác đời này qua đời khác cổ nhân đúc kết đạo lý ấy trong bốn chữ mà có lẽ quý vị nào cũng từng nghe ra hòa vạn sự hưng nhà thuận thì muôn việc hưng vượng nhưng xin quý vị ngẫm thêm vế sau mà người xưa thường nói kèm giá bất hòa bị người khinh nhà mà lục đục người ngoài nhìn vào là xem nhẹ cơ hội làm ăn cũng ngại trao con cái đi hỏi vợ gà chồng người ta cũng rè trừng một mái nhà bất hòa giống như chiếc thuyền thủng đáy trèo giỏi đến đâu gió xuôi đến đâu nước vẫn cứ dì vào từng ngày cho đến lúc chìm bao nhiêu người tài giỏi ngoài xã hội kiếm tiền như nước mà cuối đời tay trắng tâm tan chỉ vì cái đáy thuyền gia đình không giữ được mà thưa quý vị đối với hậu vận mái nhà còn quan trọng hơn thế nữa người ta lúc trẻ sống ngoài xã hội về già sống trong gia đình lúc trẻ danh vọng tiền tài là sân khấu về già sân khấu tắt đèn chỉ còn lại mái nhà đến tuổi 70-80 quan tò đến mấy cũng đã về vườn tiền nhiều đến mấy cũng chỉ ăn ngày ba bữa cái quyết định mình sướng hay khổ không còn là chức tước tài sản nữa mà là những gương mặt quanh mâm cơm con cháu có muốn về nhà không vợ chồng già nhìn nhau còn ấm áp không anh em ruột thịt còn qua lại với nhau không ai gây dựng được những điều ấy tuổi già nghèo một chút vẫn là tiền ai đánh mất những điều ấy tuổi già ở nhà cao cửa rộng cũng như ở nhà mổ vậy giữ cái ấm của mái nhà bằng cách nào từ chuyện nhà họ trương và lời dạy của cổ nhân tôi xin thưa 3 điều cốt yếu điều thứ nhất trong nhà đừng tranh đúng sai hãy giữ tình nghĩa cửa công đường mới cần phân xử đúng sai còn cửa nhà là nơi dung chứa yêu thương vợ chồng con cái sống với nhau mấy chục năm nếu chuyện gì cũng lôi ra mổ xẻ ai phải ai trái đến tận cùng thì cái nhà thành phiên tòa mở quanh năm ai ở trong đó cũng mệt người có trí tuệ hiểu rằng trong nhà thắng lý là thua tình mà thua tình là thua tất cả cho nên việc lớn thì bàn bạc việc nhỏ thì bỏ qua lời nói lỡ thì đại lượng mà quên đi hồ đồ một chút xoe xoa một chút ấy không phải kém cỏi ấy là đại trí nhược ngu cái khôn lớn giả làm khờ để giữ ấm một mái nhà điều thứ 2 chữ nhẫn phải bắt đầu từ người lớn nhất người mạnh nhất trong nhà nhà họ chương giữ được 9 đời hòa thuận là vì chính cụ trưởng tộc là người viết chữ nhẫn chứ không phải cụ ngồi trên bắt con cháu nhẫn với mình nhiều gia đình bất hòa vì người có quyền nhất nhà lại là người kém nhẫn nhất cha mẹ đòi hỏi con cái nhường nhịn nhưng bản thân động một tí là quát tháo là giận dỗi là kể công nước trên nguồn có trong nước cuối dòng mới sạch ông bà cha mẹ nhẫn trước hiền trước độ lượng trước con cháu tự nhìn vào đó mà học chẳng cần dạy bằng lời một người chịu lùi cả nhà được yên người chịu lùi ấy tưởng là chịu thiệt thực ra đang là người gieo phúc lớn nhất cho chính tuổi già của mình điều thứ ba hiếu thuận với cha mẹ già ấy là gieo giống cho hậu vận của chính mình cổ nhân nói hiếu thuận sinh còn hiếu thuận ngỗ nghịch sinh còn ngỗ nghịch không phải chuyện huyền bí gì mà là chuyện tấm gương mình đối đải với cha mẹ mình ra sao con cái đứng bên nhìn thấy hết và mấy chục năm sau chúng sẽ đối đải với mình đúng như thế mâm cơm mình dọn cho cha mẹ già hôm nay chính là mâm cơm con cái sẽ dọn cho mình ngày mai cái nhà mà ba đời sống qua trước có sau ông bà được kính cha mẹ được thương thì đứa trẻ lớn lên trong đó tự khắc thành người có gốc và người già trong đó không bao giờ phải cô đơn hiếu là phong thủy tốt nhất của một gia đình và là bảo hiểm chắc chắn nhất cho tuổi già của mỗi con người thưa quý vị đến đây năm dấu hiệu đã lần lượt sáng rõ giữ miệng để không tự đục thủng phúc tiếc phúc để không tiêu hoang phúc tích đức để khơi nguồn phúc biết rừng để không đánh rơi phúc trên đỉnh cao giữ nhà hòa để phúc có nơi mà đậu lại lúc cuối đời nhưng vẫn còn đó dấu hiệu thứ sáu dấu hiệu mà tôi đã hứa từ đầu và cũng là dấu hiệu tôi tâm đắc nhất bởi vì 5 điều trên nói cho cùng đều là chuyện gieo trồng ở bên ngoài còn điều thứ 6 là chuyện bên trong chuyện của chính cái tâm mình nó trả lời cho câu hỏi cuối cùng và sâu nhất vì sao có những người đủ cả phúc lộc con cháu mà tuổi già vẫn không có nổi một ngày vui và vì sao lại có người như nhân vật tôi sắp kể đây đứng ở cái chỗ nguy hiểm nhất thiên hạ cầm binh quyền lớn nhất thiên hạ bị dèm pha nhiều nhất thiên hạ mà vẫn ung dung sống đến hơn 80 tuổi phúc lốc thọ toàn vẹn không xứt mẻ một góc nào chuyện tưởng như không thể mà là chuyện thật chép rành rành trong sử dấu hiệu thứ 6 tâm rộng như biển lòng an biết đủ không oán trời không trách người nhân vật ấy là quách tử nghi đại tướng đời đường người được hậu thế xưng tụng là hiếm có xưa nay về đường hậu vận quyền cao trấn động cả nước mà vua không nghi công lao trùm khắp một đời mà người không ghét giàu sang tột bậc mà không ai dèm nổi sống thọ hơn 80 tuổi con cháu 8 trai 7 rể đều hiển đạt chết được vua khóc dân thương xử sách ngợi ca không tiếc lời người đời gọi cuộc đời ông là phú quý thọ khảo ngũ phúc lâm môn 5 phút cùng về một cửa quý vị nên biết cái vị trí của quách tử nghi là vị trí mà trong suốt lịch sử 10 người ngồi thì 9 người chết thảm ông là người có công lớn nhất trong việc dẹp loạn an sự cứu nhà đường khỏi sụp đổ tay nắm trọng binh uy danh lừng lẫy đến mức chỉ cần ông phất tay là thiên hạ đổi màu xưa nay công cao lấn chúa là con đường ngắn nhất đến Pháp Trường gương Hàn Tín Vậy quách tử nghi làm thế nào mà giữ được trọn vẹn Thưa quý vị không phải bằng mưu sâu kế hiểm mà bằng một cái tâm rộng đến mức mọi mũi tên bắn vào đều rơi tõm như rơi vào biển cả Chuyện thứ nhất trong chiều có hoạn quan ngư chiều ân ghen ghét công lao của quách tử nghi đã là một việc mà theo quan niệm người xưa là độc ác thấu trời ngầm sai người đào trộm mộ tra của quách tử nghi tin giữ đến tay khi ông đang cầm quân ngoài mặt trận Cả triều đình nín thở Ai cũng nghĩ vị đại tướng nắm trong tay mấy chục vạn hùng binh này sẽ nổi trận lôi đình kéo quân về hỏi tội và một cuộc binh biến long trời là khó tránh Ngay quách tử nghi về chiều vua cũng phải rè rặt nhắc đến chuyện ấy Nhưng trước mặt cả triều đình ông chỉ khóc mà tâu rằng thần cầm quân đánh trận lâu năm không cấm nổi quân sĩ đôi lúc xâm phạm mồ mã nhà người khác Nay mộ tra thần bị đào ấy là trời trách phạt tội của thần chứ nào phải oán riêng của ai Một câu nói nhận hết về mình không chỉ đích danh ai không truy cứu ai Cả triều đình thở phào một mối họa binh đào tan thành mây khói và kẻ chủ mưu từ đó nhìn ông vừa sợ vừa phục Chuyện thứ hai Cũng viên hoạn quan ấy có lần mời quách tử nghi đến chơi người giới quyền đều can nói rằng hắn hận ngài bữa tiệc này e là hầm bẫy xin cho quân lính đi theo hộ vệ Quách tử nghi gạt đi chỉ mang theo Ông cười đáp thật lòng cao đồn ông muốn hại tôi nếu tôi mang lính đến hóa ra tôi tin lời đồn mà nghi ông tôi đến tay không là để tỏ lòng tôi không tin những lời ấy Nghe xong viên hoạn quan gian hiểm bậc nhất triều đình ấy cảm động rơi nước mắt nói rằng nếu không phải trưởng giả nhân hậu như ngài sao khỏi nghi ngờ tôi Quý vị thấy chưa nghi chị nghi nghi càng trồng chất Lấy lòng thành cởi nghi đá cũng phải mềm Tâm rộng của một người hóa giải được cả sát khí của kẻ thù Chuyện thứ ba nhỏ thôi mà thấm vô cùng Phủ đệ của Quách tử nghi có một điều kỳ lạ Cửa lớn mở toan quanh năm ai ra vào cũng được Từ quan lớn đến người bán hàng rong muốn vào xem cứ vào Con cái ông xấu hổ thưa rằng cha làm đến bậc vương công sao để người hạ tiện ra vào tùy tiện còn ra thể thống gì Quách tử nghi đáp một câu lộ rõ trí tuệ nhìn suốt vinh nhục của cả một đời Các con nghĩ cha đóng cổng cao tường kín thì nhà ta an toàn sao Nhà ta ngựa ăn lộc quan 500 con Người ăn cơm quan ngót ngàn miệng ân sủng đã tột đỉnh mà treo cao thì lắm kẻ muốn sô Nếu ta xây tường cao cổng kín trong ngoài cách biệt chỉ cần một kẻ theo dệt rằng nhà họ quách kín cổng làm chuyện mờ ám vu cho một tội khi quân thì cả họ nhà ta chết không có đất trôn Nay ta mở toan cửa trong nhà không có gì che giấu Bốn phương ra vào đều thấy kẻ dèm pha muốn đặt điều cũng không tìm đâu ra cớ Con cái nghe xong đều bái phục Về sau quả nhiên bao đợt sóng gió chiều đỉnh quét qua bao công thần ngã ngựa riêng phủ họ quách cửa vẫn mở người vẫn an Thưa quý vị ba câu chuyện một cái tâm bị hại đến mộ phần tổ tiên không quán bị dình dập tính kế không nghi Ở đỉnh phú quý không phòng thủ khư khư mà mở lòng cho thiên hạ soi Người thường nhìn vào mới thấy đó là cảnh giới tâm an tối thượng Quách tử nghi hiểu một điều mà phần lớn chúng ta cả đời không hiểu Kẻ thù lớn nhất của hậu vận không nằm ngoài cửa Nó nằm trong ngực mình Là cái tâm oán hận khiến mình ăn không ngon ngủ không yên Là cái tâm nghi kỵ khiến mình nhìn đâu cũng thấy kẻ xấu Là cái tâm so đo khiến mình có 10 vẫn khổ vì người khác có 11 Giặc ngoài chỉ cướp được của cải Giặc trong ngực cướp trọn cả những năm tháng cuối đời Quý vị cứ nghiệm mà xem Quanh ta không thiếu những người có đủ mọi thứ mà không có nổi một ngày an Con cái thành đạt cả Nhưng cứ ôm mãi mối hận với người anh em từng tranh chấp đất đài 20 năm trước Nhắc đến là mặt tối sầm Lương hưu đủ sống Nhà cửa đàng hoàng Nhưng cứ so với ông bạn có con ở nước ngoài So với bà hàng xóm có lương cao hơn Càng so càng tuổi Sức khỏe còn tốt Nhưng cứ nhai đi nhai lại những chuyện thiệt thỏi cũ Ai đó từng nói xấu mình Cơ quan từng bạc đãi mình Con cái từng làm mình phật ý Nhai mãi những viên sỏi ấy đến mòn cả răng nát cả lòng Những người ấy Thưa quý vị Phúc có đấy mà không hưởng được Như người ngồi trên kho thóc mà than đói vì cái tâm của họ đã đánh mất khả năng nếm vị ngọt của đời Ngược lại Người có cái tâm rộng và an thì hậu vận dù thiếu thốn đôi chút vẫn cứ tốt đẹp Vì sao? Vì tâm an thì thân khỏe cổ nhân Và cả thầy thuốc xưa này đều nói Người ít quán ít giận ăn ngon ngủ yên khí huyết điều hòa ấy đã là hơn thiên hạ một bậc thọ Vì tâm rộng thì người gần Chẳng ai muốn đến gần một người suốt ngày cao có kể lệ Nhưng ai cũng thích ngồi bên một ông cụ bà cụ hiền hòa dễ tính Chuyện gì cũng cười xòa được Và vì biết đủ thì thương vui chi túc giả phú Người biết đủ chính là người giàu Câu ấy của Lão Tử không phải lời an ủi mà là một phép tính chính xác Hạnh phúc bằng những gì mình có chia cho những gì mình muốn Người không biết đủ thì mẫu số phình mãi ra Có bao nhiêu cũng thành nghèo Người biết đủ thì mẫu số nhỏ lại Một mảnh vườn con một ấm trà sớm vài đứa cháu cuốn chân cũng đủ thành đại phú Cho nên thưa quý vị dấu hiệu thứ 6 này mới là dấu hiệu quyết định 5 điều trước gây dựng nên hoàn cảnh tốt cho tuổi già Còn điều thứ 6 quyết định mình có tận hưởng được hoàn cảnh ấy hay không Nó cũng là điều duy nhất không ai lấy được của mình Thời thế có thể cướp tiền tài bệnh tật có thể cướp sức khỏe sinh ly tử biệt có thể cướp người thân Nhưng cái tâm an lạc biết đủ không oán không hận thì trời đất cũng không cướp nổi Nó là tài sản duy nhất chắc chắn theo mình đến hơi thở cuối cùng Tu được cái tâm ấy đi đến đâu hậu vận theo đến đó Vậy tu bằng cách nào? Xin gói trong 3 việc rất giản dị mà làm được chọn thì công phu không thua gì thiền định Một là học buồn chuyện cũ chuyện thiệt hơn ân oán ngày xưa nghĩ lại chẳng đổi được gì thì thôi coi như trả nợ đời sau một món oán người khác chính là bắt mình uống thuốc độc mà mong người khác chết buông cho người tức là tha cho mình Hai là học thôi so sánh hoa mai nở tháng chạp hoa cúc nở tháng 9 mỗi đời người một thời tiết riêng đem đời mình đọ với đời người khác nào khác chi bắt mai đọ với cúc Chỉ chuốc khổ vô ích nhìn xuống thấy mình còn hơn vạn người tự khắc lòng dịu lại Ba là học đếm phút mỗi ngày sáng dậy còn thở là một phút Còn tự đi lại được là một phút Còn người gọi mình bằng ông bằng bà bằng cha bằng mẹ là một phút Bát cơm nóng là một súc Người quen đếm phút thì phút sinh sôi Người quen đếm khổ thì khổ nảy nở Cùng một cuộc đời đếm thứ gì đời thành thứ ấy Thưa quý vị Vậy là sáu dấu hiệu của người có hậu vận tốt đẹp đã chọn vẹn hiện ra trước mắt chúng ta Trước khi chia tay tôi muốn cùng quý vị đứng lùi lại nhìn cả sáu dấu hiệu trong một bức tranh chung Bởi vì ghép lại chúng nói với ta một điều còn lớn hơn từng dấu hiệu riêng lẻ Quý vị hãy để ý mà xem Giữ cái miệng là tu cái đức nơi lời nói Tiếc phúc là tu cái đức nơi hưởng thụ Giúp người tích thiện là tu cái đức nơi hành động Biết rừng biết đủ là tu cái đức nơi lòng tham Giữ nhà hòa thuận là tu cái đức nơi tỉnh thân Và giữ tâm an rộng là tu cái đức nơi sâu nhất nơi chính cõi lòng mình Sáu dấu hiệu hóa ra không phải sáu chuyện khác nhau mà là sáu cánh cửa cùng mở vào một ngôi nhà Ngôi nhà ấy tên là Đức Cho nên cổ nhân mới chốt lại toàn bộ đạo lý về vận mệnh trong một câu ngắn gọn Hậu đức tải vật Đức dày thì trở được vạn vật Đức của một người như con thuyền Phúc lọc thọ của người ấy như hàng hóa chất lên thuyền Thuyền to đức dày chất bao nhiêu phúc cũng trở nổi êm ả đi đến tận bến cuối cuộc đời Thuyền mỏng đức bạc Phúc chất lên Càng nhiều thuyền chìm càng nhanh Cho nên lắm kẻ phất lên rồi lụi bại Chẳng phải trời ghét bỏ Mà là thuyền không trở nổi hàng Và như thế câu hỏi mở đầu video của chúng ta đã có lời giải Hậu vận không phải là số trời may rủi Hậu vận là bảng kết toán công minh nhất của cả một đời người Nửa đời trước ta sống thế nào Nửa đời sau đời đáp lại ta thế ấy Từng lời nói dữ hay buông Từng đồng phúc tiếc hay hoang Từng việc thiện làm hay bỏ Từng cái tham rừng hay tiến Từng chữ nhẫn trong nhà nuốt được hay không Từng mối oán trong lòng buông được hay giữ Tất cả đều đang được ghi sổ từng ngày Không sót một dòng Trời đất không vội trả Nhưng chưa từng quên trả Hiểu được điều này Người trẻ nghe hôm nay là được tấm bản đồ cho 30 năm tới Còn người đã qua nửa dốc cuộc đời nghe hôm nay Cũng tuyệt chẳng muộn màng Bởi gieo phúc là chuyện không có tuổi Trồng cây tốt nhất là 20 năm trước Tốt nhì là ngay hôm nay Một lời ấm nói ra chiều nay Một mối giận buông xuống đêm nay Một việc lành làm sáng mai Đều là những viên gạch đầu tiên của tòa nhà hậu vận Đặt xuống lúc nào Tòa nhà bắt đầu mọc lên lúc ấy Tôi xin phép được kết lại bằng một hình ảnh Đời người như một ngày dài Tuổi trẻ là buổi sáng Trung niên là buổi trưa Và hậu vận chính là buổi hoàng hôn Người ta cứ nghĩ hoàng hôn đẹp hay xấu là do ông trời Nhưng người từng trải đều biết Hoàng hôn có rực rỡ hay không Vậy thì Ngay từ hôm nay Mỗi chúng ta hãy tự tay quét mây cho bầu trời của mình Để đến buổi chiều của cuộc đời Ta được thong thả ngồi trước hiên nhà Con cháu quây quần Lòng không vướng một mối oán Tầm không thiếu một chữ an Ngắm một vầng hoàng hôn đẹp đến độ Khiến người đi đường phải dừng chân Và mỉm cười nói với chính mình Đời này ta đã sống không uổng Video hôm nay xin được khép lại tại đây Nếu những lời cổ nhân dạy hôm nay chạm được vào lòng quý vị Xin hãy để lại một dòng bình luận Chia sẻ xem trong 6 dấu hiệu ấy Quý vị thấy mình đã giữ được điều nào Và điều nào cần bắt đầu vun bồi từ hôm nay Tôi vẫn đọc từng lời tâm sự của quý vị Và mỗi dòng chữ ấy đều là ngọn lửa nhỏ Sửa ấm cho không gian này Nếu quý vị thấy video hữu ích Xin chia sẻ cho người thân, bạn bè Biết đâu một câu chuyện hôm nay Lại thắp lên một hậu vận tốt đẹp Cho một người mình thương quý Và nếu quý vị chưa đăng ký kênh Xin nhấn nút đăng ký cùng chuông thông báo Để tuần sau chúng ta lại được gặp nhau Cùng ngồi bên ấm trà Nghe cổ nhân kể chuyện ngàn xưa Mà soi sáng việc hôm nay Kính chúc quý vị và gia đình mạnh khỏe, bình an Tâm luôn thanh thản, nhà luôn ấm êm Và một hậu vận thật tốt đẹp Như những gì quý vị xứng đáng được hưởng Xin chào và hẹn gặp lại