Cả châu Âu náo loạn vì loạt tủ lạnh tăng nhiệt lên 50°C: Chuyện quái gì đang xảy ra?

Thưa quý vị, khi nói đến bảo mật thông tin cá nhân, phản xạ đầu tiên của chúng ta là bảo vệ chiếc điện thoại di động hay máy tính xách tay. Chúng ta thiết lập mật khẩu đa tầng, quét nhận diện khuôn mặt và cài đặt phần mềm diệt virus. Thế nhưng quý vị hãy tạm quên chiếc điện thoại đi, các báo cáo an ninh mạng mới nhất vừa chỉ ra một thực tế rùng mình. Lỗ hổng lớn nhất, thứ dễ bị tin tặc đột nhập nhất để đánh cắp dữ liệu cá nhân của gia đình quý vị lại chính là chiếc tủ lạnh, lò nướng hay chiếc bàn trải đánh răng thông minh. Đây không phải là một kịch bản của phim viễn tưởng. Ngay lúc này, hàng loạt chuỗi siêu thị khổng lồ tại châu Âu đang phải trả giá đắt cho lỗ hổng mang tên vạn vật kết nối Internet, IoT. Tin tặc đã thực hiện các cuộc tấn công có chủ đích xâm nhập thẳng vào hệ thống làm lạnh của hàng nghìn siêu thị, tắt hệ thống cảnh báo và âm thầm đẩy nhiệt độ từ âm 27 độ C lên mức hơn 50 độ C. Hậu quả trực tiếp là hàng hóa ôi thiu, hỏa hoạn bùng phát và thiệt hại tài chính lên tới hàng triệu euro. Một câu hỏi lớn được đặt ra, tại sao một chiếc tủ lạnh lại trở thành mục tiêu của giới tội phạm mạng? Các nguồn tin chính thống ghi nhận mục tiêu cuối cùng của tin tặc không chỉ là làm hỏng thức ăn chiếc tủ lạnh thông minh, camera, an ninh hay hệ thống điều hòa nhiệt độ chỉ là cửa ngõ để hacker xâm nhập vào mạng nội bộ của gia đình hoặc doanh nghiệp Từ đó, chúng có thể dễ dàng tiếp cận các thiết bị cốt lõi khác đánh cắp thông tin thẻ ngân hàng, tài khoản cá nhân và hồ sơ định danh Trong video hôm nay, chúng tôi sẽ đưa quý vị đi sâu vào toàn cảnh chuỗi sự kiện chưa từng có tại châu Âu Đồng thời giải mã cách thức tin tặc sử dụng chính những thiết bị vô hại trong gia đình Để biến thành công cụ tống tiền và trộm cắp dữ liệu Vào ngày 2 tháng 11 vừa qua, tập đoàn bán lẻ khổng lồ của Hà Lan là Ahold Delhaiz đã phải phát đi thông báo khẩn cấp về một sự cố công nghệ thông tin đánh thẳng vào hệ thống tủ lạnh và tủ đông tại hàng chục siêu thị của hãng này ở Bỉ và Luxembourg. Nhật báo Le Soir của Bỉ đưa tin chi tiết, hàng chục điểm bán lẻ, bao gồm 5 cửa hàng spa, nhiều cửa hàng tiện lợi Shop & Go gắn liền với trạm xăng Q8 và các siêu thị thu nhỏ Prodelhais đã rơi vào tình trạng tê liệt. Nhiệt độ trong các hệ thống làm mát đột ngột tăng vọt mà không rõ nguyên nhân. Tình hình khẩn cấp đến mức ông Stephen Mullen, giám đốc điều hành của SacoBell, công ty chuyên lắp đặt hệ thống làm lạnh, cho biết đội ngũ kỹ thuật viên của họ đã phải huy động khẩn cấp vào lúc 1 giờ sáng. Lực lượng này đã phải thức trắng đêm và dành trọn buổi sáng hôm sau chỉ để ngắt kết nối vật lý các hệ thống làm lạnh khỏi lưới điện nhằm ngăn chặn họa hoạ. Đáng chú ý, đây không phải là một sự cố đơn lẻ. Làn sóng tấn công này là sự tiếp nối của một cuộc khủng hoảng quy mô lớn hơn nhiều diễn ra tại Pháp hồi tháng 10. Giới chức cảnh sát Pháp xác nhận tin tặc đã giành quyền kiểm soát hệ thống làm lạnh của khoảng 700 siêu thị. Trong đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Intermarché, Coopérative U, Carrefour, Leclerc và Monoprix đều trở thành nạn nhân. Các báo cáo từ hiện trường cho thấy phương thức hoạt động vô cùng tinh vi của nhóm tin tặc. Chúng đã ghi đè từ xa các cài đặt trên hàng nghìn thiết bị làm mát. Đầu tiên, hacker vô hiệu hóa hệ thống chuông báo động để không một nhân viên nào nhận được cảnh báo. Tiếp đó, chúng can thiệp vào bộ điều nhiệt hoặc kéo dài chương trình giã đông thêm nhiều giờ đồng hồ, đẩy nhiệt độ từ mức bảo quản tiêu chuẩn là âm 27 độ C lên tới hơn 50 độ C ngay trong đêm. Sự chênh lệch nhiệt độ cực đoan này không chỉ làm hỏng toàn bộ hàng nghìn tấn thịt tươi sữa và đồ đông lạnh, mà còn gây ra các vụ chập cháy hệ thống. Chỉ tính riêng hai cửa hàng tại khu vực Alsace của Pháp đã báo cáo thiệt hại gộp lên tới 270.000 euro, tương đương hơn 7 tỷ đồng tiền Việt Nam. Các cơ quan chức năng Pháp, bao gồm Văn phòng Công tố Paris và Cơ quan An ninh mạng quốc gia ANSSI đã phải lập tức vào cuộc điều tra với tội danh phá hoại và gây tổn thất tài sản quy mô lớn. Báo cáo của ANSSI xác nhận, tin tặc đã lợi dụng lỗ hổng bảo mật từ các bộ điều khiển chủ yếu do công ty Danfoss của Đan Mạch cung cấp, cũng như thiết bị của hai công ty khác. Không dừng lại ở Pháp và Bỉ, làn sóng này tiếp tục lan sang Bắc Âu. Tại Thụy Điển, chuỗi siêu thị Coop xác nhận 6 cửa hàng của họ bị nhắm mục tiêu, trong khi đối thủ ICA cũng ghi nhận một số lượng giới hạn các cửa hàng bị tấn công hệ thống làm lạnh ngay trong đêm. Tất cả các sự kiện này phơi bày một lỗ hồng trí mạng. Hầu hết các lối đi đặt tủ đông tại siêu thị hiện nay đều được kết nối thẳng với Internet để cho phép bảo trì từ xa và nhận cảnh báo lỗi. Chính sự tiện lợi này đã vô tình trao chìa khóa kiểm soát cho giới tội phạm mạng Từ hiện trường các siêu thị cháy đen tại châu Âu, chúng ta cùng nhìn lại không gian sống của chính mình Giới quan sát nhận định, nếu hệ thống bảo mật cấp doanh nghiệp của các tập đoàn bán lẻ lớn còn dễ dàng bị chọc thủng, thì các thiết bị gia dụng trong nhà của người dân hoàn toàn là một mục tiêu mở cửa không khóa. Quý vị hãy nhớ lại thông điệp đầu video, quên chiếc điện thoại đi, tủ lạnh và các thiết bị kết nối mạng mới là đích đến thực sự. Tại sao lại như vậy? Câu trả lời nằm ở bước đệm. Các kỹ sư an ninh mạng giải thích rằng, trên thực tế, hacker không có nhu cầu xem nhà quý vị còn bao nhiêu quả trứng trong tủ lạnh. Mục tiêu cốt lõi của chúng là sử dụng các thiết bị thông minh, vốn có hệ thống bảo mật cực kỳ lỏng lẻo, làm bàn đạp để xâm nhập vào mạng Wi-Fi gia đình. Dữ liệu từ ngành công nghiệp bảo mật chỉ ra một con số giật mình, gần 75% các cuộc tấn công vào thiết bị kết nối đều nhắm thẳng vào bộ định tuyến, tức là cục phát Wi-Fi. Một khi xâm nhập thành công vào camera an ninh, chuông cửa video, nhiệt kế thông minh hay chiếc máy giặt có kết nối Wi-Fi, tin tặc đã chính thức đứng bên trong hàng rào mạng nội bộ của quý vị. Từ bước đệm này, chúng tiến hành dò quét và đánh chặn mọi luồng thông tin truyền qua mạng lưới. Lúc này, mọi thao tác đăng nhập tài khoản ngân hàng, mọi mật khẩu email cá nhân, mọi thông tin nhạy cảm quý vị gõ trên điện thoại thông minh hay laptop kết nối cùng mạng wifi đó đều rơi vào tay hacker. Tỷ lệ này đã được chứng minh bằng các báo cáo thực tế Ngay từ năm 2015 Tại hội nghị tin tặc ở Las Vegas Các chuyên gia đã trình diễn cách bẻ khóa một chiếc tủ lạnh thông minh của Samsung Cho phép họ đánh chặn toàn bộ lưu lượng truy cập Internet đi qua Nó hẳn nguy hiểm hơn là việc kiểm soát phương tiện di chuyển Cũng trong năm 2015 Các nhà nghiên cứu đã chiếm quyền điều khiển từ xa Một chiếc xe Jeep đang chạy trên đường cao tốc Thông qua hệ thống giải trí kết nối Internet Buộc nhà sản xuất phải thu hồi khẩn cấp 1,4 triệu xe ô tô Gần đây nhất Một lỗ hổng khác cũng được phát hiện cho phép theo dõi mở khóa và khởi động các dòng xe kia chỉ bằng biển số xe Các hệ thống giám sát an ninh, mạng quốc tế đã nhiều lần đưa ra các bản báo cáo đánh giá rủi ro về cơ sở hạ tầng kết nối Họ chỉ ra rằng, trong khi hệ thống lưới điện hay trạm cấp nước quốc gia luôn được thiết lập bảo mật nhiều lớp độc lập Thì các thiết bị tiêu dùng lại được thiết kế tập trung vào sự tiện lợi và giá rẻ, bỏ qua các chốt chặn an toàn Nhà sản xuất liên tục nhồi nhét chip wifi và những thứ vốn hoàn toàn hoạt động bằng cơ học, từ máy nướng bánh mì cho đến bàn chải đánh răng chỉ để gắn mát thông minh phục vụ tiếp thị. Nhưng khi thiết bị bán ra họ lại hiếm khi cung cấp các bản cập nhật và lỗi phần mềm dài hạn. Hậu quả là nhà của quý vị biến thành một kho chứa các thiết bị thông minh, nhưng là hậu về bảo mật, luôn sẵn sàng mở toang cửa rước tin tặc vào nhà Thưa quý vị, qua các sự kiện từ Pháp, Thụy Điển đến Mỹ chúng ta thấy rõ một sự thật, kết nối vạn vật mang lại sự tiện nghi. Nhưng đồng thời cũng trao cho tội phạm mạng hàng nghìn lối đi tắt để tiếp cận túi tiền và thông tin cá nhân của người dùng. Các chuyên gia an ninh mạng khuyến nghị quy tắc đơn giản và hiệu quả nhất là càng ít thiết bị kết nối vào mạng, nguy cơ xâm nhập càng thấp. Hãy thay đổi mật khẩu mặc định của thiết bị, bật xác thực 2 yếu tố và tuyệt đối không kết nối Internet cho những món đồ gia dụng nếu không có lý do thực sự cần thiết. Quý vị nghĩ sao về thực trạng này? Liệu gia đình quý vị có đang sử dụng quá nhiều thiết bị thông minh, kết nối mạng mà chưa từng đổi mật khẩu hay không? Hãy chia sẻ quan điểm của quý vị dưới phần bình luận. Đừng quên nhấn nút like, chia sẻ video và đăng ký kênh để tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi trong các video phân tích thời sự quốc tế tiếp theo. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị!