TÓM TẮT CUỘC ĐỜI HÁN VŨ ĐẾ

Cổ Phong 古風
72 người theo dõi
168 Lượt xem video·3 thg 10, 2026
Có một vị Hoàng đế được hậu thế ngợi ca ngang hàng với Tần Thủy Hoàng, người đã mở mang bờ cõi Đại Hán, đập tan nỗi ám ảnh Hung Nô và khai sinh ra Con đường Tơ lụa huyền thoại. Nhưng cũng chính ông là người đã tự tay bức tử vợ hiền, ép con trai tự sát trong thảm án đẫm máu nhất chốn thâm cung, và ra lệnh "giết mẹ lập con" trước khi nhắm mắt.
Ông là Hán Vũ Đế - Lưu Triệt.
Cuộc đời 70 năm của vị đại đế này là sự đan xen giữa vinh quang tột đỉnh và bi kịch tàn khốc. Rốt cuộc, ông là một minh quân kiệt xuất hay một bạo chúa máu lạnh? Cùng Cổ Phong古風 lật lại những trang chính sử để tìm câu trả lời trong video ngày hôm nay!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chào mừng quý vị và các bạn đã quay trở lại với kênh Ngẩm xử Đông Tây.
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau ngược dòng thời gian trở về triều đại nhà Hán
để tìm hiểu về một trong những vị hoàng đế vĩ đại
và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử phong kiến Trung Hoa.
Đó chính là Hán Vũ Đế, Lưu Triệt.
Từ một hoàng tử không phải con đích trưởng,
ông đã bước lên ngai vàng, mở mang bờ cõi, độc tôn nho thuật,
để lại những dấu ấn không thể phai mở.
Cuộc đời ông là một bức tranh đầy những ra màu sáng tối
của quyền lực, chiến tranh và những bi kịch gia đình.
Hãy cùng ngẩm xử Đông Tây, lật dỡ từng trang chính xử,
tóm tắt lại cuộc đời on liệt của Hán Vũ Đế ngay sau đây.
Vào năm 156 trước công nguyên, tại chốn hậu cung Trường An Sa Hoa,
một bé trai cất tiếng khóc chào đời.
Cậu bé đó là Lưu Triệt, con trai thứ 10 của Hán cảnh đế Lưu Khải,
mẹ là Vương Mỹ Nhân.
Tương truyền trước khi mang thai, Vương Mỹ Nhân đã nằm mộng
thấy mặt trời chui vào bụng mình.
Hán cảnh đế vô cùng kinh ngạc mà thốt lên.
Đây là điểm đại quý.
Dù mang điểm lành, nhưng vị thế ban đầu của Lưu Triệt không hề nổi bật.
Theo luật lệ tôn pháp, người thái tử đã được sắc phong
cho hoàng tử trưởng Lưu Vinh, con của Lật Cơ.
Cuộc đời của Lưu Triệt có lẽ sẽ chỉ dừng lại
ở tức vị một chư hầu, vương an nhàng.
Nếu không có những toàn tính chính trị nảy lửa chốn thăm cùng.
Lúc bấy giờ, quán đạo công chúa Lưu Phiêu,
chị ruột của Hán cảnh đế, là một người phụ nữ quyền lực và đầy tham vọng.
Bà muốn gã con gái mình là Trần A Kiều
cho thái tử Lưu Vinh để củng cố địa vị.
Thế nhưng Lật Cơ, mẹ của thái tử, vốn cầm ghét quán đạo
vì bà thường xuyên dân mỹ nữ cho cảnh đế,
nên đã thẳng thường từ chối.
Con gái của bà tạ quyết không cho Vinh Nhi cưới.
Sự kiêu ngạo này của Lật Cơ đã đẩy quán đạo công chúa
về phía vương mỹ nhân, mẹ của Lưu Trệ.
Khác với Lật Cơ, vương mỹ nhân là một người vô cùng khung khéo.
Khi quán đạo ngõ ý muốn kết thân, bà lập tức gật đầu đồng ý.
Một ngày nọ, quán đạo công chúa bế cậu bé Lưu Trệ,
lúc đó mới 4 tuổi, đặt lên đùi và treo đùa hỏi.
Trệ Nhi còn có muốn lấy vợ không?
Cậu bé nhanh nhậu đáp.
Dạ muốn.
Quán đạo chỉ tay vào hàng loạt cung nữ xinh đẹp xung quanh,
Lưu Trệ đều lắc đầu chê không đẹp.
Cuối cùng, quán đạo chỉ vào con gái mình là Trần A Kiều và hỏi
Thế A Kiều làm vợ con thì sao?
Lưu Trệ cười rạng rỡ, giống dạc nói
Nếu lấy được A Kiều làm vợ,
con sẽ đúc một môi nhà bằng vàng để cho nàng ở.
Cầu nói, kim ốc tàn kiều,
nổi tiếng lịch sử xuất phát từ chính khoảnh khắc này.
Không chỉ lấy lòng quán đạo công chúa,
mà còn mở ra bước ngoặt thay đổi hoàn toàn vận mệnh của Lưu Trệ.
Từ đó, quán đạo công chúa liên tục nói tốt cho Lưu Trệ trước mặt cảnh đế,
đồng thời tìm mọi cách hạ bệ Lật Cơ.
Sự kiêu ngạo và thiếu tầm nhìn của Lật Cơ dần khiến cảnh đế chán ghét.
Đỉnh điểm là khi cảnh đế ốm nặng, ông thăm dò Lật Cơ.
Trăm năm sau, nàng hãy đối xử tốt với các con của ta và các phi tầng khác nhé.
Lật Cơ không những không nhận lời mà còn tỏ thái độ hàng học.
Cảnh đế trong lòng phẫn nộ nhưng vẫn nhẫn nhịn.
Nắm bắt thời cơ, vương Mỹ Nhân ngầm xúi dục Đại thần Dân Tấu sinh lập Lật Cơ làm Hoàng hậu.
Cảnh đế vốn đã chướng mắt, nay thấy Đại thần can dự vào chuyện hậu cung
để nâng đỡ mẹ con Lật Cơ, liền nổi trần lôi đỉnh.
Ông ra lệnh Sứ tử Đại thần Dân Tấu, phế trúc Thái tử Lưu Vinh thành Lâm Giang Vương.
Lật Cơ phẫn út mà chết.
Năm 150 trước công nguyên, vương Mỹ Nhân được phong làm Hoàng hậu
và cậu bé Lưu Trệ, 7 tuổi, chính thức được xách lập làm Hoàng Thái tử, đổi tên thành Lưu Triệt.
Cuộc chuyển giao quyền lực diễn ra không đổ máu nơi xa trường
nhưng lại lạnh lùng và tàn nhẫn chốn cung cấm.
Lưu Triệt, từ một hoàng tử thứ 10, nay đã trở thành người kế vị danh chính môn thuận của đế quốc Đại Hán.
Thời gian thấm thoát thòi đưa, Hán cảnh đế qua đời.
Năm 141 trước công nguyên, Thái tử Lưu Triệt chính thức bước lên ngay vàng khi mới 15 tuổi,
xử xưng là Hán Vũ Đế.
Vị hoàng đế trẻ tuổi mang trong mình hoài bão mút trời,
khao khát thay đổi triều đại, củng cố hoàng quyền và mở rộng đế nghiệp.
Ngay khi lên mùi, ông đã có những động thái muốn gạt bỏ chính sách vô vi nhi trị của đạo gia
để áp dụng nho giáo, hướng tới một nhà nước trung ương tập quyền.
Ông Ban Chiếu cầu hiền, mời gọi các học giả nho gia như Triệu Oảng, Vương Tang,
vào triều giữ những chức vụ quan trọng.
Tuy nhiên, quyền lực thực sự trong những năm đầu triều đại không nằm trong tay ông,
mà bị nắm giữ bởi Thái Hoàng Thái Hậu Đậu Thị, tức Đậu Y Phòng, bà nội của ông.
Đậu Thái Hậu sùng bái học thuyết hoàng lão, chủ trương cai trị bằng sự tính lặng,
không can thiệp sâu vào dân gian.
Khi thấy cháu trai mình muốn đưa nho gia lên nắm quyền, thay đổi tổ tông chi pháp,
Đậu Thái Hậu vô cùng tức giận.
Bà phải người ngầm điều tra những lỗi lầm của Triệu Oảng và Vương Tang.
Khi nắm được bằng chứng, Đậu Thái Hậu cho gọi hán vụ đế đến, nghiêm dọng trách mắng.
Bọn nho sinh các người chỉ giỏi khua mồi mua mép, làm rối loạn triều cương.
Tổ tông giả pháp hả có thể tùy tiện thay đổi?
Trước áp lực và quyền uy tuyệt đối của bà nội, hán vụ đế dù trong lòng đầy úc hận, buộc phải lùi bước.
Ông đành cắn răng hạ lệnh tống giam Triệu Oảng, Vương Tang.
Hai vị đại thần sau đó tự xác trong ngục.
Cuộc cải cách đầu tiên của hán vụ đế bị dập tắc hoàn toàn.
Sau biến cố này, hán vụ đế nhận ra bài học xương máu đầu tiên trên con đường đế vương, nhẫn nhịn.
Trong suốt sáu năm tiếp theo, ông giả vợ ngoan ngoãn, không đã động đến chính sự.
Mọi việc đều nghe theo sự sách đặt của Đậu Thái Hậu.
Ông thường xuyên rời khỏi Hoàng cung, dẫn theo đám thân tính đi săn bắn ở Thượng Lâm Uyển.
Tỏ ra là một vị hoàng đế hàm chơi.
Nhưng thực chất, đằng sau những buổi đi săn ấy, hán vụ đế đang ngầm chiêu mộ nhân tài,
rèn luyện một đội quân thân tính gọi là kỳ môn quân.
Ông âm thầm quan sát, chờ đợi thời cơ.
Đến năm 135 trước công nguyên, Đậu Thái Hậu qua đời.
Hồng đã tạng lớn nhất cạn bước tiến của hán vụ đế, cuối cùng cũng tàn biến.
Vị hoàng đế 21 tuổi, chính thức nắm trọn vương quyền.
Ông nhanh chóng loại bỏ những tàn dư quyền lực của tổ mẫu,
đưa thân tính mình đã dày công nuôi dưỡng vào các vị trí trọng yếu.
Một kỷ nguyên mới của nhà hán chính thức bắt đầu.
Kỷ nguyên mà Lưu Triệt sẽ cho cả thiên hà thấy tài năng và sự sắc đá của mình.
Kể từ khi nhà hán thành lập, đối diện với một đế chế hung nô dũng mảnh
và thiện chiến trên lưng ngựa ở phương Bắc,
các đời hoàng đế từ hán cao tổ Lưu Bang cho đến hán văn đế,
hán cảnh đế đều phải thi hành chính sách hòa thân.
Đại hán phải cắn răng rã công chúa, cống nạp lụa là,
vàng bạc, lương thực để đổi lấy sự bình yên người biên ải.
Thế nhưng sự nhượng bộ ấy không làm thỏa mãn lòng tham của thiền vưu hung rồ.
Bọn chúng vẫn thường xuyên xua kỵ binh tràn xuống cướp bóc,
giết chóc bá tánh vèn biên giới.
Nỗi nhục nhà ấy ám ảnh triều đình nhà hán suốt gần 70 năm.
Nhưng khi hán vũ đế Lưu Triệt chính thức nắm đại quyền,
ông quyết tâm xóa bỏ nỗi nhục này.
Trong một buổi thiết triệu đầu năm 133 trước công nguyên,
vì hoàng đế trẻ tuổi đập tay xuống lông kỹ,
ánh mắt sắc lẹm nhìn quần thần giống giạc nói.
Đại hán ta nhẫn nhục cầu hòa đã mấy chục năm,
cống nạp của cải, gã cả công chúa,
mà hung nô vẫn năm lần bảy lượt cướp bóc,
coi rẽ triều đình.
Trẩm quyết không nhẫn nhìn thêm nữa.
Hôm nay, trẩm muốn nghe kế sách đánh hung nô của các khanh.
Trước thái độ kiên quyết của hoàng đế,
đại thần Vương Khôi bước trà hiến kế.
Bấm bệ hạ, đánh trực diện e ràng khó thắng kỵ binh hung nô.
Thần cho ràng nên dùng mưu.
Ta có thể dụ thiền vưu hung nô đến thành Mã ấp,
mai phục trọng binh ở đó,
đóng cửa thành mà diệt gọn.
Hán Vũ Đế gật đầu tán thưởng,
lập tức phái 30 vạn đại quân bí mật mai phục tại Mã ấp,
đồng thời cử người đi dụ quân thần thiền vưu của hung nô.
Tuy nhiên, kế hoạch Mã ấp thất bại.
Thiền vưu hung nô trên đường Tiến Quân phát hiện
gia súc thả rồng trên đồng cỏ mà không có người chăng dắt.
Xin lòng nghi ngờ nên bắt một viên lại của nhà Hán để tra khảo.
Kế hoạch bị lộ, quân hung nô lập tức rút lui.
Dù không tiêu diệt được giặc,
nhưng sự kiện Mã ấp đã đánh dấu chấm hết cho chính sách hòa thân.
Đại Hán và hung nô chính thức xé bỏ mặt nạ,
bước vào một cuộc chiến tranh toàn diện và khốc liệt.
Để đối đầu với kỵ binh hung nô,
Hán Vũ Đế nhận ra rằng
quân đội nhà Hán không thể chỉ dựa vào bộ binh và chiến xa truyền thống.
Ông dốc toàn lực xây dựng các đàn ngựa giống,
huấn luyện kỵ binh,
và quan trọng nhất là tìm kiếm những vị tướng tài ba
có tư duy quân sự mới mẻ.
Và lịch sử đã gọi tên Vệ Thanh.
Vệ Thanh vốn xuất thân là một kẻ nô bọc,
làm nghề nuôi ngựa cho Bình Dương Công Chúa.
Nhờ người chỉ gái Vệ Tử Phu
được Hán Vũ Đế xủng ái và lập làm hoàng hậu,
Vệ Thanh mới có cơ hội bước chân vào trự định.
Dù bị nhiều cựu thần khinh rẽ vì xuất thân thấp hèn,
Hán Vũ Đế lại nhìn ra tố chất trầm tỉnh,
dũng lược và ám hiểu chiến mã của Vệ Thanh.
Năm 129 trước công nguyên,
hung nô ổ ạc Nam Hạ.
Hán Vũ Đế chia quân làm bốn ngã để nghênh chiến.
Trong khi ba cánh quân của các lão tướng dày dạng kinh nghiệm
đều đại bại hoặc phải rút lui tay không,
thì cánh quân của tướng trẻ Vệ Thanh lại là nền kỳ tích.
Vệ Thanh dẫn hàng vạn kỵ binh sông thẳng vào Long Thành,
nơi tế tự linh thiên nhất của hung nô,
chém hơn 700 thủ cấp rồi rút lui an toàn.
Chiến thắng Long Thành tùy quy mô chưa lớn,
nhưng lại mang ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn.
Nó phá tan huyền thoại hung nô bất bại,
chứng minh kỳ binh Đại Hán hoàn toàn có thể đánh sâu vào lãnh thổ kẻ thù.
Nhận thấy tài năng kiệt xuất của Vệ Thanh,
Hán Vũ Đế liên tục trọng dụng ông.
Trong suốt hơn một thập kỷ tiếp theo,
Vệ Thanh dẫn quân bảy lần xuất kích,
thu phục vùng hà sóc rộng lớn,
thiết lập các quận sóc phương,
đẩy lùi mối đe dọa trực tiếp đối với kinh đô Trường An.
Nhưng đỉnh cao quân sự thời Hán Vũ Đế không chỉ có Vệ Thanh,
mà còn xuất hiện một thiên tài quân sự bẩm sinh,
Hoác Khứ Bệnh.
Hoác Khứ Bệnh là cháu gọi Vệ Thanh bằng cậu.
Năm 18 tuổi, ông lần đầu tiên theo cậu ra chiến trường.
Không tuân theo binh pháp truyền thống,
Hoác Khứ Bệnh ưa chuộng lối đánh kỳ binh giả chiến,
cơ động nhanh, thọc sâu, đánh bất ngờ.
Chỉ với 800 kỳ binh thiện chiến,
chàng trai trẻ đã bỏ xa đại quân trăm dặm,
tập kích bất ngờ vào doanh trại hung nô,
chém đầu hàng ngàn cái địch,
bắt sống cả thuốc phụ của thiền vua.
Hán Vũ Đế vô cùng kinh ngạc và vui mừng
trước chiến công hiển hách của viện tướng trẻ.
Ông Phòng Hoác Khứ Bệnh làm quán quân hầu.
Có lần Hán Vũ Đế gọi Hoác Khứ Bệnh đến và ân cần nói.
Chẳng muốn xây cho Khanh một phủ đệ thật khang trang ở trường An,
để Khanh an tâm lập giả thất.
Khanh thấy sao?
Hoác Khứ Bệnh quỳ xuống,
chắp tay đáp lời bằng một câu nói lưu danh thiên cổ.
Hung nô chưa diệt, thần không cần nhà.
Câu nói ấy đã chạm đến đỉnh cao của lòng trung quân ái quốc,
khiến Hán Vũ Đế càng thêm sủng ái.
Năm 121 trước công nguyên,
Hoác Khứ Bệnh thống lĩnh kỹ binh dọn sạch Hành Lan Hà Tây,
tước đoạt vùng đất trù phú nhất của hung nô,
mở ra con đường tơ lũa tiến về Tây Vật.
Đỉnh điểm của cuộc chiến tranh Hán-Hung nô
diễn ra vào năm 119 trước công nguyên,
tức trận Mạc Bắc.
Hán Vũ Đế quyết định dốc toàn bộ quốc lực,
huy động 10 vạn kỹ binh, hàng chục vạn bộ binh cùng ngựa thù,
chi làm hai đảo quân lớn do Vệ Thanh và Hoác Khứ Bệnh chỉ huy,
vượt qua sa mạc Gobi cằn cổi để gián đoạn quyết định.
Trận chiến Mạc Bắc diễn ra vô cùng thảm khốc.
Vệ Thanh đối đầu trực diện với chủ lực của Thiền Vưu,
dùng chiến xa vây quanh làm vòng rào,
tung kỹ binh ra đánh giữa trận bão cát mịch mù,
khiến Thiền Vưu hoãn sợ phải bỏ chạy thuộc mạng.
Trong khi đó, Hoác Khứ Bệnh dẫn quân thập sâu hơn 2.000 dặm,
tiêu diệt 7 vạn quân của tả hiền vương Hùng Nô,
tiến lên đến tận núi Lan Cư Tư, lập đàn tế cáo trời đất,
đánh dấu chiến công hiển hách nhất của quân đội nhà Hán.
Sau trận Mạc Bắc, thế lực của Hùng Nô suy yếu nghiêm trọng,
phải dời xa về phía bắc sa mạc.
Bình phía nam sa mạc không còn vương định Hùng Nô.
Hán Vũ Đế đã thực hiện được hoài bảo vĩ đại của mình,
biến đại Hán thành một đế chế có sức mạnh quân sự bắt chiến bắt thắng.
Lãnh thổ nhà Hán được mở rộng chưa từng có.
Những chiến thắng quân sự vang dội ngoài Biên Cương
đã thỏa mãn tham vọng bành trướng của Hán Vũ Đế.
Nhưng cái giá phải trả ở hậu phương lại vô cùng đắt đỏ.
Hàng chục vạn chiến mã, quân nhu, lương thảo cung cấp cho các chiến dịch quy mô lớn,
cộng thêm việc cứu tế thiên tài đã làm trống rộng quốc khố
vốn được tích lũy đầy áp từ thời văn, cảnh.
Bá tánh lầm thang, kinh tế đình đốn.
Trước tình thế ngặt nghèo, Hán Vũ Đế hiểu rằng
nếu không có những biện pháp can thiệp mạnh mẽ vào kinh tế,
đế chế sẽ sụp đổ.
Ông bắt đầu trọng dụng các quan lại có tài quản lý tài chính,
nổi bật là tang hoàng dương,
để thi hành những chính sách độc quyền kinh tế nhà nước chưa từng có.
Một ngày nọ, Hán Vũ Đế cho gọi tang hoàng dương vào điện và hỏi
Quốc khố cạn kiệt, bá tánh đói khổ,
chẳng muốn có tiền để đánh hùng nô,
nhưng không muốn tăng thuế nặng nề lên nông dân.
Khành có kế gì không?
Tang hoàng dương ung dùng đáp.
Bấm bề hạ, muối và sắc là hai thứ thiết yếu mà ai cũng phải dùng.
Hiện nay, lợi nhuận khổng lồ từ việc nấu muối, đút sắc
đều rơi vào tay phú thương, hào cường.
Nếu Triều Đình thu hồi quyền kinh doanh hai mặt hàng này,
cấm từ nhân làm, thì lợi nhuận sẽ chảy vào Quốc khố.
Như vậy, bề hạ không cần tăng thuế mà vẫn có tiền dụng binh.
Hán Vũ Đế lập tức chuẩn tấu.
Chính sách độc quyền muối sắc ra đời,
Triều Đình trực tiếp kiểm soát việc sản xuất và phân phối.
Tiếp đó, Hán Vũ Đế ban hành lệnh tính mẩn,
đánh thuế nặng vào tài sản của thương nhân và cáo mân,
khuyến khích người dân tố cáo những kẻ trốn thuế.
Bất kỳ ai tố cáo đúng,
sẽ được thưởng một nửa tài sản thực thu của kẻ trốn thuế.
Lệnh này đã tạo ra một làn sóng chỉ điểm khắp cả nước.
Hàng vạn phú thương bị phá sản, tài sản xùm công quỷ.
Nhờ những bàn tay sắc trong kinh tế,
Quốc khố nhà Hán lại đầy áp,
đủ sức duy trì các chiến dịch quân sự
và bộ máy cai trị khổng lồ.
Về mặt tư tưởng,
Hán Vũ Đế cũng tiến hành một cuộc cắt mạng sâu sắc.
Ngay từ khi lên môi,
ông đã muốn gạt bỏ đạo gia,
nhưng bị Đậu Thái Hậu ngăn cản.
Này đã nắm trọn quyền hành,
ông quyết định hiện thực hóa ý định này.
Trong một buổi chầu,
Đại thần Đỗng Trọng Thư
dân lên một bài tấu nổi tiếng, đề xuất.
Nho giáo là nền tảng cốt lõi của lễ giáo, đạo đức.
Thần thiết nghĩ,
bệ hạ nên bại trước bách gia,
Độc Tôn Nho Thuật,
lấy nho giáo làm tư tưởng chính thống duy nhất
để giáo hóa muôn dân,
thống nhất lòng người.
Hán Vũ Đế gợt đầu hài lòng.
Khanh nói rất phải,
từ nay triều đình chỉ dùng học giả nho gia,
mở nhà thái học
để đào tạo quang lại theo kinh điển nho giáo.
Sự kiện Độc Tôn Nho Thuật
là một bước ngoặc lịch sử.
Nho giáo từ một học thuyết học thuật
đã trở thành hệ tư tưởng thống trị
Hán Vũ Đế dùng nho giáo
để củng cố hoàn quyền,
đề cao chữ trung và hiếu,
tạo ra một hệ thống quan liêu trung thành,
phục vụ đắc lực cho nhà nước trung ương tập quyền.
Cùng lúc đó,
tầm nhìn của Hán Vũ Đế không chỉ giới hạn
trong Trung Nguyên.
Trong một lần tình cờ,
nghe những tù binh hung nô kể về vùng đất Tây Vực
rộng lớn ở phía Tây,
nơi có những quốc gia kỳ lạ
và đặc biệt là giống ngựa quý,
hãng huyết bão mã.
Ngựa đổ mồ hôi máu.
Hán Vũ Đế đã vô cùng hứng thú.
Ông khao khát kết mình
với các quốc gia Tây Vực
để cùng kẹp đánh hung nô.
Năm 138 trước công nguyên,
Hán Vũ Đế cử Trương Khiên
làm sứ giả,
mang theo một phái đoạn hơn trăm người
tiến vào vùng đất phía Tây đầy bí ẩn.
Chuyến đi của Trương Khiên vô cùng gian nan.
Ông bị quân hung nô bắt giam
suốt mười năm, phải lấy vợ
sinh con ở đó, nhưng vẫn luôn nhớ
về sứ mệnh của mình.
Khi tìm được cơ hội trốn thoát,
ông không trở về Tây Không,
mà tiếp tục hành trình đến Đại Nhục Chi
ở khu vực Trung Á ngày nay.
Mười ba năm sau,
Trương Khiên trở về Trường An,
chỉ còn lại hai người sống sót.
Tuy không thiết phục được Đại Nhục Chi
liên minh đánh hung nô,
nhưng Trương Khiên đã mang về những thông tin
vô giá về địa lý, văn hóa,
sản vật của hàng chục quốc gia Tây Vực.
Nghe Trương Khiên báo cáo,
Hán Vũ Đế phấn khích thốt lên.
Không ngờ thiên hạ lại rộng lớn
đến vậy.
Chậm sẽ mở đường thông thương đến tận cùng Tây Vực.
Những chuyến đi của Trương Khiên
đã khai thông con đường tơ lụa
huyền thoại.
Lụa là, trà, gấm xứ
của Đại Hán, thay những đoạn lạc đà
xuyên qua sa mạc đến tận Tây Á,
châu Âu. Đổi lại,
nhà Hán đón nhận những sản vật mới
như dưa hấu, nho, hồ đào
và đặc biệt là những đàn
chiến mã Tây Vực,
giúp nâng cao sức mạnh kỵ binh.
Giao lưu văn hóa Đông Tây chính thức bắt đầu,
đánh dấu một kỷ nguyên
mở cửa rực rỡ của đế quốc Hán.
Bước vào những năm tháng
xế chiều, Hán Vũ Đế
lưu triệt, không còn là vị
minh quân anh dũng sáng suốt như thổi nào.
Căng bệnh trầm kha
của các bậc đế vương khi đứng trên
đỉnh cao quyền lực bắt đầu gặm nhấm
tâm trí ông.
Sự đa nghi và nỗi sợ hãi cái chết.
Khát khao trường sinh bất lão,
ông tin dùng các phương sĩ,
đạo nhân xây dựng hàng loạt
cung điện tráng lệ để nghênh đón
thần tiên, tiêu tốn biết bao
tiền của. Chính sự
ưu mê này đã tạo khé hở cho
những kẻ tiểu nhân nịnh thần
lùn lắc vào chiều, dọn đường
cho một trong những tấn bi kịch đẫm máu
và đau sót nhất trong lịch sử Đại Hán
Án Vù Cổ.
Lúc bấy giờ
Thái tử Liêu Cứ, con trai
của Hoàng hậu Vệ Tử Phu
là một người tính tình nhân hậu, khoan
hòa, thường xuyên khuyên can vua cha
bớt trình chiến và giảm
nhẹ hình phạt cho bá tánh.
Sự nhân tử của Thái tử
trái ngược hoàn toàn với bản tính nghiêm khắc
sắc đá của Hán Vũ Đế,
khiến tình cảm cha con ngày càng
xa cách. Trong triều
có một viên quang vô cùng giáo hoạt
và tàn nhẫn tên là Giang Xung.
Giang Xung vốn có
hiệm khích từ trước với Thái tử,
lo sợ rằng khi Hán Vũ Đế
băng hà, Liêu Cứ lên ngôi
sẽ lấy mạng mình. Nên hắn đã
ủ mưu tiên hạ thủ vi cường.
Năm 91 trước công nguyên
Hán Vũ Đế dưỡng bệnh
tại Cung Kiến Chương.
Giang Xung chếp lấy thầy cơ
quỳ rạp trước giường bệnh, tỏ vẽ hốt
khoảng tàu. Bẩm bệ hả
Ngọc Thế bất an, uống
thuốc mãi không khỏi, thần e
nói rằng không phải do phong hàng
mà là do trong cung có kẻ dùng thuật
vu cổ, chôn hình nhân gỗ
để nguyền rúa bệ hả.
Thuật vu cổ là tà thuật
dùng bức bê gỗ, khắt tên người
rồi ỉm bùa, châm kim
để hãm hại.
Vốn đang ốm đau và đa nghi,
Hán Vũ Đế nghe xong liền nổi trận lôi đình.
Ông trao toàn quyền cho
Giang Xung điều tra vây bắt.
Có được thượng phương bảo kiếm,
Giang Xung đưa hàng nghìn tấn dân
giả làm Thầy Pháp,
đào xới khắp Trường An, ép cung,
trả tấn vô số phi tần,
quang lại. Máu chảy thành sông,
hàng vạn người bị sử tử
vì tội oan.
Mục tiêu cuối cùng của Giang Xung
chính là cung của Hoàng Hậu Vệ Tử Phu
và Thái Tử Lưu Cứ.
Hắn cho người đào bới khắp đồng cung,
lén lúc giấu những hình nhân gỗ
đã chuẩn bị sẵn xuống đất,
rồi giả vờ đào lên, hồ hoán.
Tìm thấy rồi, tìm thấy hình nhân
khắc tên Bệ Hạ cùng những lời nguyên
rũa đại nghịch bất đạo tại cung Thái Tử.
Thái Tử Lưu Cứ
nghe tình như xét đánh ngang tay,
kinh hải tột độ.
Ông muốn lập tức đến cung Kiến Trường
để diện kiến Phụ Hoàng nhằm kêu an.
Nhưng mọi ngã đường đều bị
tay sai của Giang Xung phong tỏa.
Trong lúc tuyệt vọng, Thái Phó
Thạch Đức bước ra khuyên can.
Điện Hạ, Ngài không nhớ
thảm kịch của Thái Tử Phù Tô nhà Tần sao?
Bệ Hạ đang bệnh nặng,
sống chết không rõ.
Giang Xung lại một tay che trời.
Nếu Ngài không hành động, e rằng
sẽ chịu tội chết oan uổng.
Ánh mắt Lưu Cứ lé lên
tia phẫn ngộ cùng cực.
Cơn giận giữ kiềm nén bấy lâu bùng nổ.
Thái Tử đập bàn, giọng giạc nói
Giang Xung khinh người quá đáng.
Ta thân là Thái Tử,
ha có thể mùi trời chết.
Truyền lện cho môn khách, lập tức bắt
giữ tình nghịch tặc Giang Xung,
báo thù cho bá tánh thiên hạ.
Thái Tử Lưu Cứ
giả truyền thánh chỉ, đem quân
bắt sống và đứt thân chém đầu
Giang Xung. Thế nhưng
phe cánh của Giang Xung là hoạn
quan Tô Văn đã may mắn
trốn thoát, cắm cổ chạy đến cùng
kiến trường, gào khóc với Hán Vụ Đế.
Bẩm Bệ Hạ,
Thái Tử quả nhiên đã làm phản.
Hắn đã giết Giang Xung, này đang
huy động đại quân tạo phán ở Trường An.
Hán Vụ Đế nghe tình,
ban đầu còn bán tính bán nghi,
phái một viên quang nhỏ về Trường An
thám thính. Nhưng tên quang này
vì quá sợ hãi uy thế của Thái Tử,
nên đi nửa đường
lại quay về dối trá tâu.
Thái Tử quả thực đã làm phản,
muốn lấy mạng thân.
Đến lúc này, Hán Vụ Đế
gầm lên phẫn nộ, nỗi đa
nghi đã hoàn toàn che mờ lý trí
của vị Hoàng đế già. Ông lập
tức hạ lệnh cho Thừa tướng Lưu Khuất Ly,
thống lĩnh đại quân vào Trường An
trấn áp. Thái Tử
và Lưu Cứ cũng mở kho vũ khí,
chiêu mộ hàng vạn bá tánh
và tử tù để chống trả.
Trong suốt 5 ngày đêm,
kinh đô Trường An chìm trong biển máu.
Hai bên giao chiến ác liệt,
thay chất thành núi, máu chảy
thành sông. Số người chết
lên tới hàng vạn. Cuối cùng,
đội quân ô hợp của Thái Tử
không thể chống lại quân chính quy của trự đình.
Lưu Cứ thất bại,
đành mang theo 2 người con trai
phá vòng vây bỏ trốn ra khỏi
Trường An. Trong cung,
Hoàng hậu Vệ Tử Phu,
người phụ nữ đã đồng cam cộng khổ
cai quản hậu cung suốt 38 năm,
người đã sinh cho Hán Vũ Đế
vị Thái Tử duy nhất bị
tước thu ấn tính.
Tuyệt vọng trước thảm kịch cốt nhục tương tàn
và nổi oan khuất thấu trời
của con trai, Vệ Hoàng hậu đã
treo cổ tự vẫn để chứng minh
sự trong sạch. Không lâu
sau đó, quan quân triệu đình tìm ra
nơi ẩn náu của Thái Tử Lưu Cứ
tại huyện Hồ. Biết
không thể thoát, Thái Tử Lưu Cứ
cũng thắt cổ tự sát.
Hai người con trai của ông bị sát hại.
Cả gia đình Thái Tử chỉ còn
duy nhất một người sống sót là
đứa cháu nội mới sinh vài tháng tuổi
tên là Lưu Bệnh Dĩ
bị tống vào ngục tối.
Án vù cổ khép lại,
nhưng nó đã để lại một vết thương vĩnh viễn
không thể chữa lành trong lòng đế chế
Đại Hán và trong chính
tâm hồn của vị Hoàng đế quyền uy
Sau thảm kịch vù cổ,
bầu không khí một ngạc và tan thương
bao trùm khắp trường An.
Hán Vũ Đế ngày đêm bồn trồn
trong lòng luôn canh cánh một nỗi bất an
khó tả.
Một thời gian sau, viên quan nhỏ
giữ lăng miếu là Điền Thiên Thu
đã liều chết dân Tấu Sớ
kêu oan cho Thái Tử.
Trong Tấu Chương, ông viết thẳng thắng
Con trai làm loạn
cùng súng hương của cha
Tội đáng bị đòn roi
Nhưng Thái Tử vốn là huyết mạch
của bệ hạ. Vì bị bọn gian thần
bức ép đến đường cung
nên mới phải làm loạn. Hoàn toàn
không có ý tạo phán.
Đọc xong tờ Tấu, Hán Vũ Đế
bàn hoàng tỉnh ngộ.
Những mảnh ghét của sự kiện dần hiện rõ.
Ông nhận ra Thái Tử lưu cứ
vốn dĩ không hề có động cơ
cướp ngôi. Tất cả
chỉ là một màn kịch đẫm máu
do gian sung và đám gian thần
giàn dựng hòng mượn tay ông
để trừ khử Thái Tử.
Vị hoàng đế quyền uy tục đỉnh
giờ đây ngồi gục trên nhai vàng
ôm mặt khóc nứt nở.
Chẩm đã già rồi
Chẩm đã hồ đồ nghe lời
sàm tấu mà tự tay ép chết
cốt nhục của chính mình.
Cơn thịnh nộ của Hán Vũ Đế
một lần nữa bùng lên. Nhưng lần này
là dán xuống đầu những kẻ
đã hãm hại con trai ông.
Hàng loạt quan lại hùa theo gian sung
đều bị tru di tam tộc.
Hoạn quan tô văn
kẻ đã chạy về báo tình giả
bị trói chặt trên cầu vị kiều
và thiêu sống.
Thế nhưng bao nhiêu máu đổ thêm
cũng không thể mang người vợ tào khang
về tử phu và đứa con trai
ngoan ngoãn lưu cứu sống lại.
Để vời đi nỗi ân hận tột cùng
Hán Vũ Đế ra lệnh xây dựng
tư tử cung tức cung điện
nhớ con và dựng
quy lai vòng tư đài
tức đài ngóng đợi con về
ngày ngày hướng mắt
về nơi thái tử đã bỏ mạng
mà rơi lệ.
Nỗi đau mất mát đã làm thay đổi
hoàn toàn con người Hán Vũ Đế
trong những năm tháng cuối đời.
Năm 89 trước công nguyên
quần thần dân Tấu sinh tiếp tục
giấy binh đánh hung nô
ở vùng Luân Đài.
Thay vì đồng ý như mọi khi
Hán Vũ Đế đã bác bỏ Tấu Sớ
và ban hành một phan kiện
chấn động lịch sử.
Luân Đài tội kỷ chiếu
tức chiếu thư trách tội mình ở Luân Đài.
Trong bản chiếu thư này
Vị Hoàng đế vốn coi trời bằng vung
cả đời hiếu chiến
đã công khai xin lỗi toàn thiên hạ
Ông Giọng Giạc tuyên bố trước quần thần
Từ ngày Trẩm lên mùi đến nay
đã làm nhiều việc cuồn vọng
khiến thiên hạ sầu khổ
bá tánh lầm thang.
Trẩm vô cùng hối hận
từ nay về sau Phạm là những việc
làm hao tổn tài sức của dân
mưu đồ chiến tranh ngoài biên ải
đều phải dừng lại toàn bộ.
Bản tội kỷ chiếu
không chỉ là lời xám hối muộn màng
của một người cha, một vị vua
mà còn là bước ngoặt thay đổi
hoàn toàn quốc sách của Đại Hán.
Hán Vũ Đế từ bỏ các cuộc chiến tranh
bành trướng, quay trở lại chính sách
giữ dân hưu tức,
phòng cho Điện Thiên Thu làm thừa tướng,
khuyến khích phát triển nông nghiệp, phục hồi kinh tế.
Khi quốc gia bắt đầu
bình yên trở lại thì một vấn đề
nang giải khác lại hiện hữu,
lập người kế vị.
Thái tử Lưu Cứ đã mất,
các hoàng tử khác người thì qua đời sớm,
kẻ thì vi phạm pháp luật
hoặc không đủ tài năng.
Người duy nhất có thể kế thừa Đại Thống
là hoàng tử Úc Lưu Phất Lăng
lúc đó mới 8 tuổi.
Mẹ của Lưu Phất Lăng là Câu Dạc Phu Nhân,
một phi tần trẻ tuổi
và đang rất được sủng ái.
Hán Vũ Đế biết mình không còn sống được bao lâu
nhưng bài học từ thời Lữ Hậu chuyên quyền
suýt lật đổ cơ đồ nhà Hán
vẫn còn in đậm trong tâm trí ông.
Một quyết định tàn khốc
cuối cùng được vị hoàng đế già đưa ra.
Ông cố tình tìm cớ
trắc mắn Câu Dạc Phu Nhân một cách thậm tệ.
Câu Dạc Phu Nhân hoảng sợ
quỳ rạp xuống đất khóc lót
vang sinh.
Bệ hạ, thần thiếp đã làm sai điều gì,
xin bệ hạ minh xét.
Hán Vũ Đế lạnh lùng ra lệnh cho
lính canh.
Kéo ả ra ngoài, bán cho cái chết.
Câu Dạc Phu Nhân
ngoái đầu lại nhìn với ánh mắt tuyệt vọng
nhưng vị hoàng đế vô tình
quay mặt đi.
Quyết định này khiến cả triều đình bàn hoàng
quân thân không ai dám lên tiếng
cho đến khi Hán Vũ Đế hỏi
những người thân cận.
Bên ngoài người ta nói gì về chuyện của
Câu Dạc Phu Nhân?
Một viên quang khép nép đáp.
Bẫm bệ hạ, người ta không hiểu.
Họ nói rằng bệ hạ đã định
lập con trai bà ấy làm thái tử
cớ sao lại nhẫn tâm giết mẹ?
Hán Vũ Đế thở dài,
ánh mắt sắc lẹm lướt qua
đám quân thân.
Chuyện này không phải đám ngu ngốc các người có thể hiểu được.
Tự cổ trí kim,
quốc gia đại loạn,
đều vì Chúa Thượng thì nhỏ tuổi
mà Thái Hậu thì tráng kiện.
Nữ nhân nắm quyền lực sinh sát trong tay,
ác sẽ sinh ra kêu ngạo,
dâm loạn, không ai có thể ngăn cản.
Các người không nhớ
bài học Thầy Lứ Hậu đó sao?
Chẳng không thể để cơ đồ Đại Hán
bị hủy hoại một lần nữa.
Để đảm bảo quyền lực cho Ấu Chúa,
Hán Vũ Đế cho gọi Đại Thần
Hoác Quang, Kim Mật Đê
và Thượng Quang Kiệt đến dường bệnh.
Ông bàn cho Hoác Quang bức tranh
Chu Công Cổng Thành Vương
ngầm giao phó trọng trách nhiếp chính
phò tá lưu phất lăng
cai quảng thiên hạ.
Mọi sự sắp đặt cuối cùng cũng hoàn tất.
Vào mùa xuân năm 87 trước công nguyên,
tại Ngũ Tạc Cung,
Hán Vũ Đế lưu triệt trút hơi thở
cuối cùng, hưởng thọ 70 tuổi,
chấm dứt 54 năm trị vị
đầy sóng gió và vinh quang.
Lịch sự đánh giá Hán Vũ Đế
là một vị hoàng đế vĩ đại,
sánh nhan hàng với Tần Thủy Hoàng
trong câu nói, Tần Hoàng Hán Vũ.
Ông có công mở mang
bờ cõi rộng lớn, thiết lập
nền tảng nho giáo, khai thông
con đường tơ lụa, đặt nền móng
vững chắc cho văn hóa và thể chế phong kiến
Trung Hoa suốt 2.000 năm.
Thế nhưng, để đạt được
những thành tựu ấy, ông cũng đã
dẫm lên vô số sát người,
vắt kiệt sức dân và phải trả giá
bằng chính máu của người thân trong gia đình.
Một cuộc đời vừa huy hoàng
chói lõi, lại vừa tàn khốc
bi thương.
Đến đây, loạt video tấm tắt
cuộc đời Hán Vũ Đế của chúng ta xin phép
được khép lại.
Xin cảm ơn quý vị và các bạn đã dành thời gian
theo dõi đến những phút cuối cùng.
Nếu quý vị thấy video này
thú vị và bổ ích, đừng quên
nhấn nút đăng ký kênh, like
và chia sẻ video để ủng hộ ngẫm
sự Đông Tây. Hãy để lại
bình luận phía dưới cho chúng tôi biết suy nghĩ
của quý vị về vị hoàng đế
đầy tranh cãi này, hoặc đề xuất
những nhân vật lịch sử mà quý vị muốn
chúng tôi làm trong các video tiếp theo nhé.
Xin chào tạm biệt và hẹn gặp
lại quý vị ở những câu chuyện lịch sử
hấp dẫn tiếp theo.
