Trung Quốc Hình Thành Như Thế Nào? | Lịch sử Trung Quốc Tập 1

Chào mừng các bạn, đây là chương trình podcast của chúng ta. Và trong chương trình ngày hôm nay thì mình và bạn sẽ cùng tìm hiểu về một chủ đề khá thú vị. Đó là những buổi đầu của nền văn minh Trung Hoa. Với lịch sử lâu đời và văn hóa phong phú, Trung Hoa đã đóng gấp không ít cho sự phát triển của thế giới. Hãy cùng mình khám phá những câu chuyện thú vị về bình minh của nền văn minh này và tìm hiểu về những giá trị văn hóa đặc sắc của Trung Hoa. Qua đó chúng ta sẽ thấy nền văn minh của Trung Quốc cổ đại giống với những nền văn minh khác như ở Lưỡng Hè và Ây Cập ở một số khí cặn nhưng cũng có những sự tương phản rất rõ rệt. Và những khác biệt đó là gì? Và địa lý và môi trường đã giúp giải thích những điểm khác biệt đó như thế nào? Và bây giờ chúng ta sẽ cùng bắt đầu podcast ngày hôm nay. Có một câu nói rằng tham vọng của người đó là vô hạn. Vậy thì người đó là ai? Sau khi lên ngôi nước Tần, quê hương của người đó ở tuổi thứ 13, ông đã lập tức tiến hành hành trình chinh phục tất cả những nước láng giềng trong khu vực và thống nhất toàn bộ Trung Quốc dưới sự cai trị của mình. Đến năm 221 trước công nguyên, ông ta đã đạt được mục tiêu đó. Sau đó, ông đã tìm cách lên kế hoạch để tạo ra một xã hội có chế độ tập quyền như mong muốn của ông. Những người phản đối ông bị hành quyết và các văn bản, các bài viết của họ đã bị phá hủy hoặc là bị thiêu đốt. Hàng ngàn người được huy động để xây dựng những lăng mộ khổng lồ. Họ là những công nhân và nông dân. Họ là những người bị bắt buộc để phải phục vụ lợi ích của triều đình. Hàng ngàn các bức tượng chiến binh được làm bằng đất nung đã được tạo ra để đi đến thế giới bên kia với vị hoàng đế. Những tham vọng to lớn đó là của một người cai trị, một nhà cai trị được gọi là Tân Thủy Hoàng. Hai người ta còn gọi ông là hoàng đế đầu tiên của nhà Tân. Đó là danh sân mà ông tự phong cho chính mình. Sau khi ông qua đời ở tuổi 49 vào năm 210 trước công nguyên, triều đại của Tân Thủy Hoàng nhanh chóng bị tan rã và triều đại của nhà Tân đã bị các thế hệ sử gia sau này chỉ trích rất dữ dội. Họ gọi thời điểm đó là một sai lầm đáng tiếc trong tiến trình dài của lịch sử Trung Quốc. Tuy nhiên, cũng có những di sản trong thời điểm này. Di sản của hoàng đế đầu tiên, đó chính là một hình thức đế chế tập trung và mạnh mẽ. Hình thức này đã tồn tại hơn 2 thiên niên kỷ. Một số người thì gọi nó trình trọng hơn khi gọi nó là một trong những nền văn minh vĩ đại nhất của lịch sử loài người. Bây giờ thì chúng ta sẽ tìm hiểu những buổi đầu tiên của nền văn minh Trung Hoa. Như một cách thường lệ, chúng ta sẽ bắt đầu với vị trí địa lý và ảnh hưởng của nó đến sự phát triển của Trung Quốc như thế nào. Theo một truyền thuyết, xã hội Trung Quốc được thành lập bởi một loạt các nhà cai trị, rất nhiều người. Những người đã mang những nền văn minh thô sơ đầu tiên đến khu vực này gần 5.000 năm trước. Người đầu tiên có tên là Fuxi. Ông là một người chăn nuôi bò. Ông cũng được biết tới là người sử dụng một sợi dây thần. Sau đó, cột đầu của một sợi dây thần lại thành một vòng tròn. Đây là một công cụ để ông có thể săn bắn động vật. Sau đó là thuần hóa động vật và mang lại sự khởi đầu cho nền văn minh bằng cách là sống theo hình thức gia đình. Người thứ hai là Thần Nông. Vị thần thần thánh của người nông dân. Người đã bẻ củi, tạo ra những cây cày và đẻo gỗ để làm lưỡi cày. Thần Nông đã dạy cho người nông dân kỹ thuật canh tác và những kỹ thuật khác ở trong nông nghiệp. Và cuối cùng, một người được gọi là Hoàng Đế người đã sâu một mảnh gỗ làm cung và vót những thanh gỗ nhỏ để làm mũi tên. Truyền thuyết đã ghi rằng Hoàng Đế đã tạo ra hệ thống chữ viết của người dân Trung Quốc và phát minh ra cung tên. Tất nhiên là các nhà sử học hiện đại không chấp nhận sự chính xác của truyền thuyết như vậy. Thay vào đó, họ xem chúng là một phần của quá trình mà các dân tộc sơ khai cố gắng hiểu về thế giới tức là cách mà họ nhìn những thứ xung quanh và vai trò của họ ở trong đó. Nhưng nói đi cũng phải nói lại những thần thoại như vậy cũng chứa được một phần của sự thật. Mặc dù không có bằng chứng về sự tồn tại của ba con người kia hay người ta còn gọi là ba vị vua nhưng giá trị và tinh thần của nhân vị đó là những thành tụ tượng trưng cho một số đặc điểm xác định của nền văn minh Trung Quốc. Nó cho chúng ta thấy sự tương tác giữa các dân tộc du mục và nền nông nghiệp cổ xưa. Tầm quan trọng của gia đình đó là một đơn vị cơ bản của nền văn minh Trung Quốc và sự phát triển của một hệ thống chữ viết rất chi là phức tạp và độc đáo. Bây giờ thì chúng ta sẽ tìm hiểu về đất nước và con người Trung Quốc. Mặc dù các cộng đồng con người đã tồn tại ở Trung Quốc trong vài trăm nghìn năm như những người Homo sapiens đầu tiên đã đến khu vực này vào khoảng sau 40.000 năm trước công nguyên đó là theo một cuộc di cư vĩ đại ra khỏi châu Phi. Khoảng thiên niên kỷ thứ 8 trước công nguyên Những người đầu tiên sống dọc theo các bờ sông ở miền Bắc và miền Trung của Trung Quốc vào thời điểm bây giờ họ đã bắt đầu thành thạo việc trồng trọt. Một số các khu định cư nông nghiệp ban đầu nằm ở vùng lân cận sông Hoàng Hà nơi mà họ đã khai sinh ra hai xã hội thời kỳ đồ đá mới mà các nhà khảo cổ gọi là Yangshao và Longshan Những tên gọi khác tương ứng để xác định hai thời kỳ này họ gọi nó là thời kỳ đồ gớm sơn và thời kỳ đồ gớm đen. Các cộng đồng tương tự như vậy cũng bắt đầu xuất hiện ở thung lũng sông Dương Tử ở miền Trung Trung Quốc và dọc theo bờ biển về phía Nam. Các khu định cư phía Nam là phát triển dựa trên việc trồng lúa gạo chứ không phải là các loại cây trồng như kê, lúa mạch và lúa mì. Lúa mì lại được nhập khẩu từ Trung Đông vào thiên niên kỷ thứ hai trước công nguyên nhưng các khu định cư này cũng đã xuất hiện lâu đời như những khu định cư ở phía Bắc. Vì vậy mà nền nông nghiệp và có lẽ là các yếu tố khác của nền văn minh sơ khai có thể đã phát triển một cách tự phát ở một số khu vực của Trung Quốc thay vì tỏa ra từ một khu vực trung tâm. Lúc ban đầu, những cộng đồng thời kỳ đồ đá mới chỉ là những ngôi làng nhưng khi cư dân thành thạo những công việc cơ bản của nông nghiệp họ dần hình thành nên những xã hội tinh vi và phức tạp hơn. Cũng giống như những mô hình mà chúng ta thấy ở những nơi khác nền văn minh dần dần lan rộng từ các khu định cư hạt nhân ở thung lũng của sông Hoàng Hà và sông Dương Tử đến các vùng đất thắp khét ở miền Đông và miền Trung của Trung Quốc. Do đó, hai thung lũng sông lớn này có thể coi là những vùng cốt lõi trong sự phát triển của nền văn minh Trung Hoa. Những thung lũng trong trọt rất dày đặc này cuối cùng đã trở thành một trong những khu sản xuất lương thực lớn của thế giới cổ đại. Nhưng Trung Quốc không chỉ là một vùng đất của những cánh đồng màu mỡ. Trên thực tế, chỉ có 12% tổng diện tích đất là có thể trọt được so với 23% của Hoa Kỳ. Phần lớn diện tích còn lại bao gồm các ngọn núi và sa mạc bao quanh đất nước ở biên giới phía Bắc và phía Tây. Cảnh quan nơi đây thường khô cằn và bị bỏ hoang đó cũng là một đặc điểm nổi bật của cuộc sống Trung Quốc và đã đóng một vai trò quan trọng trong lịch sử của đất nước này. Có những rào cản địa lý đã làm cho người Trung Quốc bị cô lập khỏi các xã hội nông nghiệp tiên tiến ở các khu vực khác của châu Á dĩ nhiên là vào thời điểm đó. Các khu vực biên giới ở sa mạc Gobi và Trung Á và cả cao nguyên Tây Tạng là nơi sinh sống thư thớt của người Mông Cổ, người Ấn Âu hoặc là người Thổ Nhĩ Kỳ. Hầu hết là các xã hội mục vụ. Cũng giống như những nơi khác, mối liên hệ của họ với các cộng đồng nông nghiệp thường mang tính ngờ vực và dễ xung đột lẫn nhau. Mặc dù có số lượng ít hơn người Trung Quốc nhưng nhiều người trong số những dân tộc này sở hữu những kỹ năng chiến đấu, chiến tranh rất ấn tượng và đôi khi hung hăng trong việc tìm kiếm của cải hoặc là lãnh thổ ở những vùng định cư phía Nam sa mạc Gobi. Trong 2.000 năm tiếp theo, biên giới phía Bắc đã trở thành một trong những vùng đứt gãy của xung đột giữa châu Á và các chính phủ Trung Quốc. Họ đã cố gắng bảo vệ vùng đất nông nghiệp quý giá khỏi sự cướp bóc của các dân tộc và ngoạn nhân ở bên ngoài biên giới của họ. Khi Trung Quốc được thống nhất và họ may mắn có được những nhà cai trị có năng lực họ thường có thể ngăn chặn những kẻ xâm lược du mục và thậm chí là kiềm chế họ dưới một hình thức quản lý lộng lẽo của Trung Quốc. Nhưng trong những thời điểm mà đất nước yếu kém ở bên trong Trung Quốc dễ bị tấn công từ bên ngoài và một trong số những trường hợp đó các dân du mục đã thành công trong việc lật đổ các nhà cai trị của Trung Quốc và thiết lập chế độ riêng của họ. Nếu tính theo vị trí địa lý từ các hướng khác nhau thì Trung Quốc thường không có gì phải lo sợ. Ở phía đông là biển Trung Hoa hang ổ của cướp biển và là nguồn gốc của những cơn bão rất mạnh thỉnh thoảng tàn phá bờ biển nhưng khiếm khi họ lại lo ngại về loại thiên tai này. Còn ở phía nam sông Dương Tử là một vùng đồi núi nơi sinh sống của nhiều dân tộc có ngôn ngữ khác nhau và nguồn gốc của dân tộc sống bằng nghề nông đánh cá hoặc là hái lượm lương thực thực phẩm. Họ dần dần bị cuốn hút vào quá trình bành trướng không thể lây chuyển được của nền văn minh Trung Hoa. Và đây cũng là toàn bộ nội dung của tập đầu tiên về lịch sử của một trong những quốc gia tỷ dân trên thế giới. Đừng quên nhấn đăng ký để không bỏ lỡ tập tiếp theo. Xin cảm ơn và hẹn gặp lại vào podcast kế tiếp.