Quan Thanh Liêm phần 1 - Chuyện đêm khuya

Khoan Thanh Liêm Tác giả Vân Chi Vũ Có câu rằng Từ xưa làm khoan, liêm chính chẳng hề dễ Khát khoan tham, bệnh ấy còn có thể chữa Phép vua nghiêm minh, cũng sinh bao tệ đoan Dẫu thể công chính, vẫn dễ bị gian lừa Tiến quân cờ phan, lòng dân buồn ưu ước Ngồi bút sắc rung, sinh mạng lâm nguy Đừng bảo án đã thành, không còn đường sửa Khéo đem hồ sơ giấc núi, xét lại cho minh Bài thơ này khuyên người đời Làm khoan phải biết khiêm cung Xả bỏ cái tôi, thấu hiểu lòng dân Tuyệt đối không thể nói rằng Ta không thẹn với trời, không thẹn với người Dẫu có xét sai giam ba vụ kiện Dân chúng cũng không có quyền oán ta Những vị quàng có đức, nhưng không có tài Thể gặp việc là lấy đó làm cớ đồn đẩy Chẳng biết đã làm lỡ bao nhiêu họa người Bởi vậy cũng chẳng trách chi phong tục gần đây Quàng Thàm xuất phủ thì có người cởi dày hầu hạ Quàng Thanh Liêm rời chức Lại chẳng ai đến tiễn vì sao Là do tật của Quàng Tham còn có thuốc mà chữa Còn lỗi của Quàng Thanh Liêm thì không ai dám khuyên can Làm quàng thật khó, dân xử sự nơi riêng tư Quàng không có thiên lý nhãn thuận phong nhĩ Sao biết đúng sai Xưa có câu, không thêm thắt thì chẳng thành đơn kiện Đơn kiện thường bịa đặt, lời cũng chưa chắc tin được Nguyên cáo bị cáo, đều luyện tập như đào kép Sa tòa ai cũng lý lẽ sanh trọt Muốn lừa quang không khó Quang phủ trước khi xét án Còn thử dận vỡ tuồn Khi đó kết quả thường tùy số mệnh Nay xin mời quý vị mở đầu bằng một vụ án Vô cùng công minh, sáng suốt Đến mức số mệnh cũng không thể làm gì Thời Sùng Trinh ở Chiếc Giang có một tri huyện Ông này thông minh, tin tường Thường có cách xử những vụ án không đầu mối Một hôm đi ngang phố, thấy bên đối diện Có hai nhà dân đang cãi nhau âm ủy Một nhà bán đường, một nhà bán gạo Chỉ vì nhà bán gạo lấy ra một cái đấu để đo gạo Nhà bán đường nhận ra đó là đấu của họ Nhà bán gạo lại nói họ vù oan cho mình ăn trộm Thế là cãi nhau ôm xòm Thấy tri huyện đi qua, họ giữ kêu lại đến bẩm báo Tri huyện trước hỏi người bán đường rằng Sao cô báo vậy? Người bán đường đáp Cái đấu này là của nhà tôi, bị mất đã một năm Hôm nay bị hắn lấy ra đo gạo Tôi ra nhận thấy hắn không chịu trả, đền trình với lão gia Tri huyện nói Nhà nhà đều có đấu, sao biết đấu là của cô? Người bán đường đáp Dù đấu nhiều, mỗi nhà đều có cách nhận biết Đây là đấu của tôi dùm quen, há chẳng thể nhận ra ư Nói xong, tri huyện lại gọi người bán gạo hỏi Người bán gạo nói Cái đấu này là do tôi tự làm, để ở nhà nhiều mấy năm rồi Hôm nay đem ra đo gạo, ả ta vô cớ đến nhận lầm Việc đấu là nhỏ, tôi sao dám nhận người ăn trộm chứ Cầu lão gia xem xét rõ Tri huyện nói Đáp báo là tự ông làm, vậy có chứng cứ gì không? Người bán gạo đáp Trên đó có khắc tên tiệm Tri huyện cầm lên xem, quả nhiên có bốn chữ lương thực minh công Lại hỏi hắn Chữ này là viết sẵn khi mua về, hay dùng một thời gian rồi mới viết lên? Người bán gạo đáp ngay Lúc mua đã viết rồi Tri huyện nói Việc này ta cũng khó phân xử rõ ràng, nên phải hỏi chính cái đấu vậy Này cái đấu, rốt cuộc ngươi là của nhà ai? Hỏi liền mấy lần, ngươi xem đều bật cười Lão gia này ngốc rồi, đấu làm sao biết nói Tri huyện quát Nếu ngươi còn không nói, ta đánh đi Rồi quăng xuống hai cây roi, bảo nhà vịt đánh thật Nhà vịt liền dơ gậy đánh một trận, cả con phố nhìn mà cười sắp khả Đánh xong, tri huyện bảo Nhất lên xem dưới đáy có gì không? Nhà vịt cầm trái đấu, nhìn xuống dây đáy bẩm Nhà bẩm quăng, dưới đáy có nhiều hạt me Tri huyện cười Có, nhận chứng rồi Gọi người bán gạo lại Nhà bán gạo, sao lại có mẹ giấu trong đó? Rõ ràng là đồ của tiệm đường Sao ông lại vu oan cho người ta? Người bán gạo còn chối cãi, tri huyện nói Còn có một nhân chứng họ nước nữa Ta gọi đến thẩm cho rõ Nếu chữ kia viết từ lúc mua, trái qua bao năm rửa không rồi Còn nếu viết thêm về sau, e là không dám gặp mặt nước Liền lấy một chợ nước và một cái chổi Gọi nhà vịt cỏ rửa, quả nhiên chữ bay sạch Tri huyện bảo người bán gạo Lẽ ra phải đánh mấy gậy Chỉ e kết thù oán giữa hai nhà đình miễn Từ nay việc tiền cỏ phải rõ ràng, chớ làm vậy nữa Lại nói với người bán đường Hắn hắn không cố ý lấy của người Có lẽ trước mượn tạm Vì người quên đòi nên hắn giữ luôn Do sợ người nhận ra liền viết thêm mấy chữ Chỉ là ham chút lợi nhỏ Khác với bọn trồng cấp tượng vách Người cũng chớ nghĩ hắn làm vặt Nói rồi, hai nhà cùng vặt đầu Gọi thanh thiên đại lão gia Phái lại tiếng kiệu tri huyện Người xem không ai là không trợn mắt Lè lưỡi mà than rằng Ê, có tài như thế mới đáng làm quang Việc ấy đến nay vẫn được truyền tụng như một giai thoại Quý vị xem, việc vừa rồi tuy kỳ lạ Nhưng cũng chỉ là sự thông minh đành lợi nhỏ Chứ chưa đụng đến đại thể Người làm quang đã phải thông tuệ Lại phải trầm tỉnh, cẩn trọng Phạm gặp những chuyện tranh chấp Đánh lộn vụn vạch Thì còn có thể tùy tiện phán quyết Chỉ có hai việc lớn là nhân mạng và gian tình Một việc liên quan đến sống chết Một việc liên quan đến danh tiếc Ấc phải giữ tỉnh khí, lòng rỗng mang Xét khỏi cẩn thận, tra lại nhiều lần Dù đã xét được 9 phần 9, 9 phần 909 Chỉ còn một phần khả nghi Cũng phải giữ lại đường lui Tuyệt đối không được vội vàng hạ bút Tạo thành án sắt như núi Khiến kẻ có oan chẳng còn lối nào kêu cứu Không biết rằng xét oan án gian tình Thường dẫn đến phát sinh nhân mạng Một vụ thành hai Lúc đầu sao có thể lường được Này, xin mời quý vị nghe một chuyện Để biết được nợ hại trong đó Đầu niên hiệu chính đức Tại huyện Hoa Dương, Phủ Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên Có một nho sinh họ tưởng tên Du Vốn sinh trong gia đình gia thế cũ Khi cha mẹ còn sống Đã đính hôn với con gái họ lục Nhưng sau khi cha mẹ qua đời Lại gặp nhiều năm mất mùa Nhà không còn kế sinh nhai Cơm áo thiếu thố Nhà họ lục bền có ý hối hôn Nhưng vì đã nhận lễ trước Nên khó nói xa nơi Tưởng Du lớn hơn cô lục 3 tuổi Một là vì trong tay tốn thiếu Hai là vì cô dâu còn nhỏ Cho nên đến 18 tuổi Bà vẫn chưa cưới vợ vào cửa Cạnh nhà anh Có một người mở tiệm bán cống vóc Tên Triệu Ngọc Bản tính kẻ này vô cùng keo lận Quen khoe của trước mặt người nghèo Nhưng hỏi vai thì một xu cũng không cho Lại thêm một điều tệ nữa Cực thích bàn chuyện khuê phòng nhà người ta Ngồi xuống là kể chuyện nhà trương gian dứ Nhà lý tư tình Nền trồng dân làng Không ai là không ghét hắn Triệu Ngọc đã ngoài 40 Chỉ có một đứa con trai tên Hút Lan Tướng mạo không tốt lại chậm lớn 15-16 tuổi Bà chỉ như đứa 12-13 Tính tình ngu ngơ đầm nộn Chẳng biết ngày đêm sáng tối Có một người lạp nghề buôn cổ Họ Hà Già sản rất giàu có Vợ cả sinh được một con trai Thiếp sinh một con gái Cô gái ấy lớn hơn Triệu Hút Lan 2 tuổi Triệu Ngọc thấy nhà Họ Hà giàu có Chẳng bao lâu Vợ chồng Họ Hà lần lượt qua đời Lúc bấy giờ Cô con gái đã 18 tuổi Triệu Ngọc muốn rước dâu về nhà Nhưng khổ nổi Con trai hắn còn nhỏ Chưa hiểu chuyện đời Nếu không cưới Thì lại sợ hai anh em cùng cha khác mẹ Tuổi tác sắp xỉ Ở chuồng bất tiện Triệu Ngọc vốn là người Thích nói chuyện khuê phòng nhà khác Này chỉ lo thiên hạ Cũng sẽ có cớ bàn ra tán vào về nhà mình Nên liền nhờ ba mối chạm hỏi Rước dâu về trước Đợi con trai lớn hơn chút Thì thành hôn Nhà Họ Hà cũng gật đầu đồng ý Đến khi rước dâu về Thấy nàng dung mạo xinh đẹp Tính tình thông minh Triệu Ngọc mừng lắm Chỉ sợ nàng chê con trai mình ngu dại Nên đem nàng Đặt như báu phật trên đầu Muốn gì cũng chịu Xin gì cũng cho Không ngờ nàng Họ Hà Vốn là người trinh thuận hiền đức Đã cả thì theo chồng Chẳng hề có chút oán ghét hay chê bai Trong nhà Triệu Ngọc Có hai cái vật báu Một ngọt bội thời Hán Một băng trầm hương già nan Hán dùng hơn 10 năm Cứ thay đổi treo vào quạt mỗi ngày Hôm nay cái này Hôm sau cái kia Trước ra cả hai còn lại Chưa tới 10 làng bạc Hán lại khoe khoang trước mặt thiên hạ rằng Trị giá 50 làng Một hôm muốn lấy lòng nàng dâu Hán bảo vợ mang hai vật báu ra Cho nàng chọn một cái tùy ý dùng Nàng Họ Hà cầm lên ngắm Bê mẫn không rời tay Muốn lấy cái này lại tiếc cái kia Muốn lấy cái kia lại không bỏ được cái này Phu nhân Triệu Ngọc nói Đã thích cả hai Thì con cứ lấy cả hai đi Phu nhân nói Phụ thân cần dùng Thì tự ông ấy sẽ mua cái khác Quả nhiên Nàng Họ Hà đem cả hai thứ đồ về phòng Khi thì thay phiên treo vào quạt Lúc không dùng Thì buộc hai cái lại với nhau Cất vào hộp giấy Triệu Ngọc vì bị con dâu Lấy hết hai ngọt bội Nên suốt ngày Chỉ cầm chiếc quạt trơn trụi Không có bội quạt treo Hàng xóm hỏi đùa Cái món năm chục lạng của ông Giờ đi đâu rồi Triệu Ngọc ngô đáp Từ trước vẫn để ở buồn trong Bị con dâu trong thấy Xin rồi đem đi dùng Mọi người cười rộ Trong đó có kẻ nghi Hắn thông dâm với con dâu Đem bội quạt làm tín vật Cũng có kẻ biết hắn sợ con trai ngu dại Nhưng ngại miệng không nói ra Đành cười cho qua Triệu Ngọc tự hối Vì lỡ miệng Nhưng cũng đành chịu Lại nói về tưởng du Vì nhà nghèo Không thể theo thầy học Nên ngày ngày chỉ ở nhà đọc sách Thư phòng của tưởng du Xác vách với phòng ngủ của nàng họ Hà Mỗi đêm Tiến đọc sách tới tận canh tư Khoảng một ba giờ sáng vẫn chưa dứt Một hôm Nàng họ Hà hỏi bà Vũ Người đọc sách bên cạnh Bà Vũ đáp Là thư sinh Cô hỏi để làm gì Nàng họ Hà nói Thấy chàng ấy đọc sách chăm chỉ như vậy Sau này chắc chắn sẽ có ngày thành đạt Cô nói ấy Nàng chỉ buộc miệng Không hề có ý khác Không ngờ bà Vũ lại tưởng nàng động lòng Đêm ấy liên bàn với Triệu Ngọc Phòng ngủ của cô dâu Xác cảnh thư phòng nhà họ tưởng Ba ngày nói chuyện Vô tình hay hữu ý Cũng khó nói là tốt Chi bằng chúng ta dời ra phía sau Để nàng chọn lên phòng trước Sáng tối không nghe tiếng đọc sách nữa Thì sẽ không xin lòng thương tiếc người tài Triệu Ngọc đáp Cũng có lý Chọn một ngày Hai phòng được đổi chỗ Vợ chồng Triệu dời ra sau Nàng họ Hà dọn lên phòng trước Không ngờ lại xảy ra chuyện trùng hợp Chưa đầy ba ngày Thì tưởng du lại dời sang Đúng gian phòng sát vách nhà họ Hà Và lại ý à đọc sách Đây là cớ gì Chỉ vì tưởng du Vốn là bậc quân tử chân thành Xưa này thư phòng Luôn đặt phía sau Nàng nghe nói Hà Thị ở ngay phòng bên cạnh Sợ mang tiếng dưới góc dưa Cạnh cây mận Nên phải tránh Còn chuyện nhà họ Triệu dời phòng Họ lại không báo với chàng Chàng sao biết được Vốn là tránh hiểm nghi Ai ngờ lại hóa thành gây nghi ngờ Hà Thị là người sáng già Hiểu rõ cha mẹ chồng Đã ngờ rằng nàng có tài niệm Lúc này nghe tiếng đọc sách Lại càng thêm chán chường Chỉ cho rằng Tưởng du cố tình theo sát mình Trong lòng vừa thèn vừa giận Vợ chồng Triệu Ngọc Đàng lúc hoang mang nghi hoặc Lại thấy nàng dâu Mặt lỗ vẻ hổ thẹn Tiền càng nghi ngờ chồng chất Triệu Ngọc nói Xem gián vẽ này Chẳng lẽ đã làm chuyện sai trái Thật rồi sao Vợ hắn nói Tuy có dấu hiệu nhưng chưa có bằng chứng Không tiện vạch rần Hãy để ý dò xét thêm Tưởng du với Hà Thị Cứ vô tình dòi tới dòi lui Kết quả lại ở ngày sát nhau Thật đã là chuyện kỳ quái Nào ngờ phía sau Còn xảy ra chuyện lạ cất mươi lần Đến nỗi khó bà giải thích nổi Một hôm Tưởng du leo lên giá Đấy sách đọc Bỗng thấy trên mặt cuốn sách Có một vật gì đó Giống như một hòn đá nhỏ Cầm lên xem kỹ thì Hình như quả trứng gà Nhưng hơi dẹp Bóng như sáp ong mà không vàng Tay sờ không thấy vết Nhìn kỹ mới biết đường văn dài đặc Xa trầm như có tỷ vết Lại gần mới thấy chấm đất tự nhiên Tài kéo ai tạc Chạm trổ hệt như trời sinh Tính ngọt đáng yêu Dựa mềm như già mỹ nhân Sống qua chẳng dưới vài ngàn năm Thay chủ không biết đã mấy trăm đời Thì ra Đó là một chiếc ngọt mồi cũ Dùng tre quạt Tưởng dù kinh hại nói Nhà ta xưa nay chưa từng có vật này Nó từ đâu mà ra Ta nghe miếu thần ở vùng này Rất linh nghiệp Chẳng lẽ các ngài đem đến Để mang phúc cho ta Nhưng nếu thần linh có thể mang vật tới Sao không mang ít bạc cho ta Thứ đồ chơi này lạnh chẳng mặc được Đói chẳng ăn được Giới lệ làm gì Nghĩ thêm một chút chàng lại bảo Nhưng đồ chơi cũng có thể bán ra bạc Thôi mặc kệ Để sau treo vào quạt Có ai thấy muốn mua thì bán cho họ Chỉ không biết giá trị bao nhiêu Gặp người âm hiểu sẽ nhờ đình giá vậy Nói rồi sỏ sợi vào Treo lên quạt Đi tới đi lui mấy ngày Chẳng thấy ai hỏi đến Hôm ấy vận số đã đến Nhiều hàng xóm đang ngồi hống mát dưới táng cây Tưởng dù tình cờ đi ngang Có người gọi Quang lớn tưởng dù đọc sách thật là trí tâm Trời nóng thế này mà Cũng nên ra đây cho mát Tưởng dù đang ngồi xuống Miệng cùng mọi người tán chuyện Tay thì cầm quạt Cố ý làm cho ngọc bội đông đưa Để gợi sự chú ý Quả nhiên có người hỏi Quang lớn cái ngọc bội này đẹp quá Từ đâu mà có vậy Tưởng dù đáp Bạn tặng đó giờ tao muốn bán Nhưng không rõ giá trị thế nào Các vị xem giúp ta định giá xem Mọi người truyền tay nhau xem Ai đấy nhìn nhau Mà không ai lên tiếng Tưởng dù hỏi Sao có thể định giá được chăng Mọi người nói Thứ đồ chơi này chúng tôi không rành Không dám đoán bữa Để hôm khác mời người biết hàng xem dùng Tưởng dù ngồi thêm lát rồi về trước Khi chàng đi khỏi Vài người thì thầm Cái tù hoạt này Rõ ràng là hộ triệu ngọc Ông ta nói đã đưa cho con dâu Sao bây giờ lại rơi vào tay tưởng dù Chẳng lẽ tiểu sinh Với nàng dâu nhà hộ triệu Có điều gì mờ ám Tặng nhau làm tính vật chăng Có mấy người nói Hắn còn bảo là có người tặng Tên nhà kiên sát ấy Ai lại tặng cho hắn cái thứ tốt như vậy Chẳng cần nói cũng biết Là con dâu nhà hộ triệu chê chồng xấu xí Thích hắn đẹp trai Hai bên tư tình với nhau Rồi trao tặng làm tính vật Còn nghi ngờ gì nữa Cảm ơn các bạn đã đồng hành cùng chúng tôi Câu chuyện còn nhiều điều bất cờ đang chờ Xin mời các bạn tiếp tục đón nghe Trong tập sau Chúc quý vị một buổi tối an lành Và tràn đầy niềm vui