6,53 đô la một gallon diesel — con số kỷ lục khiến nước Mỹ chao đảo và đẩy nông dân, tài xế xe tải vào thế kiệt quệ. Giữa lúc đó, Tổng thống Trump tung ra một nước cờ gây sốc: vừa áp thuế 100% lên hàng Nga, vừa ký thỏa thuận nhập khẩu hàng triệu tấn diesel từ Moscow.
00:00 Lời dẫn 01:19 Cơn sốt diesel và vận hội từ Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài 04:40 Tư duy thực dụng và bài toán cử tri 09:43 Ngoại giao giao dịch: Chiến lược cùng có lợi
Video phân tích chiến lược của Tổng thống Trump trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng giá diesel tại Mỹ năm 2026. Bằng cách kết hợp giữa các lệnh trừng phạt khắt khe và việc cấp phép nhập khẩu diesel từ Nga thông qua OFAC, ông Trump đã khéo léo hạ giá nhiên liệu để xoa dịu cử tri trước bầu cử giữa kỳ, biến đối thủ thành công cụ phục vụ lợi ích quốc gia.
6,53 đô la một ga lông, đó là con số khiến mọi tài xế xe
tải và nông dân Mỹ phát sốt vào cuối tháng 9 năm 2026.
Một mức giá kỷ lục tạo ra áp lực nghẹt thở, đổ rồn lên vai những người
vốn được coi là huyết mạch giao thông và lương thực của toàn nước Mỹ.
Nhưng ngay giữa tâm điểm của cơn khủng hoảng năng lượng đó,
một nghịch lý chính trị xuất hiện khiến cả
thế giới phải ngỡ ngàng vì sự táo bạo của nó.
Ngày 18 tháng 9, Tổng thống trăm ký đạo luật Lindsey
Graham yêu cầu áp thuế tới 100% lên hàng hóa nhập khẩu
Từ các nước thuộc top 5 nhập khẩu dầu hoặc khí đốt Nga hoặc top 5
đối tượng lách trừng phạt dầu Nga nhằm siết chặt vòng vây trừng phạt
Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau,
ông công bố thỏa thuận nhập khẩu hàng triệu tấn diesel từ chính Moscow
Một bên là đóng sập cửa chính,
một bên là mở lối đi ngách khiến dư luận đặt ra câu hỏi
liệu đây là một sự thiếu nhất quán trong chính sách đối ngoại
hay thực chất là một nước cờ vừa đánh
vừa đàm đầy tính toán của ông Trump
để đạt được mục tiêu chính trị ngắn hạn.
Trong video này, chúng ta sẽ cùng bóc tách ván bài Diesel này
để thấy được sự thực dụng nhưng cực kỳ hiệu
quả trong nghệ thuật đàm phán của ông Trump
nơi lợi ích quốc gia Mỹ được đặt lên
trên mọi lý thuyết ngoại giao cứng nhắc.
Cơn sốt Diesel và vận hội từ Văn phòng Kiểm soát Tài sản nước ngoài
Để hiểu được tại sao một thỏa thuận gây tranh cãi như vậy lại ra đời
Chúng ta phải nhìn vào thực trạng đau đớn
tại các trạm bơm xăng vào thời điểm đó
Khi mà mỗi galon diesel tăng giá đồng nghĩa với
việc chi phí vận tải và giá nông sản leo thang theo
Mọi chuyện bắt đầu từ những biến động dữ dội tại Trung Đông
Khi xung đột giữa Mỹ và chế độ giáo sĩ Iran từ tháng 2 năm 2026
Khiến eo biển Hormuz bị phong tỏa
Biến một trong những yết hầu năng lượng quan
trọng nhất thế giới bị thắt lại một cách tàn nhẫn
Khi năng lực lọc dầu của khu vực này sụt giảm nghiêm trọng,
giá diesel tại Mỹ leo thang không phanh,
chạm đỉnh ở con số 6,53 đô la một ga lông,
một mức giá không tưởng khiến những người nông dân và tài xế xe tải,
vốn là những cử tri then chốt và trung thành nhất của ông Trump,
rơi vào tình cảnh kiệt quệ về tài chính.
Trong bối cảnh áp lực chính trị nội địa tăng cao, một cú bắt
tay bất ngờ với Nga đã diễn ra với một lộ trình cung cấp diesel
được vạch ra rất cụ thể và quyết liệt.
Kế hoạch bắt đầu với hơn 300.000 tấn ngay lập tức,
500.000 tấn trong tháng 11,
1 triệu tấn ngay sau đó và mục tiêu tiếp theo là
3 triệu tấn tùy tình trạng nhà máy lọc dầu Nga.
Để hợp thức hóa việc nhập khẩu này,
trong khi các lệnh trừng phạt vẫn còn hiệu lực,
Bộ Tài chính Mỹ đã sử dụng một công cụ đặc biệt gọi
là Văn phòng Kiểm soát Tài sản nước ngoài, OFAC.
Chúng ta có thể hình dung OFAC giống
như một cánh cửa hậu của chính phủ Mỹ.
Nơi bình thường sẽ đóng chặt để ngăn mọi giao dịch với đối thủ
Nhưng khi lợi ích quốc gia yêu cầu,
họ sẽ cấp một giấy phép chung tạm thời
Trong trường hợp này, giấy phép có hiệu lực đến ngày 7 tháng 4 năm 2027
Cho phép một lượng hàng hóa nhất định được
đi qua mà không bị coi là vi phạm pháp luật
Đây chính là điểm mấu chốt trong chiến thuật của ông Trump
Ông không xóa bỏ trừng phạt,
ông chỉ tạo ra một kẽ hở có kiểm soát để giải cứu nền kinh tế nội địa
Tuy nhiên, ngay khi thỏa thuận được công bố, những nghi ngại về tính
thực chất của nó bắt đầu xuất hiện từ các cơ quan thông tấn lớn.
NBC đã đặt ra một dấu hỏi lớn về tính khả thi của những
con số này khi phân tích rằng 300.000 tấn diesel ban đầu là quá nhỏ,
thậm chí không đủ đáp ứng nhu cầu tiêu
thụ trong một ngày của toàn nước Mỹ.
Điều này khiến nhiều nhà quan sát đặt nghi vấn rằng liệu
đây là một thỏa thuận thương mại thực thụ nhằm hạ giá xăng
hay chỉ là một màn trình diễn chính trị
để xoa dịu cử tri trước thềm bầu cử.
Hơn nữa, phía Ukraine cũng đưa ra những thông tin khi tuyên
bố đã vô hiệu hóa hơn 45% công suất thiết kế lọc dầu của Nga
Trong khi các ước tính độc lập cho thấy mức thiệt
hại nằm trong khoảng từ 1 phần 4 đến 2 phần 5
Vậy thì câu hỏi hóc búa đặt ra là liệu Putin có thực
sự đủ khả năng cung ứng 3 triệu tấn diesel như đã hứa
Hay Nga cũng đang cố vẽ ra một năng lực
ảo để tìm kiếm sự nới lỏng từ Washington
Nhìn qua, đây có vẻ là một thỏa thuận hời cho Nga,
nhưng nếu nhìn vào lịch trình bầu cử giữa kỳ tháng 11,
chúng ta sẽ thấy một tính toán hoàn toàn khác,
sắc xảo và thực dụng hơn nhiều từ phía Tổng thống Trump.
Tư duy thực dụng và bài toán cử tri, chúng ta hãy thử đặt mình vào vị
trí của ông Trump để thấy rõ sự vận hành của tư duy nước Mỹ trên hết.
Ông không quan tâm đến những lý thuyết ngoại giao cứng nhắc hay
những lời chỉ trích về đạo đức từ các chính trị gia đối lập.
Bởi điều ông quan tâm nhất,
lúc này là nông dân Mỹ không thể phá sản vì giá dầu
và tài xế xe tải phải thấy giá xăng giảm sâu trước ngày bầu cử giữa kỳ.
Đó là một bài toán thực dụng thuần túy,
lợi ích trực tiếp của cử tri là ưu tiên số một
và bất cứ phương tiện nào đạt được mục
tiêu đó đều là phương tiện hợp lý.
Ở đây, ông Trump đã triển khai một chiến thuật
mà chúng ta có thể gọi là bẫy thực dụng.
Bạn hãy chú ý, ông không hề hủy bỏ đạo luật Lindsey Graham,
nghĩa là mức thuế 100% vẫn nằm đó như một chiếc gông kìm.
tạo ra một áp lực khủng khiếp khiến Nga luôn ở thế bị động và lo sợ.
Nhưng đồng thời, ông lại dùng giấy phép OFAC như một van xả tạm thời.
Đây chính là nước cờ tạo thế chủ động tuyệt đối,
giúp ông Trump vừa duy trì được hình
ảnh cứng rắn với Nga trước quốc hội,
vừa giải quyết được nỗi đau kinh tế trực tiếp của
cử tri bằng cách đưa Diazen Nga vào thị trường.
Trong khi đó, phía Nga đang ở thế bị động trong chiến lược này,
Putin không chỉ đơn thuần muốn thu tiền mà Nga
đang tìm cách dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu Diazen.
Việc Mỹ linh hoạt thông qua OFAC chính là
cơ hội để Nga xả kho và thu về ngoại tệ
Putin chấp nhận bán với những điều kiện tạm thời
Vì ông ta hy vọng tìm thấy một kẽ hở lâu
dài hơn trong hệ thống trừng phạt của Mỹ
Mong muốn một sự bình thường hóa quan hệ
Nhưng thực chất Nga đang rơi vào thế bị động
Khi mọi dòng tiền và hàng hóa đều phụ
thuộc vào một tờ giấy phép có ngày hết hạn
Rõ ràng là ngày 7 tháng 4 năm 2027
Điều này có nghĩa là ông Trump có thể đóng sập cánh cửa này
bất cứ lúc nào nếu Nga không đáp ứng được các yêu cầu khác
hoặc đơn giản là khi ông đã đạt được mục đích chính trị.
Chúng ta thấy rõ, ông Trump không hề yếu
đuối trước Putin như những lời cáo buộc.
Ngược lại, ông đang dùng chính nhu cầu cấp thiết của Nga
đó là việc xả kho Diesel mùa hè để phục vụ cho mục
tiêu chính trị nội địa của mình một cách triệt để.
Một bên cần tiền và kho bãi, một bên cần hạ giá xăng cho cử tri
và ông Trump đã biến đối thủ thành một công
cụ để làm hài lòng những người ủng hộ mình.
Nhưng liệu sự thỏa hiệp này có khiến
ông đối đầu với chính quốc hội của mình
những người vốn coi việc mua dầu từ Nga
là một sự phản bội đối với các đồng minh
Một ví dụ điển hình cho sự cứng rắn này
chính là cách ông Trump đối xử với Iran ngay trước thềm bầu cử
Khi Tehran đưa ra một đề nghị giảm áp
lực năng lượng để đổi lấy sự nhượng bộ
ông Trump đã thẳng thừng từ chối
Việc khước từ Iran không chỉ là một tuyên bố về tự do hàng hải
mà còn là lời khẳng định chính sách đối ngoại
của Mỹ không phục tùng lịch trình bầu cử.
Điều này tạo ra một sự tương phản sắc nét với thỏa thuận với Nga.
Ông Trump không cứu cánh cho Putin mà ông
đang thực hiện một cuộc trao đổi song phẳng.
Chi tiết này được thể hiện rõ qua tuyên bố trên
Truth Social vào ngày 9 tháng 10 năm 2026.
Ông Trump khẳng định việc kết hợp giữa
quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz
và thỏa thuận năng lượng với Nga sẽ khiến
giá Diesel giảm sâu với tốc độ kỷ lục.
Đây là một phép tính chiến lược,
một mặt dùng sức mạnh quân sự để răn đe Iran, mặt khác mở cánh cửa
cho Diesel tràn vào thị trường toàn cầu để dập tắt cơn sốt giá.
Về phía Nga, việc chấp nhận cung cấp khối lượng khổng lồ Diesel cho
thị trường Mỹ và toàn cầu là một thắng lợi ngắn hạn về tài chính,
nhưng lại là một sự lệ thuộc dài hạn về pháp lý.
Putin có được nguồn ngoại tệ và giải tỏa được áp lực kho bãi,
nhưng toàn bộ dòng chảy này lại vận hành dưới một cơ chế đầy rủi ro.
Sự mâu thuẫn nằm ở chỗ
Chỉ vài tuần trước đó, vào ngày 18 tháng 9 năm 2026
Ông Trump đã ký đạo luật Lindsey Graham
Việc vừa ký một đạo luật trừng phạt khắt khe
Vừa cấp giấy phép OFAC để nhập khẩu Diesel cho thấy
Ông Trump đang chơi một trò chơi vừa đẩy vừa kéo
Ông tạo ra một khung pháp lý cực kỳ khắc nghiệt để giăn đe
Nhưng lại để ngỏ một lối thoát hẹp để điều tiết giá cả theo ý muốn
Họ có thể chỉ trích việc mua dầu từ Nga là sai trái về mặt đạo đức
Nhưng không thể phủ nhận kết quả thực tế là giá
nhiên liệu tại trạm bơm giảm mạnh trực tiếp cứu vãn
niềm tin của cử tri trước ngày bầu cử giữa kỳ.
Ông Trump đã biến một vấn đề địa chính trị
phức tạp thành một bài toán kinh tế đơn giản.
Nếu giá xăng giảm, cử tri sẽ ủng hộ.
Ông Trump đã khéo léo sắp xếp mọi quân cờ để đảm bảo
rằng mọi áp lực về năng lượng đều được giải tỏa,
trong khi quyền kiểm soát chiến lược vẫn nằm chắc trong tay ông.
Đây không phải là sự thỏa hiệp mà là một chiến dịch tối ưu hóa lợi ích
nơi đối thủ bị biến thành công cụ để phục
vụ mục tiêu chính trị nội địa của Mỹ
Ngoại giao, giao dịch, chiến lược cùng có lợi
Khi nhìn vào toàn bộ bức tranh,
chúng ta thấy những phản ứng trái chiều đầy kịch tính
Điển hình là Tổng thống Zelensky khi coi đây là một món quà cho Putin
Tuy nhiên, nếu phân tích kỹ, đây là góc nhìn từ phía Ukraine
trong khi từ góc độ Washington
Đây chính là sự vận hành chuẩn xác của triết lý nước
Mỹ trên hết ưu tiên lợi ích quốc gia Mỹ lên trên hết.
Không chấp nhận hy sinh kinh tế nội địa
vì những mục tiêu địa chính trị xa xôi.
Có những phân tích pháp lý cho rằng việc nhập khẩu diesel thông
qua giấy phép OFAC có thể không phù hợp với luật trừng phạt.
Nhưng một lần nữa, ông Trump đã chứng minh rằng quyền lực điều hành
thông qua OFAC linh hoạt hơn nhiều so với những đạo luật cứng nhắc.
Ông cho thấy mình có thể bẻ lái chính sách
trong chớp mắt để đạt được kết quả tức thời
Biến những rào cản pháp lý thành những công cụ đàm phán linh hoạt
Vậy thì ai là người thắng trong ván cờ này?
Ông Trump thắng đậm và toàn diện
Ông không chỉ giải tỏa được áp lực giá nhiên liệu trước thềm bầu cử
Mà còn chứng minh cho thế giới thấy khả
năng đàm phán trực tiếp với các đối thủ lớn
Để đạt được kết quả nhanh nhất
Ông không cần những cuộc họp thượng đỉnh kéo
dài hàng tháng trời với những nghi thức dườm già
Ông chỉ cần một thỏa thuận giao dịch ngắn hạn, song phẳng và hiệu quả
Nga chỉ thắng nhẹ và tạm thời
Họ có thêm doanh thu và giải tỏa được kho lưu trữ
Nhưng vị thế của họ vẫn rất bấp bênh
Họ vẫn nằm dưới sự kiểm soát của một giấy phép tạm thời
Và áp lực thuế 100% vẫn treo lơ lửng trên đầu như một thanh gươm
Nga không hề thoát khỏi vòng vây trừng phạt
Họ chỉ được ông Trump cho phép thở một
chút để phục vụ cho lợi ích của chính ông
Ông Trump đã biến một cuộc khủng hoảng năng
lượng thành một công cụ chính trị sắc bén
biến đối thủ thành đối tác cung ứng tạm thời
và biến áp lực từ cử tri thành một chiến thắng về mặt hình ảnh
Đó là một cách tiếp cận lạnh lùng nhưng
mang lại hiệu quả thực tế cho người dân Mỹ
Nếu Nga thực sự đổ bộ vào Mỹ và giá xăng giảm sâu
thì liệu các đồng minh châu Âu có chấp nhận
tiếp tục duy trì các lệnh trừng phạt khắt khe
hay họ cũng sẽ âm thầm tìm kiếm những giấy phép tạm thời tương tự
để cứu vãn nền kinh tế của chính họ
Bạn nghĩ sao về nước cờ này của ông Trump
Là sự thực dụng thiên tài hay là một canh bạc mạo hiểm
Hãy để lại ý kiến ở phần bình luận nhé